د لاسرسۍ وړ لېنکونه

تازه خبر
شنبه ۲۸ وری ۱۴۰۰ کابل ۰۷:۵۱

افغانستان

غني: افغانستان کې د سولې لپاره بې ساری فرصت رامنځته شوی

ولسمشر غني

د افغانستان ولسمشر اشرف غني وایي، په هېواد کې د سولې لپاره یو داسې بې ساری فرصت رامنځته شوی چې په تېرو څه باندې څلورو لسیزو کې نه وو رامنځ ته شوی.

ښاغلي غني دغه څرګندونې پرون(چهارشنبې-د وري ۱۸مه) په ارګ کې د سولې لپاره د خپلې طرحې د تشریح کولو پر مهال وکړې او وېې ویل چې د ترکیې د غونډې او له امریکایي لوري سره د نورو بحثونو لپاره بشپړ چمتووالی نیول شوی دی.

غني وویل، د ترکیې غونډې ته به له بشپړ چمتووالي سره ځي، خو هلته یوازې له طالبانو سره د سولې یوه جوړجاړي ته رسېدل مطرح نه دي، بلکې افغانستان باید له سیمې او نړیوالو سره هم یوه جوړ جاړي ته ورسیږي.

ولسمشر غني دغه راز یو ځل بیا د انتخاباتو له لارې د واک پر لېږد ټینګار وکړ.

د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ

ملګري ملتونه: که افغان سوله ناکامه شي د کډوالۍ څپه به زیاته شي

د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنر فليپو ګراندي

د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنر وایي، که له افغانستانه د بهرنیو ځواکونو له وتلو وروسته د سولې خبرې ناکامې شي، له دغه هېواده به بهر ته د کډوالو شمېر زیات شي.

فليپو ګراندي پرون جمعه (د وري ۲۷مه) د ایټالیا په پلازمېنې روم کې یوې خبري غونډې ته وویل: " که خبرې ناکامه شي، له بده مرغه چې زه د ناامنۍ او تاوتریخوالي د زیاتېدو وړاندوینه کوم، له دې سره به د کډوالۍ څپه هم زیاته شي د نورو برخو ترڅنګ یې پر اروپا هم اغیز پریوزي."

د افغانستان چارواکو بیا له دې وړاندې ډاډ ورکړی چې له ستونزو او ننګونو سره-سره د دوی ځواکونه د بهرنیو پوځیانو په نشتون کې هم د افغانانو د امنیت ټینګښت ته چمتو دي.

د پکتیا والي: سږ به د ګردېز د حلقوي سړک د رغولو چارې پېل شي

ارشیف

د پکتیا والي وایي چې د ګردېز د حلقوي سړک د رغولو چارې به سږ کال پېل شي.

محمد حلیم فدایي ازادي راډیو ته وویل چې د ۱۴۰۰ مالي کال بودجه کې دغه سړک ته پيسې ځانګړي شوي او اوس د تدارکاتو په حال کې دي: "د ګردېز د ۴۶ کیلو متره حلقوي سړک لومړی پړاو چې ۱۶ کیلومتره دی، په تدارکاتو کې دی، د ۲۲ کیلومترو د ډیزاین چارې روانې دي او ۸ کیلو متره تراوسه نه دی سروې شوی."

پکتیا وال زیاتوي، د دغه سړک د جوړېدو ژمنه پخوا ورسره شوې، خو تر اوسه یې عملي بڼه نه ده غوره کړې.

د بودجې کموالی، د ګردېز ښار نابشپړ ماسټر پلان او استملاک هغه ستونزې وې چې د پکتیا د والي په خبره د سړک د جوړېدو چارې یې ځنډولې وې.

چارواکي: لا هم د پاکستان له لارې هند ته د ټرانزیټ ستونزې پرځای پاتي

پاکستان کې سوداګریز کانټینرونه

د افغانستان د سوداګرۍ خونه وایي، لا هم د پاکستان له خاورې هند ته د ټرانزیټ ستونزې نه دي هوارې شوي.

د دغې خونې مرستیال خانجان الکوزي ازادي راډیو ته وویل چې پاکستاني چارواکو ډېرې ستونزې په واګې او بیا کراچۍ بندر کې ورته پیدا کړي دي.

ښاغلي الکوزي وویل چې د ستونزو هواری د افغانستان او پاکستان ترمنځ د اپټا په نوم د سوداګریز تړون اصلاح کول دي.

دی وايي: "د افغانستان حکومت سست مخته ځي، دې برخه کې او دې ته جدي پاملرنه نه کوي، پخوا تجارت وزارت د اپټا تړون مخته ووړ اوس په جمهوري ریاست کې د حقوقو په نوم یوه اداره ده، هغوی دا چاره مخته وړي."

د اپټا تړون د لسو کلونو لپاره ۲۰۱۰ کال کې لاسلیک شوی و.

د افغانستان د سوداګرۍ وزارت بیا ویلي، یوه میاشت وروسته د همدې ستونزو د حل په هدف اسلام اباد کې یوه غونډه جوړېږي.

چارواکي: طالبانو د فراه د امنیه قوماندانۍ د برېښنا یو تخنیکر وژلی

ارشیف

د فراه محلي چارواکي وایي، طالبانو د دغه ولایت د امنیه قوماندانۍ د برېښنا یو تخنیکر وژلی دی.

د امنیه قوماندانۍ ویاند فاروق حضرتي ازادي راډیو ته وویل چې پېښه پرون جمعه (د وري ۲۷مه) له غرمې وروسته د فراه ښار اړوند شپل کوه سیمه کې وشوه.

د حضرتي په خبره، وسله والو دغه کس په ډزو وژلی او له سیمې یې پښې سپکې کړي دي.

طالبانو د برید مسولیت اخېستی او ادعا یې کړې چې چریکي برید کې یې د امنیې قوماندانۍ یو کارکوونکي وژلی دی.

هیومن رایټس: امریکا دې افغانستان کې پر خپلو ژمنو عمل وکړي

د بشري حقونو د څار ټولنې لوګو

د بشري حقونو د څار ټولنې هیومن رایټس له متحدو ایالاتونو غوښتي دي چې په افغانستان کې د بشري حقونو د ملاتړ لپاره پر خپلو ژمنو عمل وکړي.

دا په داسې حال کې ده چې ولسمشر جوبایډن د چهارشنبې (د وري ۲۵مه) په ورځ اعلان وکړ چې د روان کال د مې په لومړۍ نېټه به له افغانستانه د خپلو پوځي ځواکونو ایستل پیل او د سېپټمبر تر ۱۱مې نېټې به یې بشپړ کړي.

د بشري حقونو د څار ټولنې چې مرکز یې په نیویارک کې دي نن په یوه خبرپاڼه کې وویل، د امریکا حکومت باید له افغانستان سره د تعلیم او روغتیا برخو کې په تېره د نجونو او ښځو لپاره خپلې مرستې زیاتې کړي او په داسې حال کې چې پراخېدونکي کړکېچ د بشري حقونو لاسته راوړنې له ګواښ سره مخامخ کړي او بشري بحران یې زیات کړی، د رسنیو د آزادۍ ملاتړ وکړي.

هیومن رایټس په خپل بیان کې همدا راز یادونه کړې چې عدالت ته د ښځو د لاسرسي او د سلګونه مدافع وکیلانو او قاضیانو د روزنې لپاره د افغانستان د قضايي اصلاحاتو په برخه کې د امریکا مرستې حیاتي دي.

ظریف: که طالبان غواړي نوییمو کلونو ته ستانه شي، امکان نه لري

د ایران د بهرنیو چارو وزیر محمدجواد ظریف

د ایران د بهرنیو چارو وزیر وايي چې طالبان باید د ډموکراسۍ پر اساس خپل ځان بدل کړي.

محمدجواد ظریف نن جمعه (د وري ۲۷مه) د ریزینا ډیالوګ په نوم په انلاین غونډه کې چې د افغانستان د ملي امنیت سلاکار حمدالله محب او د هند د بهرنیو چارو وزیر 'اېس جې' شنکر هم په کې حاضر وو همدا راز وویل، که طالبان غواړي چې نوییمو کلونو ته ستانه شي، نو دا امکان نه لري.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر محمدجواد ظریف
د ایران د بهرنیو چارو وزیر محمدجواد ظریف

ښاغلي ظریف زیاته کړه: "که طالبان غواړي چې نوییمو کلونو ته ستانه شي، که یې ایډیالوژي او چلند بدلېږي که نه؟ خو هغو کلونو ته ورتګ بیا امکان نه لري. نن موږ په یوه نوي افغانستان کې ژوند کوو."

ښاغلي محب غونډې ته وویل، طالبان باید داسې ونه انګېري چې پر افغانانو به ځان تحمیل کړای شي او د هند د بهرنیو چارو وزیر ښاغلي 'جې شنکر' وویل چې د افغانستان د سولې په هڅو کې باید د سیمې هېوادونو ته هم ونډه ورکړل شي.

ښاغلي ظریف هم څرګنده کړه چې ایران د افغانستان د سولې په اړه د بحث لپاره د غونډې کوربه توب ته چمتو دی.

ریزینا ډیالوګ د هند د بهرنیو چارو وزارت په نوښت له کلونو راهیسې د سیمې او نړۍ پر مهمو سیاسي مسایلو د دولتي چارواکو، سیاستوالو او شننونکو په ګډون بحثونه جوړوي.

د ملي امنیت شورا د بیان له مخې نننۍ غونډه د افغانستان د سولې پر خبرو، په دې پروسه کې د سیمې او ګاونډيو هېوادونو د رول او له خپل هېواده د افغان ځواکونو د مستقلانه دفاع په اړه د بحث لپاره جوړه شوې ده.

د هند "ریزینا ډیالوګ" نن جمعه پر افغان سولې بحث کوي

د افغانستان د ملي امنیت سلاکار حمدالله محب

د هند "ریزینا ډیالوګ" نن جمعه (د وري ۲۷مه) د افغانستان د سولې په اړه د بحث کوربه دی.

په ننني بحث کې د افغانستان د ملي امنیت سلاکار حمدالله محب، د هند د بهرنیو چارو وزیر اېس جې شنکر او د ایران د بهرنیو چارو وزیر محمد جواد ظریف ګډون لري.

د افغانستان د ملي امنیت شورا په یوه ټویټري بیان کې ویلي چې د ریزینا ډیالوګ په ننني کنفرانس کې به: "د افغان سولې پر مذاکراتو او په دې پروسه کې د سیمې او ګاونډيو هېوادونو د رول او له هېواده د افغان امنیتي او دفاعي ځواکونو د مستقلانه دفاع په تړاو بحث وشي."

دا بحث (د کابل تقاطع: د سولې لار) Junction Kabul: The Road to Peace په نوم ترسره کېږي.

ریزینا ډیالوګ د هند د بهرنیو چارو وزارت په ګډ نوښت له کلونو راهیسې د سیمې او نړۍ پر مهمو سیاسي مسئلو د دولتي چارواکو، سیاستوالو او وتلو شننونکو بحثونه جوړوي.

افغانستان کې تېر کال ۲۹۹ مټریکه ټُنه ځمکني توت تولید شوي

ځمکني توت

د افغانستان د کرنې او مالدارۍ وزارت وایي، په دې هېواد کې تېر کال ۲۹۹ مټریکه ټُنه ځمکني توت تولید شوي دي.

د دغه وزارت ویاند اکبر رستمي تېر ماښام ازادي راډیو ته وویل چې اوس مهال څه باندې ۳۲۰ جریبه ځمکه کې دغه توت کرل شوي دي.

نوموړي زیاته کړه: "په هرات، کندز، بلخ، فاریاب، میدان وردک، دایکنډي، کابل، پروان، ننګرهار او یو شمېر نورو ولایتونو کې دا میوه تر ټولو ډېره کرل شوې ده. د دغه توت کرکیلې ته علاقمندي د دې میوې موجود بازار ته په کتو د پراخېدو په حال کې ده."

د کرنې وزارت وایي، د افغانستان اقلیم د دې میوې کرکیلې ته مساعد دی او له څو کلونو راهیسې خلکو ورته مخه کړې ده.

د دغه وزارت په وینا هر کیلو توت په بازار کې په شااوخوا دوه سوه افغانیو پلورل کېږي.

لغمان کې ټرافیکې پېښې۲ تنه ووژل او ۷ نور یې ژوبل کړل

ارشیف

په لغمان ولایت کې د ټرافیکې پېښې له امله دوه تنه ووژل شول.

د پنجشنبې (د وري ۲۶مه) په ورځ ماسپښین ۳ بجې د کابل _جلال اباد پر لویه لاره د قرغیو ولسوالۍ اړوند خیروخېلو سیمه کې د ټېلر او مارسیډیز موټر ترمنځ ټکر شوی چې له امله یې ۲ تنه وژل شوي او ۷ نورټپیان دي.

د لغمان د والي د رسنیو دفتر ازادي راډیو په استول شوېو معلوماتو کې ویلي چې ټپیان نږدې روغتیایي مرکز ته انتقال شوي او وضعیت یې د ډاډ وړ دی.

د معلوماتو له مخې، پېښه د موټر چلوونکو د بې احتیاطۍ له امله رامنځته شوې ده.

جلال اباد ښار کې د درملو شرکتونو او درملتونونو کار بنديز پیل کړی

ارشیف

د ننګرهار ولایت په مرکز جلال اباد ښار کې د درملو شرکتونو او درملتونونو له دې کبله کار بنديز کړی چې ګواکې حکومت په پام کې لري د درمليزو خدمتونو سکټور يوازې څو محدودو شرکتونو ته په واک کې ورکړي.

د دغه ښار د درملیزو خدمتونو او درملتونونو مالکانو پرون پنجشنبه (د وري ۲۶مه) په همدې اړه په جلال اباد ښار کې اعتراضیه غونډه جوړه کړه او ګواښ یې وکړ چې دا اقدام کولی شي په دې برخه کې شوې پانګونه زیانمنه او زرګونه کسان بې روزګاره کړي.

په ختيځ زون کې د درمل پلورونکو د اتحاديې مشر نجيب الله صاحبزاده په دې غونډه کې وویل: "د انحصاري شرکتونو خبره ده. ویل کېږي چې طرح وړاندې شوې ده ریاست جمهوري ته چې له پنځو تر لسو پورې دې اوسي او هغوی دې بیا په انحصاري توګه دوا راوړي، ځنځیري دواخانې دې ولري او نور دغه سکتور دې محروم شي. باید قانون د خصوصي سکتور سره یو ځای د ولسي ګټو په موخه ترتیب او جوړ شي."

د ښاغلي صاحب زاده په خبره، خصوصي سکټور د هېواد په کچه په دې برخه کې ميليونونه ډالر پانګونه کړې او شااوخوا ترسلګونو زرو کسان په کې په کار بوخت دي.

اعتراض کوونکو ګواښ وکړچې که افغان حکومت د دوی غږ وانه وري نو خپلو اعتراضونو ته به دوام ورکړي.

د ننګرهار د والي دفتر وایي، په دې اړه به له کابل سره خبرې وکړي.

د غزني والي: سږکال پر ۱۰۰ پراختیايي پروژو کار پیلوو

د غزني والي برید جنرال سید عمر نورستانی

د غزني ولایت چارواکي وايي، دغه ولایت کې به سږ کال تر سلو په زیاتو پراختیايي پروژو کار پیل کړي.

د غزني والي برید جنرال سید عمر نورستاني ازادي راډیو ته وویل، هغه پروژې به هم بېرته پیل شي چې تېر کال نېمګړې پاتې وې.

ښاغلي نورستاني زیاته کړه: "غزني ولایت کې سږ کال موږ ۱۱۶ پراختیايي پروژې لرو چې د هغوی له ډلې ۱۸ پروژې د ولایتي پلان څخه دي چې نږدې ورځو کې به یې عملي کار پیل شي او ۹۸ نورې پراختیايي پروژې له پراختیايي پلان څخه بهر دي، د هغوی بودجه چې منظوره شوه او راشي هغه به هم پیل شي."

غزني د افغانستان هغه ولایت دی چې د سختو جګړو له امله په کې د پراختیايي پروژو پلي کېدل له ستونزو سره مخ کېږي.

افغانستان او ترکمنستان د ټاپي پروژې امنیتي پلان لاسلیک کړ

د افغانستان او ترکمنستان تر منځ د ټاپي (TPI) د ګازو نللیکې امنیتي پلان لاسلیک شو.

افغانستان او ترکمنستان د ټاپي پروژې لپاره امنیتي پلان لاسلیک کړ. دا خبره د افغانستان د ملي امنیت شورا په یوه اعلامیه کې کړې ده.

له ترکمنستانه د ټاپي د پروژې مدیر محمد متیرات امانوف پرون پنجشنبه(د وري ۲۶مه) کابل ته تللی و او هلته یې د امنیت شورا له مرستیال عبادالله عباد سره دا امنیتي پلان لاسلیک کړی.

د امنیت شورا د اعلامیې له مخې د ټاپي امنیتي پلان د څو هېوادونو د هغې لویې پروژې له تطبیق او ودې سره مرسته کوي چې له ترکمنستانه جنوبي اسیا ته ګاز لېږدوي او د سیمه‌یز ثبات او بسیاینې سبب ګرځي.

دا شورا وایي، ټاپي د افغانستان مهمه پروژه ده چې د سیمه‌ییز امنیت او د ادغام له سیاست سره مرسته کوي او د سیمې لوبغاړي هېوادونه لکه پاکستان او هند په ګډو ګټو کې سره متحد کوي.

د ټاپي ګازو پایپ ‎لاین ۱۸۰۰کیلومتره واټن ولري.

افغان چارواکي وايي، تمه ده سږ کال د دې پروژې کار پیل شي چې ورسره به لسګونه زره کسانو ته د کار زمینه برابره شي.

افغان لیکوال، شنونکی او ملي سوداګر فدامحمد نظري ووژل شو

ارشیف

افغان لیکوال، شنونکی او ملي سوداګر فدامحمد نظري نامعلومو وسله والو پرون چهارشنبه (د وري ۲۵مه) په خپل کور کې وواژه.

د کابل د امنیه قوماندانۍ ویاند فردوس فرامرز ویلي چې وسله وال کسان تېره شپه دولس بجې د کابل په دهبوري سیمه کې د نظري کور ته ننوتلي او نوموړی یې وژلی دی.

د دې وژنې مسوولیت تراوسه چا نه دی منلی، خو پولیس وايي چې په دې اړه یې تحقیقات پیل کړي دي.

نظري چې د فدامحمد خواریکښ په نوم هم پېژندل کېده څو کتابونه لیکلي او د شعرونه یوه چاپي ټولګه هم ترې پاتې ده.

فواید عامې وزارت: راتلونکو ۳ میاشتو کې ۱۲ پروژې پای ته رسیږي

آرشیف

د افغانستان د فواید عامې وزارت په راتلونکو درېیو میاشتو کې پر یو شمېر لویو رغنیزو پروژو د کار د پای ته رسېدو خبر ورکوي.

د دې وزارت مرستیال ویاند اشرف حق شناس ازادي راډیو ته وویل، چې د کابل د حلقوي سړک او د کابل- لوګر، شبرغان- سرپل او د شورابک- سپین بولدک د لویو لارو په ګډون دولس پروژې په دې پلان کې شاملې دي چې لګښت یې ۲۱،۷ میلیارد افغانیو ته رسېږي.

ښاغلی حق شناس وايي، په دې پروژو کې د ځینو چارې بشپړې شوي او د ځینو نورو تر کار لاندې دي چې هغه به هم په درېیو میاشتو کې بشپړې شي.

ګراهام: له افغانستانه د امریکايي ځواکونو د ایستلو پرېکړه ناسمه ده

امریکايي سناتور لینډسي ګراهام

امریکايي سناتور لینډسي ګراهام له افغانستانه د امریکايي ځواکونو د ایستلو برخه کې د ولسمشر جو بایډن پرېکړه ناسمه بللې ده.

جمهوريپال ګراهام چې په تېرو شلو کلونو کې د افغانستان په مسایلو کې پرون چهارشنبه (د وري ۲۵مه) په یوه خبري غونډه کې وویل، له افغانستانه د امریکايي ځواکونو ایستل د هغې بیمې فسخ کول دي چې د ۲۰۰۱ میلادي کال د سېپټمبر په ۱۱ مه نېټه پر متحدو ایالاتونو د بلې تروریستي حملې مخه یې نیوله.

ښاغلي ګراهام زیاته کړه چې پر طالبانو باور نه شي کېدای: "طالبان له القاعده او داعش سره توپیر لري. زه منم چې هغوی به دلته زموږ په کور کې پر موږ برید ونه کړي خو باور لرم چې دوی به القاعده او داعش ته په افغانستان کې د ازاد فعالیت امکان برابر کړي. طالبان دا لېوالتیا او ظرفیت نه لري چې هغوی تعقیب کړي."

سناتور ګراهام وايي، په طالبانو کې ځینې عناصر شته چې پرمختګ غواړي خو د ده په وینا ډېر تُندلاري کسان هم په کې شته.

په عین حال کې هند د امریکايي ځواکونو له وتلو وروسته په افغانستان کې د قدرت د تشې د راتلو د احتمال په اړه اندېښنه ښودلې.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې د هند دفاع وزیر جنرال بیپین راوټ نن پنجشنبه (د وري ۲۶مه) یوې امنیتي غونډې ته وویل، د ده وېره دا ده چې د نړیوالو پوځیانو له وتلو وروسته به د سولې دښمنان فعال شي.

ښاغلي راوټ د سولې د دښمن په توګه د کوم هېواد نوم وانه خېست.

نور راوښيه

XS
SM
MD
LG