د شاه او عروس بند چارې ٩٩ سلنه بشپړې شوي او ډېر ژر به ګټې اخېستنې ته وسپارل شي.

د اوبو ملي ادارې ویاند نظام الدین خپلواک نن شنبه (د وري ۱۴مه) ازادي راډیو ته وويل، چې دغه بند د کابل د شکردرې په ولسوالۍ کې موقعیت لري چې د ۹ میلیونه متر مکعبه اوبو د زېرمه کولو او د ۱.۲ مېګا واټه برېښنا د تولید وړتیا لري.

د دغه بند جګوالی ۷۷.۵ متره دی چې د سمندر له سطحې ۲۱۶۱ متره لوړوالی ښيي.

د شاه او عروس بند په مرسته ۲۷۰۰ هکتاره کرنیزه ځمکه خړوبیږي چې د زېرمې له ۴ میلیونه متر مکعبه اوبه یې د کابل ښار اوسېدونکو څښلو او ورځني لګښت لپاره او پاتې ۵ میلیونه متر مکعبه یې د کرنیزو ځمکو د خړوبولو او برېښنا د تولید لپاره به ترې ګټه واخېستل شي او ۳۲ میلیونه متر مکعب اوبه به تنظیموي.

یاد بند د اوبو چارو د تنظیم د ملي ادارې یو له سترو پروژو څخه دی چې د جوړولو ټول ټال لګښت یې نږدې۵۲ میلیونه امریکایي ډالره دی چې د افغان دولت له ملي بودجې څخه ورکول کېږي.

د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړي استازی وايي چې د اروپایي اتحادیې له ځانګړي استازي ژیل برتران سره یې لیدلي او د سیمې د سیاسي او امنیتي وضعیت په اړه یې خبرې کړې دي.

محمد صادق خان د پنجشنبې په ورځ (۲۷ حمل) په ایکسپاڼه لیکلي چې دواړو لورو د ترهګرۍ، اړوندو ګواښونو، سوداګرۍ او سیمه‌ییز اتصال په اړه خبرې کړي.

هغه زیاته کړې چې په دې خبرو کې د همغږۍ او ګډ تعامل پر اهمیت هم ټینګار شوی.

دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د تېرو شپږو میاشتو کړکېچونو له امله پولې تړل شوي او سوداګري هم زیانمنه شوې ده. وروستۍ نښتې د فبروري میاشت کې پیل شوې وې، خو د چین په منځګړیتوب دا کړکېچونه تر یوه حده کم شوي دي.

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو کارپوهانو خبرداری ورکړی چې د طالبانو «د محاکمو جزایي اصولنامه» به د افغانستان د خلکو اساسي حقونه نور هم کمزوري کړي.

دغو کارپوهانو په یوه لیک کې چې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو دځانګړي راپور ورکوونکي ریچارد بنیت په مشرۍ لیکل شوی، له طالبانو غوښتي چې دا اصولنامه لغوه کړي.

په دې لیک کې، چې بنیت د پنجشنبې په ورځ (۲۷ حمل) په ایکسپاڼه خپور کړی، د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقی ته لیکل شوي چې دا فرمان له نړیوالو حقوقي معیارونو سره برابر نه دی او ښايي د عادلانه محاکمې حق، د قانون پر وړاندې برابري او له شکنجې څخه خوندیتوب تر پښو لاندې کړي.

د کارپوهانو په وینا، د شفافیت نشتوالی، د جرمونو مبهم تعریف، او د ځینو بدني سزاګانو اجازه جدي اندېښنې دي. هغوی همدارنګه د اعدام د سزا د زیاتېدو او پر ښځو او زیانګالو ډلو د دې فرمان د اغېزو په اړه خبرداری ورکړی.

طالبانو تر اوسه دې غوښتنې ته کوم غبرګون نه دی ښودلی، خو مخکې د طالبانو د عدلیې وزارت ویلي وو چې د دوی په قوانینو کې داسې هېڅ ماده نشته چې د اسلامي شریعت خلاف وي.

د بخښنې نړیوال سازما او د «د سولې او امنیت لپاره د جنسیتي اقدام» (GAPS) ډلې له بریتانیا غوښتي چې ه د پناه غوښتنې هغه تګلارې ودروي چې د دوی په وینا، ورځ تر بلې افغان ښځې او نجونې د پناه له ترلاسه کولو څخه محروموي.

په هغه ګډ راپور کې چې د اپرېل په ۱۶مه خپور شوی، ویل شوي چې په بریتانیا کې د افغان پناه غوښتونکو د منلو کچه په چټکۍ سره له ۹۶ سلنې څخه ۳۴ سلنې ته راټیټه شوې ده، او یوازې په ۲۰۲۵ کال کې سلګونه ښځې له پناه اخیستو بې‌برخې شوې دي.

د راپور له مخې، دا کموالی په داسې حال کې راغلی دی چې افغان ښځې په نړۍ کې تر ټولو له سخت جنسیتي محدودیتونو سره مخامخ دي؛ هغه محدودیتونه چې په افغانستان کې د زده‌کړو، کار او ازاد تګ راتګ حقونه سخت محدودوي.

راپور زیاتوي چې د بریتانیا هغه پالیسۍ چې د کډوالۍ د کنټرول لپاره سختې شوې دي، په عملي ډول د هغو کسانو لپاره د خوندیتوب دروازې بندوي چې تر ټولو زیاته اړتیا ورته لري، په ځانګړي ډول زیانګالې ښځې او نجونې.

د افغانستان په یو ویشت ولایتونو کې پنجشنبه د ورښتونو او د سیلونو د بهیدو اټکل شوی دی.

د طالبانو د ترانسپورت او هوایي چلند وزارت په یوه بیان کې ویلي دي چې په نورستان، کونړ، ننګرهار، لغمان، کاپیسا، پروان، پنجشیر، لوګر، پکتیا، خوست، پروان، بغلان، میدان‌وردګ، بدخشان، تخار، سمنګان، کندز، بلخ سرپل، بامیان، غور او دایکندي ولایتونو کې له لسو تر دیرش ملي مترو پورې د بارانونو د وریدو او د سیلونو د بهیدو امکانات شته.

د افغانستان له پېښو سره د مبارزې د ادارې په وینا د حمل له شپږمې تر څلرویشتمې په افغانستان کې د ورښتونو او سیلونو له امله یو سل او اووه اویا کسان ووژل شوي او نهه تنه لاهم تري تم دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر په کابل کې د سعودي عربستان له سفیر سره د افغانستان او پاکستان د روغې جوړې د مذاکراتو په تړاو خبرې وکړې.

د طالبانو په خبرپاڼه کې راغلې دي چې د چهارشنبې په ورځ امیر خان متقي د افغانستان لپاره د سعودي عربستان سفیر فیصل طلق البقمي ته په چین کې د ترسره شویو خبرو په اړه معلومات ورکړل.

د خبرپاڼې له مخې ښاغلي متقي وویل چې هیله یې دا ده چې تعبیرات او جزیي تخنیکي مسایل د افغانستان-پاکستان د مذاکراتو د پرمختګ بهیر له خنډ سره مخامخ نه کړي.

د چین په ارومچي کې د پیکنګ په منځګړیتوب د اپریل له لومړۍ نیټې تر اوومې پورې د افغان طالبانو او پاکستان د استازیو تر منځ د سولې غیر رسمي خبرې ترسره شوې.

د روغتیا نړیوال سازمان وايي د جاپان په مرسته د افغانستان د روغتیايي پاملرنې سیستم پیاوړی کوي.

ددغه سازمان د افغانستان څانګې د چهارشنبې په ورځ خپله ایکسپاڼه کې لیکلي چې د جاپان د حکومت او ولس په "سخاوتمندانه" مرسته د افغانستان د روغتیايي خدماتو سیستم د بیړنۍ پاملرنې څخه نیولې د ناروغیو ترتشخیص او اساسي خدماتو پورې پياوړی کوي.

د افغانستان د روغتیايي خدماتو سیستم چې له پخوا هم د څو لسیزو جګړو له امله کمزوری شوی هیوادته د ملیونو کډوالو د ستنیدو له امله ترفشار لاندې دی.

ملګري ملتونه وايي له پاکستان او ایران څخه افغانستان ته ستنې شوې ښځې، د فقر، ناوړه ګټې اخیستنې اوستونزو سره د مقابلې لپاره دخطرناکو لارو چارو د غوره کولو له زیات خطر سره مخ دي.

ملګړي ملتونه وايي ددغو ستنو شویو ښځو څخه یوازی ۱۷ سلنه یې د خپل کاروبار عاید ترلاسه کوي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې نن چهارشنبه په خپله ایکسپاڼه لیکلي دي چې افغانستان ته د ستنو شویو ښځو د اقتصادي ادغام په اړه یوه څېړنه کې، د هغوی د اقتصادي ګډون پر وړاندې خنډونه پېژندل شوي دي.

په راپور کې ویل شوي چې دا څېړنه عملي سپارښتنې وړاندې کوي څو د ستنېدونکو ښځو اقتصادي جذب پیاوړی شي.

د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې په وینا، که څه هم بیړنۍ بشري اړتیاوې باید لا هم پوره شي، خو دا هم ډېر مهم دي چې په اوږدمهالو حللارو پانګونه وشي.

بلخوا د اروپايي اتحادیې د ملکي ساتنې او بشري مرستو ادارې د دوشنبې په ورځ، د حمل ۲۴مه، په یوه راپور کې وویل چې ډېری افغانان چې له ایران او پاکستان څخه راستانه شوي، نه کور لري، نه عاید او نه هم لومړنیو خدماتو ته لاسرسی.

دې ادارې زیاته کړې چې د افغانستان د نازکو شرایطو په پام کې نیولو سره، ښځې او ماشومان تر ټولو زیات زیانګالي دي.

افغان سپنر نوراحمد لکڼوال دهند د غوره لیګ پرونۍ سیالۍ کې په زړه پورې لوبې سره د چینای سوپرکینګز لوبډلې په بریا کې مهمه ونډه واخیسته.

هغه د ۲۱ رنزونو په ورکولو سره درې ویکټې واخیستې.

په نتیجه کې چینای سوپر کینګز، سیالې لوبډلې کلکته نایت رایدرز ته د ۳۲ منډو په توپیر ماتې ورکړه او پرله پسې دویمه بریا یې خپله کړه.

چینای ټیم چې پنځه ځلې یې اتلولې ګټلې د ۵ ویکټو په مټ ۱۹۲ رنزونه جوړ کړي وو.

وروسته نور احمد لکڼوال د خپل کیڼ لاس سپین بالینګ سره کلکته یوازې ۱۶۰-۷ کې ایساره کړه.

د کلکته د ټیم درې ویکټې ژر ولوېدلې ، خو ټیم لا هم په سیالۍ کې و تر څو چې نور احمد لکڼوال برید وکړ.

نوراحمد د کلکتې د ټیم کیپټان آینکیا رهاني په ۲۸ منډو وسوځاوه او د استرالیا لوبغاړی کامیرون ګرین پرته لدې چې کوم رنزو وکړي هغه یې هم وسوځاوه خو په رینکو سینګ باندې یې هیتریک ونه شو کړای .

خو رینکو هم ډېر دوام ونه کړ او په شپږ منډو کې کیچ شو، چې له امله یې کلکته ۹۰-۶ ته راولوېده.

وروسته راومن پاول او رامدیپ سینګ دواړو هڅې وکړې چې لوبه بیرته راژوندۍ کړي خو دوی ونه شو کړای چې لوبې ته د اړتیا وړ چټکتیا ورکړي.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد د لوړپوړ طالب چارواکو په اړه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د بندیزونو په لیسټ کې نوې زیاتوونې غیر عادلانه او د افغانانو د حقونو تر پښو لاندې کول بللي.

هغه د سې شنبې په ورځ د طالبانو تر کنټرول لاندې ملي راډیو او تلویزیون ته ویلي چې بندیزونه له پیل څخه بې اغیزې وو.

مجاهد ټینګار وکړ چې طالبان له نړیوالې ټولنې سره تفاهم غواړي او تمه لري چې ملګري ملتونه د سیاسي فشار پرځای د افغانستان او نړۍ د نږدې کولو لپاره کار وکړي.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا د دوشنبې په ورځ د څلورو لوړ پوړو طالب چارواکو په اړه د بندیزونو لیست تازه کړ. په دې اقدام کې محمد حسن اخوند، عبدالغني برادر، امیر خان متقي او هدایت الله بدري شامل دي.

ملګرو ملتونو ویلي چې دا بدلونونه نوي بندیزونه نه دي، بلکې د دې اشخاصو د هویتي معلوماتو د بشپړولو او کره والي لپاره د ۱۹۸۸ پریکړه لیک په چوکاټ کې شوي دي.

ملګرو ملتونو په ۲۰۱۱ کال کې په ۱۹۸۸ پرېکړه لیک سره د طالبانو په لوړپوړو چارواکو د شتمنیو د کنګلولو، سفري بندیزونو او د وسلو د ګرځولو ممانعت لګولی.

هند افغانستان ته د نري رنځ یا توبرکلوز ۱۳ ټنه واکسین او نور اړوند مواد مرسته کړي.

د هند د بهرنیو چارو وزارت ویاند رندهیر جیسوال د سې شنبې په ورځ لیکلي چې دا مرسته د ماشومانو د نري رنځ واکسین پروګرام د پیاوړتیا په هدف شوې.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت ویلي چې په دې مرسته شویو موادو کې نږدې لس میلیونه د نري رنځ واکسینونه او څه باندې یو میلیون تیتانوس واکسینونه شامل دي.

هند مخکې هم په تېره د کونړ د زلزله ځپلو لپاره له افغانستان سره طبي مرسته کړې ده.