هلمند ولایت کې نن جمعه (د وري ۱۳مه) ماین چاودنې ۵ ملکیان وژلي او همدا راز د هرات په کشک کهنه ولسوالۍ کې هم ماین چاودنې اووه مېرمنې ټپیانې کړي دي.

د هرات د والي ویاند جېلاني فرهاد وايي، پېښه نن سهار داسې مهال وشوه جې د ملکي وګړو یو فلاینګکوچ موټر د طالبانو پر یوه ماین برابر شو.

دی وايي: "زموږ اووه تنه خویندې چې په یوه فلاینګکوچ موټر کې سپرې وې، د کشک کهنه ولسوالۍ په چاردرې سیمه کې د طالبانو له خوا د ایښودل شوي ماین په چاودنه کې ټپیانې شوې."

د ازادي راډیو خبریال راپور راکوي چې درې مېرمنې د هرات حوزوي روغتون ته رسول شوي او د پاتې څلورو مېرمنو علاج د پېښې په ځای کې شوی.

بل خوا د هلمند د ولایتي شورا رئیس وايي، په دې ولایت کې د یوه ماین په چاودنه کې پنځه ملکي وګړي وژل شوي.

عطاالله افغان ازادي راډیو ته وویل، چاودنه د ۶۰۱ نمبر لویې لارې په اوږدو کې شوې.

افغان وویل، دا ماین طالبانو ایښی و.

طالبانو د دواړو پېښو په اړه تر اوسه رسنیو ته څه نه دي ویلي.

کابل نن سې شنبې د دوحې د بهیرد یوې غونډې کوربه وو.

په دې غونډه کې چې په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندوی دفتریوناما په مشرۍ جوړه شوې وه، د دغه بهیرپه چوکاټ کې د خصوصي سکتور پرموضوع خبرې وشوې.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د خبرپاڼې له مخې، په دې غونډه کې د طالبانو د حکومت د ځینو وزارتونو او د افغانستان بانک پراستازو سربېره، د یوناما استازي، د ملګرو ملتونو اړوند بنسټونواو نړیوالو او سیمه ‌ییزو سازمانونو استازو، سفیرانو، ډیپلوماټانو او اړوند کارپوهانو په حضوري او آنلاین بڼه ګډون کړی وو.

که څه هم د دې غونډې جزییات نه دي شریک شوي، خو په خبرپاڼه کې ویل شوي چې غونډه په دوو برخو کې ترسره شوې؛ لومړۍ برخه پر ودې او شمولیت، او دویمه برخه پر همغږۍ او روڼتیا متمرکزه وه.

د دوحې بهیر د ۲۰۲۳ کال په مې میاشت کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي انتونیو ګوترش په نوښت پیل شو، او موخه یې له افغانستان سره د نړیوالې ټولنې د اړیکو همغږي کول دي. د دې بهیر په دوو مخکینیو غونډو کې په افغانستان کې د بشري حقونو، د ښځو حقونو او بشري مرستو وضعیت ارزول شوی و.

د شفافیت نړیوال سازمان تیرکال په نړۍ کې د فساد په اړه د خپلو موندنو په راپورکې چې د سې‌ شنبې په ورځ یې خپورکړ افغانستان د نړۍ د ۱۸۲ هېوادونو په ډله کې په ۱۶۲م ځای کې راوستي.

د شفافیت د نړیوال سازمان په شاخص کې، ترکمنستان له افغانستان څخه یوه درجه مخکې دی او شمالي کوریا، سوریه، یمن او لیبیا د امتیاز له مخې تر افغانستان هم په بدو درجو کې شامل دي.

د دې راپور له مخې، په ۲۰۲۵ کال کې د نړۍ ډېری هېوادونه د فساد په کابو کولو کې پاتې راغلي او له ۱۸۲ هېوادونو څخه ۱۲۲ یې له ۵۰ څخه کم امتیازونه لري.

په دې شاخص کې افغانستان ۱۶ امتیازه ترلاسه کړي، حال دا چې تېر کال یې ۱۷ امتیازه لرل او په دې توګه په افغانستان کې په ادارو کې فساد یوه درجه نور هم خراب شوی دی.

د دې ادارې د راپورله مخې د نړۍ "تر ټولو شفاف لرونکی" هېواد ډنمارک بلل شوی او "تر ټولو غیرشفاف لرونکی" هېواد هم جنوبي سودان بلل شوی دی.

د شفافیت نړیوال سازمان، چې یوه نادولتي اداره ده او مرکزي دفتر یې په جرمني کې دی، د نړۍ په شاوخوا سلو هېوادونو کې استازي لري. دا سازمان له ۱۹۹۵ کال راهیسې هر کال د فساد په اړه راپورونه خپروي.

د راپورونو له مخې د ازبکستان ولسمشر شوکت میرضیایف د ټرانس-افغان اورګاډي پټلۍ د جوړولو لپاره د تخنیکي او اقتصادي سروې د چمتو کولو موافقه منظور کړې ده. کاسپین پوسټ ورځپاڼې د ازبکستان د رسنیو له قوله راپورورکړی چې د بین ‌الحکومتي چوکاټ دغه تړون د ازبکستان د ڼرانسپورت وزارت، د افغانستان د ټولګټو وزارت، او د پاکستان د اورګاډو وزارت ترمنځ لاسلیک شوی دی.

دا پروژه د اورګاډي د یوې نوې پټلۍ پر جوړولو متمرکزه ده چې د ازبکستان نایباباد به د افغانستان تر هرلاچي پورې نښلوي. دغه موافقه د ۲۰۲۵ کال د جولای په ۱۷مه په کابل کې لاسلیک شوې وه. له ازبکستانه افغانستان او پاکستان ته د اورګاډي د دغې نوې پټلۍ د جوړولو لپاره د تخنیکي سروې راپور داسې مهال ورکول کیږي چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي پرون دوشنبې د ازبکستان د مرکزي آسیا د نړیوال انسټیټوټ د ریس او د هغه هیواد د ولسمشر د مرستیال سلاکار جولان وهابوف په مشرۍ له پلاوي سره وکتل. د بهرنیو چارو وزارت په خپله ایکسپاڼه کې په یوه بیان کې ویلي چې په دې کتنه کې د دواړو هیوادونو ترمنځ د سیاسي او اقتصادي همکاریو پرلا پیاوړتیا او سیمه ییزو مسایلو بحث وشو. د بیان له مخې دواړو لورو په مختلفو برخو کې خپل ترمنځ اړیکې وستایلې او د لا پیاوړتیا لپاره یې ځینو وړاندیزونه وکړل.

د سره صلیب نړیواله کمیټه وایي په افغانستان کې په تیر۲۰۲۵ کال کې بشري وضعیت د نړۍ له ترټولو سختو وضعیتونو څخه وو. دې کمیټې پرون دوشنبې په خپله ویبپاڼه کې په یوه راپورکې ویلي چې د دې هیواد میلیونونه وګړي د خپلو لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو لپاره له ستونزو سره مخ وو. اقتصادي تنګسیا، بې ‌وزلي، او د تېرو لسیزو جګړو د کورنیو د مقاومت او د ځان ‌بسیا وړتیا کمزورې کړې وه، په داسې حال کې چې پر اقلیم پورې تړلي ناورینونو لکه وچکالۍ، سېلابونو او زلزلې د زیانګالو خلکو مقاومت لا له خطرسره مخامخ کړی و.

په راپورکې ویل شوي چې د خوړو ناامني، روغتیايي خدمتونو ته محدود لاسرسی، او د پاکو اوبو او حفظ الصحې د خدمتونو کمښت د هېواد په ډېرو سیمو کې دوام درلود. د دې په پایله کې، د نفوس لویه برخه د ژوندي پاتې کېدو لپاره پر بشري مرستو متکي پاتې شوې وه، چې دا د دوامدارو او اصولي بشري اقداماتو پر بیړنۍ اړتیا ټینګار کوي.

سره صلیب همدارنګه ویلي چې افغانستان لا هم د نړۍ له هغو هېوادونو څخه دی چې د جګړې له ناچاودو وسیلو او چاودېدونکو توکو له پاتې شونو څخه ډېر ککړ دی او د دوی ټیمونو له افغاني سرې میاشتې ټولنې سره نږدې کار وکړ څو په ټولنو کې د ماینونو او چاودېدونکو توکو د خطرونو په اړه پوهاوی لوړ او خوندي چلندونه تبلیغ کړي، تر څو پېښې راکمې او د خلکو ژوند وژغورل شي.

د طالبانو د حکومت د امر بالمعروف او نهی عن المنکر وزارت د دوشنبې په ورځ د ملګرو ملتونو د هغه نوی راپور ځینې برخې ردکړې چې په هېواد کې یې د بشري حقونو سرغړونې مستندې کړې دي. د دې وزارت ویاند مولوي سیف الاسلام خیبرد دې راپور موندنې «بې ‌بنسټه» وبللې او له خلکو یې وغوښتل چې د ملګرو ملتونو پر ارزونو باور ونه کړي. د هغه په خبره د یوناما په راپورکې معلومات ناسم او د خپل سرو نیونو، تاوتریخوالي او له ښځو او نارینه وو سره د ناوړه چلند تورونه ردوي.

هغه ویلي چې د وزارت ټول فعالیتونه یې د شریعت او نافذه قوانینو سره سم ترسره کېږي.

یوناما په خپل وروستي درې میاشتني راپورکې چې د تیرې یکشنبې په ورځ یې خپورکړی ویلي چې د طالبانو د امربالمعروف او نهي عن المنکر وزارت محتسبینو په درې میاشتو کې لږ تر لږه ۵۲۰ کسان په خپل ‌سري ډول نیولي او د ښځو او نارینه وو پر وړاندې یې د ناوړه چلند ۵۰ پېښې ثبت کړې دي.

یوناما په دغه راپورکې د څو ولایتونو کې یادونه کړې چې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر محتسبینو پکې ښځې عامه ځایونو ته له لاسرسي منع کړې دي.

ټاکل شوې ده چې د افغانستان د کرکټ ملي لوبډله سبا، چهارشنبه (د فبروري ۱۱ مه ) د کرکټ د شل اوریز نړیوال جام په دویمه لوبه کې د سویلي افریقا سره مخ شي.

دا لوبه د چهارشنبې په ورځ د کابل په وخت د سهار په ۱۰:۳۰ بجو د هند د ګجرات ایالت په احمد آباد ښار کې د نریندرا مودي په لوبغالي کې پیلیږي.

د پرون په لوبو کې، سکاټلینډ د ایټالیا په وړاندې، زمبابوې د عمان او سویلي افریقا د کاناډا په وړاندې بریا ترلاسه کړه.

افغانستان د یکشنبې په ورځ په دې سیالۍ کې په خپله لومړۍ لوبه کې نیوزیلند ته وبایلله.

د طالبانو د حکومت د ترانسپورت او هوايي چلند وزارت د هوا پېژندنې څانګې نن سه شنبې د افغانستان په نهو ولایتونو کې د واورې او باران اټکل کړی دی.

دې ادارې د دوشنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې وویل چې بادغیس، فاریاب، سرپل، غور، بامیان، دایکندي، میدان وردګ، پکتیکا او بدخشان ولایتونکې به نن، سې شنبه (د فبروري ۱۰مه) باران او واورې وشي.

د هوا پیژندنې اداره زیاتوي چې تمه کیږي چې په مختلفو ځایونو کې د واورې اندازه د ۱۰ او ۲۰ سانتي مترو ترمنځ او د باران اندازه د ۱۰ او ۲۰ ملی مترو ترمنځ وي.

مخکې له دې د یکشنبې او دوشنبې په ورځو کې د افغانستان په ۲۷ ولایتونو کې د درنو واورو او بارانونو وړاندوینه شوې وه.

د جاپان د نړیوالې همکارۍ اداره (JICA) وايي د ملګرو ملتونو د پروژو د خدماتو دفتر سره یې د شاوخوا ۱۰ ملیون ډالرو په ارزښت یو تړون لاسلیک کړی ترڅو د اقلیمي تغییراتو په وړاندې مبارزې لپاره افغانانو سره مرسته وکړي.

جایکا د دوشنبې په ورځ (د فبروري ۹) په یوه مطبوعاتي اعلامیه کې وویل چې د دغې دوه کلنې پروژې هدف دادی چې د اقلیمي بدلونونو په وړاندې مبارزه کې د زیانګالو ټولنو ظرفیت پیاوړی شي.

افغانستان دنړۍ دهغو لسو هیوادونو په کتار کې دی چې د اقلیمي بدلون پر وړاندې خورا زیان منونکي دي.

د وچکالۍ او د اوبو د سرچینو د کمیدو سربیره، سیلابونه او پیاوړي بادونه په افغانستان کې د اقلیمي بدلون نتایج ګڼل کیږي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف وايي چې افغانستان او شاوخوا سیمو کې یې د افغانستان او پاکستان ترمینځ او دهند او پاکستان ترمینځ سیمو کې د"ترهګریزو" فعالیتونو شتون لیدل کیږي.

لاوروف دا څرګندونې د بریکس نړیوال تلویزیون سره په مرکه کې چې د دوشنبې په ورځ خپره شوه کړي دي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر زیاته کړه چې د ترهګرۍ په وړاندې مبارزه د روسیې له لومړیتوبونو څخه ده.

روسیه په نړۍ کې یواځنۍ هیواد دی چې د طالبانو حکومت یې په رسمیت پیژندلی او ورسره نږدې اړیکې لري.

طالبانو تر اوسه د لاوروف د څرګندونو په اړه تبصره نه ده کړې؛ خو تر دې مخکې یې په افغانستان کې د ترهګریزو فعالیتونو په اړه اندیښنې رد کړي او ویلي یې دي چې دوی به هیچا ته اجازه ورنکړي چې د افغانستان خاوره د نورو هیوادونو پرضد وکاروي.

یوناما راپور ورکړی چې د ۲۰۲۵ کال له اکتوبر تر ډسمبره پورې د پاکستان په حملو کې ۷۰ تنه افغان ملکیان وژل شوي او ۴۷۸ نور ژوبل دي.

دا له ۲۰۱۱ کاله راهیسې د پاکستان پوځ ته د منسوبو بریدونو په نتیجه کې د افغانانو تر ټولو زیاته مرګژوبله ده.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه ماموریت (يوناما) په خپل راپور کې چې پرون یې خپور کړی ویلي دا مرګژوبله پر افغانستان د پاکستاني پوځیانو د بمباريو او د طالبانو له حکومتي ځواکونو سره د نښتو په مهال رامنځته شوې ده.

يوناما په پکتيکا، کابل او خوست کې د پاکستاني الوتکو د حملو او په تورخم او چمن کې د پاکستاني او طالب سرتېرو ترمنځ د جنګونو یادونه کړې ده.

يوناما ټينګار کړی چې افغانستان کې ټولې ښکېلې خواوې باید په شخړو کې د ملکیانو خوندیتوب ته جدي پاملرنه وکړي.

د پاکستان حکومت بیا ادعا کړې چې په ۲۰۲۵ کال کې ۱۱۱۵ پاکستاني په هغو بریدونو کې مړه او ټپیان شوي چې د دوی په وينا له افغان خاورې پلان شوي وو. په هغوی کې د وژل شويو شمېر ۳۸۷ او د ټپيانو شمېر ۷۲۸ ښوول شوی دی.