د امریکایي سناتورانو یوې ډلې د روسیې پر ولسمشر ولادمیر پوتین غږ کړی چې د ازادې اروپا/ ازادي راډیو د هدف ګرځولو لپاره د بیان پر ازادۍ برید ودروي.

د ډیموکراتو او جمهوريپالو سناتورانو دې ډلې پرون جمعه (د کب ۲۲مه) د سنا د بهرنیو اړیکو کمېټه کې یوه اعلامیه په دې هدف خپره کړه چې روسیه کې رسنیز چاپیریال کړکېچن شوی او د ' بهرني اجنټ' د قانون له مخې پر ازادي راډیو فضا تنګه شوې ده.

روسیه کې پر دولتي رسنیو د څار ادارې د ازادي اروپا/ ازادي راډيو د روسي څانګې پرضد ۲۶۰ قضیې د دې لپاره ثبت کړي چې د هغوی سخت مقررات یې په پام کې نه دي نیولي.

د مسکو یوې محکمې له وړاندې د ۱۴۲ قضیو په تړاو ازادي راډیو شااوخوا یو میلیون ډالر جریمه کړې ده.

د امریکایي سناتورانو په ګډه اعلامیه کې راغلي چې روسیه غواړي د 'بهرني اجنټ' د قانون په وسیله په اوږدمهال کې د روسیې مدني ټولنه کمزورې او هلته ازادي راډیو چوپ کړي.

ایران د شنبې په ورځ محمدعارف شه ‌بخش، چې د بلوچستان اوسېدونکی و، د سیستان او بلوچستان په ولایت کې د پولیسو پر یوې پوستې په وسله ‌وال برید کې د لاس لرلو په تور اعدام کړ.

ایراني رسنیو د شنبې په ورځ، د لړم په ۱۶مه، راپور ورکړی چې شه ‌بخش د جیش‌ العدل ډلې د غړیتوب او د «بغي» او «محاربې» په تورونو محکوم شوی و.

د دغو رسنیو د راپورونو له مخې، د ایران قضايي چارواکو ویلي چې په دغه برید کې یو شمېر پولیس وژل شوي او ټپیان شوي وو، خو د برید کره نېټه او د مرګ ‌ژوبلې شمېر یې نه دی څرګند کړی.

د ایران د اسلامي جمهوریت په قوانینو کې «بغي» د نظام پر ضد وسله ‌وال پاڅون ته ویل کېږي.

د بشري حقونو سازمانونو په وار وار د «محاربې» او «بغي» په څېر تورونه مبهم سیاسي او امنیتي تورونه بللي او په ایران کې یې د محاکمو پر ناڅرګندو او ناعادلانه بهیرونو نیوکې کړې دي.

جیش‌العدل ډله، چې د ایران په جنوب ختیځ کې فعالیت کوي، د ایران او امریکا له خوا ترهګره ډله بلل شوې ده. خو دا ډله ادعا کوي چې د بلوڅ لږکیو د حقونو لپاره مبارزه کوي. په ایران کې د اعدامونو زیاتېدو هم نړیوالې اندېښنې راپارولې دي.

د ملګرو ملتونو ځانګړې راپور ورکوونکې، مای ساتو، تېره اوونۍ په ایران کې د بېړنیو محاکمو او عادلانه محاکمې ته د لاسرسي د حق د نقض په اړه خبرداری ورکړی و.

د پولنډ په کراکوف ښار کې د یوه وسله وال کس په ډزو پنځه کسان وژل شوي او تر لسو ډېر ټپیان دي.

د پولنډ پولیس وايي، دا پېښه نن شنبه د کراکوف ښار په مرکزي بازار کې رامنځته شوې ده.

د پولیسو په وینا، یوه وسله‌ وال کس چې پوځي ډوله جامې اغوستې وې، له موټره پر خلکو ډزې پیل کړې. د پولیسو په خبره دغه وسله وال د نیولو پر مهال پر پولیسو هم ډزې وکړې چې دوه پولیس پکې ټپیان شول.

د راپورونو له مخې پولیسو بریدګر په ډزو ټپي کړی او روغتون ته لېږدول شوی دی. تراوسه چارواکو په دې اړه چې د دغې پیښې ترشا څه انګیزه پرته وه، څه ندي ویلي. د پولنډ ولسمشر کارول ناوروتسکي د قربانیانو له کورنیو سره خواخوږي څرګنده کړې ده.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ سټفین میلر د سپینې ماڼې د ویاند په توګه دنده وګوماره.

تمه ده ۴۱کلن میلر د سوزي وایلز په ځای د دوشنبې په ورځ خپل کار پیل کړي.

ټرمپ پر خپلې ټروټ سوشل پاڼه میلر یو وفادار کس یاد کړی دی.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د "عدالت لپاره د جایزې" پروګرام د ایران د اټومي وسلو په اړه د معلوماتو په بدل کې تر۲۰میلیونو ډالرو جایزه اعلان کړې ده.

دې پروګرام پر خپلې ایکس شبکې او ویب پاڼې پرون جمعه په فارسي او انګلیسي ژبو د ایران د اټومي پروګرام، د ځای، کارکوونکو، ساینس پوهانونو، تخصصي او تخنیکي برخو او د دغه پروګرام اړونده د نورو جزییاتو په اړه د معلوماتو غوښتنه کړې ده.

بل پلو، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ پر خپلې ټروټ سوشل پاڼې لیکلي چې که ایران اټومي وسلې ترلاسه کړی وای، اوس به نه اسراییل و او نه به منځنۍ ختیځ.

دا ایران د اټومي پروګرام پر سر د جایزې اعلان وروسته له هغه دی چې د راپورونو له مخې ایران هوکړه چې د قطر په منځګړیتوب له امریکا سره د سولې مذاکرات مخته یوسي.

قطر وايي، د دغه هېواد امیر، شیخ تمیم بن حمد ال ثاني، د امریکا له ولسمشر ډونالد ټرمپ سره په ټیلیفوني خبرو کې د قطر د منځګړیتوب پر هڅو خبرې کړې دي چې موخه‌یې د سیمې د کړکېچ د پای ته رسولو لپاره یوې «هر اړخیزې هوکړې» ته رسېدل دي.

د قطر د امیر دیوان په هغه اعلامیه کې چې د جمعې په ورځ «د لړم/ عقرب په ۱۵مه» خپره شوې، ویل شوي چې شیخ تمیم بن حمد ال ثاني په دې خبرو کې «د مذاکراتو پر دوام، د اختلافاتو په حل او د کړکېچ د زیاتېدو د مخنیوي لپاره د ډیپلوماتیکو لارو چارو پر کارولو» ټینګار کړی دی.

دا ټیلیفوني خبرې په داسې حال کې شوې دي چې قطر د ایران او امریکا ترمنځ د منځګړیتوب هڅو ته دوام ورکوي، څو د جګړې د پای ته رسولو لپاره یوې هوکړې ته لاره هواره شي.

یوه لوړپوړي ایراني چارواکي د پنجشنبې په ورځ روېټرز خبري اژانس ته ویلي، ایران د قطر له لارې واشنګټن ته د خپل اټمي پروګرام په اړه یو وړاندیز سپارلی دی.

د دغه چارواکي په وینا، امریکا دا وړاندیز ارزوي، خو د خبرو اترو پیل په دې پورې تړلی چې واشنګټن لومړی د تهران اووه غوښتنې ومني.

په دغو غوښتنو کې د بندیزونو لغوه کول، کنګل شویو شتمنیو ته لاسرسی، په ټولو جبهو کې د جګړې پای ته رسول او د جګړې د زیانونو جبران شامل دي.

دا په داسې حال کې ده چې واشنګټن ټینګار کوي چې د اټمي پروګرام موضوع باید په لومړنیو مذاکراتو کې شامله وي.

سپینې ماڼۍ د اوکراین لپاره د امنیتي تضمینونو ترڅنګ د اروپا د امنیت او ثبات لپاره د یوه پراخ پلان وړاندیز کړی دی. دا وړاندیز په داسې حال کې شوی چې ټاکل شوې راتلونکې اوونۍ د متحده عربي اماراتو په ابوظبۍ کې د امریکا، روسیې او اوکراین ترمنځ د سولې درې اړخیزې خبرې وشي.

د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ استازي جېرډ کوشنر د لړم په ۱۴ وویل چې په دغه پلان کې د امنیتي مشورو دوام، د کړکېچ پر مهال مستقیمې اړیکې، د پوځي فعالیتونو روڼتیا او د تاوتریخوالي د خطرونو کمول شامل دي.

د ازادې اروپاـ ازادی راډیو د خبر د مرکزي څانګې د راپورله مخې کوشنر ټینګار کړی چې دغه چوکاټ به د ټولو هېوادونو حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا ته درناوی کوي او ناټو به د اروپا په ګډه دفاع کې خپل مرکزي رول وساتي.

ولسمشر ټرمپ هم له خپل روسي سیال ولادیمیر پوتین د ځانګړي استازي سره تر کتنې وروسته ویلي چې یوه لوی تړون ته رسېدل نږدې ښکاري، چې نه یوازې اوکراین، بلکې ټوله اروپا به پکې شامله وي.

خو ځینو کارپوهانو اندېښنه څرګنده کړې چې د اروپا د امنیت په اړه پراخې خبرې ښايي روسیې ته د ناټو پر راتلونکي جوړښت د اغېز لرلو زمینه برابره کړي.

د ترکیې پارلمان د پنجشنبې په ورځ د لړم په ۱۴ له سعودي عربستان او پاکستان سره ګډ دفاعي تړون تصویب کړ چې له مخې یې انقرې ته لاره هوارېږي څو د اړتیا په صورت کې د سعودي عربستان پوځي ملاتړ وکړي.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، دغه تړون چې د مکې د ګډ دفاعي تړون په نوم یادېږي، د روان کال په اګست میاشت کې د درېیو هېوادونو ترمنځ لاسلیک شوی و.

د تړون له مخې، پر یوه غړي هېواد برید پر ټولو غړو هېوادونو برید ګڼل کېږي.

دا اقدام داسې مهال کېږي چې سعودي عربستان د یمن د ایران پلوه حوثي وسله ‌والو له بریدونو سره مخ دی.

د ترکیې د واکمن ګوند یوه استازي تېره میاشت رویټرز ته ویلي وو چې سعودي عربستان ته د ترکي پوځیانو د استولو لپاره به حکومت د پارلمان اجازې ته اړتیا ولري.

د اسوشېټېډ پرېس د راپور له مخې، دغه لس کلن تړون چې په ۲۷۹ موافقو او ۱۱۹ مخالفو رایو سره تصویب شوی، د استخباراتي معلوماتو شریکول، ګډ پوځي تمرینونه او دفاعي همکاري هم پکې شامل دي. خو سعودي عربستان ته د ترکي پوځیانو استول د پارلمان جلا اجازې ته اړتیا لري.

د یمن د حوثیانو د پرله‌‌پسې بریدونو په ترڅ کې سعودي عربستان د دغه هېواد په بندري ښار ینبع کې د احتمالي ګواښ په اړه امنیتي خبرداری ورکړی دی.

ینبع د سره سمندرګي پر غاړه د سعودي عربستان د تېلو د صادراتو له مهمو مرکزونو څخه دی.

د سعودي عربستان په مشرۍ پوځي ائتلاف د پنجشنبې په ورځ (د لړم/ عقرب ۱۴مه) اعلان وکړ چې د حوثیانو له‌خوا د مدینې منورې ښار پر لور توغول شوی یو توغندی یې شنډ او له‌منځه وړی دی.

خو د ازادې اروپا/ ازادي راډیو د ایران څانګې، رادیو فردا، د راپور له مخې، د ایران له ملاتړه برخه‌منو حوثیانو تر اوسه د پنجشنبې ورځې د بریدونو مسؤلیت نه‌دی منلی.

خو حوثیانو د چهارشنبې په ورځ ادعا کړې وه چې د ریاض نړیوال هوايي ډګر یې په نښه کړی دی، هغه ادعا چې سعودي چارواکو نه‌ده تأیید کړې.

د ریاض پر هوايي ډګر د برید ادعا سعودي عربستان ته د سوریې د ولسمشر احمد الشرع د سفر په مهال شوې.

د حوثیانو له‌خوا د سعودي عربستان د تېلو پر تأسیساتو او زېربناوو د بریدونو له زیاتېدو وروسته، ریاض هلې ځلې کوي څو د سیمې د متحدانو او لوېدیځو هېوادونو پوځي ملاتړ ترلاسه کړي.

د یمن حوثي یاغیانو له سعودي عربستان سره د سولې د هوکړې په بدل کې د ۵۱ میلیارده ډالرو تاوان او د رسمیت پیژندنې غوښتنه کړې ده.

وال سټریټ ژورنال د سرچېنو په حواله لیکلي چې حوثیانو دا تاوان د سعودي د بمباریو او د یمن د ځینو سیمو د محاصرې د جبران لپاره غوښتی دی.

سعودي عربستان په دې وروستیو کې هڅه کوله چې له حوثیانو سره د مذاکراتو له لارې د سولې یوې هوکړې ته ورسیږي.

وال سټریټ ژورنال لیکلي چې د سعودي عربستان ولیعهد محمد بن سلمان ښايي د حوثیانو دا وړاندیزونه ونه مني.

حوثیانو په وروستیو میاشتو کې د سعودي پر نړیوالو هوايي ډګرونو او د تیلو پر تاسیساتو بریدونو ته زور ورکړی دی.

د جنوبي کوریا د دفاع وزارت اعلان کړی چې شمالي کوریا د دغه هېواد ختیځو اوبو ته څو توغندي توغولي دي.

دا اقدام په داسې حال کې شوی چې شمالي کوریا امریکا سره د خبرو اترو له بیا پیل سره مخالفت کړی او خپل توغندیز فعالیتونه‌یې زیات کړي دي.

د روېټرز خبري اژانس د راپور له مخې، د جنوبي کوریا دفاع وزارت د چهارشنبې په ورځ «د لړم/ عقرب ۱۳مه» اعلان وکړ چې پوځ‌یې څو توغندي کشف کړي چې د شمالي کوریا د ختیځ ساحل سوندوک سیمې څخه توغول شوي دي.

دا په تېره یوه میاشت کې د شمالي کوریا دا ډول څلورم پوځي تطبیقات ګڼل کېږي.

د جنوبي کوریا چارواکو ویلي چې د دغه هېواد او امریکا ځواکونه د دغو توغندیو د توغولو جزئیات ارزوي او د پیونګ‌یانګ د احتمالي اقداماتو پر وړاندې د غبرګون لپاره چمتووالی لري.

شمالي کوریا د روان میلادي کال په اوږدو کې هم د توغندیو څو ازموینې ترسره کړې دي.

د نویو توغندیو توغول د شمالي کوریا د مشر کېم جونګ اون د خور کېم یو جونګ له څرګندونو څو ساعته وروسته ترسره شوي دي.

هغې ویلي چې تر هغه وخته به پیونګ‌یانګ له واشنګټن سره خبرې ونه‌کړي، څو چې امریکا د هغې په وینا خپله دښمنانه پالېسي بدله نه‌کړي.

دا په داسې حال کې ده چې د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ تر دې وړاندې د روان کال تر پایه د شمالي کوریا له مشر سره بیا لیدنې ته لېوالتیا ښودلې.