د اوکراین پوځ وایي، درې سرتېري یې پرون د دغه هېواد په ختیځ کې په یوه چاودنه کې ووژل شول.

پوځ په یوه خبرپاڼه کې چې پرون‌یې خپره کړې، ویلي، درې سرتېري یې دونیتڅک سیمې ته نږدې د نووو لوهانسکې په ښارګوټي کې هغه مهال ووژل شول چې خپلو پوستو ته په لاره پرې یوه چاودېدونکې وسیله وچاودله.

په دې سره په سیمه کې چې د اوکراین ځواکونه له شپږو کلونو راهیسې له روسي ملاتړو بېلتون غوښتونکو سره په جګړه کې ښکېل دي، په یوه اوونۍ کې د اوکرایني وژل شویو سرتېرو شمېر پنځو ته ورسېد.

تر دې درې ورځې مخکې په دونیتڅک کې له تېر دوبي راهیسې د اوربند له نافذېدو سره سره، په سیمه کې دوه اوکرایني سرتېري په یوه وسله‌واله نښته کې وژل شوي وو.

پاکستان او روسیې د غیرقانوني کډوالو د مخنیوي لپاره د همکارۍ هوکړه لاسلیک کړه

پاکستان او روسیې د ناقانونه کډوالۍ د مخنیوي او د امنیتي همکاریو د پراخولو لپاره یوه نوې هوکړه لاسلیک کړې ده.

دا موافقه د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي او د روسیې د کورنیو چارو وزیر ولادیمیر کولوکولڅیف ترمنځ د شانګهای همکارۍ سازمان د سرمشریزې په څنډه کې، چې په قرغیرستان کې جوړه شوې وه، لاسلیک شوه.

د امریکا د مرکزي قوماندانۍ (سنتکام) په تازه اعلامیه کې ویل شوي چې د ایران له لوري اووه بالستیک توغندي توغول شوي وو؛ له دې ډلې شپږ توغندي شنډ شوي او اووم هم خپل ټاکلي هدف ته نه دی رسېدلی.

سنتکام ویلي چې تر اوسه د امریکايي ځواکونو د زیانمنېدو هېڅ راپور نه دی ترلاسه شوی او هغه ادعاوې یې رد کړې چې ګواکې د امریکا د پنځم سمندري ځواک مرکز په بحرین کې زیانمن شوی دی.

د خبرپاڼې له مخې، امریکايي ځواکونو د جون په ۵مه د ایران له خوا د هرمز تنګي او د خلیج سیمې پر لور توغول شوي څو بالستیک توغندي او بې‌پیلوټه الوتکې شنډې کړې. سنتکام زیاتوي چې تر دې څو ساعته مخکې یې څلور ایراني ځانمرګي ډرونونه هم نسکور کړي وو.

بیان وایي، دغو ډرونونو د سیمې سمندري تګ‌راتګ ته ګواښ رامنځته کړی و. وروسته امریکايي ځواکونو د نورو احتمالي سمندري بریدونو د مخنیوي لپاره د ایران د ساحلي څار رادارونه په قشم ټاپو او ګروک کې په نخښه کړل.

سنتکام ټینګار کړی چې ځواکونه یې لا هم چمتو او په بشپړه توګه بیدار دي او د ایران د هر ډول برید پر وړاندې به د ځان د دفاع لپاره مناسب غبرګون وښيي.

د لبنان ولسمشر جوزیف عون له ایران څخه غوښتي چې د لبنان په کورنیو چارو کې لاسوهنه ونه کړي. ده ټینګار کړی چې د حزب الله او اسرائیل ترمنځ د شخړې د حل یوازینۍ لار دیپلوماسي او خبرې اترې دي.

عون پرون (جمعه) په یوه مرکه کې ویلي: «دا ستاسو هېواد نه دی، دا زموږ هېواد دی؛ زموږ په چارو کې لاسوهنه ستاسو دنده نه ده.»

هغه زیاته کړې چې ایران له امریکا سره په خپلو مذاکراتو کې لبنان د فشار د وسیلې په توګه کاروي، چې د ده په وینا د منلو نه ده.

د لبنان ولسمشر همداراز حزب‌الله ته په اشارې ویلي چې باید درک کړي چې د ستونزو د حل او د هېواد د ژغورلو لپاره له خبرو اترو او دیپلوماسۍ پرته بله لار نشته.

دا څرګندونې یوه ورځ وروسته له هغه شوې چې ایران یو ځل بیا د حزب‌الله ملاتړ اعلان کړ او د لبنان له جنوب څخه یې د اسراییلي ځواکونو د وتلو غوښتنه وکړه.

امریکا حزب الله د ترهګرې ډلې په توګه پېژني، خو اروپايي اتحادیه یوازې د دې ډلې پوځي څانګه ترهګره ګڼي.

دلبنان په جنوب کې خلکو ته دتخلیې له خبرداري وروسته داسراییلو هوايی ځواکونو د جمعې په ورځ په سیمه کې یو کلی باندی برید وکړ.

دغه برید په داسې حال کیږي چې د لبنان د حزب الله مشر داسراییلو او لبنان د حکومت ترمینځ مشروط اوربند رد کړی دی.

نعیم قاسم دیوه جامع اوربند او دلبنان د جنوب څخه د اسرائیلي ځواکونو د وتلو غوښتنه کړې او داسراییلو په شمال باندې یې دبریدونو ګواښ هم کړی دی.

متحد ایالات دلبنان حزب الله گوند یو ترهه ګر سازمان ګڼي خو اروپايي اتحادیه یې یواځي پوځي څانګه ترهه ګره ګڼي.

د متحدو ایالاتو د استازو جرګې د دواړو ګوندونو د همکارۍ په یوه نادره بیلګه کې او د ولسمشر ټرمپ دادارې په تګلارې د نیوکې په توګه، اوکراین سره د مرستو او پر روسیې د بندیزونو یوه پراخه لایحه تصویب کړه.

په رای اخیستنه کې د استازو د جرګې ۱۸ جمهوري غوښتونکي غړي ډیموکراټانو سره یوځای شول او هغه قانون یې تصویب کړ چې د جمهوري غوښتونکو مشرتابه هڅه کوله جرګې ته د بحث او رای اخیستنې لپاره وړاندې نه شي.

د « اوکراین د ملاتړ قانون « چې د استازو په جرګه کې یې له څو میاشتو راهیسې مقاومت کیده ، په ۲۲۶ موافقو او ۱۹۵ مخالفو رایو تصویب شو.

ددغه قانون تصویب څرګندوي چې د ځینو جمهوري غوښتونکو ترمنځ د روسیې او اوکراین د جګړې په اړه د ولسمشر ټرمپ د چلند او پالیسۍ په هکله اندېښنې مخ په زیاتېدو دي.

دغه لایحه چې د پنجشنبې په ورځ تصویب شوه اوکراین ته څه دپاسه ۱ ملیارډ ډالر مرسته ، د پوځي تمویل لپاره ۸ ملیارډ ډالر پورونه ، د بیارغونې دهلوځلو ملاتړ ، او بالتیک سیمه کې متحدینو سره مرسته مني او د روسیې د انرژۍ ،کانونو، حکومتي او مالي سکتورونو باندې نوي بندیزونه لګوي.

وروسته لدې چې د اوکراین او هنګري دیپلوماتان د هنګري اقلیت د حقوقو په اړه یوې موافقې ته ورسیدل ، اوکراین او مولدوا ته بلاخره لاره اواره شوه چې دروانې میاشتې پای کې اروپايي اتحادیې سره د یوځای کیدو خبرې پیل کړي.

د هنګري پخواني حکومت په تیرو دوو کلونو کې ددغو خبرو مخه نیولې وه.

دا خبر دقبرس لخوا چې اوسمهال د اروپا دشورا شپږ میاشتنی دوره ای ریاست یې په غاړه دی اعلان شو.

قبرس وویل چې نن یې د اوکراین او مولدوا د غړیتوب د مذاکراتو د لومړۍ مرحلې د رسمي پرانیستلو لپاره امادګي پیل کړه.

اوکراین او مولدوا چې د اروپايي اتحادیې د غړیتوب لپاره غبرګې هلې ځلې کوي هیله لري چې اتحادیې سره دیوځای کیدو ټول شپږ مراحل سملاسي پیل شي خو بروکسل کې دیپلوماتیکو سرچینو چې نه یې غوښتل نوم یې واخیستل شي د ازادې اروپا راډیو/ ازادي راډیو ته وویل چې احتمال شته چې یواځې د لومړۍ مرحلې مذاکرات په جون میاشت کې او پاته نور دروان ۲۰۲۶ کال وروسته میاشتو کې پیل شي.

د اروپايي اتحادیې دغړیتوب د پراختیا برخه کې د ټولو ۲۷ غړو هیوادونو اجماع ضروري ده.

اوکراین او مولدوا په ۲۰۲۲ کال کې د اروپايي اتحادیې د غړیتوب لپاره کاندید شوي.

ولسمشر ټرمپ، د امریکا د استازو جرګې هغه رایه وغندله چې د ولسمشر حربي صلاحیتونه محدودوي او دا اقدام یې «بې‌معنا» او «غیر وطنپال» وباله.

استازو جرګې،د څلورو جمهوري غوښتونکوغړو په ملاتړ چې له ډیموکراتانو سره یوځای شول، دغې طرحې ته چې تر ډېره سمبولیکه بڼه لري رایه ورکړه.

ولسشمر دونالد ټرمپ په غبرګون کې وویل چې دا اقدام په داسې وخت کې شوی چې ایران سره د جګړې د پای ته رسولو لپاره نهايي خبرې اترې روانې دي، او استازي پوهېږي چې مذاکرات په کوم پړاو کې دي.

هغه په خپله ټولنیزه شبکه «تروت سوشیل» کې ولیکل: «څوک به داسې غیر وطنپال کار وکړي؟»

د امریکا ولسمشر د استازو د جرګې په هغو غړو چې ددغې طرحې ملاتړ یې کړی سخته نیوکه وکړه.

د استازو په جرګه کې دغه طرحه په ۲۱۵ موافقو او ۲۰۸ مخالفو رایو تصویب شوه.

د افغانستان د بشري حقوقو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي، افغاني الاصلې ډنمارکۍ سیاستوالې سمیرا نوا ته د دغه هیواد د چاپیریال ، انرژۍ او عامه خدماتو د وزیرې په توګه د ټاکل کیدو تبریکي وویله.

ریچارد بینت د پنجشنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه ولیکل چې دغه ټاکنه په عامه ژوند کې د ښځو د برابر ګډون اهمیت او هغه ګټې په ګوته کوي چې ټولنې یې دټولشموله مشرتابه څخه ترلاسه کولی شي.

ریچارد بینیت زیاتوي چې د سمیرا نوا ټاکنه د نورو لپاره الهام بښونکې ده.

نوموړې افغاني اصله ډنمارکۍ سیاستواله په داسې حال د ډنمارک وزیره ټاکل کیږي چې دننه په افغانستان د طالبانو حکومت تقریبا ۵ کاله کیږي چې د نجونو او ښځو په تحصیلاتو بندیز لګولی دی او په عامه ژوند کې یې ددوی مشارکت ډیر محدود کړی دی.

۳۸ کلنه سمیرا نوا چې کورنۍ یې کلونه پخوا ډنمارک کې پناه اخیستې ددغه هیواد په البورګ ښار کې زیږیدلې.

هغه د ۲۰۱۹ کال راهیسې د پارلمان غړې وه او دچاپیریال او انرژۍ په برخه کې د خپل ګوند له فعالو غړو څخه ګڼل کیږي.

سمیرا نوا د کوپنهاګن پوهنتون کې د اقتصاد په برخه کې زده کړې کړي دي.

اسرائیل او لبنان د متحده ایالاتو په منځګړیتوب د اوربند د غځولو په اړه موافقه وکړه.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت له خوا په هغه ګډه اعلامیه کې چې د چهارشنبې په ماښام خپره شوې، ویل شوي چې غځول شوی اوربند په دې پورې تړلی دی چې د ایران له ملاتړه برخمنه حزب الله بریدونه په بشپړه توګه ودروي او د لیتاني سیند په جنوبي برخه کې اسراییل پولې ته نژدې له سیمو په شاشي.

په اعلامیه کې د "ازمایښتي امنیتي سیمو" د جوړېدو یادونه هم شوې ده. د دغو سیمو کنټرول به یوازې د لبنان د وسله والو ځواکونو په لاس کې وي او هېڅ غیر دولتي وسله ‌وال ځواک ته به پکې د فعالیت اجازه نه ورکول کېږي.

خو په اعلامیه کې نده روښانه شوي چې دغه امنیتي سیمې به په څه ډول جوړې او چارې به یې عملي کېږي.

د امریکا متحده ایالات او اسراییل حزب الله یوه ترهګره ډله ګڼي خو اروپایي ټولنه یې یوازې پوځي څانګه ترهګره بولي.

د حزب الله سیاسي څانګه د لبنان په سیاسي ډګرکې هم د پام وړنفوذ لري او غړي یې د دې هیواد په پارلمان کې هم شامل دي.

د امریکا د استازو جرګې هغې لایحې ته مثبته رایه ورکړه چې له ایران سره د جګړې د دوام په برخه کې د ولسمشر واک محدودوي.

دغه لایحه چې د دې جرګې د ډیموکراټ استازو له خوا طرحه او وړاندې شوې، له ایران سره هر ډول جګړه د کانګرس له موافقې او رسمي اجازې سره مشروطه ګڼي.

د دغې لایحې لپاره د چهارشنبې د ورځې په رایې اخیستنه کې څلورو جمهوري‌غوښتونکو استازو هم د ډیموکراټانو ملاتړوکړ او هغه په ۲۱۵ موافقو رایو سره تصویب شوه. ۲۰۸ غړیو مخالفې رایې ورکړي.

په سناجرګه کې هم ډیموکراټانو څو ځله هڅه کړې چې ورته لایحه تصویب کړي، خو تر اوسه نه دي بریالي شوي.

که ورته لایحه په سنا جرګې کې هم تصویب شي، ولسمشرکولای شي هغه ویتو کړي.

د دې لپاره چې لایحه د ولسمشر له ویټو څخه خوندي پاتې شي، باید هم په استازو او هم سناجرګو کې د پام وړ اکثریت ملاتړ ترلاسه کړي.