د لاسرسۍ وړ لېنکونه

تازه خبر
یکشنبه ۱۰ کب ۱۳۹۹ کابل ۰۷:۵۸

ښځې

د ښځو د لا ملاتړ په موخه پنځه قانونه له سره ارزول کېږي

ارشیف، د افغانستان د ښځو چارو وزارت سرپرسته حسینه صافۍ د ازادي راډیو په یوه اوونیز بحث کې

د افغانستان ښځو چارو وزارت وايي، د ښځو د لا ملاتړ په موخه پنځه قانونه له سره ارزوي.

د دې وزارت سرپرستې حسینې صافۍ، د یکشنبې په ورځ ملت ته د حساب ورکولو پروګرام کې وویل، د کار، له ښځو او ماشومانو سره د تاوتریخوالي د منعې، د اجراتو، د کورنۍ او د ودونو د ثبت او انحلال قانونه به له اړوندو ادارو سره په ګډه له سره ارزوي.

د اغلې صافۍ په وینا، په ۱۳۹۹ کال کې د ښځو چارو وزارت او د یاد وزارت اړوندو ریاستونو کې له ښځو سره د ناوړه چلند ۳۸۰۰ قضیې ثبت شوې چې ډېری یې په حقوقي توګه او یا د منځګړیتوب له لارې حل شوې او ۸۵ سړي چې له ښځو سره په تاوتریخوالي تورن و نیول شوي دي.

د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ

د خوست ښځينه فعالانې: د خبریالانو او مدني فعالانو وژنو اندېښمن کړي يو

د خوست د ښځينه فعالانو د غونډې انځور

په خوست کې ښځینه مدني فعالانې وایي، د خبریالانو او مدني فعالانو وروستیو وژنو اندیښمنې کړي او د سولې په دوهم پړاو مذاکراتو کې د خپل ژوند د خوندیتوب او د دایمي اوربند غوښتنه کوي.

د ۲۰۲۱ م کال د لومړۍ میاشتې په لومړۍ نېټه په خوست کې د دې ولایت مدني فعالانې او یو شمېر نورو مېرمنو د یوې غونډې پر مهال په تېر ۲۰۲۰ م کال کې د خبریالانو او مدني ټولنو پر استازو د بریدونو په اړه اندېښنه وښوده.

دوی وایي، د سولې د دوهم پړاو په مذاکراتو کې دې د سولې او اوربند موضوع یو طرفه شي چې نه یوازې د خبریالانو او مدني فعالانو ژوند خوندي شي، بلکې د ټولو افغانانو غوښتنه هم پرځای شي.

په خوست کې د ښځو ملي ارمان ټولنې مشرې زینب افغان ازادي راډیو ته وویل: "د خبریالانو وژنه او د مدني ټولنو وژنه کلکه غندو، دوی تل بې طرفه او بې امتیازه د ولس لپاره کار کړی، زموږ غوښتنه د جنګ د ښکېلو خواو نه غوښتنه داده چې نور جنګ بس کړي او دوهم پړاو مذاکراتو کې اوربند د اجنډا مهمه موضوع وي."

دوی په داسې حال کې د اوربند او سولې غوښتونکي دي، چې ټاکل شوې په قطر کې د سولې خبرې د روان نوي زیږدیز کال د جنورۍ میاشتې په ۵ مه پیل شي.

د افغان دولت مرکچي پلاوي وار له مخه ویلي، دوهم پړاو خبرو کې به اوربند د مذکراتو مهم ټکی وي.

دا په داسې حال کې ده، چې په ۲۰۲۰ میلادي کال کې په ټوله نړۍ کې شپېته تنه خبریالان او د رسنیو کارکوونکي وژل شوي، چې له جملې یې یوولس تنه په افغانستان کې وژل شوي.

په افغان خبریالانو کې د ازادي راډيو خبريال الیاس داعي هم په دغو وژل شویو کې شامل دی.

الیاس داعي د ۲۰۲۰م کال د نومبر په دوولسمه نېټه د ده په موټر پوري په نښلول شوي ماین په چاودنه کې ووژل شو. د کورنیو چارو وزارت ویلي چې له دې قتل سره په تړاو یې یو کس نیولی خو شاوخوا دوه میاشتې وروسته يې لا د تحقیقاتو نتیجه نه ده اعلان کړې.

د بې پولې خبریالانو سازمان هم په خپل یوه راپور کې افغانستان د خبریالانو لپاره یو له خطرناکو هېوادونو شمېرلی دي.

فاریاب کې د ښځو سوداګریز مرکز پرانېستل شو

ارشیف، د افغانستان په نقشه کې د فاریاب ولایت

په فاریاب ولایت کې د ښځو سوداګریز مرکز پرانېستل شو.

د سواګرۍ وزارت ویاند فواد احمدي نن شنبه (د مرغومي ۶مه) ازادي راډیو ته وویل چې د دغه مرکز د جوړولو هدف د ښځو د اقتصادي پیاوړتیا او ملاتړ په ګوته شوی.

نوموړي وویل چې په دغه سوداګریز مرکز کې ٢٠٠ مېرمني په کار بوختې دي.

د فاریاب په یاد سوداګریز مرکز کې مېرمنې د لاسي صنایعو، د صحي خدماتو په ګډون په بېلابېلو برخو کې کار کوي.

نامتو افغان سندرغاړې مېرمن رخشانه په حق ورسېده

مېرمن رخشانه

د هېواد نامتو سندرغاړې مېرمن رخشانه په حق ورسېده.

د راپورونو له مخې حمیده اصیل چې په رخشانه مشهوره وه، له ډېرې مودې راهیسې ناروغه وه او په روانه اوونۍ کې یې د اتیا کلونو په عمر پور پرې کړ.

د افغانستان د اطلاعاتو او فرهنګ سرپرست وزیر محمدطاهر زهیر ازادي راډیو ته په یوه پیغام کې د مېرمن رخشانې مړینه تایید کړه.

رخشانه پر افغانستان د پخواني شوروي اتحاد له پوځي یرغل وروسته کډواله شوه او له نژدې څلورو لسیزو راهیسې په امریکا کې اوسېده.

"افغانستان کې د ښځو د وضعیت ښه والي ته پام نه دی شوی"

ارشیف، عکس تئزیني بڼه لري

د افغانستان د بشري حقونو خپلواک کمېسیون وایي، دغه هېواد کې د ښځو د وضعیت ښه والي ته جدي پام نه دی شوی.

کمېسیون پر خپله ټویټرپاڼه لیکلي چې دغلته ښځې له ډول ډول تاوتریخوالي لکه له کوره شړلو، جبري او کم عمر کې ودولو، د ژوند د ملګري د نه انتخاب، په بدو کې ورکړې او ورته نورو ټولنیزو ستونزو سره مخامخې دي.

کمېسیون ویلي، افغانستان د ښځو د حقونو په برخه کې لاسته راوړنې هم لري چې د دوی په وینا کافي نه دي.

کمېسیون دغه څرګندونې د نومبر د ۲۵مې، یا د ښځو په وړاندې د تاوتریخوالي د له منځه وړلو نړیوالې ورځې په مناسبت کړي دي.

له دې وړاندې یوناما، په افغانستان کې د ناټو ماموریت او بېلابېلو نورو ډيپلوماتیکو ادارو د افغان ښځو د حقونو په ټینګښت ټینګار کړی دی.

"په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې تاوتریخوالي زيات شوى"

ارشيف

نن د نومبر پنځه ویشتمه د ښځو په وړاندې د تاوتریخوالي د ختمولو نړیواله ورځ ده.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه ماموریت یوناما ټینګار کړی چې د ښځو او نجونو پر وړاندې د تاوتریخوالي د پای ته رسولو هڅې باید چټکې شي.

یوناما په دې اړه په اعلامیه کې زیاته کړې چې سږ کال د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د ختمولو د ورځ په دې شعار لمانځل کېږي، چې د جنسیت په اساس د تاوتریخوالي پر ضد مبارزه چټکه شي او د دې پدیدې پر وړاندې له هېڅ زغم کار وانخیستل شي.

افغانستان یو له هغو هېوادونو دی چې د ښځو پر وړاندې په کې تاوتریخوالی زیات دی.

د افغانستان د ښځو چارو وزارت ویلي سږ کال د ښځو پر وړاندې د تېر کال په پرتله شل فیصده زیات تاوتریخوالی زیات شوی دی.

د نړۍ په ګوټ ګوټ په تېره بیا هغو هېوادونو کې چې د ښځو پر وړاندې تاوتریخوالی زیات دی سر له نن نه د شپاړسو ورځو په مخه یو کمپاین هم پیل شوی.

په دې کمپاین کې د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د پای ته رسولو هڅې کېږي.

د سولې روان بهیر کې د ښځو حقونو ته د افغانستان لومړۍ مېرمنې اندېښنه

د افغانستان لومړۍ مېرمن رولا غني

د افغانستان لومړۍ مېرمنې د سولې په روان بهیر کې د ښځو حقونو ته اندېښنه ښکاره کړه.

د اتلانتیک شورا د څېړنیز مرکز له لوري په جوړه شوې انلاین غونډه کې چې پرون د امریکا متحده ایالاتو پخوانۍ لومړۍ مېرمن لورا بوش هم برخه اخیستې وه، رولا غني وویل، که چېرته د سولې د توافق په ترڅ کې طالبانو ته ډېر څه وسپارل شي هغه پرمختګونه به له خطر سره مخامخ شي چې په وروستیو کې افغان ښځو کړي دي.

مېرمن غني زیاتوي: "افغان ښځې سوله غواړي، افغان نارینه هم سوله غواړي، موږ ټول سوله غواړو. څوک، په ګوټ ګوټ کې له ۴۰ کلونو ناامنۍ او شخړو وروسته سوله نه‌غواړي، خو موږ په هره بیه سوله نه‌غواړو."

د قطر په پلازمېنه دوحه کې د سپټمبر په ۱۲مه د افغان دولت د پلاوي او طالبانو ترمنځ لیدنې کتنې پيل شوې دي او تر اوسه دواړه لوري د سولې د خبرو پر کړنلارې موافقې ته نه‌دي رسېدلي.

د افغان دولت په ۲۱ کسیز پلاوي کې څلور مېرمنې دي او د طالبانو په پلاوي کې مېرمنې نه‌شته.

د کاپیسا چارواکي: حصه دوم کې پر دوو نجونو ډله ییز جنسي تېری شوی

ارشیف

د کاپیسا امنیتي مسئولین وایي، په دې ولایت کې د غیر مسئولو وسله والو لخوا پر دوو نجونو ډله ییز جنسي تېری شوی دی.

یوې سرچینې چې د موضوع د حساسیت له کبله یې نه غوښتل نوم یې واخیستل شي آزادي راډیو ته وویل چې دا پېښه تېره شپه د کاپیسا ولایت په حصه دوم ولسوالۍ کې شوې.

د دغې سرچینې په وینا یوولسو نامعلومو وسله والو پر دوو پیغلو نجونو ډله ییز جنسي تېری وکړ.

سرچینه زیاتوي، د پېښې عاملین له سیمې تښتېدلي او د کاپیسا پولیسو په دې اړه پلټنې پیل کړي دي.

په دې اړه نور جزئیات نه دي ورکړل شوي.

په تذکرو کې د افغان میندو نوم لیکل لویه لاسته راوړنه وبلل شوه

ارشیف

د بشري حقونو د څار ډلې ویلي دي چې د افغان ښځینه فعالانو لپاره دا یوه ستره لاسته راړونه ده چې په تذکرو کې به د میندو نومونه لیکل کېږي.

د افغانستان ولسمشر محمد اشرف غني پرون فرمان ورکړ چې په تذکرو کې دې د مور نوم ولیکل شي.

د بشري حقونو د څار ډلې یوې موقتي مشرې هیدر بار په یوه بیان کې ویلي دي چې د دې پرېکړې اغېزې به د ښځو پر ژوند ښکاره وي، په تعلیمي او روغتیایي برخو کې به اسانتیاوې ورته برابرې شي، د پاسپورټ ترلاسه کول به ورته اسانه شي، همداراز به د خپلو ماشومانو لپاره په اسانۍ اسناد اخیستلی شي.

هیدر بار زیاته کړه چې دا فرمان په قطر کې د افغان حکومت او د طالبانو د افراطي ډلې ترمنځ د روانو خبرو لپاره هم مهم دی او ډېرې افغان مېرمنې اندېښنه لرې چې د سولې د خبرو پرمهال د دوی لاسته راوړنې ضایع نه شي.

د امریکا د استازیو جرګې ولسمشر غني او عبدالله عبدالله ته لیک لېږلی

ولسمشر غني او د ملي مصالحې د عالي شورا رئیس عبدالله عبدالله

د امریکا د استازیو جرګې د بهرنیو چارو کمېټې افغان ولسمشر اشرف غني او د ملي مصالحې د عالي شورا رئیس عبدالله عبدالله ته په یوه لیک کې اندېښنه ښودلې چې افغان ښځې امنیت نه لري.

د کمېټې ډیموکراټ مشر ایلیوټ انګل او د لږکیو جمهوري غوښتونکو مخکښ مایکل مککال لیکلي چې نور نو له افغان مخکښو ښځو، نجونو، میندو او خویندو سره تاوتریخوالی دوام نه شي کولای.

په دې لیک کې چې یوه کاپي یې د جمعې په ورځ ازادي راډیو ته رسېدلې زیاته شوې چې د سولې په خبرو کې د افغان دولت په ټیم کې د ښځو موجودیت یوه مثبته خبره ده خو باید دا یقیني شي چې ښځې د افغانستان په راتلونکي کې یو مهم رول لوبوي.

د جمعې په ورځ په کابل کې د امریکا سفارت هم خبرداری ورکړی و چې ترهګرې شبکې پر مختلفو اهدافو په ځانګړې توګه ښځو خپلو بریدونو ته دوام ورکوي.

سفارت پر خپله ویبپاڼه لیکلي چې دغه ګواښ دولتي کارکوونکو په ځانګړې توګه ښځو، ښوونکو او د بشري حقونو فعالانو ته متوجه دی.

جنیت اېپس لومړنۍ تور پوستې امریکایۍ ښځه ده چې فضا ته ځي

جنیت اېپس به لومړنۍ تور پوسته امریکايي ښځه وي چې کال ته به فضا ته ولېږل شي.

دا خبره ناسا یا د امریکا د هوايي او فضايي چلند ملي ادارې دا اوونۍ اعلان کړې ده.

۴۹ کلنه جنیت اېپس به ۲۰۲۱ کال د شپږ میاشتني مأموریت په مخه د امریکا فضايي مرکز ته ولاړه شي.

فضا ته د مېرمن جنیت لومړنی سفر داسې وخت ترسره کېږي چې دې تازه د فضايي انجنیرۍ په برخه کې خپله دوکتورا اخیستې.

کرونا میلیونونه ښځې د حاملګۍ ضد درملو ته له لاسرسي محرومې کړي

ارشیف

د کرونا وبا په خاطر میلیونونه ښځې په ټوله نړۍ کې د حاملګۍ ضد درملو ته له لاسرسي او د جنین د سقط له خدماتو محرومې شوي.

دا خبره د ماري استوپس انټرنشنل په نوم یوه سازمان په خپل راپور کې کړې ده.

د راپور له مخې ګڼې ښځې په هند کې له دې ستونزو سره مخې دي.

د اسوشیټډ پرس خبري اژانس د راپور له مخې د سږکال له جنورۍ تر جون پورې په ۳۷ هېوادونو کې د تېر کال د همدې مودې په نسبت نږدې دوه میلیونه ښځې د حاملګۍ ضد درملو او د جنین د سقط له خدماتو بې‌برخې شوي.

له دې نږدې دوو میلیونو یوازې یو میلیون او درې لکه‌یې په هند کې ثبت شوې دي.

د کرونا وبا د اوج پر مهال په مې میاشت کې یونېسف خبر ورکړی و چې د کرونا وبا پر مهال د کال تر پایه ۱۱۶ میلیونه ماشومان نړۍ ته سترګې غړوي او دا شمېر د تېرو کلونو په پرتله د پام وړ زیاتوالی ښيي.

د ملګرو ملتونو وجهي صندوق یونېسف ویلي یوازې ۲۹ میلیونه ماشومان په جَنوبي اسیا کې زېږي چې له ډلې به‌یې ۲۰ میلیونه په هند، پنځه میلیونه په پاکستان او یو میلیون په افغانستان کې وي.

چارواکي: طالبانو ارزګان کې دوه ماشومانې نجونې وژلي

د ارزګان ترینکوټ ښار یوه برخه

د ارزګان امنیتي چارواکي پر وسله‌والو طالبانو تور لګوي چې د دې ولایت په مرکز ترینکوټ کې یې دوه ماشومانې نجونې وژلې دي.

د ارزګان امنیه قوماندان سمونوال شفیق‌الله سهار نن ازادي راډيو ته وویل چې وسله‌والو طالبانو پرون ماښام د مرکز ترينکوټ اړوند خانقاه سيمه کې هغه دوه ماشومانې نجونې په ډزو ووژلې چې په خپله ځمکه کې یې بادام ټولول.

ښاغلی سهار زیاتوي: "دا ماشومانې د بادامو ټولولو ته تللې وې چې ظالمانو انداخت پرې کړی او شهیدانې کړې یې دي. دوی نه ښځو ته ګوري نه ماشومانو ته، نه کشرانو او نه مشرانو ته."

د سمونوال سهار په وینا وژل شوې نجونې یوه اووه کلنه او بله نهه کلنه وه.

طالبانو تر اوسه په دې اړه څه نه‌دي ویلي.

کندهار کې ۳ ښځې او یو ماشوم وژل شوي 

کندهار

کندهار کې درې ښځې او یو ماشوم په سړک کې د یو ایښودل شوي ماین چاودنې وژلي دي.

د کندهار د امنیه قوماندانۍ ویاند جمال ناصر بارکزي نن د اګسټ په ۱۳مه ازادي راډیو ته وویل چاودنه په پنجوايي کې شوې او په‌کې شپږ ملکي وګړي چې څلور یې کوچنیان دي، ژوبل شوي هم دي.

یوې امنیتي سرچینې چې د رسنیو سره د خبرو د اجازې نه‌لرلو په خاطر یې نه‌غوښتل نوم‌یې یاد شي، ازادي راډیو ته وویل، دا کسان ټول د کندهار ښار د لومړۍ امنیتي حوزې د یو پولیس د کورنۍ غړي دي.

د دې برید مسؤلیت تر اوسه چا پر غاړه نه‌دی اخیستی.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو دفتر په وروستیو کې وویل چې د ۲۰۲۰ میلادي کال په لومړیو شپږ میاشتو کې له ۱،۲۰۰ زیات ملکي وګړي وژل شوي دي.

ننګرهار کې ښځو او کوچنیانو لپاره د عامه پوهاوي کمپاين پيل شو

دا کمپاین د ننګرهار ولايت په مرکز جلال اباد او ولسواليو کې د ښځو چارو رياست پیل کړی دی. 

په ننګرهار کې له ښځو او کوچنیانو سره د تاوتريخوالي د مخنيوي په هدف د عامه پوهاوي کمپاين پيل شو.

دا کمپاین د ننګرهار ولايت په مرکز جلال اباد او ولسواليو کې د ښځو چارو رياست پیل کړی دی.

د ننګرهار ولایت د رسنیو دفتر د سې شنبې په ورځ په خپره کړې اعلامیه کې د ښځو چارو د رئیسې فتانه عزيز له قوله ویلي چې په جلال اباد ښار او ۱۳ ولسواليو کې يې د کم عمره نجونو د ودولو او همداراز د ښځو او ماشومانو پر وړاندې د تاوتريخوالي د مخنيوي لپاره ښځو او نارينه وو ته عامه پوهاوی پيل کړی چې نورو ولسواليو ته به هم وغځول شي.

نور راوښيه

XS
SM
MD
LG