افغان او هندي دیني علماوو په خپله لومړنۍ غونډه کې د افغانستان روانه جګړه ناروا وبلله.

د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت وایي، دغه غونډه پرون چهارشنبه په نوي ډیلي کې جوړه شوې وه او پای کې یې یوه اعلامیه هم خپره شوه.

د وزارت په وینا، په اعلامیه کې راغلي چې "د طالبانو له خوا د افغانستان د حکومت او خلکو پرضد تاوتریخوالی او بریدونه هېڅ ډول دیني توجیه نه لري."

دغو دیني علماو ویلي چې اسلام تل د مسلمانانو ترمنځ په ورورولۍ ټینګار کړی او له همدې کبله دوی د افغانستان د جګړې له خواوو غواړي چې سراسري اوربند وکړي.

له دې وړاندې د اندونیزیا، مصر، سعودي عربستان او یو شمېر نورو اسلامي هېوادونو علماوو هم ورته څرګندونې کړي، خو د جګړې لیکې ارامې شوي نه دي.

ټاکل شوې راتلونکې سې شنبه په دوحه کې بیا د دولت او طالبانو مرکچیان خبرو ته کیني، د دولت لوری وایي، اوربند یې لومړیتوب دی، خو طالبانو لا د اوربند په اړه ښکاره دریځ نه دی ښودلی.

د مدیریت لپاره د امریکا اکاډمۍ د ۲۰۲۶ کال د غوره مقالې جایزه هغې مقالې ته ورکړې چې دوه افغان ښځینه فعالانې یې له لیکوالانو څخه دي.

دغه مقاله چې حسینې جلال، فروزان دانش او ډیویډ ناوراث په ګډه لیکلې ، عنوان یې دی ،«کله چې ټولې هیلې له منځه تللې ښکاري: د زده‌کړو د لارو د نشتوالي په شرایطو کې د زده‌کړې د انګېزې ساتل».

دا جایزه د سازماني او مدیریتي مطالعاتو په برخه کې له معتبرو ویاړونو څخه ګڼل کېږي.

حسینې جلال د دوشنبې په ورځ، د سپټمبر په ۲۸مه، په خپله فیسبوک پاڼه د دې خبر په خپرولو سره لیکلي چې دغه څېړنه څرګندوي چې افغان ښځې، په داسې شرایطو کې چې د نجونو او ښځو پر مخ د رسمي زده‌کړو لارې تړل شوې دي، څنګه لا هم د زده‌کړې انګېزه ساتي او د پوهې ترلاسه کولو، ودې او د یوې ښې راتلونکې د جوړولو لپاره هڅې کوي.

هغې هیله څرګنده کړې چې دغه نړیواله جایزه به د افغانستان د نجونو او ښځو غږ لا پیاوړی کړي او وښيي چې د ښوونځیو او پوهنتونونو د دروازو تړل نه شي کولای د زده‌کړې مینه، د زده‌کړې وړتیا او راتلونکي ته هیلې له منځه یوسي.

دا په داسې حال کې ده چې واک ته د طالبانو له ستنیدو وروسته څه باندې پنځه کاله کېږي چې له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر مخ د ښوونځیو دروازې لا هم تړلې دي. همدارنګه نجونې او ښځې پوهنتونونو او د روغتیايي زده‌ کړو مرکزونو ته له ورتګ څخه منع شوي دي.

د متحدو ایالاتو د "افغانستان د جګړې کومیسیون " یو پلاوي د پاکستان د پوځ مشر سره ولیدل.

د پاکستان د پوځ د دوشنبې ورځې ( د تلې ۶مه) اعلامیې وویل په راولپنډۍ کې دشمیلا چودري او کالین جکسن په مشری د دغه پلاوي اود فیلډ مارشال عاصم منیر ترمینځ په غونډه کې د پاکستان د ملاتړ، دسیمې د امنیتي وضعیت او په افغانستان کې د تحولاتو په شمول د ګډې پاملرنې وړ موضوعات وڅیړل شول.

اعلامیه زیاتوي چې خبرې په هغو موضوعاتو متمرکزې وې چې دکومیسیون له کاري بهیر سره تړاو لري.

د افغانستان د جګړې کومیسیون د کانګرس لخوا په ۲۰۲۱ کال کې ددې لپاره جوړ شو چې د افغانستان د تیرې شل کلنې جګړې په مهال د مهمو ستراتيژیکو ، دیپلوماتیکو او عملیاتي پریکړو ارزونه وکړي.

کومیسیون له جګړې څخه اخیستل شوي عبرتونه راټولوي او راتلونکو امریکايي پالیسي جوړونکو ته به خپلې توصیې وړاندې کړي.

د افغانستان د جګړې کومیسیون چې د کار موده یې تیره میاشت یو بل کال تمدیدشوه، ټاکل شوې د راتلونکي کال په اګست کې خپل نهايي راپور وړاندې کړي.

په نورستان کې د وروستیو پوځي تحرکاتو په دوام کې د طالبانو د حکومت دفاع وزارت د دوشنبې په ورځ (د تلې/میزان ۶) د یوې وېډیو په خپرولو سره ادعا وکړه چې هلته‌یې له وسله‌والو مخالفینو څخه لسګونه میله درنه او سپکه وسله او مهمات نیولي دي.

دفاع وزارت زیاتوي چې دغه وسله د ډیورند کرښې له پورې غاړې راوړل شوې ده.

د خپلواکو سرچینو له‌خوا د دغې ادعا تأیید ګران دی.

اسلام‌اباد په نورستان کې وروستیو تحرکاتو کې خپل لاس لرل رد کړي دي.

د نورستان په کامدېش کې د شنبې په ورځ د طالبانو د حکومتي ځواکونو او د افغانستان د ازادۍ جبهې په نوم د حکومت د یوې مخالفې وسله‌والې ډلې ترمنځ جګړه وشوه.

دواړو لورو یو بل ته د مرګ‌ژوبلې اړولو ادعا کړې ده.

د طالبانو حکومت دفاع وزارت وویل چې د وسله‌والو مخالفینو څخه‌یې چې له کرښې را اوښتي وو ۲۸ کسان وژلي او ۳۲ نور ژوندي نیولي دي.

د «افغانستان د ازادۍ د جبهې» په نوم د طالبانو وسله‌والو مخالفینو هم ادعا وکړه چې لږ تر لږه ۵ طالب سرتېري یې وژلي او یو شمېر نور یې ټپیان کړي دي.

ازادي راډیو د دواړو لورو ادعاوې نه‌شي تأییدولی.

د افغانستان د فوټبال فدراسیون په کندز کې د فوټبال د یو معیاري میدان د جوړولو خبر ورکوي.

یاد فدراسیون د دوشنبې په ورځ په خپله فېس‌بوک پاڼه ولیکل چې د کندز په مرکز کې د ورزش د ادارې اړوند ۱۰ جریبه ځمکه د دغې پروژې لپاره ځانکړې شوې ده.

ټاکل شوې چې د فوټبال د نړیوال فدراسیون (فیفا) په مالي ملاتړ د دغه میدان د جوړونې عملي کار په ۲۰۲۷ کال کې پیل شي.

د افغانستان د فوټبال فدراسیون وايي دغه پروژه په افغانستان کې د فوټبال د زېربناوو د پیاوړتیا او پراختیا د هلو ځلو په ترڅ کې ترسره کېږي.

د افغانستان د کرکټ لوبډله د ۲۰۲۶ کال د اسیايي لوبو د نارینه وو د کرکټ له سیالیو څخه بهر شوه.

ټاکل شوې وه افغانستان نن په کوارټر فاینل کې له هند سره مخامخ شي، خو د سخت باران له امله لوبه ترسره نه شوه او لغوه اعلان شوه.

د سیالیو د اصولو له مخې، هند د لوړې درجه‌ بندۍ له کبله نیمه پایلوبې ته لار وموندله او افغانستان له سیالیو ووت.

هند به په نیمه پایلوبه کې د سریلانکا او نیپال ترمنځ د لوبې له ګټونکي سره مخامخ شي.

د افغانستان د کرکټ ملي لوبډله به د دوشنبې په ورځ د آسیايي لوبو د نارینه‌ وو د کرکټ په کوارټر فاینل کې له هند سره مخامخ شي.

دا لوبه د کابل په وخت د سهار په نهه نیمې بجې پیلېږي.

د هند لوبډلمشر شریاس ایر د دې مهمې لوبې په درشل کې ویلي چې افغانستان او هېڅ بله لوبډله باید کمزورې ونه ګڼل شي. هغه وویل، له جاپان سره د هند وروستۍ سختې لوبې وښوده چې په روانو سیالیو کې د هرې لوبډلې پر وړاندې باید پوره چمتووالی ونیول شي.

افغانستان، نیپال، مالیزیا او هانګ کانګ د مقدماتي پړاو له سیالیو وروسته کوارټر فاینل ته رسېدلي، خو هند، پاکستان، بنګله ‌دېش او سریلانکا د مخکښو لوبډلو په توګه مستقیماً د اتو غوره لوبډلو پړاو ته لار موندلې ده.

د افغانستان او هند د دوشنبې ورځې د لوبې ګټونکې لوبډله به د اسیايي لوبو نیمه پایلوبې ته لار ومومي.

د طالبانو د حکومت دفاع وزارت ادعا کړې چې د پاکستاني ملیشو په ملاتړ څو وسله والې ډلې چې دوی داعش او نورې مخالفې ډلې بللي د ناامنیو لپاره نورستان ته اوښتي وې.

دغه وزارت په یوه بیان کې نن یکشنبه ادعا کړې چې طالب ځواکونو له خوا په ځوابي عملیاتو کې ۲۸ تنه ووژل شول او ۳۲ تنه نور ژوندي ونیول شول.

په دغه بیان کې دا هم راغلي چې اکثر دا کسان پخواني افغان پوځیان وو چې پاکستان ته له تګ وروسته هلته د پاکستاني پوځ او استخباراتي ادارې آی اس آی له خوا روزل شوي او نورستان ته استول شوي وو.

پرون شنبه د طالبانو یوې مخالفې ډلې (د افغانستان د خپلواکۍ جبهې)ادعا وکړه چې د نورستان په کامدیش کې یې له طالبانو سره جګړه کړې او طالب ځواکونو ته يې مرګ ژوبله اړولې ده.

خپلواکو سرچینو تراوسه نورستان کې د شوې جګړې په اړه څه نه دي ویلي او ازادي راډیو هم د دواړو لورو ادعاوې نه شي تاییدولی.

د افغانستان په خیتځ کې د ۲۰۱خالد بن ولید قول اردو مسولانو له کورنیو رسنیو سره په خبرو کې د هغو کسانو شمېر شاوخوا ۴ سوه بللی چې افغانستان ته یې د ننوتلو هڅه کړې.

د پاکستان حکومت تراوسه د طالبانو د ادعا په اړه څه نه دي ویلي.

په تیره جولای میاشت کې هم د طالبانو د همدغې مخالفې جبهې وسله وال د پاکستان له خاورې د بدخشان زیباک ولسوالۍ ته را اوښتي او هلته له طالب ځواکونو سره په جګړه اوښتني وو.

د جرمني حکومت په پام کې لري چې نژدې راتلونکې کې شاوخوا ۵۰۰ نور افغان کډوال هم له دې هېواده وباسي.

له دې ډلې ډایزیت اونیزې پرون شنبه د (میزان۴مه) راپور ورکړی چې د روان کال د جولای له ۸مې د سپټمبر تر۱۸مې د جرمني پولیسو ته ۴۸۸ افغان کډوال د اخراج لپاره ورپیژندل شوي دي.

د راپورونو له مخې، د دغو کډوالو له ډلې ۲۶۷ يې هیڅ ډول جرمي دوسیه او مخینه نه لري.

د جرمني حکومت په وروستیو کې افغانستان ته د افغان کډوال د اخراج لړۍ تیزه کړې ده.

که څه هم د جرمني حکومت ادعا لري چې یوازې مجرم افغان کډوال اخراجوي، خو راپورونه ښيي چې داسې افغانان هم د اخراج په نوملړ کې دي چې جرمي سابقه نه لري، خو د پناغوښتنې قضیې یې رد شوې دي.

جرمني په دې وروستیو کې څو ډلې افغان کډوال په ځانګړو الوتکو کې کابل ته واستول.

د طالبانو حکومتي رسنۍ ادعا کوي چې د نورستان کامدیش ولسوالۍ ته ورغلي وسله وال د پاکستان د استخباراتي ادارې له خوا روزل شوي دي.

له دې ډلې باختر خبري اژانس نن یکشنبه ( د میزان/تلې ۵مه) پر خپله ایکس پاڼه لیکلي چې دغو کسانو کې د پخواني جمهوري نظام یوشمېر هغه سرتیري هم شامل دي چې ایران او نورو هېوادونو کې اوسېدل.

پرون شنبه د طالبانو مخالفې ډلې، د افغانستان د ازادۍ جبهې ادعا وکړه چې د نورستان په کامدیش کې یې له طالبانو سره جګړه کړې او طالب ځواکونو ته يې مرګ ژوبله اړولې ده.

باختر اژانس په جګړه کې نیول شویو کسانو ته منسوبې ویډیوګانې هم خپرې کړي.

په یوه ویډیو کې د نصرالله په نوم نیول شوی وسله وال ادعا کوي چې د "ازادۍ جبهې"د پیسو د ورکړې په بهانۍ له ایرانه پاکستان ته غوښتی او له وسلې ورکولو وروسته یې افغانستان ته اړولی.

خپلواکو سرچینو تراوسه نورستان کې د شوې جګړې په اړه څه نه دي ویلي او ازادي راډیو هم د دواړو لورو ادعاوې نه شي تاییدولی.

د افغانستان په خیتځ کې د ۲۰۱خالد بن ولید قول اردو مسولانو له کورنیو رسنیو سره په خبرو کې د هغو کسانو شمېر شاوخوا ۴ سوه بللی چې افغانستان ته یې د ننوتلو هڅه کړې.

د پاکستان حکومت تراوسه د طالبانو د ادعا په اړه څه نه دي ویلي.

په تیره جولای میاشت کې هم د طالبانو د همدغې مخالفې جبهې وسله وال د پاکستان له خاورې د بدخشان زیباک ولسوالۍ ته را اوښتي او هلته له طالب ځواکونو سره په جګړه اوښتني وو.

افغان لوبغاړی علي بلال د سړیو د فزیک برخې د المپيا نایب اتل شو.

دا دریم وار دی چې علي بلال په المپیا کې چې د بدني روزنې تر ټولو معتبرې لوبې دي دویم مقام ته رسیږي او د سپینو زرو مډال خپلوي.

بلال تېره شپه د المپيا په سیالیو کې چې د امریکا په لاس ویګاس کې وشوې د سړیو د فزیک په برخه کې له انګلستاني لوبغاړي راین تیري وروسته دویم ځای ترلاسه کړ.

راین تیري د څلورم وار لپاره اتلولۍ ته ورسېد. د بلال ګڼو مینه والو په خپلو ټولنیزو شبکو کې لیکلي چې علي بلال دا وار د اتلولۍ مستحق و.

علي بلال یواځینی افغان لوبغاړی دی چې د بدن د ښکلا له دغو معتبرو سیالیو مډال ګټي.

د مستر المپيا لقب یا د نړۍ په کچه د باډي بلډینګ تر ټولو لوړ مقام بیا سږ کال امریکايي لوبغاړي بلډر نیک واکر خپل کړ.

د ښځو په برخه کې هم اندریا شا د اووم پرلپسې ځل لپاره د میس المپيا لقب وګاټه.