د افغانستان د ملي مصالحې عالي شورا مشر د سولې هڅو ته د ملاتړ جلبولو په هدف نن سهار تاجکستان ته روان شو.

عبدالله عبدالله پر خپله رسمي فېس‌بوک پاڼه لیکلي چې دغه سفر د تاجکستاني چارواکو په رسمي بلنه ترسره کېږي.

افغان دولت هڅه کوي چې له طالبانو سره د سولې خبرو ته سیمه‌ییز او نړیوال ملاتړ خپل کړي.

له دې وړاندې په همدې هدف پاکستان، ایران، ازبکستان او یو شمېر نورو هېوادونو ته هم سفرونه شوي دي.

د افغان دولت او طالبانو ترمنځ لومړي پړاو خبرې چې درې میاشتې وخت‌یې ونیوه، اوس ځنډېدلي او ټاکل شوې نوی پړاو یې د راتلونکۍ جنورۍ میاشتې په پنځمه نېټه پیل شي.

طالبانو له پاکستانه د افغان بندیانو او نادرکه کسانو د وضعیت د روښانتیا غوښتنه کړې

د بلوچستان په مرکز کوټه ښار کې د د طالبانو تر کنترول لاندې د افغانستان کونسلګرۍ ویلي چې د پاکستان له چارواکو سره یې په دغه هېواد کې د افغان بندیانو او نادرکه کسانو د برخلیک په اړه خبرې کړې دي.

د کونسلګرۍ مرستیال انورشاه ملنګیار له پاکستانه غوښتي چې د دغو افغانانو د تعقیب لپاره یو منظم میکانیزم جوړ کړي او د نیول شویو کسانو معلومات له افغان کونسلګرۍ سره شریک کړي.

هغه همداراز د بلوچستان زندانونو ته د لاسرسي غوښتنه کړې، څو د افغان بندیانو وضعیت وڅېړي او ورته قونسلي خدمات وړاندې کړي.

پاکستان د ۲۰۲۳ کال له وروستیو راهیسې د بې‌اسناده افغان کډوالو د ایستلو پراخ بهیر پیل کړی، چې په ترڅ کې یې زرګونه افغانان نیول شوي او بېرته افغانستان ته ستانه کړل شوي دي.

د هلمند ولایت په خانشین ولسوالي کې د ناچاودېدلې مرمۍ د چاودنې له امله دوه ماشومان وژل شوي او مور یې ټپي شوې ده.

د طالبانو امنیه قوماندانۍ پرون (چهارشنبې) په یوه خبرپاڼه کې وویل، ماشومانو له پخوانیو جګړو پاتې د توپ مرمۍ موندلې او کور ته یې وړې وه، چې وروسته په اور کې وچاودېده.

د معلوماتو له مخې، وژل شوي ماشومان ۳ او ۱۰ کلن وو، او مور یې د درملنې لپاره روغتون ته لېږدول شوې ده.

افغانستان لا هم د ماینونو او ناچاودېدلو مهماتو له جدي ګواښ سره مخامخ دی، چې ماشومان یې تر ټولو ډېر قربانیان بلل کېږي.

د خوړو او کرنې نړیوال سازمان او نړیوال بانک ویلي چې پنځو افغان کرنیزو شرکتونو ته مالي مرستې ورکوي.

دغه مرستې، چې پرون (چهارشنبې) اعلان شوې، د هرات، کاپیسا، کندوز، لوګر او تخار ولایتونو هغو شرکتونو ته ورکول کېږي چې د تخمونو د تولید، زعفرانو، لبنیاتو، سویابینو، پروسس او خوراکي توکو په برخو کې فعالیت کوي.

د راپور له مخې، له دغو پنځو شرکتونو څخه درې د ښځو له‌خوا اداره کېږي، او تمه ده چې دا پروژې په کلیوالو سیمو کې د کارموندنې، کرنیزو بازارونو او اقتصادي ودې سبب شي.

روسیې او چین په یوه ګډه اعلامیه کې ترهګري د افغانستان، سیمې او نړۍ د امنیت لپاره جدي ګواښ بللی او له هېوادونو یې غوښتي چې له افغانستان سره د ترهګرۍ ضد همکارۍ پیاوړې کړي.

دا اعلامیه په بیجینګ کې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین او د چین ولسمشر شي جین‌پینګ تر لیدنې وروسته خپره شوې ده.

په اعلامیه کې راغلي چې دواړه هېوادونه د افغانستان د هغو هڅو ملاتړ کوي چې غواړي ترهګري له منځه یوسي او د افغانستان خاوره د ګاونډیو او سیمې د امنیت پر ضد ونه کارول شي.

روسیې او چین همداراز ویلي چې د افغانستان په اړه به خپلې دوه‌اړخیزې او څو اړخیزې همکارۍ پراخې کړي او په دغه هېواد کې د دوامدار امنیت او ثبات ملاتړ کوي.

ټاکل شوې چې پنځه افغان کرنیز تجارتي شرکتونه د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان (FAO) له خوا د نړیوال بانک په تمویل د یوې نوښتګرې پروژې لومړنۍ ګډې مالي مرستې ترلاسه کړي.

دغه پروژه د افغانستان د کرنې اقتصاد د بیا راژوندي کولو، د خصوصي سکتور په مشرۍ ودې، د کارموندنې دزیاتوالي او د کرنیزو تولیداتو د پیاوړتیا په هدف ترسره کیږي.

دغه شرکتونه چې درې یې د ښځو په مشري دی ، هرات، کاپیسا، کندوز، لوګر او تخار ولایتونو کې د تخمونو تولید، زعفرانو، لبنیاتو، د سویابین پروسس او دخوراکي توکو په تولید کې فعالیت کوي.

د فاو خبرپاڼه زیاتوي چې په دغو پانګونو کې په کاپیسا کې د سویابینو د تېلو د تصفیې کرښه، په تخار کې د لمریزې برېښنا پر بنسټ د لبنیاتو چارې، او په کندوز کې د زعفرانو د پروسس وسایل شامل دي.

تمه کېږي چې دا پانګونې به د تولید، پروسس، انتقال او بازارموندنې په برخو کې مستقیم او غیرمستقیم کاري فرصتونه رامنځته کړي.

افغانستان کې چارواکي د شاتو د مچیو دنړیوالې ورځې په مناسبت وايي په دغه هیواد کې د شاتو دمچیو د ساتنې زرګونه فارمونه فعال دي او هرکال زرګونه ټنه عسل تولیدوي.

افغانستان کې د طالبانو د حکومت د کرنې،اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت ویاند مولوي شیرمحمد حاتمي وايي په افغانستان کې د شاتو د مچیو څه د پاسه ۳ زره فارمونه شته چې هرکال ۲ زره او ۲ سوه مټریک ټنه شات تولیدوي.

د مې شلمه په ۲۰۱۷ کال کې د شاتو مچیو د ساتنې او تکاثر په برخه کې د عامه پوهاوي لپاره نړیواله ورځ ونومول شوه او هرکال لمانځل کیږي.

د شاتو مچۍ د چاپیریال په ساتنه او د انسانانو په اقتصاد کې مهم رول لوبوي.

د افغان پناه غوښتونکو د ملاتړ بنسټ ، افغان ایواک د امریکا له حکومته غوښتي چې افغان متحدینو سره په خپلو ژمنو عمل وکړي او له پامه یې ونه غورځوي.

یاد بنسټ د سه شنبې په ورځ خپله ایکسپاڼه کې هغو رپوټونو ته په غبرګون چې وايي امریکا به د جنوبي افریقا د کډ‌والو منل پراخ کړي وویل چې "افغان متحدین یوځل بیا له پامه غورځول کیږي. "

افغان ایواک لیکي چې دغه افغانان هغه کسان دي چې دامریکايي ځواکونو ترڅنګ جنګیدلي اوددوی زیات شمیر قطر،پاکستان او د نړۍ په نورو ځایونو کې امریکا ته د لیږد په انتظار شپې ورځې سبا کوي.

یاد بنسټ له کانګرس غوښتي چې ۵ زره افغان پناه غوښتونکي د کډوالو د منلو پروګرام کې شامل کړي.

تردې مخکې هم د سنا مجلس ۲۲ غړو هغو رپوټونو ته په غبرګون کې چې وویل امکان لري څه د پاسه زرکسه افغان پناه غوښتکي له قطرڅخه د کانګو دموکراتیک جمهوریت ته انتقال شي له حکومت غوښتي وو چې دغه پلان ودروي.

دغو سناتورانو د غويي په اتمه بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ته لیکلي وو چې دغه ډول اقدام کولای شي د افغان متحدینو ژوند له خطر سره مخ کړي.

د پاکستان صدراعظم شهباز شریف وایي، د افغان طالبانو پر ضد د «غضبُ الحق» عملیات به په “بشپړ عزم” سره دوام وکړي.

د راپورونو له مخې شهباز شریف د سې ‌شنبې په ورځ په کوټه کې یوې پوځي اکاډمۍ ته د وینا پر مهال وویل چې د دې عملیاتو موخه د پاکستاني وګړو د ژوند او مال ساتنه، د وسله‌ والو ډلو پر ضد مبارزه، او د هغوی د پټنځایونو او مرکزونه په نښه کول دي.

د پاکستان صدراعظم وزیر زیاته کړه چې دا عملیات به د هغو په وړاندې چې نوموړي “په افغانستان کې مېشتې ترهګرې نیابتي او له طالبانو سره تړلې ډلې” وبلل، دوام وکړي.

په افغانستان کې د طالبانو حکومت تراوسه د دغو څرګندونو په وړاندې غبرګون ندی ښودلی.

اسلام آباد کابل تورنوي چې د تحریک طالبان پاکستان یا ټي ټي پي چې د دوی په وینا د افغانستان له خاورې په پاکستان کې بریدونه مخ ته وړي، ملاتړکوي خو طالبانو تل دا تورونه ردکړي دي.

ملګرو ملتونو او ملي او نړیوالو نادولتي همکارو موسسو د پنځه سوه نهه ویشت میلیونه ډالرو په ارزښت افغانستان ته له ستنېدونکو کډوالو سره د مرستې پلان پیل کړ.

په افغانستان کې د ملګرو ملتو مرستندویه ماموریت( یوناما) د سې شنبې په ورځ په خپل فیسبوک کې خبر ورکړ چې ملګري ملتونه به له دوه میلیونه او اووه لکه ستنېدونکو کډوالو سره مرسته وکړي. د راپور له مخې هغه کډوال له دې مرستو ګټه اخیستلی شي چې سږکال د اپریل او ډسمبر میاشتو ترمنځ له ایران او پاکستانه افغانستان ته تللي او ځي.

یوناما وایي چې له ستنېدونکو افغان کډوالو سره د مرستو پلان د یوې هر اړخیزې ستراتیژۍ پر بنسټ چمتو شوی دی چې افغانستان ته د کډوالو له تګ څخه تر بیا مېشتېدنې پورې مرستې چمتو کوي.

اټکل کیږي چې چهارشنبه د افغانستان په یوشمیر ولایتونو کې سخت ورښتونه وشي او سیلونه وبهیږي.

د طالبانو د ترانسپورټ او هوایي چلند وزارت په یوه بیان کې ویلي دي چې په نهه ویشت ولایتونو کې د بارانونو د وریدو امکانات شته چې په ځینو کې به د ورښتونو کچه شاوخوا لس ملي متره او په ځینو کې تر پنځه دیرش ملي مترو ته ورسیږي.