د امریکا د پوځ لوی درستیز جنرال مارک میلي له طالبانو غوښتي چې د تاوتریخوالي کچه ټيټه کړي او په افغانستان کې په چټکۍ سره د سیاسي حل پر لور وخوځيږي. دا خبره د امریکا پوځ د پنجشنبې په ورځ د ډسمبر په ۱۷مه نېټه وکړه.

د راپور له مخې جنرال مارک میلي د سې شنبې په ورځ په قطر کې له طالبانو سره د افغانستان د سولې په اړه ولیدل او د چارشنبې په ورځ له ولسمشر محمد اشرف غني سره د خبرو لپاره کابل ته لاړ.

د رویټرز خبري اژانس د یوه امریکايي چارواکي له قوله راپور ورکړی چې جنرال میلي په جون میاشت کې هم له طالبانو سره لیدلي وو خو د هغې غونډې په اړه علني اعلان نه وو شوی.

تر دې مخکې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پومپیو او یو شمېر نورو لوړپوړو چارواکو هم له طالبانو سره لیدلي.

د میلي او طالبانو د وروستۍ غونډې په اړه د امریکا د پوځ په اعلامیه کې راغلي:

لوی درستیز په چټکۍ سره د تاوتریخوالي پر کمښت خبرې وکړې او وې ویل چې په افغانستان کې د سیاسي حل پر لور باید پرمختګ چټک شي چې دا اقدام به د سیمېز ثبات په ګټه تمام شي او د امریکا ملي ګټې به خوندي کړي.

سیمې ته د سفر پر مهال مارک میلي له ولسمشر محمد اشرف غني سره هم ولیدل.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې د جنورۍ میاشتې په نیمايي کې به په افغانستان کې د امریکايي سرتیرو شمېر له 4500 څخه 2500 ته کم کړي.

په همدې حال کې په قطر کې د افغان دولت او طالبانو مذاکرچي پلاویو د جنورۍ میاشتې تر پنځمې په خبرو کې وقفه اعلان کړې او تر هغه وروسته به د اجنډا پر سر خبرو ته دوام ورکړي.

دا په داسي حال کې ده چې په افغانستان کې په تاوتریخوالي کې کمښت نه تر سترګو کیږي او د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پومپیو تېره میاشت وویل چې په افغانستان کې په ځانګړې توګه د طالبانو د حملو له کبله د تاوتریخوالي کچه د نه منلو وړ زیاته ده.

افغان حکومت تل پر اوربند ټینګار کړی خو طالبانو ویلي چې اوربند به د خبرو د اجنډا د برخې په توګه یوه موضوع وي.

څه باندې ۱۸۰۰ افغان کډوال په یوه ورځ کې له پاکستانه اخراج شوي.

د طالبانو د حکومت ویاند حمدالله فطرت پر خپلې ایکس پاڼې لیکي،" د جمعې په ورځ ۱۸۲۶افغان کډوال د تورخم له لارې بیرته افغانستان ته ستانه شوي دي".

د پاکستان د کورنیو چارو وزارت اعلان کړی چې د روانې جولای میاشتې له لسمې وروسته د هغوو افغانانو نیول پیلوي چې ویزې خلاصې شوي وي.

پاکستان له مودو راهیسې افغانانو ته د ویزو ورکول بند کړي دي.

د فوټبال په نړیوال جام کې ارجنټاین د کیپ ورډ لوبډلې په ماتولو سره واتونیده د اتو غوره لوبډلو پړاو ته لار ومومي.

د تیرې ورځې په لوبو کې ارجنټاین ۳ پر ۲ کیپ ورډ ټيم له مخې لیرې کړ، مصر واتونیده په پنالټي شوټونو کې اسټرالیا ته ۴ پر دوه ماتې ورکړي، کولمبیا لوبډلې ګانا ته ۱ د صفر پر وړاندې او سویس ټیم دوه د صفر پر وړاندې الجیریا ته ماتې ورکړه.

نن فرانسه له پاراګوی او کاناډا له مراکش سره لوبه لري.

دغه لوبې د امریکا په وخت د ماښام ۷ او د شپې یولس بجې پیلږي.

سپین‌غر پرانګانو د بست ساتونکو لوبډلې ته د ۵۹ منډو په توپیر ماتې ورکړه.

د شپږیزې لیګ په روان یولسم پړاو کې سپین‌غر لوبډله وتوانیده د راشدخان پر مټ خپله دویمه لوبه وګټي.

سپین‌غر پرانګانو په نننۍ لوبه کې د شپږو ویکټو په زیان بست ساتونکو ۲۲۰ منډې هدف وټاکه.

که څه هم د بست ساتونکو لوبډلمشر ابراهیم ځدران ۵۹ منډې وکړې او نیمه سلیزه يې جوړه کړه خو په لوی توپیر يې سپین‌غر پرانګانو ته لوبه وبایلله.

دغه لوبه د خوست ولایت په رحمت ولي مسرور کریکټ لوبغالي کې ترسره شوه.

بله لوبه د امو نهنګانو او مېس عینک اتلانو لوبډلو ترمنځ ده چې له غرمې وروسته ۲بجې پیلږي.

په تهران کې د ایات الله علي خامنه اي د جنازې مراسم پیل شول.

د ایران د پخواني مذهبي مشر ایات الله علي خامنه اي د جنازې مراسم نن شنبه سهار شپږ بجې پیل شوي چې تر پنجشنبې ورځې به دوام وکړي.

خامنه اي او د کورنۍ نور څلور غړي يې د امریکا او اسراییلو په بریدونو کې څلور میاشتې وړاندې ووژل شول.

د خامنه اي او د کورنۍ د غړو مړي يې د تهران په مصلی کې د خلکو وروستي درناوي ته اېښودل شوي چې پنځه ورځې وروسته به په خپله پلرنۍ هدیره مشهد کې خاورو ته وسپارل شي.

فرانس پریس خبري اژانس لیکي،" مراسمو ته شدید امنیتي تدابیر نیول شوي، ټولې لارې تړلي دي او تمه ده هوايي حریم هم وتړل شي".

د خامنه اي د جنازې په مراسمو کې تراوسه په زرهاوو کسانو ګډون کړی دی.

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزیر، د پاکستان صدراعظم شهباز شریف، د روسیې پخوانی ولسمشر دیمیتری میدویدیف او د افغانستان د ړنګ شوي جمهوریت یو شمیر چارواکو په دغه مراسمو کې ګډون کړی دی.

تراوسه معلومه نه ده چې د ایات الله خامنه اي ځایناستی مجتبی خامنه اي به په دې مراسم کې ګډون وکړي او که نه.

د افغانستان د کرېکټ وتلی ستوری راشد خان کابل ته ستون شو.

راشد خان د جمعې په ورځ کابل ته ورسید او تمه ده په شپږیزه لیګ کې د سپين‌غر زمریان لوبډلې لپاره ولوبېږي.

سپين‌غر زمریان له بست ساتونکي لوبډلې سره لوبه لري.

راشد خان شاوخوا دوه کاله وروسته کابل ته ستنېږي.

د راشد خان په ګډون د ملي لوبډلې ګڼ نور لوبغاړي له نړیوالو سیالیو وروسته اوس په کورني کرېکټ لوبو کې د ګډون لپاره په افغانستان کې دي.

د شپږیزې سږني لیګ پنځمه لوبه د مېس عینک اتلان او د بند امیر ښاماران لوبډلو ترمنځ وشوه چې د بند امیر ښارمارانو د اتو ویکټو په توپیر له مېس عینک اتلانو ماتې وخوړه.

د اسراییلو پوځ وايي، د لبنان په جنوب کې يې د حزب الله څو مرکزونه په نښه کړې دي.

دغه پوځ د جمعې په ورځ د جولای په دریمه په یو بیان کې وویل،" د حزب الله شاوخوا لس تاسیسات او د وسلو بار لارې يې ویشتي دي".

امریکا متحده ایالاتونه حرب الله ډله یو ترهګریز سازمان بولي، خو اروپايي ټولنه د دغې ډلې پوځ څانګه د ترهګرو ډلو په لیست کې شامله کړې ده.

اسراییلو او لبنان تیره اونۍ د امریکا په ملاتړ یوه هوکړه لاسلیک کړه، څو د دواړو هېوادونو ترمنځ سولې ته لار هواره کړي او د ایران له ملاتړه برخمنه حزب الله ډله بې وسلې کړي.

تمه ده راتلونکې اوونۍ د ترکیې په پلازمینه انقره کې د ناټو سازمان په سرمشریزه کې د ایران د اټومي پروګرام او هرمز تنګي په اړه خبرې وشي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ هم په دغه غونډه کې ګډون کوي.

په هغه بیان کې چې ناټو سازمان د جمعې په ورځ د جولای په دریمه خپور کړی د ولسمشر ټرمپ په حواله راغلي،" ایران باید اټومي وسلو ته لاسرسی ونه مومي او پر ایران دې فشار راوړل شي څو په هرمز تنګي کې د کښتو ازاد تګ راتګ ته اجازه ورکړي".

په ناټو سازمان کې د امریکا دایمي استازي مېټیو ویټیکر د تیرې چهارشنبې په ورځ ویلي و،" د تهران او واشنګټن ترمنځ له تړون وروسته له ناټو غړو هېوادونو سره د امریکا کړکیچ کم شوی او غړي هېوادونه به د انقري په غونډه کې د پخوا پرتله سره متحد وي".

ایران او امریکا تیره میاشت د ۶۰ ورځو په موخه یوه هوکړه لاسلیک کړه چې له مخې يې په هرمز تنګي کې د کښتو تګ راتګ ته په موقته توګه اجازه ورکړل شوي ده.

افغان او ایراني سوداګرو په کابل کې د سوداګرۍ درې ټرونونه لاسلیک کړي.

دغه خبره په کابل د ایران سفارت د جمعې په ورځ پر خپلې ایکس پاڼې لیکې وه.

وړاندې راغلي،" په کابل کې د ایران سفارت په بلنه له ۲۰۰ ډیرو افغان او ایراني سوداګرو، اقتصادي فعالانو، صنعتکارانو او پانګوالو په یوه غونډه کې برخه اخیستې وه".

د سفارت په ټکو، په غونډه د دواړو لوړو ترمنځ د اقتصادي او سوداګریزو اړیکو د پراختیا په موخه درې هوکړه لیکونه لاسلیک شول.

د افغان او ایراني سوداګرو ترمنځ د دې هوکړه لیکونو لاسلیک په داسې حال کې دی چې له میاشتو راهیسې د تورخم دروازه د هر ډول تګ راتګ پر مخ تړلې ده.

د کابل- جلال اباد په لویه لاره ترافیکي پیښه کې لږترلږه ۴ کسه مړه او ۸ تنه نورټپیان شوي او لس کسه نور لادرکه دي.

له پاکستان څخه د ستنو شویو کډوالو موټر سیند ته لویدلی دی.

د لغمان امنیه قومانداني وايي موټر کې ۲۲ کسه ستانه شوي کډوال سپاره وو او تیره شپه د سرخکانو ولسوالۍ مربوطاتو کې سیند ته لویدلی دی.

چارواکي زیاتوي چې د لادرکه شویو کسانو د میندلواو ژغورنې لپاره عملیات روان دي.

د پیښې علت سملاسي نه دی معلوم شوی. خو افغانستان کې اکثر ترافیکي پیښې د لارو د خرابوالي ، د موتر چلوونکو بې احتیاطي او د ترافیکي قوانینو نه رعایت کولو څخه رامینځ ته کیږي.

د اروپايي اتحادیې د بشري مرستو څانګه (ECHO)افغانستان کې دمیندو وضعیت بحراني او د اندیښنې وړ بولي.

دغه اداره خبرداری ورکوي چې د نجونو او ښځو په طبي زدکړو بندیز او روغتیايي خدماتو ته د ښځو دلاسرسي محدودیت وضعیت نورهم خراب کړی او د زیږون په مهال د میندو او ماشومانو ژوند له خطر سره مخ کوي.

تردې مخکې د ملګرو ملتونو دبشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) هم ویلي چې افغانستان د هغو هیوادونو څخه دی چې د میندو د مړینې کچه په کې لوړه ده او په هرو ۱۰۰ زرو ولادتونو کې ۶۰۰ میندې خپل ژوند له لاسه ورکوي.

واک ته د طالبانو له ستنیدو وروسته افغانستان کې له شپږم ټولګي پورته د نجونو او ښځو په زده کړو او تحصیلاتو بندیز لګول شوی دی.

د کورنیو او بهرنیو فشارونو سره سره د طالبانو د حکومت په دغې پالیسۍ کې د بدلون نښې نه ترسترګو کیږي.