د امریکا د متحد ایالتونو د بهرنیو چارو وزیر مایک پومپیو د اروپا او منځني ختیځ د اوو هېوادونو سفر پیل کړ.

دی به د دې سفر په ترڅ کې فرانسې، ترکیې، ګورجستان، اسرائیل، قطر، سعودي عربستان او متحده عربي اماراتو ته ولاړ شي.

د فارس خلیج د درېیو هېوادو د سفر پر مهال داسې اټکل کېږي چې د پومپیو د خبرو د اجنډا په سر کې به د ایران مسئله وي.

په ترکیه کې د یوه ښوونځي مخته په ډزو کې لږ تر لږه ۱۱ زده کوونکي ټپيان شوي.

دا پېښه نن سهار د مانیسا ولایت په تورګوتلو سیمه کې شوې.

له ټپي زده کوونکو د دوو حالت نازک ښودل شوی.

ترکي چارواکو بریدګر د ښوونځي یو زده کوونکی بللی چې له سیمې تښتېدلی دی.

پولیس د بریدګر په لټه کې دي او د ښوونځي په شاوخوا کې امنیتي تدابیر سخت شوي دي.

د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ په درشل کې د افغانستان د ښځو، سولې او ملي پخلاینې په نوم یوه غونډه جوړه شوه.

په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د دایمي استازولۍ سرپرست نصیراحمد فایق تېر ماښام دې غونډې ته وویل چې له پنځو کلونو راهیسې افغان نجونې او ښځې په سیستماتیکه توګه له تعلیم، کار او ټولنیز ژونده محرومې شوي.

هغه وویل چې افغان ښځې یواځې قربانیانې نه بلکې د ټولنې راتلونکې مشرانې دي او په هر سیاسي بهیر کې باید د هغوی ګډون په مستقیمه او اغېزمنه توګه ډاډمن وي.

دې غونډه کې د یو شمېر هېوادونو استازیو او ځینو افغان فعالانو برخه اخیستې وه.

افغان بایسکل چلوونکې فریبا هاشمي په اسیايي لوبو کې د نقرې مډال وګاټه.

فریبا هاشمي سه شنبه سهار د سړک د بایسکل چلوونې ټاکلی واټن په ۲ ساعتونو، ۵۰ دقیقو او ۵ ثانیو کې وواهه او تر چینایۍ لوبغاړې وروسته دویم مقام ته ورسېده.

دا لومړی وار دی چې له اسیايي لوبو افغان نجونې مډال ترلاسه کوي.

فریبا هاشمي چې په ایټالیا کې اوسیږي په اسیايي لوبو کې د افغانستان استازیتوب کوي.

اسیايي لوبې د جاپان ایچي ناګویا کې روانې دي چې له افغانستانه هم په څو برخو کې د یو شمېر بهر مېشتو افغان نجونو په ګډون لږ تر لږه ۳۴ لوبغاړي برخه اخیستې.

په داسې حال کې چې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو مرستندویه مأموریت یوناما په افغانستان کې په هوایي بریدونو کې د درې ملکي وګړو د وژل کېدو پخلی وکړ، د پاکستان حکومت ټینګار کوي چې په دغو بریدونو کې لږترلږه ۲۸ سخت دریځي وژل شوي دي.

د روېټرز د راپور له مخې د پاکستان یوه امنیتي چارواکي چې نه‌یې غوښتل نوم‌یې په راپور کې خپور شي ویلي چې دغه بریدونه د افغانستان په دوو ولایتونو، پکتیکا او کونړ باندې شوي او د دې هېواد د اطلاعاتو وزارت‌یې په نتیجه کې د وژل شویو کسانو شمېر لږترلږه ۲۸ تنه ښودلی، خو د پاکستان پوځ د دې خبر تر چمتو کېدو پورې د دغو بریدونو په اړه څه نه‌دي ويلي.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې وویل چې د دغو بریدونو په وړاندې د اعتراض په توګه‌یې په کابل کې د پاکستان د سفارت شارژدافیر احضار کړ.

د اعلامیې له مخې دغه بریدونه د افغانستان د ملي حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا ښکاره نقض بلل شوي او په کلکو ټکو غندل شوي دي.

د امریکا د ولسمشر ډونالد ټرمپ ادارې د جرمونو پر نړیوالې محکمې د پراخو بندیزونو لپاره چمتووالی نیولی دی.

د روېټرز خبري اژانس د راپور له مخې دوو باخبره سرچینو ویلي چې د بندیزونو طرحه چمتو شوې، خو د اعلان کره وخت‌یې لا نه‌دی معلوم.

د وال‌سټریټ ژورنال د راپور له مخې، ښايي په دې اړه پرېکړه په روانه اوونۍ کې د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلې په ترڅ کې اعلان شي.

واشنګټن له هاګ مېشتې د جرمونو له نړیوالې محکمې غواړي چې د اسرائیلي مشرانو پر وړاندې د نیولو حکمونه او په افغانستان کې د امریکايي ځواکونو په اړه پخوانۍ څېړنه پای ته ورسوي.

امریکا تر دې مخکې د دې محکمې پر یو شمېر قاضیانو او څارنوالانو بندیزونه لګولي دي.

د جرمونو نړیواله محکمه په ۲۰۰۲ کال کې د جنګي جرمونو، نسل‌وژنې او بشریت ضد جرمونو د څېړنې او محاکمې لپاره جوړه شوې ده.

متحده ایالات د دې محکمې غړی نه‌دی.

روسي چارواکي وایي، د کرملېن تر کنټرول لاندې د "متحدې روسیې" ګوند په وروستیو پارلماني ټاکنو کې بې‌سارې بریا ګټلې، خو اروپايي ټولنې هغه "جعلي ټاکنې" بللې دي.

د روسیې د انتخاباتو مرکزي کمېسیون ویلي چې "متحدې روسیې" نږدې ۵۸ سلنه رایې ترلاسه کړې او د پارلمان یا دوما د ۴۵۰ څوکیو له ډلې یې ۳۵۵ څوکۍ ګټلې دي.

د دوما لپاره دغه ټاکنې پر اوکراین د روسیې د ۲۰۲۲ کال په فبروري کې د بشپړ یرغل وروسته لومړنۍ ټاکنې وې چې د سپټمبر له ۱۸مې تر ۲۰مې نېټې پورې ترسره شوې.

د ازادې اروپا/ ازادي راډیو د راپور له مخې د دغه بهیر په ترڅ کې چې له مخکې "ښه تنظیم شوی" و، رایه ورکوونکو کولای شول له څو هغو سیاسي ګوندونو څخه چې ټول‌یې د کرملېن له‌خوا منظور شوي و، یو انتخاب کړي.

ټولو دغو ګوندونو د ولسمشر ولادیمیر پوتین بشپړ ملاتړ کاوه.

د اروپايي ټولنې د بهرني سیاست مشرې کایا کالاس پر خواله رسنیو کې دغه ټاکنې جعلي بللي او ویلي یې دي "دغه دوما ته په نوم ټاکنې د روسیې د ډیموکراسۍ لپاره یو بل ستر په شاتګ و".

په نړۍ کې د تېلو بیې د دوشنبې په ورځ د هغو راپورونو له خپرېدو وروسته راولوېدې چې وایي، روانه اوونۍ به د امریکا او ایران ترمنځ د شخړې د پای ته رسولو لپاره ډیپلوماتیکې هڅې ګړندۍ شي.

د شمالي سمندر د برنټ اوومه تېلو بیه څلور سلنه راولوېده او د یوه بېرل بیه‌یې ۹۹ ډالرو او ۶۹ سنټو ته ورسېده.

د امریکا د وېسټ ټکزاس انټرمیډیټ تېلو بیه هم پنځه سلنه راټیټه شوه او د هر بېرل‌یې ۹۵ ډالرو او ۲۲ سېنټو ته ورسېده.

په نړیوال بازار کې د تېلو بیې داسې مهال راولوېدلې چې روانه اوونۍ به د نړۍ مشران په نیویارک کې د ملګرو ملتونو عمومي اسامبلې ته د خپلو ویناوو بهیر پیل کړي.

د راپورونو له مخې د دې احتمال شته چې د دې اسامبلې په څنډه کې د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ او د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان هم سره وګوري.

ټرمپ هم له یوې کورنۍ رسنۍ سره د دغې کتنې احتمال رد نه‌کړ.

د پاکستان حکومت د دغه هېواد د پخواني زنداني صدراعظم عمران خان درې خویندې نیولې دي.

تحریک انصاف ګوند نن تایید کړه چې علیمه خان، عظمی خان او نورین خان د لاهور کوټ لکهپت زندان ته وړل شوې دي.

د لاهور د پولیسو کمیشنر یکشنبه د خان د خویندو د نیولو امر ورکړی او ویلي یې دي چې د نظم د ټینګښت لپاره دې دېرش ورځې په توقیف کې وساتل شي.

د عمران خان خویندې داسې وخت بندیانې شوي چې د هغه ګوند تحریک انصاف په ټول پاکستان کې راتلونکې یکشنبه د سپټپمبر ۲۷مه د لاریونو پلان نیولی.

د پاکستان د اطلاعاتو وزارت ویلي چې دا لاریونونه ناقانونه دي او اجازه نه ورکوي چې د خلکو ژوند مختل او لارې بندې کړي.

د افغانستان د ووشو ملي لوبغاړي خالد هوتک په اسیايي لوبو کې خپل یمنی سیال مات کړی او یو اتم پړاو یا کوارټرفاینل ته وتلی دی.

تمه ده هوتک سبا ماښام په کوارټرفاینل کې له خپل اندونیزیايي سیال سره مخ شي.

دی که هغه لوبه وګټي نو د اسیايي لوبو د برنزو مډال یې قطعي کېږي ځکه نیمه پایلوبو ته وتلی شي.

خالد هوتک دوه وار مخکې هم په چین او اندونیزیا کې له اسیايي لوبو د برنزو مډالونه ګټلي.

اخوا افغان لوبغاړې فریبا هاشمي په بایسکل چلوونې کې د شنبې په ورځ په یو لړ لوبو کې اوومه شوه.

هغې ۲۴ کیلومتره لاره په نږدې ۲۸نیمو دقیقو کې ووهله او له تایلند، تایوان، ایران، مغولستان، اندونیزیا،متحده عرب اماراتو، ماکائو او قطر څخه مخکې پای کرښې ته ورسېده.

اسیايي لوبې د جاپان ایچي ناګویا کې روانې دي چې له افغانستانه هم په څو برخو کې د یو شمېر بهر مېشتو افغان نجونو په ګډون لږ تر لږه ۳۴ لوبغاړي ګډون لري.

د سپټمبر ۲۱مه د سولې نړیواله ورځ ده.

د ملګرو ملتونو له خوا سږ کال دې ورځې ته دا شعار ټاکل شوی چې : « په سولې باندې پانګونه وکړئ – سوله د هر چا لپاره، هر چېرته او هره ورځ.»

د ملګرو ملتونو د سازمان سرمنشي انتونیو ګوتریش د دې ورځې په مناسبت په یوه ویډیويي پيغام کې ویلي چې : « سوله په خطرناک ډول کمه شوې. خو په نړۍ کې لا هم خلک ښيي چې موږ کمزوري نه یو.بشرپالان، مرستندویان، مشران او سوله ساتي د ټولنو تر منځ د نفاق د له منځه وړلو او د خبرو هڅې کوي.»

د اوکرایین او روسیې جګړه، د منځني ختیځ روان کړکېچونه او په افغانستان کې روان تاوتریخوالی او د ملکیانو مرګژوبله هغه څه دي چې په دې ورځ یې سیوری غوړولی.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه ماموریت یوناما په خپل راپور کې چې همدا سپټمبر یې خپور کړی و، ویلي چې د افغانستان د څو لسیزو اوږدې وسله‌والې جګړې قربانیان لاهم له ژورو فزیکي، رواني، ټولنیزو او اقتصادي فشارونو سره مخ دي.