د امریکا متحدو ایالتونو، کاناډا او بریتانیا ممکن ژر د بیلاروس پر چارواکو د ولسمشرۍ له ټاکنو وروسته د اعتراض کوونکو د ځپلو په خاطر بندیزونه ولګوي.

رویټرز خبري اژانس د څلورو چارواکو په قول، چې نومونه یې نه دي څرګند کړي، وايي چې دا درې هېوادونه ښايي نن (جمعه) دوې ورځې وروسته له دې د بیلاروس پر چارواکو بندیزونه اعلان کړي چې الکساندر لوکاشینکو په پټه د لوړې مراسم په ځای کړل.

اکثره لوېدیځ هېوادونه د بیلاروس د ولسمشرۍ ټاکنې له درغلۍ ډکې بولي.

د بریتانیا د بهرنیو چارو وزیر پرون وویل چې هېواد یې له امریکا او کاناډا سره په همغږۍ بندیزونه لګوي.

دومنیک راب دا هم وویل چې له واشنګټن او اوټاوا سره په دې اړه کار کوي.

په ټول ایران کې د پراخو اعتراضونو د دوام په لړ کې، د امریکا د بهرنیو چارو وزرات په فارسي ژبه خپله ایکسپاڼه کې د ایران د حکومت هغې هڅې ته غبرګون وښود چې غواړي معترضان د "ترهګرو" په توګه معرفي کړي.

دې وزارت په بیان کې لیکلي: "دا چې د اسلامي جمهوریت رژیم معترضان ‘ اخلالګر’ او ‘ترهګر’ بولي، نړۍ نشي غولولی." د دې وزارت په خبره " دا یوازې هغه ټاپې دي چې د تاوتریخوالي د توجیه لپاره کارول کېږي او له دې پرته بل څه نه دي."

د اعتراضونو له زیاتېدو سره، ایراني چارواکو د معترضانو په وړاندې خپل چلند لا سخت کړی او هغوی یې "ترهګر" بللي دي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت هم په تېرو ورځو کې د بهرنیو هېوادونو سفیران او ډیپلوماتیک استازي وربللي او د بهرنیو چارو د وزیر عباس عراقچي په وینا او د فلم د ښودلو له لارې یې هڅه وکړه چې د معترضانو پر ضد د بې ‌ساري تاوتریخوالي اقدامات توجیه کړي.

د ټایلنډ په شمال ختیځ کې لږ تر لږه ۲۲ کسان هغه مهال ووژل شول چې یوساختماني جرثقیل د مسافر وړونکي اورګاډي پر سر ولوېد. په دې پیښه کې شاوخوا ۷۰ نور کسان ټپیان شول.

د جرمني خبري اژانس د راپور له مخې، دا پېښه د چهارشنبې په سهار، د جدې په ۲۴مه، د ناخون راچاسیما ولایت په سیکیو ولسوالۍ کې، چې د بنکاک څخه شاوخوا ۲۳۰ کیلومتره شمال ختیځ ته پرته ده، رامنځته شوه.

د ځايي رسنیو د وینا له مخې، هغه جرثقیل چې د اورګاډي د پټلۍ د جوړولو لپاره کارول کېده، پر اورګاډي د تېرېدو پر مهال را ولوېده چې له امله یې څو واګونونه له پټلۍ څخه ووتل.

د تایلنډ د دولتي اورګاډي شرکت ویلي چې د پېښې پر مهال ۱۹۵ کسان په اورګاډي کې سپاره وو، او چارواکو د دې پېښې د علت په اړه څېړنې پیل کړې دي.

د روغتیا نړیوال سازمان، WHO وایي، پر شیرینو او الکولي مشروباتو دې مالیه زیاته شي ځکه هغه له حده زیات ارزانه دي او دا د دې سبب شوي چې په خلکو کې د چاغي، شکرې او نورې ناروغۍ زیاتې شي.

د دې سازمان په وینا د غټانو پرتله ماشومان او ځوانان ډیراغیزمن کیږي. د روغتیا نړیوال سازمان سپارښتنه کوي چې پردغو مشروباتو دې مالیې ولګول شي یا دې پرېمالیې زیاتې شي، ترڅو بیې یې ورسره لوړې شي چې په نتیجه کې به یې مصرف کم او په عین حال کې د روغتیا د برخې لپاره عواید زیات شي.

د روغتیا د نړیوال سازمان مشر تیدروس ادهانم ګیبریسوس ویلي،" روغتیایي مالیې یوله هغو پیاوړو وسیلو څخه دي چې موږ یې د روغتیا د ودې او د ناروغیو د مخنیوي لپاره په لاس کې لرو."

د متحدوایالاتو ولسمشر، دونالدټرمپ، دسه شنبې په ورځ وویل چې ایرانیان باید خپلو پراخو مظاهرو ته دوام ورکړي، دولتي تاسیسات ونیسي او د« ځپونکو عاملانو او قاتلانو» نومونه ثبت کړي.

ټرمپ په خپله خواله رسنۍ ،تروث سوشال کې ولیکل: «ایراني وطنپالو ! ،اعتراضونو ته دوام ورکړئ.»

ټرمپ زیاته کړه: « د معترضینو د بې معنی وژنې تر درولو پورې یې ایراني چارواکو سره ټولې لیدنې لغوه کړي، مرسته په لار ده.»

د امریکا ولسمشر وروستیو ورځو کې د ایراني لاریونوالو دملاتړلپاره ګڼ پیغامونه خپاره کړي دي. د شنبې په ورځ یې ولیکل چې« ایران ازادي ته سترګې په لار دی؛ کیدای شي تیر هروخت ته په کتو. متحد ایالات مرستې ته چمتودي. »

ښاغلي ټرمپ ایراني چارواکو ته څو ځلې خبرداری ورکړ که چیرې لاریونوال ووژني ، نو متحد ایالات به یې مرستې ته وردانګي.

په ورستیو ورځو کې دایران دامنیتي ځواکونو په لاس د لاریونوالو د وژنې ویروونکي رپوټونه خپاره شوي دي، ګڼو خلکو ددغو وژنو د درولولپاره د امریکا د عملي اقداماتو غوښتنه کړې.

ټرمپ ته نږدې مخکښ سناتور لیندسي ګراهام وویل اوس د عملي اقدام وخت رارسیدلی دی.

اوکرایني چارواکي وايي په دغه هیواد باندې د روسیې د تیرې شپې بریدونو کې ۴ کسه مړه او څو تنه نور ټپیان شوي دي.

ددغو بریدونو په نتیجه کې د برښنا او تودوخې شبکې هم زیانمنې شوي او په ملیونو خلک د ژمې په دې سړه هوا کې له برښنا او د تودوخې له خدماتو بې برخې شوي دي.

ولسمشر ولودیمیر زیلنسکي وویل چې روسي ځواکونو داوکراین په اتو سیمو دغو بریدونو کې تقریبا ۳ سوه ډرون ، ۱۸ بالیستیک توغندي او ۷ کروز توغندي کارولي دي.

زیلنسکي په ټیلیګرام کې ولیکل چې په دغو بریدونو کې د انرژي او برښنا تاسیسات په نښه شوي دي.

روسي چارواکو تراوسه په دې هکله څه نه دي ویلي.

په اوکراین کې د روسیې د جګړې د درولو لپاره خبرو تراوسه کومه نتیجه نه ده ورکړې.

په ایران کې د حکومت ضد لاریونونو له کبله هلته مېشت لسګونه پاکستانیان خپل هېواد ته ستانه شوي.

د پاکستان ډان ورځپاڼې نن (د جنورۍ پر ۱۳مه ) د تحقیقاتو د فډرالي ادارې (اېف ای اې) د یوه چارواکي بالاچ یعقوب له قوله لیکلي دي چې په تېرو دوو ورځو کې له ۱۰۰ زیات پاکستانیان له ایرانه بېرته پاکستان ته ستانه شوي دي.

د نوموړي په وینا دا هغه پاکستانیان دي چې یا یې د ایران په پوهنتونونو کې لوړې زدکړې کولې او یا هم د زیارت لپاره هلته تللي ول.

پاکستاني چارواکي تمه لري چې نن (د جنورۍ پر ۱۳مه ) به هم د ۵۰ زده کوونکو یوه بله ډله له ایرانه پاکستان ته ستنه شي

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د جنورۍ پر ۱۰مه پر اېکس (پخواني ټوېټر) پیغام کې ویلي وو چې له پاکستانه دې خلک ایران ته "غیر ضروري سفر" نه کوي او هلته مېشت پاکستانیان دې هم له "احتیاطه" کار واخلي.

په داسې حال کې چې د امریکا ولسمشر دونالد ټرمپ وايی د ایران په هکله " ډیرو پياوړو " انتخابونو باندې غور کوي، تهران وايي امریکا سره هم خبرو او هم جګړې ته چمتوالی لري.

په عین حال کې رپوټونه وايی په ایران کې د حکومت ضد لاریونونو په ترځ کې سلګونه یا ممکن زرګونه کسان وژل شوي دي.

ټرمپ وړمه ورځ خبریالانو ته وویل چې دامریکا پوځ د لاریون کوونکو دملاتړ په لارو چارو فکر کوي.

بلخوا ، د ټرمپ او نوروامریکايی چارواکو له مکررو ګواښونو وروسته ، دایران بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي پرون وویل چې ایران هم جګړې او هم خبرو ته امادګي لري.

په داسې حال کې چې نا تایید شوي رپوټونه وايی چې په تیرو ۱۵ ورځو کې ددغو مظاهرو په ترځ کې څه دپاسه ۵۰۰ کسان وژل شوي ، دبشري حقوقو سازمانونه وايی د مړو شمیر کیدای شي څو چنده لوړ وي.

دا پاڅون چې د ۱۹۷۹ کال د اسلامي انقلاب راهیسې د ایران د مذهبي واکمنۍ لپاره یو له سترو ننګونو ګڼل کیږي، د انفلاسیون د زیاتوالي او د بهرنیو اسعارو په وړاندې د ایراني ریال د بې ساري لویدلو له کبله پیل شو خو وروسته یې د حکومت ضد پراخ اعتراض بڼه غوره کړه.

امنیتي چارواکي وایي چې د پاکستان په شمال لویدیځ کې لږ تر لږه شپږ پولیس وژل شوي دي.

د جرمني ډي.پي.اې خبري اژانس پرون دوشنبه د دغو چارواکو په حواله راپور ورکړی چې وسله والو مخالفانو د خیبرپښتونخوا په ټانک ولسوالۍ کې د پولیسو یو زغره وال موټر په چاودیدونکو موادو باندې هدف ګرځولی دی.

تراوسه هیچا د دغې پیښې مسولیت نه دی اخیستی.

د صدر اعظم شهباز شریف دفتر ویلي چې پیښه به څیړي.

پرون دوشنبه د خیبرپښتونخوا په اورکزیو کې په دوو جلا امنیتي پیښو کې دوه ملکیان او درې وسله وال مخالفان وژل شوي دي.

د دې پیښو په اړه نور جزییات نه دي ورکړل شوي.

هند او جرمني غواړي د دفاعي صنعت په برخه کې خپل ترمینځ اړیکې لا پیاوړې کړي. دا خبره د هند صدراعظم نریندرا مودي د دوشنبې په ورځ وروسته له هغې وکړه چې د جرمني صدراعظم فریدریش میرڅ یې په خپل ټاټوبي ګجرات کې مېلمه کړی و.

میرڅ وویل چې برلین هم له نوي ډیلي سره د امنیتي همکاریو نږدې کېدل غواړي، چې پکې د «دواړو هېوادونو د دفاعي صنایعو ترمنځ ژوره همکاري» شامله ده، څو د پوځي تجهیزاتو په برخه کې د روسیې پر دودیز انحصار د هند تکیه کمه شي.

د فرانسپرس خبري آژانس د راپورله مخې میرڅ هند ته په دوه ورځني سفر تللی چې هغه د مې له میاشتې راهیسې چې نوموړي د صدراعظم په توګه دنده پیل کړې، اسیا ته د هغه لومړی سفر دی. دا سفر همدارنګه د اروپايي ټولنې او هند له سرمشریزې چې دواړه د ازادې سوداګرۍ پرتړون کارکوي، دوه اوونۍ دمخه ترسره کېږي.

د هند او جرمني د مشرانو تر کتنې وروسته یو شمېر تړونونه او ګډې اعلامیې اعلان شوې چې هدف یې د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ زیاتول دي. په اوس وخت کې د دوی ترمینځ د سوداګرۍ کچه ۵۰ میلیارده ډالرو ته رسیږي.

وروسته له هغې چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وویل، دی د تهران پر ضد د «ډېرو قوي انتخابونو» په اړه غور کوي، ایران وایي چې له متحده ایالاتو سره خبرو اترو او یا جګړې دواړو ته چمتو دی. دا څرګندونې په داسې حال کې شوي چې راپورونه د حکومت ضد مظاهره کوونکو پر وړاندې د سخت او تاوتریخوالي ډک ځپلو په ترڅ کې د سلګونو او ښايي د زرګونو کسانو د وژل کېدو خبر ورکوي.

د ازادي راډیو د خبرد مرکزي څانګې د راپورله مخې ټرمپ د جنورۍ په ۱۱مه ناوخته په ایر فورس ون الوتکې کې خبریالانو ته وویل چې د امریکا پوځ په ایران کې د بېلابېلو انتخابونو څېړنه کوي، څو د مظاهره کوونکو ملاتړ وکړي. دا خبرې د هغو نا تایید شویو راپورونو په ترڅ کې شوې چې وایي د دغو اعتراضونو په ترڅ کې له ۵۰۰ څخه زیات کسان وژل شوي او د بشري حقونو ځینې ډلې وایي چې د وژل شویو شمېر ښايي له دې څو چنده زیات وي. دغه مرګ ژوبلې د تېرو ۱۵ ورځو په اوږدو کې د مظاهرو پر ضد د سختو عملیاتو پر مهال رامنځته شوې دي.

په عین حال کې د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي نن دوشنبې د ورځې په پیل کې وویل چې د ټرمپ او د امریکا د نورو چارواکو له پرله ‌پسې ګواښونو وروسته، یې هیواد هم خبرو اترو او هم د جګړې لپاره چمتو دی. هغه په تهران کې د بهرنیو سفیرانو یوې غونډې ته، چې د دولتي تلویزیون له لارې خپرېده، وویل:"د ایران اسلامي جمهوریت جګړه نه غواړي، خو د جګړې لپاره بشپړ چمتو دی."