د کندهار چارواکي وايي پرون جمعه د سپین بولدک- چمن پر دروازه تر ۲۵زره زیات کسان چمن او تر ۲۰زره ډېر کسان سپین بولدک ته واوښتل.

د کندهار د بهرنیو چارو ریس ظاهر الکو پرون، ناوخته ازادۍ راډیو ته وویل: "۴۶۰۵۵ کسان د کرښې دې غاړې او هغې غاړې ته تګ راتګ کړی دی، چې له دې جملې ۳۵ کسانو پاسپورټونه او ویزې درلودې، ۲۴ یې افغانان او ۱۱ پاکستاني اتباع وو."

ښاغلی الکو وايي، ۲۲۳ موټرونه هم چمن ته او ۳۵۰ نور موټرونه چې اکثره یې په مالونو بار وو، سپین بولدک ولسوالۍ ته اوښتي دي.

دغه عبوري دروازه چې د کب/حوت میاشتې له وروستیو راهیسې د کرونا وبا له کبله تړل شوې وه، کله- کله به د مسافرو پرمخ په موقتي ډول پرانیستل کېدله.

په تېرو درېیو میاشتو کې د کرښې په دواړو غاړو کې خلکو مظاهرې کولې او د دې دروازې د بیا پرانیستلو غوښتنه یې کوله.

لویدیځې رسنۍ رپوټ ورکوي چې بروکسل ته د طالبانو د پلاوي سفر له ادارې خنډ سره ځکه مخ شوی چې د پلاوي غړو تراوسه د ویزو لپاره غوښتنلیکونه نه دي سپارلي.

د بلجیم د بهرنیو چارو وزارت یوویاند یوراکتیف رسنۍ ته ویلي چې تراوسه یې د طالبانو د پلاوي د غړو لخوا د ویزې غوښتنلیکونه نه دي ترلاسه کړي.

د اروپايی کومیسیون په بلنه د کډوالو په هکله د "تخنیکي خبرو" لپاره دغه لیدنه ښايي روانه میاشت ترسره شي.

دغه بلژیکي چارواکي ویلي چې د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخي به دپلاوي مشري کوي.

د بروکسل څخه د طالبانو د پلاوي احتمالي لیدنه د اروپايي پارلمان د غړو ، نا دولتي سازمانونو اونورو اروپايي سیاستوالو له انتقادونو سره مخ شوې ده.

دوی وايي چې دا ډول تعامل او اړیکې ښايي د طالبانو رژیم ته چې له بشري حقونو څخه په شدیدو سرغړونو تورن دی مشروعیت ورکړي.

خو د بلجیم بهرنیو چارو وزارت ټینګار کوي چې د اروپايي اتحادیې لخوا د بلل شویو مېلمنو مخنیوی به یو خطرناک دود (سابقه) رامنځته کړي.

د ملګرو ملتونو کارپوهان وایي د هرات په وروستیو مظاهرو کې لږ تر لږه دوه کسان وژل شوي او څه دپاسه ۲۰ کسه نور ټپیان شوي دي.

د ملګرو ملتونو کارپوهانو په یوه اعلامیه کې ویلي چې طالبانو د هرات د لاریونوالو پر وړاندې له حده زیاته زور کارولی او د دغه زورزیاتي په نتیجه کې د یوه هلک په شمول لږ تر لږه دوه کسان وژل شوي او تر شلو زیات نور کسان ټپیان شوي دي.

په دې اعلامیه کې، چې د پنجشنبې په ورځ د غبرګولي (جوزا) په ۲۱مه ناوخته خپره شوې، د ملګرو ملتونو کارپوهانو د طالبانو له لوري د ښځو نیول او له معترضینو سره زور زیاتی غندلی دی.

دوی له طالبانو غوښتي چې د لاریونوالو پر وړاندې د زور کارونې په اړه ژر تر ژره، اغېزمن، خپلواک، بې پرې او شفاف تحقیقات ترسره کړي.

تر دې مخکې، په هرات کې د طالبانود حکومت د پولیسو ویاند سید مسعود حسیني د فرانسې خبري اژانس (AFP) سره په خبرو کې د هرات د لاریونونو پر مهال د هر ډول وسلې کارول رد کړي وو او معترضین یې تورن کړي وو چې د «عامه نظم د ګډوډولو» هڅه یې کوله.

خو د ملګرو ملتونو د کارپوهانو ډلې، د بشري حقونو د څارسازمان ، یوناما او ځینو نورو بنسټونو په خپلو اعلامیو کې ویلي چې طالبانو د سې‌شنبې په ورځ هرات کې د مظاهرو په مهال د معترضینوپه لور ډزې کړې دي.

افغانستان کې دطالبانو حکومت تایید کړه چې کابل کې د یوه لنډ کروز موټر لخوا د یوې ډلې نجونو د وهل کیدو پیښه کې ۳ نجونې ټپیانې شوي دي.

د کورنیو چارو وزارت ویاند خالد زدران وايی دغه پیښه په شپږمه ناحیه رامینځ ته شوې او ټپي شوې نجونې روغتون ته انتقال شوي او د روغتیايی وضعیت د ډاډ وړدی.

هغه د پنجشنبې په ورځ پرته له نورو جزئیاتو خپله ایکسپاڼه کې ولیکل چې تورن کس پیژندل شوی او دنیولو لپاره یې هڅې روانې دي.

په یوه ویډیو کې چې ظاهرا د امنیتي کامرو لخوا ثبت او خواله رسنیو کې خپره شوې لیدل کیږي دغه موټر په ډیر سرعت د یوې ډلې نجونو په لور چې په سړک روانې وي ورځې او په هغو کې څو کسه وهي.

دا څرګنده نه ده چې پیښه کله رامینځ ته شوې او علت یې څه وو خو ویډیو یې له نشر وروسته د پنجشنبې په ورځ خواله رسنیو د ډیرې پاملرنې وړ شوه.

ملګري ملتونه وايي د افغانستان او پاکستان ترمینځ نښتو کې نجونې او ښځې ترنورو زیاتې زیانمنې شوي دي.

افغانستان کې د یاد سازمان د ښځو څانګې د پاکستان وروستیو بریدونو ته په اشاره چې ۱۳ ولسي خلک په کې ووژل شول د پنجشنبې په ورځ وویل ددغو نښتو ترټولو زیات زیان ښځو او نجونو ته رسیږي.

د ملګرو ملتونو دغه اداره وايي ښځې او نجونې روغتیايي څارنې ، خوړو او سرپناه ته دلاسرسي لپاره زیات ملاتړ ته اړتیا لري.

بلخوا افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندوی ماموریت ، یوناما ، دپنجشنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه ولیکل چې په کونړ ، خوست او پکتیکا د پاکستان وروستیو هوايي بریدونو کې یې د ۱۳ ولسي خلکو وژل کیدل او د ۱۰ نور ټپي کیدل مستند کړي.

یوناما وايي د چهارشنبې د شپې ددغو بریدونو اکثر قربانیان ښځې او ماشومان وو.

دبشري حقوقو د څارسازمان وايي طالبانو هرات کې د معترضو ښځو په وړاندې له ډیر زور کار اخیستی دی.

یاد سازمان د پنجشنبې په ورځ وویل چې متعرضې ښځې وهل ډبول شوي او په لور یې ډزې شوي چې په نتیجه کې یو کوچنۍ وژل شوی او یو شمیر نورکسان ټپیان شوي دي.

دغه راز یو شمیر لاریون کوونکي نیول شوي چې شمیر یې نه دی څرګند. دهرات جبرئیل ښارګوټي کې مظاهرې د طالبانو له لورې دیوشمیر ښځو پرنیول کیدو د اعتراض لپاره د تیرې سه شنبې په ورځ وشوې.

هرات کې د طالبانو د حکومت د پولیسو ویاند سید مسعود حسیني د فرانسې خبري اژانس ته ویلي وو چې د مظاهرچیانو په وړاندې له هیڅ ډول وسلې کار نه دی اخیستل شوی اوتور یې ولګاوه چې مظاهره چیانو نیت درلوده چې عامه نظم ګډ وډ کړي.

افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندوی ماموریت یوناما هم په دغو مظاهرو کې دیوه کوچني د وژل کیدو خبر تایید کړی دی.

یوناما مخکې ویلي وو چې طالبانو د جون میاشتې په ۶ او ۷ ورځ شاوخوا دیرش ښځې دټاکل شوي حجاب د نه رعایت کولو په تور نیولي دي.

د افغانستان د کرکټ ابدالیان یا الف لوبډلې د درې اړخیزو سیالیو په لړ کې نن (پنجشنبې) د هند له الف لوبډلې لوبه وګټله.

لوبه د باران له امله ودرول شوه او د ډي ایل ایس سیسټم پراساس د افغانستان لوبډلې د څلورو منډو په توپیر سیالي وګټله.

د افغانستان، هند او سریلانکا د کرکټ د الف ټیمونو ترمنځ دا درې اړخیزې پنځوس اوره سیالۍ د سې شنبې په ورځ په سریلانکا کې پیل شوې او د جون تر یوویشتمې دوام کوي.

د سې شنبې په ورځ د هند الف لوبډلې کوربه سریلانکا ته په لږ توپیر ماتې ورکړه.

د افغانستان لپاره د ملګروملتونو مرستندویه ماموریت یوناما وایي، د افغانستان په خوست، کونړ او پکتیکا ولایتونو د وروستیو بمباریو د قربانیانو ډیری یې ښځې او ماشومان دي.

یوناما د پنجشنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه کې لیکلي،" یوناما مستند کړې چې د جون د نهمې او لسمې نیټې ترمنځ پر کونړ، خوست او پکتیکا ولایتونو د بریدونو په نتیجه کې دیارلس ولسي وګړي وژل شوي او لس تنه نورټپیان شوي دي."

د یوناما په خبره د سې شنبې شپې د دغو هوايي بریدونو ډېری قربانیان ښځې او ماشومان دي.

یوناما همدارنګه د تاوتریخوالي د کمېدو، د دوامداره اوربند د ټینګښت، د ملکي وګړو د خوندیتوب او د سرحدي لارو د بیا پرانیستلو غوښتنه کړې او زیاته کړې یې ده چې اختلافات باید د خبرو اترو له لارې حل شي.

له دې وړاندې، د طالبانو ویاند، ذبیح‌الله مجاهد، ادعا کړې وه چې د افغانستان په دریو ولایتونو د پاکستان د سې شنبې شپې په هوايي بریدونو کې ۱۳ کسان، چې ۱۱ ماشومان، یوه ښځه او یو سړی پکې شامل وو، وژل شوي او ۱۴ نور ټپیان شوي دي.

په عین حال کې د پاکستان د اطلاعاتو وزیر، عطاءالله تارړ ادعا کړې چې د دې هېواد ځواکونو په افغانستان کې څلور هدفونه له منځه وړي او ۲۶ "ترهګر" یې وژلي دي.

هغه د غبرګولي په ۲۰مه، چهارشنبه، زیاته کړې چې دغه بریدونه په پاکستان کې د وروستیو ترهګریزو پېښو په ځواب کې ترسره شوي او په افغانستان کې یې د "فتنه الخوارج " هغه اصطلاح چې د پاکستان پوځ یې د تحریک طالبان پاکستان په ګډون یوشمیرترهګرو ډلو ته کاروي، پټنځایونه او خوندي مرکزونه" په نښه کړي دي.

پاکستان ادعا کوي چې د طالبانو حکومت په افغانستان کې د تحریک طالبان پاکستان اړوندو وسله ‌والو ته خوندي پناه‌ ځایونه ورکړي دي، خو د طالبانو حکومت دا تورونه په کراتو کراتو رد کړي دي.

د ننګرهار ولایت په څو سیمو کې د راتلونکې شنبې په ورځ د پولیوضد واکسین کمپاین پیلیږي.

له پولیو پاک افغانستان بنسټ د پنجشنبې په ورځ پرخپله ایکسپاڼه کې لیکلي چې له پنځوکلونو کم عمره ماشومانو ته د پولیو د واکسین دغه کمپاین به د جوزا په ۲۳ په جلال آباد او دریو ولسوالیو، بټي کوټ، بهسود او سرخرود کې پیل شي. په دې اړه چې دغه کمپاین به څومره دوام وکړي، نورجزیات ندي ورکړل شوي خو یوازې دومره ویل شوي چې دا د پولیو یا ګوزڼ واکسین ګډ کمپاین دی چې پکې جزوي زرقي واکسین او د څاڅکو واکسین شامل دي.

د روغتیا نړیوال سازمان د جوزا په اومه په خپل وروستي راپورکې د هلمند ولایت په موسی کلا ولسوالۍ کې د پولیو د یوې نوې پیښې د ثبتیدو خبر ورکړی و او ویلي وو چې د روان ۲۰۲۶ کال له پیل راهیسې تر اوسه پورې په افغانستان کې د پولیو د څلورو مثبتو پېښو راپور ورکړل شوی دی. ننګرهار هم یوله هغو ولایتونو دی چې وروستیو کلونو کې د پولیو ډیرې مثبتې پیښې پکې ثبت شوي دي.

پولیویوه ساري ناروغي ده چې یوازې واکسین یې مخه نیولی شي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په کابل کې د پاکستان سفارت شارژدافیر احضار کړ او د افغانستان د هوايي حریم د نقض او د ولسي وګړو پر کورونو د بمبارۍ په تړاو یې خپل "شديد او قاطع اعتراض" ورته وړاندي کړ.

په هغه اعلامیه کې چې د دې وزارت مرستیال ویاند حافظ ضیا احمد د چهارشنبې د ورځې ناوخته پرخپله ایکسپاڼه کې خپره کړې ویل شوي چې دوی "دغه تېری او بشري جنایت د نړیوالو اصولو او قوانینو ښکاره نقض بولي، په کلکو ټکو یې غندي او یو ځل بیا ټینګار کوي چې د خپلې خاورې دفاع او د ولس امنیت تأمینول خپل شرعي مسئولیت ګڼي."

د طالبانو حکومت ویلي چې د خوست، پکتیکا او کنړ ولايتونو په ځينو سيمو کې د پاکستان د چهارشنبې د شپې په بمباریو کې د ولسي وګړو کورونه په نښه شوي او په نتیجه کې یې د یولسو ماشومانو په ګډون دیارلس کسان وژل شوي او ۱۴ تنه نورولسي وګړي ټپیان شوي دي.

خو پاکستاني چارواکو ادعا کړې چې د افغانستان په خاوره کې یې د یولړ عملیاتو په ترڅ کې ۲۶ ترهګروژلي دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت همدارنګه یادونه کړې چې "د دغو تکراري پاروونکو اقداماتو او جنایتونو د ټولو پايلو مسئولیت به د پاکستان پوځ پر غاړه وي."

پاکستان له اوږدې مودې راهیسې پر افغانستان تور لګوي چې د پاکستان ضد وسله‌ والو ډلو ته پناه ورکوي، خو د طالبانو حکومت دا ادعاوې ردوي.

تازه تاوتریخوالی د فبرورۍ له خونړیو سرحدي نښتو وروسته د دواړو هېوادونو ترمنځ لومړنی لوی پوځي کړکېچ بلل کېږي. دواړو لورو د تېر کال په اکتوبر کې له څو اوونیو جګړو وروسته پر اوربند هوکړه کړې وه.

اتحاد هوايي شرکت (Etihad Airways) اعلان کړی چې د ۲۰۲۶ کال د جولای له ۱۵مې نېټې څخه به د ابوظبۍ او کابل ترمنځ خپلې الوتنې دوه برابره کړي او هرې خوا ته به دوهمه ورځنۍ الوتنه هم ورزیاته کړي.

اتحاد هوايي شرکت د ۲۰۲۶ کال په مارچ کې کابل ته په اوونۍ کې څلور الوتنې پیل کړې وې.

هوايي شرکت ویلي چې د دې لارې لپاره د مسافرو تقاضا له پیله تر تمې ډېره لوړه وه. د دې لوړې غوښتنې لامل نه یوازې د افغانستان او متحده عربي اماراتو ترمنځ مستقیم سفرونه دي، بلکې هغه مسافر هم دي چې د ابوظبۍ له لارې اروپا او نورو هیوادونو ته سفر کوي.