د افغانستان لپاره د ناټو لوړپوړي ملکي استازي د ترهګرۍ د قربانیانو د یادښت په مناسبت په یوه پیغام کې د سولې او بشري حقونو په فعالانو وروستي بریدونه غندلي دي.

ستیفانو پونتیکوروو نن په خپل ټوېټر دا فعالان هغه خلک بللي چې د باعزته سولې په لټه کې دي.

د افغانستان لپاره د ناټو لوړپوړي ملکي استازي له ترهګرۍ سره د مبارزې په برخه کې له افغانانو او د افغانستان له امنیتي او دفاعي ځواکونو سره د ناټو د همکارۍ ډاډ ورکړی دی.

له ۲۰۱۷ کال راهیسې د اګست یوویشتمه چې نن ده د ملګرو ملتونو سازمان له خوا د ترهګرۍ د قربانیانو د یادښت ورځ نومول شوې ده.

افغانستان یو له هغو هېوادونو دی چې په ترهګریزو بریدونو کې یې ګڼ خلک له لاسه ورکړي دي.

په کابل کې د ملګرو ملتونو د مرستندویه ماموریت یوناما د راپور په اساس د ۲۰۲۰ کال په لومړۍ نیمايي کې نږدې دري نیم زره افغان ملکیانو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.

د طالبانو حکومت وايي، په تېر یو کال کې په ټول افغانستان کې تر ۶۵۰ زره ډېر عادي پاسپورټونه وېشل شوي او تر ۱۶ زره د زیاتو بهرنیو وګړو ویزې تمدید شوې دي.

د طالبانو د حکومت ویندوی ذبیخ الله مجاهد پرون وویل، د احصایې او معلوماتو ادارې نژدې ۲ میلیونه برېښنايي او شاوخوا ۱ میلیون کاغذي تذکرې وېشلې دي. همداراز د پاسپورټ د غوښتنلیک فورمه له ۹ پاڼو یوې پاڼې ته راکمه شوې ده.

دا څرګندونې په داسي حال کې شوي چې لا هم ډېر افغانان په ځانګړي ډول د برېښنايي تذکرو په ترلاسه کولو کې د ستونزو او ځنډ خبره کوي.

په هرات کې پرون (یکشنبه) د خصوصي سیکتور له لوري د ۱۴۳ میلیون ډالرو په لګښت د سمنټو د یوې سترې فابریکې د جوړولو چارې پیل شوې.

فابریکه به د هرات په زنده‌جان ولسوالۍ کې جوړه شي او ټاکل شوې چې په دوو کلونو کې بشپړه شي.

دا فابریکه به هره ورځ شاوخوا ۳ زره ټنه سمنټ تولید کړي او نژدې ۵ زره کسانو ته به د کار مستقیم او غیرمستقیم زمینه برابره کړي. چارواکي وايي، د دې پروژې موخه د سمنټو د کورني تولید زیاتول او پر وارداتي سمنټو د افغانستان د اتکا کمول دي.

په غزني ولایت کې د یوې ناچاودې مرمۍ چاودنې ۲ ماشومان وژلي او ۲ نور ټپیان کړي دي.

د دغه ولایت د امنیه قومندانۍ په یوه خبرپاڼه کې ویلي،"پېښه پرون شنبې د څلورمې حوزه اړونده په نوغي کلي کې شوې ده".

د خبرپاڼې پر اساس، ماشومانو له یوې پخوانۍ مرمۍ سره لوبې کولی چې پرې وچاودیده.

په خبرپاڼه کې وړاندې راغلي، دوو ماشومانو د پېښې په ځای کې ساه ورکړې او ټپیان روغتون ته انتقال شوي دي.

د ټپي ماشومانو د روغتیايي وضعیت په اړه جزییات ورکړل شوي نه دي.

د ماشومانو د ساتنې صندوق یونیسف د روان کال د حمل د میاشتې په یو راپور کې ویلي و،" په تیر یو کال کې په افغانستان کې د ناچاودو توکو د چاودانې له کبله ۳۳۸ ماشومانو وژل شوي دي".

ماینونه او ناچاودي مهمات د افغانستان د کلونو جګړو میراث دی چې لا هم هر کال د لسهاوو کسانو ژوند اخلي.

د طالبانو د حکومت د لوړو زده کړو وزارت د ۹ خصوصي پوهنتونونو فعالیت وځنډاوه.

د لوړو زده کړو وزارت وايي، د دغو پوهنتونونو فعالیت د "خیالي محصلینو" او اداري سرغړونو له کبله ځنډول شوی دی.

دغه وزارت نن یکشنبې پر خپلې ایکسپاڼې لیکلي، په جوزجان کې د "برلاس" په بلخ کې د "راه سعادت" او "ترکستان" په بدخشان کې د "برنا" او "ازهر" په فاریاب کې د "رشاد" او په کابل کې د "پیام" پوهنتونونو فعالیتونه د یو کال لپاره ځنډول شوي دي.

وړاندې راغلي، په کندوز کې د "کهندژ" او په تخار کې د "خانه دانش" پوهنتونونو د فعالیت جواز لغوه شوی دی.

د طالبانو د حکومت د لوړو زده کړو وزارت وايي، دغو پوهنتونونو د زده کړو امکانات نه درلودل او هغه نصاب په کې تدریس کیده چې د لوړو زده کړو وزارت نه وو تایید کړی.

تراوسه د دغو پوهنتونونو مسوولینو د طالبانو د پریکړې په اړه څه نه دي ویلي.

د لوړو زده کړو وزارت د معلوماتو له مخې، اوسمهال ۱۲۰ خصوصي پوهنتونونه او موسسې په افغانستان کې په رسمي ډول فعالیت لري.

ټاکل شوې چې د افغانستان او آیرلنډ د کرکټ ملي لوبډلو ترمنځ دریمه لوبه د دوشنبې په ورځ په بلفاست کې ترسره شي.

دا لوبه به د کابل په وخت د ماسپښین په دوو بجو او ۱۵ د قیقو پیل شي.

د دواړو ټیمونو ترمنځ لومړنۍ لوبه د باران له امله لغوه شوې او دوهمه لوبه یې د جمعې په ورځ ترسره شوه.

افغانستان دا لوبه د ۹۲ منډو په توپیر وګتله. ابراهیم ځدراڼ او راشدخان په دې لوبه کې ښه وځلیدل. ابراهم ځدراڼ ۸۲ منډې وکړې او راشد خان شپږ ویکټې واخیستې.

د افغانستان او آیرلنډ ترمنځ د پنځو یو ورځنیو لوبو لړۍ به د اګسټ تر۱۵ دوام وکړي.

د افغاني سرې میاشتې ټولنه وایي، له کله چې د زړه ناروغیو روغتون په کابل کې پرانستل شوی، تراوسه د زړه سوري لرونکو ۲۸ ماشومانو د زړه جراحي عملیات د کورنیو او بهرنیو متخصصینو او روغتیا پالانو له لوري ترسره شوي دي. افغاني سرې میاشتې ټولنې د شنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه کې لیکلي چې ۹ ماشومان له بریالۍ درملنې وروسته له روغتون څخه رخصت شوي دي. د دې ټولنې په خبره په دې روغتون کې هره ورځ له څلورو نه ترشپږو پورې د زړه سوري لرونکو ماشومانو د جراحي عملیات په وړیا توګه ترسره کیږي. په کابل کې د سرې میاشتې اړوند دا روغتون په دې وروستیو کې د زړه سوري ناروغانو د تخصصي درملنې په موخه پرانیستل شوی، څو اړمن ناروغان په هېواد کې دننه له وړیا تخصصي روغتیايي خدمتونو برخمن شي.

تردې مخکې د افغاني سرې میاشتې له خوا ډیر په زړه سوري ناروغ ماشومان د کابل څوروغتونونو ته د درملنې لپاره ورپیژندل شوي او درملنه یې شوې ده. د دې ترڅنګ ډیرماشومان چې په دې او نورو ناروغیو اخته وو، بهر ته، په ځانګړي توګه جرمني ته لیږل شوې چې د جرمني «د سولې کلي» بنسټ یې وړیا درملنه کړې ده.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیالۍ وایي چې د افغانستان په خاوره کې د تاپي پروژې ۱۱۶ کیلومتره نل لیکه غځول شوې او ۱۳۵ کیلومتره مسیر د نل لیکي د غځولو لپاره چمتو شوی دی. په هغه ویډیویي پیغام کې چې د شنبې په ورځ د اقتصادي مرستیالۍ په ایکسپاڼه کې خپره شوې، دغه راز ویل شوي چې د دې پروژې ۳۸ کیلومتره نل لیکه ترځمکې لاندې غځول شوې ده. د راپورله مخې د تاپي پروژې چې ټولټال ۱۸۱۴ کیلومتره اوږدوالي لیرې او د ترکمنستان ګاز د افغانستان له لارې پاکستان او هند ته لیږدوي، د جوړولو چارې یې د روان ۲۰۲۶ کال ترپای پورې بشپړې شي. د دې پروژې ۸۱۶ کیلومتره نل لیکه د افغانستان په خاوره کې غځول کیږي. د دې مرستیالۍ په خبره په نژدې راتلونکې به په هرات کې د ګازو د تاسیساتو او توزیع سروې هم پیل شي. دغه ستره پروژه چې ښکیلو هیوادونو څولسیزې مخکې پرې سلاکړې وه، تطبیق یې په افغانستان کې د نا امنیو او ځینو نورو دلایلو له کلونه کلونه له ځنډ سره مخ شوی و.

په هرات ولایت کې د طالبانو د امینه قوماندانۍ ویاند وايي، په دې ولایت کې یوه ښځه د یوې ماشومې د قتل په تور نیول شوی دی.

د طالبانو تر واک لاندې باختر خبري اژانس نن شنبې د دې قومندانۍ د ویاند سید مسعود حسیني په حواله راپور ورکړی چې نیول شوې ښځه د یو نیم کلنې ماشومې پر قتل تورنه ده.

د امنیې قومندانۍ په ټکو، دې ښځې د څیړنو پرمهال پر خپل جرم اعتراف کړی دی.

له دې مخکې په ټولنیزو رسنیو کې د یونیم کلنې ماشومې عکس خپور شوی و او ادعا کېده چې هغه د یوه کور د خدمتګارې له خوا د کور له پنځم منزله لاندې غورځول شوې ده.

د راپورونو له مخې دا پېښه د تیرې پنجشنبې په ورځ د هرات ولایت د فامیلو د قول اردو په سیمه کې شوې ده.

د حسیني په وینا، نیول شوې ښځه د کور خدمتګاره وه او د لومړنیو څیړنو له مخې د کور له خاوند سره يې پر ځینو مسایلو اختلافات رامنځته شوی وو.

د هرات ولایت امینه مندانۍ ویلي چې په دې اړه څیړنې روانې دي.

د بښنې نړیوال سازمان په افغانستان کې د یوه حقوقي سازمان د شپږو کارکوونکو د ژر تر ژر خوشي کیدو غوښتنه کړې ده.

دغه سازمان پرون جمعه پر خپلې ایکسپاڼې له طالبانو غوښتي چې د ښځو او ماشومانو د حقونو د څیړنو د یو سازمان نیول شوي کارکوونکي ازاد کړي.

د بښنې د نړیوال سازمان وړاندې ویلي، دغه کسان د جولای له ۱۸مې راهیسې په خپل سري توګه نیول شوي او په توقیف کې دي.

له دې مخکې د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنیټ هم د دغو شپږو کسانو د خوشي کیدو غوښتنه کړې وه.

طالبانو تراوسه د دې کسانو د نیولو په اړه څه نه دي ویلي.

د عربي هېوادونو د اقتصادي پراختیا لپاره د کویټ وجهي صندوق په افغانستان او سوریه کې د بشري پروګرامونو د ملاتړ په موخه پنځه میلیونه ډالر ځانګړي کړي دي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر اوچا د جمعې په ورځ د (اګست ۷ مه) پر خپلې ایکس پاڼې لیکي،"د دغو پیسو دوه نیم میلیونه به افغانستان ته ورکړل شي".

دا بشري مرسته د اوچا له خوا په افغانستان کې ویشل کیږي.