د بلاروس په پلازمېنه مېنسک کې پرون د پرله‌پسې نهمې شپې لپاره په زرګونه اعتراض کوونکي واټونو ته راووتل او د دې هېواد د ولسمشر الکساندر لوکاشینکا په وړاندې یې اعتراض وکړ.

پرون د ورځې په پیل کې لوکاشینکا ویلي و چې د نویو انتخاباتو د ترسره کېدو امکان شته که په اساسي قانون کې بدلون راشي.

اعتراض کوونکو چې د اپوزېسیون سره او سپین بیرغونه ښورول، د لوکاشینکا د استعفا غوښتنه کوله.

خو لوکاشینکا پرون په مېنسک کې کارګرانو ته په وینا کې وویل چې هېڅوک پر ده کومه مسئله په زور نه‌شي تپلی.

هغه زیاته کړه: "تاسې به هېڅکله ونه‌ګورئ چې زه دې د فشار په نتیجه کې کوم کار ته غاړه کېږدم."

د بلاروس د ولسمشر الکساندر لوکاشینکا پر خلاف په دې هېواد کې د ده د واکمنۍ په ۲۶ کلونو کې تر ټولو پراخې مظاهرې روانې دي.

دغه مظاهرې د اګسټ پر ۹مه د ولسمشرۍ تر انتخاباتو وروسته پیل شوې چې لوکاشینکا یې ګټونکی اعلان شو، خو ګڼو کسانو ویلي چې په دغو انتخاباتو کې درغلي شوې ده.

د هسپانیې د فوټبال ملي ټیم په نړیوال جام کې سعودي عربستان ته څلور پر صفر درنه ماته ورکړه.

لامین یامال یو او میکل اویارزابال دوه ګولونه ووهل. څلورم ګول د سعودي د لوبغاړي په تېروتنې ترسره شو.

بل پړاو ته د تګ لپاره دا بریا د هسپانیې په خاطر ډېره مهمه بلل کېږي.

هسپانیه چې د اروپا او نړۍ د فوټبال له پياوړو لوبډلو ده د نړیوال جام په لومړۍ لوبه کې د کیپ وردي په وړاندې لوبه له ګول پرته مساوي پای ته رسولې وه.

قطر د ایران او امریکا ترمنځ په سویس کې د مذاکراتو د پیل خبر ورکړ.

قطر، چې د ایران او امریکا ترمنځ له منځګړو هېوادونو څخه شمېرل کېږي، نن اعلان وکړ چې د واشنګټن او تهران د استازو ترمنځ په منځني ختیځ د جګړې د دایمي پای ته رسولو په هدف په سویس کې خبرې اترې پیل شوې دي.

د قطر د بهرنیو چارو وزارت په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې د لوړې کچې کمېټې لومړۍ غونډه د امریکا متحده ایالاتو، د ایران اسلامي جمهوریت او دوو منځګړو هېوادونو، یعنې د قطر او پاکستان د استازو په ګډون پیل شوې ده.

قطر همداراز هیله څرګنده کړې چې د دغو غونډو په نتیجه کې " یو هر اړخیز او دوامداره تړون ترلاسه شي، داسې تړون چې د تفاهم ‌لیک ټول مطرح شوي موضوعات پکې شامل وي."

تېره اوونۍ امریکا او ایران یو تفاهم ‌لیک لاسلیک کړ چې له مخې یې اوربند وغځول شو او دواړو لورو هوکړه وکړه چې د ۶۰ ورځو لپاره د نورو موضوعاتو په اړه، لکه د ایران د اټومي پروګرام او د بډایه شویو یورانیمو د زېرمو د برخلیک په اړه خبرې اترې وکړي او وروستۍ هوکړې ته ورسېږي.

خو د ایران د پلاوي ویاند اسماعیل بقایي تر دې وړاندې ویلي وو چې د یکشنبې د ورځې د مذاکراتو اصلي اجنډا به په لبنان کې په روانې جګړې متمرکزه وي.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلنسکي ګاونډي هېواد بلاروس ته چې د روسیې نږدې متحد بلل کېږي خبرداری ورکړی چې هغه سیګنالي تجهیزات دې لرې کړي چې د ده په خبره روسیه یې د اوکراین پر هدفونو د برید لپاره کاروي، که نه نو کییف به پخپله اقدام وکړي.

زیلنسکي د جمعې په ورځ په کیف کې په یوه خبري کنفرانس کې وویل: "د دې خبرې معنی څه ده، هغه (د بلاروس واکمن الکساندر لوکاشینکو) نه غواړي په جګړه کې ښکېل وي؟ نو دا تجهیزات دې لرې کړي، یا دې بند کړي. زما په اند یوه اوونۍ ورته کافي ده."

زیلینسکي زیاته کړه: "که دا کار ونه کړي، موږ به یې وکړو." خو هغه د دې خبرې نور جزیات ورنه کړل.

زیلنسکي ویلي چې دا سیګنال لېږدونکي سټېشنونه د بلاروس په دوو سرحدي سیمو کې دي او د روسي ځواکونو له خوا د اوکراین د بریدونو پر مهال د هدف ټاکلو او مسیرښودلو لپاره کارول کېږي، په ځانګړي ډول د ملکي کسانو پر ضد بریدونو کې.

مینسک د اوکراین د ولسمشرد دغه خبرداري په اړه تراوسه غبرګون ندی ښودلی.

د امریکا د پوځ مرکزي قوماندانۍ سینټکام وایي چې د هرمز تنګی پرانیستی او د کشتیو خوندي تګ راتګ له دې سمندري لارې نه دی درېدلی. تردې مخکې د ایران د خاتم الانبیا مرکزي قرارګاه د شنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې ویلي و چې د اسرائیل له خوا د لبنان په جنوب کې د بریدونو د دوام په غبرګون کې، د هرمز تنګی به یو ځل بیا د کشتیود تګ راتګ پرمخ وتړل شي.

د دې اعلامیې له مخې، چې د ایران د اسلامي جمهوریت دولتي خبري اژانس (صدا و سیما) د شنبې ورځې له غرمې وروسته، خپره کړې، ویل شوي چې دغه پرېکړه د جګړې د پای ته رسېدو د تفاهم ‌لیک د لومړۍ مادې په پلي کولو کې د امریکا د "ښکاره ژمنې ماتونې او بد ژمنۍ" او همدارنګه د لبنان په جنوب کې د اسرائیل له خوا د اوربند د "پرله‌ پسې سرغړونو" په غبرګون کې شوې ده.

یوې ډیپلوماتیکې سرچینې سي بي اس ته ویلي چې په سویس کې د ایران او امریکا ترمنځ په پیلیدونکو خبرو کې د اسراییل او حزب الله ترمنځ د شخړو د موضوع په اړه به هم د دواړو لورو پلاوي یوه بیړنۍ غونډه وکړي. د دې سرچینې په خبره د اسراییل، لبنان او حزب الله استازي به په دې غونډه کې حضورونه لري خو هغه د دې خبرې ښکارندويي کوي چې د دغې جګړې د پرمخ وړلو په اړه د واشنګټن دریځ بدل شوی دی.

ټاکل شوې چې د ایران او امریکا ترمنځ خبرې نن یکشنبې په سویس کې پیل شي.

د امریکا مرستیال ولسمشرجي ډي ونس چې په دې خبرو کې به د امریکایي پلاوي مشري کوي، نن یکشنبې سویس ته ورسید. نوموړی به د امریکایي مرکچي پلاوي له نورو غړیو، سټیو ویټکاف او جرد کوشنیرسره چې له مخکې په سویس کې دي، یوځای شي.

د ایران د پارلمان د ریس محمد باقرقالیباف په مشرۍ لوړپوړی پلاوی بیګا ناوخته د سویس زوریخ ښار ته رسیدلی. په دې پلاوي کې د بهرنیو چارو وزیرعباس عراقچي، د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي او همدارنګه د بانکدارۍ او تیلو لوړپوړي چارواکي شامل دي. د ازادي راډیو د خبر د مرکزي څانګې د راپورله مخې دا ښيي چې د بندیزونو لرې کول او اقتصادي بیا رغونه لا هم د تهران د محاسبو او پرېکړو مهم محورونه دي.

تمه ده د امریکا د ولسمشر مرستیال سویس ته سفر وکړي

د ازادي راډیو د خبر مرکزي څانګه لیکي چې جي ډي ونیس د یکشنبې په ورځ زوریخ ته ځي.

ونیس د شنبې په ورځ فاکس نیوز ته ویلي و چې هغه به په دوه ورځني سفر سویس ته لاړ شي.

د شنبې په ورځ د ایران د مذاکراتي ټیم مشر محمد باقر قالیباف او د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي زوریخ ته رسیدلي وو.

د راپورونو له مخې، د امریکا د مذاکراتي ټیم بل غړی سټیو ویتکاف او د ولسمشر زوم هم په زوریخ کې دي.

تمه ده د امریکا او ایران ترمنځ د سولې مذاکرات دا ځل په سویس کې ترسره شي.

د خیبرپښتونخوا په بنو کې د یوې زورورې چاودنې له امله لږ تر لږه اووه کسان وژل شوي دي.

د جرمني د خبري اژانس د راپور له مخې، چارواکو ویلي چې دا کسان نن سهار وختي د هغې چاودنې په نتیجه کې ووژل شول چې د سپرلیو شخصي موټر یې په لاس د جوړ شوي بم په وسیله په نښه شو.

یوه ځايي پولیس چارواکي ویلي: «لږ تر لږه اووه کسان وژل شوي او درې نور سخت ټپیان دي.»

هغه زیاته کړه چې امنیتي ځواکونو سیمه کلابنده کړې او د پېښې په اړه یې پلټنې پیل کړې دي.

د پاکستان صدراعظم شهباز شریف دا برید غندلی او د ترهګرۍ پر ضد د خپلې ادارې د مبارزې ژمنه یې بیا تازه کړې ده.

تر اوسه کومې ډلې د دې برید مسوولیت نه دی منلی.

د بریتانیا ګارډین ورځپاڼې د جمعې په ورځ د تېل‌وړونکو بېړیو د مالکانو د نړیوالې ټولنې (Intertanko)انټرټانکو د یوه چارواکي له قوله راپور ورکړی چې د هرمر تنګي منځنۍ برخه لا هم د شاوخوا ۸۰ سمندري ماینونو له امله بنده ده او بېړۍ مجبوره دي چې د دې اوبلارې شمالي او جنوبي مسیرونه وکاروي.

دغه ستراتیژیک تنګی د امریکا او اسرائیل له خوا د ایران پر ضد د جګړې له پیل لږ وروسته د سپاه پاسداران له لوري تړل شوی و. امریکا، د اوربند له ټینګېدو وروسته، د ایران د بندرونو سمندري محاصره عملي کړه، خو د دواړو هېوادونو ترمنځ د تفاهم‌لیک له لاسلیک وروسته د امریکا پوځ اعلان وکړ چې دا محاصره یې پای ته رسولې ده.

د ایران د ملي امنیت عالي شورا د پنجشنبې په ورځ په یوه بیان کې د هرمز تنګي په اوبو کې د سمندري ماینونو شتون تایید کړی او ویلي یې دي چې د «ځانګړو شرایطو او ځینو امنیتي خطرونو» له امله بېړۍ باید په هغو لارو او وختونو کې تګ راتګ وکړي چې ایران یې ورته ټاکي، څو په تدریجي ډول د تګ راتګ امکانات پراخ شي.

په خبرپاڼه کې راغلي چې د نورو موضوعاتو، «لکه د ماینونو پاکول»، په اړه به د ایران او امریکا د تفاهم‌لیک د پنځم بند له مخې اقدامات وشي.

ګارډین ورځپاڼې د انټرټانکو د ريیس فیل بلچر له قوله لیکلي چې که اوربند دوام هم ومومي، له جګړې مخکې عادي حالت ته د هرمز تنګي د بېرته راتګ لپاره د دغو ماینونو او نورو خنډونو له امله نسبتاً ډېر وخت ته اړتیا ده.

د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ځانګړی استازی سټېف ویټکاف او د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي سویس ته روان شوي دي.

دوی په داسي حال کې د سویس په لور خوځېدلي چې په لبنان کې د اسرائیل او حزب الله ترمنځ اوربند د ایران او امریکا د خبرواترو د بیا پیل کېدو هیلې زیاتې کړې دي.

اسرائیل او حزب‌الله د جمعې په ورځ له څو ورځنیو سختو نښتو وروسته د اوربند هوکړې ته ورسېدل.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، دا نښتې تر دې وړاندې سویس ته د امریکا د مرستیال ولسمشر جې ډي ونس د سفر د لغوه کېدو سبب شوې وې او د مذاکراتو د راتلونکي په اړه یې شکونه زېږولي وو.

د اکسیوس د راپور له مخې، ویتکاف سویس ته تللی څو هلته له جرډ کوشنر سره یوځای شي، چې دا مهال په سویس کې دی. همداراز ټاکل شوې چې عباس عراقچي نن (د شنبې په ورځ) سویس ته سفر وکړي.

اکسیوس لیکلي چې دا پرمختګونه ښيي دواړه لوري د تخنیکي خبرو اترو د پیل لپاره چمتووالی نیسي، څو یوې دوامدارې هوکړې ته ورسېږي.

رویټرز راپور ورکړی چې سپینې ماڼۍ د ویتکاف د سفر په اړه پوښتنو ته ځواب نه دی ویلی. یوه لوړپوړي امریکايي چارواکي دې خبري اژانس ته ویلي چې د لبنان اوربند د امریکا او قطر په منځګړیتوب او د ایران په همکارۍ ټینګ شوی دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د جمعې په ورځ په خپله خواله رسنۍ «ټروت سوشل» کې په یوه پیغام کې ولیکل چې ایران له کمزوري دریځه له امریکا سره خبرو ته حاضر شو او د مذاکراتو په بهیر کې به هېڅ ډول مالي مرسته ترلاسه نه کړي.

ټرمپ لیکلي: «موږ له مجبورۍ او ناچارۍ خبرو ته نه یو ورغلي؛ دا ایران و چې داسې یې وکړل. هغوی نور ختم شوي دي.»

هغه همداراز د ایران او امریکا د تفاهم‌لیک د ۶۰ ورځني پړاو په اړه ویلي چې امریکا به د دې هوکړې د پلي کېدو بهیر تر پایه تعقیب کړي.

د امریکا ولسمشر زیاته کړې: «هېڅ پیسې به هغوی ته ورنه کړل شي؛ آن لس سنټه هم.»

ټرمپ په بل پیغام کې ادعا کړې چې جګړې ایران سخت کمزوری کړی او خپلې پخوانۍ څرګندونې یې تکرار کړې چې ګواکې د ایران هوايي ځواک، سمندري ځواک، هوايي دفاعي سیستمونه او اغېزمنه راداري شبکه له منځه تللې ده.