د لاسرسۍ وړ لېنکونه

تازه خبر
دوشنبه ۳۱ وږی ۱۳۹۹ کابل ۰۵:۳۳

افغانستان

افغان حکومت: له طالبانو سره پر هره مسئله مذاکره کوو، خو باج نه‌ورکوو

ارګ

د افغانستان حکومت وايي، له طالبانو سره پر هره مسئله مذاکره کولای شي، خو باج نه‌شي ورکولی.

د ولسمشر د ستراتېژیکو چارو او عامه اړیکو سلاکار وحید عمر نن (د اګسټ په ۱۳مه) په کابل کې یوې غونډې ته وویل چې د دوی مرکچي پلاوی چمتو دی.

وحید عمر وویل: "زموږ پلاوی په ټولو مسئلو له طالبانو سره خبرو ته تیار دی، خو داسې نه‌شو کولای چې له طالبانو سره به په خبرو کې ناست یوو او په فراه کې به چاودنه کېږي او بیا طالب راته ووایي چې دا خبره مې ومنه که نه بله چاودنه کوم."

دا لا دقیقه نه‌ده څرګنده شوې چې د افغانستان د حکومت او طالبانو د استازو خبرې په کومه ورځ پیلېږي، خو حکومت ویلي چې پلاوی یې تیار دی. د افغانستان حکومت د طالبانو سره د خبرو لپاره یو پلاوی چې ۲۱ غړي لري برابر کړی دی. په دې کسانو کې پنځه ښځې دي.

د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ

بلخ چارواکي: د ملي امنیت لږ تر لږه ۵ سرتېري وژل شوي

ارشیف

د بلخ چارواکي تاییدوي چې د ملي امنیت لږ تر لږه پنځه سرتېري د طالبانو په برید کې وژل شوي.

د بلخ د والي ویاند منیر فرهاد ازادي راډیو ته د پوځیانو د وژنې په تایید سره وویل چې طالبانو تېره شپه د بلخ ولسوالۍ په پلاس پوش سیمې د ملي امنیت په یوې پوستې ډله ییز برید کړی.

فرهاد وویل پنځه سرتېري وژل شوي او د درېیو هغو سرتېرو له ډلې چې د طالبانو په لاس اسیر شوي دوه تنه یې ټپیان دي.

د بلخ د والي ویاند وویل چې طالبانو ته هم مرګژوبله اوښتې خو دقیق شمېر یې له دوی سره نشته.

طالبانو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

یوناما او اروپايي ټولنې افغانستان کې د تاوتریخوالي پر زیاتېدو اندېښنه وښوده

ارشیف

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سازمان او د اروپايي ټولنې استازولیو د تاوتریخوالي او د ملکیانو د مرګژوبلې د زیاتېدو په اړه اندېښنه ښودلې.

یوناما په خپل ټوېټر لیکلي چې له دې سره په یو وخت چې د سولې نړیواله ورځ لمانځو د افغان ملکیانو مرګژوبله هم زیاته شوې ده.

د ملګرو ملتونو استازولۍ یوناما ویلي د ملکيانو د مرګژوبلې زیاتېدو اندېښمنه کړې او ښکېلې خواوې باید د خلکو د ساتنې لپاره سمدستي لاس په کار شي او هم د دوحې د سولې د خبرو لپاره مناسبه فضا رامنځته کړي.

اخوا په کابل کې د اروپايي ټولنې د استازولۍ دفتر ویلي سره له دې چې نن د سولې نړیواله ورځ ده او د افغان سولې په تړاو په دوحه کې خبرې روانې دي خو د افغان ملکیانو مرګژوبله اوج ته رسیدلې ده.

اروپايي ټولنې ویلي په طالبانو باندې بیا غږ کوي چې تاوتریخوالي سمدستي بند کړي او ژر تر ژره اوربند وکړي.

لوګر کې کمانډو ځواکونو زر میله نیول شوې وسله ډایاګ ته وسپارله

دا وسلې یې په بېلابېلو عملیاتو کې له وسله‌والو مخالفینو نیولې وې.

په لوګر کې کمانډو ځواکونو زر میله نیول شوې وسله ډایاګ ته وسپارله.

افغان کمانډو ځواکونو د سپټمبر په ۲۰مه په لوګر کې هغه زر میله سپکه او درنه وسله چې د یاد ولایت په بېلابېلو عملیاتو کې يې له وسله‌والو مخالفینو نیولې وه، د بې‌وسلې کولو پروګرام ته وسپارله.

چارواکي وايي، د کمانډو ځواکونو دا لاسته راوړنه د دې څرګندونه کوي چې د افغان حکومت وسله‌وال مخالفین نه‌شي کولای د جګړې له لارې خپلو موخو ته ورسېږي، نو له دې کبله سوله د ټولو افغانانو ګډو ارمانونو ته د رسېدلو غوره لاره ده.

د لوګر والي محمد اجمل شاه‌پور په دې اړه جوړې شوې غونډې ته وویل، د افغانانو د یو اباد او سوکاله هېواد هیله هغه مهال په حقیقت بدلېدلی شي چې دې هدف لپاره ولس او ټولې خواوې په ګډه کار وکړي.

چارواکي: کابل کې ماین چاودنې یو ماشوم وواژه

ارشیف

په کابل کې نن د ماین چاودنې په یوه پېښه کې یو یولس کلن ماشوم ووژل شو.

د کابل امنیه قومنداني وايي، دا پېښه د اتمې امنیتي حوزې اړوند کارته نو سیمه کې شوې ده.

د امنیه قوماندانۍ ویاند فردوس فرامرز ازادي رادیو ته په یو استول شوي لیکلي پیغام کې ویلي، چې دا د افغانستان د خلکو د سولې او سوکالۍ د دښمنانو کار دی.

نوموړي ویلي، د پېښې څېړل پیل شوي دي.

تر اوسه د دغه پېښې مسوولیت چا پر غاړه نه دی اخیستی.

کاپیسا کې ۶ امنیتي سرتېري وژل شوي

افغان سرتېري

د کاپیسا په تګاب ولسوالۍ کې شپږ امنیتي سرتېري وژل شوي دي.

د امنیه قوماندانۍ ویاند عبدالشایق شورش ازادي راډیو ته وویل چې دغه سرتېري تېره شپه محب‌خېلو سیمه کې هغه مهال ووژل شول چې طالبانو یې پر پوستو بریدونه وکړل.

وژل شویو سرتېرو کې د شاکوټ امنیتي حوزې قوماندان او د هغه پنځه عسکر شامل دي.

شایق وایي، ځوابي ډزو کې طالبانو ته هم مرګ‌ژوبله اوښتې، خو نور جزئیات‌یې ورنه‌کړل.

طالبانو تر اوسه په دې اړه څه نه‌دي ویلي.

سرپل کې طالبانو یوه ښځه په ډزو وژلې

د سرپل ولایت نقشه

د سرپل سیمه‌ییز چارواکي وايي طالبانو یوه ښځه په ډزو وژلې ده.

دا پېښه پرون شپه په سانچارک ولسوالۍ کې شوې.

د سانچارک ولسوال نقیب‌الله دقیق په دې اړه ازادي راډیو ته وویل: "یوه ۲۸ کلنه ښځه چې عایشه نومېده او درې ماشومان‌یې هم درلودل د سانچارک ولسوالۍ د تغی خوجې په کلي کې د طالبانو د امر باالمعروف ډلې د مسؤل ملا هاشم له‌خوا په خپل کور کې په ډزو وژل شوې ده. تغی خوجه کلی له دوو کلونو راهیسې د طالبانو په لاس کې دی."

د دې ښځې د وژنې علت لا نه‌دی معلوم.

طالبانو د دې پېښې په اړه د ازادي راډیو پوښتنې ته تر اوسه ځواب نه دی ورکړی.

د ناټو استازی: افغانان داسې سولې ته هیله‌من دي چې بشري حقونه خوندي کړي

په افغانستان کې د ناټو ملکي استازی سټیفانو پونتېکورو

په افغانستان کې د ناټو ملکي استازي د سولې نړیوالې ورځې په مناسبت ویلي، افغانان داسې سولې ته هیله‌من دي چې بشري حقونه‌یې خوندي کړي.

سټیفانو پونتېکورو ویلي، ناټو سازمان سولې ته د رسېدو په برخه کې د افغانستان ملاتړ ته ژمن دی.

هغه زیاته کړه: "دا په رښتیا یو تاریخي فرصت دی چې د افغانستان د لسیزو جګړو ته یوه سیاسي حل لاره پیدا کړي، نن ډېر افغانان دا نېکمرغي نه‌لري چې وطن په سوله کې وویني، خو دوی هیله لري، د دوی هیله با ثباته او دومداره سولې ته ده چې جګړه ختمه کړي او د ټولو افغانانو بشري حقونه خوندي کړي."

نن د سپټمبر ۲۱مه د سولې نړیواله ورځ ده. د دې ورځې په مناسبت د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترش په نړیوال اوربند ټینګار کړی او له ټولو یې غوښتي چې د جګړو د درولو لپاره دې سوله‌ییزې او ډیپلوماتیکې لارې چارې غوره کړي.

ملګرو ملتونو په ۱۹۸۱ کال کې د سولې نړیواله ورځ ونوموله او د دې کار هدف په نړۍ کې د جګړو پای ته رسول او سوله‌ییز ژوند ته د خلکو هڅول یاد شوي.

'د هوایي دهلېزونو له لارې صادرات بېرته عادي حالت ته ګرځېدلي'

ارشیف

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې چارواکي وايي، د کرونا ویروس له امله له قرنطین وروسته د هوایي دهلېزونو له لارې صادرات بېرته خپل عادي حالت ته راګرځېدلي دي.

د دغې خونې مرستیال یونس مومند نن ازادي راډیو ته وویل، اوس‌مهال د هوایي دهلېزونو له لارې تر ډېره وچې او تازه مېوې، زعفران، قیمتي ډبرې او لاسي صنایع صادرېږي.

هغه زیاته کړه: "له قرنطین وروسته اوس‌مهال بهر ته صادرات عادي شوي، امارت، هند، سعودي، قطر، بهرین هغه هېوادونه دي چې ورته د هوایي دهلېز له لارې صادرات کېږي."

نوموړي وویل، وروستیو کې ترکش ایرلاین هم خپل پروازونه شروع کړي چې نږدې راتلونکي کې به اروپا ته هم صادرات پیل شي.

د سوداګرۍ او صنایع خونې چارواکي وايي،که وضعیت همداسې دوام وکړي په صادراتو کې به زیاتوالی راشي.

سږ کال د قرنطین له امله نورو هېوادونو ته درې زره ټنه صادرات شوي.

دا په داسې حال کې ده چې افغانستان په ۲۰۱۹ کال کې د هوايي دهلېزونو له لارې بهرنیو هېوادونو ته شااوخوا ۵،۳۰۰ ټڼه سوداګریز توکي صادر کړي وو.

افغانستان د لومړي ځل لپاره په ۲۰۱۷ کال کې له هند سره هوايي دهلېز پرانیست او له هغې وروسته‌یې دا لړۍ یو شمېر عربي او اروپايي هېوادونو ته هم وغځوله.

افغانستان کې د غنمو حاصلات ۵.۱ میلیون مټریک ټنو ته رسېدلي

د غنمو د پاکولو پروسه

د افغانستان د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت او د ملي احصائیې او معلوماتو ادارې د یوې ګډې سروې پایله ښیي چې روان کال په دغه هېواد کې د غنمو حاصلات ۵.۱ میلیون مټریک ټنو ته رسېدلي دي.

د دغه وزارت ویاند اکبر رستمي نن ازادي راډيو ته وویل، د دغو حاصلاتو ۴.۰۳ میلیون مټریک ټنه‌یې له اوبیزو کروندو او ۱.۱۵ میلیون مټریک ټڼه‌یې له للمي کروندو څخه اخیستل شوي دي.

دغه سروې په ۳۰ ولایتونو، ۱۷۷ ولسوالیو او ۸۸۵ کلیو کې شوې ده.

ښاغلی رستمي وایي چې د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وازرت او د احصائیې او معلوماتو ملي ادارې د ګډې سروې پر بنسټ تېر کال د غنمو د تولید کچه ۴.۹ میلیون ټڼه وه چې سږني حاصلات نږدې ۲۰۰ زره مټریک ټنه زیاتوالی ښیي.

د تېر کال په پرتله په روان کال کې د غنمو د ټولیز تولید د کچې د زیاتوالي لامل د غنمو د کروندو زیاتېدل او د للمي کروندو د تولیداتو زیاتوالی دی.

تخار، هرات، کندهار، هلمند، کندز او غزني په ترتیب سره په روان کال کې تر ټولو زیات د غنمو حاصلات لري.

دغه‌شان پنجشېر، نورستان، غور، پکتیا، نیمروز او کاپیسا په ترتیب سره تر ټولو لږ غنم تولید کړي دي.

خلیل‌زاد د جګړې زیاتوالی د خواشینۍ وړ بللی

د افغانستان د سولې لپاره د امریکا ځانګړی استازی زلمی خلیلزاد

د افغانستان د سولې لپاره د امریکا ځانګړي استازي د جګړې زیاتوالی د خواشینۍ وړ بللی دی.

زلمي خلیلزاد پر خپله ټویټرپاڼه لیکلي: "له تېرو څو ورځو راهیسې افغانستان کې تاوتریخوالی په څرګند ډول زیات شوی چې د تأسف خبره ده او د ګڼ شمېر ملکیانو په ګډون افغانان په‌کې وژل کېږي."

ده وړاندې لیکلي، دې ته په پام چې وروستیو کې د سولې خبرې پيل شوي، نو اړینه ده چې ټول اړخونه تاوتریخوالي کې د پام وړ کموالی راولي.

په دې وروستیو ورځو کې له بېلابېلو ولایتونو د ملکیانو او دولتي سرتېرو د مرګ‌ژوبلې راپورونه خپاره شول.

د پکتیکا په جاني‌خېلو او د کندز خان‌اباد کې د ماین چاودنې او هوايي برید له کبله چارواکو د ۴۰ ملکیانو د مرګ‌ژوبلې خبر ورکړ.

مسعود اندرابي: د پلازمېنې امنیتي کمربند پراخ شوی

د افغانستان د کورنیو چارو وزارت سرپرست مسعود اندرابي

د افغانستان د کورنیو چارو وزارت سرپرست وايي د کابل په ځینو ولسوالیو کې یې د وروستیو ناامنیو په وړاندې د پلازمېنې امنیتي کمربند پراخ کړی دی.

مسعود اندرابي له ازادي راډیو سره په ځانګړې مرکه کې وویل چې د کابل په ګڼ مېشتي ښار کې د امنیتي زېربناوو کمښت ناامنۍ زیاتې کړي، خو د ده په خبره پولیس د وضعیت په کنټرول برلاسي دي.

هغه زیاته کړه: "د امنیت د ټینګښت لپاره کومې تمې چې کېږي یوې قوي زېربنا ته اړتیا لري، له دې سره سره هم د هغو پروګرامونو په مټ چې په کورنیو چارو وزارت او د کابل د پولیسو له‌خوا نیول شوي موږ د تېرو کلونو په نسبت په کابل کې د جرمونو کچه ډېره په لوړه نه‌ګورو."

ښاغلی اندرابي د ادرسونو د یوه منظم سیستم نشتوالی او په دودیزه توګه د سندونو پروسس د قوي زېربناو بېلګې یادوي.

په دې وروستیو کې د کابل اوسېدونکو د مقناطیسي چاودنو، هدفي وژنو او وسله‌والو غلاوو په اړه ډېر شکایتونه کړي. د کورنیو چارو سرپرست وزیر او نوماند ښاغلی اندرابي بیا وايي چې هدفي وژنې د طالبانو د امتیاز غوښتنې له پروګرامونو دي.

هغه ادعا چې طالبانو رد کړې.

'میدان وردک کې ۱۷ طالب جنګیالي وژل شوي'

ارشیف، د افغان ځواکونو د زغروال موټرو کاروان

د میدان وردګو چارواکي وايي چې په دې ولایت کې ۱۷ تنه طالبان له افغان ځواکونو سره په نښته کې وژل شوي دي.

د میدان وردګو د والي ویاند محب‌الله شریف‌زوی ازادي راډیو ته وویل جګړه پرون ماښام هغه مهال پیل شوه چې طالبانو چک ولسوالۍ ته د تلو پر مهال پر دولتي ځواکونو برید وکړ.

هغه زیاتوي چې د امنیتي ځواکونو په ځوابي برید کې ۱۷ طالبان مړه او دوه نور ټپیان شول.

ښاغلی شریف‌زوی زیاتوي چې په جګړه کې دولتي سرتېري نه‌دي زیانمن شوي.

طالبانو تر اوسه په دې اړه څه نه‌دي ویلي.

'طالبان بدخشان کې تر خپل ولکې لاندې سیمو کې د پولیو واکسین مخه نیسي'

بدخشان کې د پولیسو واکسین تطبیق

د بدخشان سیمه‌ییز چارواکي وايي چې طالبان تر خپل ولکې لاندې سیمو کې د ماشومانو د ګوزڼ یا پولیو پر ضد د واکسین تطبیق ته اجازه نه‌ورکوي.

د بدخشان د روغتیا ریاست مرستیالې نوشین ګُهر کریمي ازادي راډیو ته وویل چې د شااوخوا ۲۶۵ زره ماشومانو د واکسین پلان جوړ شوی و، خو د طالبانو د ممانعت له کبله په راغستان، کوهستان، وردوج او یمګان ولسوالیو کې له پنځو کالو کم عمره ۲۶ زره ماشومان له واکسین بې‌برخې شوي دي.

مېرمن ګهر زیاتوي: "په بدخشان کې د ماشومانو له ټول ټاکلي هدف څخه ۲۶،۰۰۰ ماشومان له واکسین څخه پاتې شوي. البته په هغو ولسوالیو کې چې امنیت‌یې خراب دی."

خو د روغتیا ریاست مرستیاله وايي، هیله لري چې طالبان به روغتیايي ټیمونو ته د پولیو د واکسین د تطبیق اجازه ورکړي. مېرمن کريمي وايي چې له طالبانو له سره د قومي مشرانو په منځګړیتوب په دې اړه خبرې روانې دي.

کندز کې د 'بدلون ' په نوم د سیمه ییزې راډیو خپرونې ودرېدې

بدلون راډیو

په کندز کې د بدلون په نوم د یوې سیمه ییزې راډیو مسئولین وايي، چې د مالي او تخنیکي ستونزو له امله یې خپلې خپرونې درولي دي.

د دغې سیمه ییزې راډیو بنسټ ایښودونکي او د امتیاز څښتن نظیف الله نظیف وايي، د بدلون راډیو هدف فکري رغونه، ښونې ته د ولس هڅونه، یووالی او سولې ته کار کول وو، چې له پیله تر ننه یې د ولس ويښتابه ته کار وکړ.

هغه زیاته کړه: "په تېرو کلونو کې چې موږ راډيو چلوله موږ مادې امکانات د سوداګریزو اعلاناتو له لارې موندل خو د کندز دوه وارې سقوط او له هغې راورسته د کرونا وضعیت د دې لامل شو چې موږ هغه مادې امکانات چې د دې رسنۍ د چلولو لپاره درلودل له لاسه ورکړو، د مادې امکاناتو نشتوالی له کبله دې ته اړ شو چې راډیو وتړو."

د ښاغلي نظیف په وینا، بدلون راډیو د کندزولایت سربېره د بغلان، تخار او د سمنګان ولایتونو په یوشمېر ولسوالیو کې هم په رڼه بڼه اورېدل کېده، څلوریشت ساعته خپرونې او کابو یو میلیون اورېدونکي یې درلودل.

په کندز کې د افغان ژورنالیستانو د خوندیتوب کمیټې هم د دغې راډيو د خپرونو د بندېدو په اړه خپله انديښنه څرګنده کړه.

د ازادي راډیو خبریال هڅه وکړه څو په دې اړه د سیمه ییزو چارواکو نظر واخلي خو بریالی نه شو.

که څه هم په افغانستان کې په تېرو څو لسیزو کې تصویري رسنیو د پام وړ پرمختګ کړی خو راډیو د هغوځانګړو له امله چې لري یې، لکه کم مصرف، هر ځای ته بې تکلیفه انتقال او له برښنا پرته ورته لاسرسی، لا هم د خلکو تر منځ د اطلاع رسونې د یوې ښې وسیلې په توګه خپل ځای لري.

لغمان کې د وریجو سږني حاصلات نږدې ۴۰ زرو ټنو ته رسېدلي

ارشیف

د لغمان د وریجو سږني حاصلات نږدې ۴۰ زره ټنو ته ورسېدل.

د افغانستان د کرنې او مالدارۍ وزارت ویاند اکبر رستمي نن ازادي راډيو ته وویل، چې په دې ولایت کې د وریجو حاصلات ځکه زیات شوي چې د شولو د عصري کرکېلي لپار د کرنې وزارت له خوا د شولو لسګونه ننداریزې قطعې جوړې شوي چې بزګرانو ته په کې د عملي روزنې زمینه برابره شوې ده.

ښاغلی رستمي وايي، دا د خوړو خوندیتوب او د بزګرانو د اقتصادي پیاوړتیا لامل ګرځي.

نوموړي وویل، چې تېر کال په دغه ولایت کې د وریجو حاصلات یوازې ۳۰ زره ټنه وه.

لغمان ټولټال ۲۱ زره او ۸۷۶ هکټاره کرنیزه ځمکه لری، چې ۳۲ هکټاره یې للمي او اته زره او ۱۵۶ هکټاره یې نمجنه او جبه زاره ځمکه ده، چې یواځې د شولو د کښت لپاره مناسبه ده.

نور راوښيه

XS
SM
MD
LG