د لاسرسۍ وړ لېنکونه

تازه خبر
شنبه ۹ کب ۱۳۹۹ کابل ۰۵:۳۵

افغانستان

د افغانستان نامتو شاعر او سیاستوال سلیمان لایق مړ شو

سلیمان لایق

د افغانستان نامتو شاعر او سیاستوال سلیمان لایق په حق ورسېد.

اکاډېمسین سلیمان لایق د افغانستان د معاصر تاریخ خورا نامتو شاعر و چې پرون جمعه د زمري په ۱۰مه نېټه د لوی اختر په لومړۍ ورځ د ۹۰ کلونو په عمر د جرمني د ماینز ښار په یوه روغتون کې ومړ.

ولسمشر اشرف غني په دې مناسبت د خواشینۍ په پیغام کې لایق هغه شاعر، کیسه لیکوال، ناول لیکونکی او ادبي محقق بللی چې د افغانستان د فرهنګ د بډاینې لپاره‌یې مهم کارونه کړي او په تېرو شپږو لسیزو کې یې د یوه ټولنیز فعال او سیاستوال په توګه په افغاني ټولنه کې اغېزمنه ونډه لرله.

لایق چې اصلي نوم‌یې غلام مجدد و، د ۱۳۰۹ هـ.ل کال د تلې په ۲۱مه نېټه د پکتیکا ولایت د مرکز ښرنې په ایمنې‌خېلو کلي کې وزېږېد. لایق د افغانستان د تېرې څه باندې نیمې پېړۍ په ټولو پړاوونو کې هغه مهال چې د خلق ګوند په لیکو کې په اپوزېسیون کې و، بیا کله چې د دې ګوند د ځواکمنې سیاسي بیورو غړی او د واکمن نظام وزیر شو او وروسته چې کابل د مجاهدینو په لاس سقوط وکړ، شاعري وکړه او لیکوال پاتې شو.

په پام کې ده چې د سلیمان لایق مړی په افغانستان کې خاورو ته وسپارل شي.

د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ

ارزګان چارواکي: د تېرکال پرتله د چرګانو ۱۵ فارمونه زیات شوي

ارشیف

ارزګان کې په وروستیو کلونو کې د چرګانو د ساتنې فارمونه زیات شوي دي.

دې چارې که یوې خوا دې ولایت کې د چرګانو غوښې زیاتې کړي له بلې خوا یې ځینو کسانو ته د کار زمينه هم برابره کړې ده.

د دې ولایت مرکز د ترینکوټ ښار څخه لېرې په بېدک کاریز سیمه کې ۲۷ کلن داد محمد د چرګانو فارم لري وايي، د ۵ زرو سپینو چرګانو په پالنه بوخت دی:" دا چرګان په دوو میاشتو کې پلورل کېږي، تېر فصل مې ۴ لکه پاکستانۍ کالدارې وګټلې. ارزګان کې مخکې د چرګانو دوه فارمونه وو، اوس یې شمېر تر ۳۰ زیات شوی. "

دی وايي، دې فارم کې ورسره پنځه نور کسان هم په کار بوخت دي.

د دې ولایت د کرنې او مالدارۍ ریاست مسولین هم وايي چې دغه ولایت کې د تېر کال پرتله ۱۵ د چرګانو فارمونه زیات شوي دي.

د دې ادارې مشر احمد شاه خیري ازادي راډيو ته وویل چې دا فارمونه به سږکال ۵۰۰ ټنه غوښه تولید کړي.

ښاغلی خیري زیاتوي، دا غوښه د ارزګان ولایت لپاره کافي نه ده او دې ولایت لا هم له کندهار او نورو ولایتونو څخه د چرګانو غوښې واردوي.

جلال اباد کې چاودنې یو ملکي وواژه او د ولایتي شورا غړی یې ټپي کړ

ارشیف، ننګرهار کې د یوې چاودنې عکس

د ننګرهار مرکز جلال اباد ښار کې نن شنبه (د کب ۹مه) د ولایتي شورا د غړي عبدالقهار قدیر پر موټر د ماین چاودنه وشوه چې یو ملکي وګړی یې وژلی او ښاغلی قدیر یې ټپي کړی دی.

ویل کېږي چې دا چاودنه د جلال اباد ښار په مال منډوي سیمه کې شوې ده.

د ننګرهار ولایت د عامې روغتیا ریاست ویاند ظاهر عادل رسنیو ته په استولو معلوماتو کې تایید کړې ده چې د ننګرهار سیمه ییز روغتون ته د یوه ملکي وګړي مړی او عبدالقهار قدیر په ټپي حالت کې ور وړل شوي دي

عبدالقهار د پخواني جهادي قوماندان حاجي عبدالقدیر زوی دی.

د هلمند د رخام ډبرې فابریکه د اومه توکو کمښت سره مخ شوې

ارشیف،

د هلمند د رخام د ډبرې فابریکه چې د دغه ولایت په کچه له مهمو فابرېکو شمېرل کېږي دا مهال د خامو موادو له کمښت سره مخ شوې ده.

د رخام ډبرې د فابریکې سرپرست عبدالحکیم مثمر نن شنبې (د کب ۹مه) ازادي راډیو ته وویل چې د فابریکې کارکوونکي له ۱۳۸۹ راهیسې د رخام ډبرې کان ته مستقیم لاس رسۍ نه لري چې له امله یې د فابریکې د حجارۍ برخه د خامو موادو له کمښت سره مخ شوې او د ترکاڼۍ لپاره هم تخته له بهره واردېږي.

نوموړي وویل چې د رخام فابریکې اوسني تولیدات بهرني پېرودونکي او بازار نه لري او اوس مهال د حجارۍ لپاره خام مواد له خصوصي شرکتونو څخه ترلاسه کوي چې بیې یې ډېر لوړې تمامېږي.

رخام چې تر ټولو قيمتي ډبره بلل کېږي کان یې د هلمند په خانشين ناامنه ولسوالۍ کې دی، هغه سيمه چې تر ډېره د مخالفو وسله وال فعالیتونه په کې ډېر دي .

د پاکستان د صادراتو لومړۍ محموله تاجکستان ته ولېږدول شوه

د پاکستان د صادراتو لومړۍ محموله

د پاکستان د صادراتو لومړۍ محموله په خوست ولایت کې د غلام خان بندر له لارې تاجکستان ته ولېږدول شوه.

د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویاند فواد احمدي نن شنبه (د کب ۹مه) ازادي راډیو ته وویل چې دغه لار په دې وروستیو کې د سوداګریزو او ټرانزیټي توکو د لېږد لپاره پرانېستل شوې ده.

نوموړي وویل چې د پاکستان دغه توکي چې ۳۰ ټنه سبزیجات په کې شامل دي د غلام خان بندر له لارې او له افغانستانه تر ټرانزیټ وروسته د کندز ولایت شیرخان بندر کې تاجکستان ته ولېږدول شول.

د صنعت او سوداګرۍ وزارت د سیمې د هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ - ټرانزیټ لېږد په موخه د غلام خان بندر د پرانېستلو هرکلی کوي او دغه ګام د سیمې له هېوادونو سره د سوداګرۍ او ټرانزیټ د لاپراختیا لپاره اغېزمن بولي.

د تورخم بندر ترڅنګ د غلام خان بندر، یو له هغو بندرونو څخه دی چې د افغانستان د سوداګریزو توکو د راکړې ورکړې کچه لوړوي.

دغه لار دغه هېواد ته هم د ټرانزیټ له اړخه ښه عواید راوړی شي.

د پاکستان حکومت تېرکال ژمنه کړې وه چې د غلام خان ترڅنګ به د تورخم او سپین بولدک بندرونو کې پر سوداګریزو توکو د بار موټرونو لپاره ۲۴ ساعته پرانېستې وي او په ورځنۍ کچه به له دغو بندرونو د اوښتلو لپاره د موټرونو د شمېر محدودیت نه لګول کېږي.

د بریتانیا صدراعظم افغانستان کې د شخړو په زیاتېدو اندېښمن دی

جمهوررئیس غني او د بریتانیې لومړي وزیر ټیلیفوني خبرې وکړې.

د بریتانیا صدراعظم بورېس جانس په افغانستان کې د شخړو زیاتېدو ته اندېښنه ښکاره کړه.

بورېس جانس دا خبره تېره شپه له افغان ولسمشر اشرف غني سره د ټیلیفوني مکالمې پر مهال وکړه.

د دې خبرو په اړه له ارګه په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلې دي چې د بریتانیا صدراعظم د افغانستان د سولې پروسې، د سولې روانو هڅو لپاره د سیمه ییزې ډیپلوماسۍ د پیاوړتیا او له افغان امنیتي او دفاعي ځواکونو څخه د خپل هېواد د دوامداره ملاتړ ډاډ ورکړ.

په خبرپاڼه کې دا هم ویل شوي دي چې ښاغلي جانسن په افغانستان کې پر تلپاتې اوربند ټینګار کړی دی.

د سالنګ لویه لار د درنو او ټیلري موټرو پر مخ تړل شوې

د سالنګ لویه لار

د سالنګ لویه لار د درنو او ټیلري موټرو پر مخ تړل شوې ده.

د فواید عامې وزارت مرستیال ویاند محمد اشرف حق شناس تېره شپه ازادي راډیو ته په دې اړه وویل: "د سالنګ لار د وړو موټرو لپاره له دواړو لوریو پرانېستې ده. دا وسایط کولی شي چې چاین وتړي او سفر وکړي. دا لار یوازې د ټیلري او درنو موټرو پر مخ تړل شوې ده."

په سالنګ کې درنه واوره شوې ده.

واوره د پنجشنبې ماښام پیل شوه او تر پرون غرمې پورې کله دریدله او کله وریدله.

د بشري حقونو کمېسیون: چارواکو د وژل شوي خبریال عادل کورنۍ ته څه کړي؟

وژل شوی خبریال بسم الله عادل

د افغانستان د بشري حقونو خپلواک کمېسیون مشره شهرزاد اکبر وايي، امنیتي ځواکونه باید وضاحت ورکړي چې د بسم الله عادل کورنۍ ته له پېښ ګواښه څومره خبر و؟

بسم الله عادل افغان خبریال و چې د جنورۍ په لومړیو کې په غور کې ووژل شو. تازه وړمه شپه د هغه د کورنۍ دری غړي هم د وسله والو کسانو له خوا په ډزو وژل شوي او پنځه نور یې ټپیان دي.

د بشري حقونو د خپلواک کمېسیون مشرې اغلې اکبر په خپل ټوېټر لیکلي، امنیتي چارواکو د دې کورنۍ لپاره څه کړي او ولې باید وضعیت دومره دردونکی وي چې پرله پسې قربانۍ ورکړي؟

د درېیو مړي پرون د اعتراض په پار د غور ولایت مقام مخ ته وړل شوي وو.

د بسم الله عادل پلار ګل محمد عادل د سیمه ییز پاڅون وسله وال د وړمې شپې د برید عاملین بولي، خو د غور امنیه قوماندان بیا وسله وال طالبان ملامتوي.

د سیمه ییز پاڅون مشر امان الله بېګ او د طالبانو ویاند قاري یوسف احمدي په دې وژنو کې لاس لرل رد کړي دي.

زابل کې د خلکو د ادعاو پر بنسټ پر ماشومې د جنسي تیري تورن کس نیول شوی

ارشیف، د زابل ولایت مرکز کلات ښار، عکس تئزیني بڼه لري

د زابل امنیه قوماندان وایي، د دغه ولایت په شاجوی ولسوالۍ کې یې د خلکو د ادعاو پر بنسټ پر یوې ماشومي په جنسي تیري تورن کس نیولی دی.

خلکو ویلي چې دا کس د پولیسو سرتیری دی.

د زابل امنیه قوماندان په دې اړه وايي:"که دا شخص یا دا سرباز چې ادعا پرې موجوده ده څه پرې ثابته شي او په قضیه کې کسب د الزامیت وکړي، زموږ ولسونه دې په دې ډاډه اوسي چې د ده په حصه کې به جدي او قانوني برخورد کېږي او هېڅ ډول ګذشت او تعلل به نه لرو."

د زابل د شاه جوی ولسوالۍ یو شمېر اوسیدونکي جمعه ادعا کړې وه چې د سیمي یوه پولیس پر یوې لس کلني نجلۍ جنسي تېری کړی دی.

دوی د دې پېښې په غبرګون مظاهره هم وکړه او د څو ساعتونو لپاره یې د شاه جوی ولسوالۍ بازار تړلی و.

مارشال عبدالرشید دوستم 'کابل' ته راځي

مارشال عبدالرشید دوستم

مارشال عبدالرشید دوستم به د شنبې ورځې له غرمې مخکې له جوزجان څخه کابل ته راشي.

مارشال دوستم ته نږدې کس فریدون الهام ازادي راډیو ته وايي چې ښاغلی دوستم به په دغه سفر کې له جمهور رئیس محمد اشرف غني او یو شمېر سیاسي څېرو سره وګوري.

تر اوسه رسمي سرچینو په دې اړه څه نه‌دي ویلي.

عبدالرشید دوستم د ۲۰۱۹ کال له ولسمشریزو انتخاباتو وروسته کابل ته نه‌دی راغلی، ان وروسته له هغې چې د روان کال په چنګاښ/ سرطان میاشت کې د جمهور رئیس اشرف غني او عبدالله عبدالله ترمنځ د هوکړې په پایله کې یې مارشالي ترلاسه کړه هم کابل ته نه‌دی راغلی.

ښاغلي دوستم ته د مارشالۍ رتبې ورکول د ۱۳۹۸ کال د تلې/ میزان د شپږمې له ولسمشریزو انتخاباتو وروسته د محمد اشرف غني او عبدالله عبدالله ترمنځ د توافق له مواردو و.

هغه انتخابات چې پایلې یې جنجالي شوې او د محمد اشرف غني او د هغه انتخاباتي سیال عبدالله عبدالله ترمنځ له توافق وروسته دغه کړکېچ پای ته ورسېد.

حنیف اتمر خپل روس سیال ته د پوتین لپاره د افغان ولسمشر پيغام وسپاره

د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر محمد حنیف اتمر خپل روس سیال سرګي لاوروف سره

د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر خپل روس سیال سرګي لاوروف ته هغه پیغام سپارلی چې افغان ولسمشر د روسیې ولسمشر ته استولی دی.

محمد حنیف اتمر نن په مسکو کې له خپل روس سیال سرګي لاوروف سره تر خبرو وروسته په ګډه خبري غونډه کې دا څرګندونې وکړې.

ښاغلي اتمر وویل، د ولسمشر اشرف غني په پیغام کې د افغانستان او روسیې ترمنځ د دوستانه اړیکو او ملګرتیا لپاره هیله څرګنده شوې.

لاوروف په دې خبري غونډه کې، په افغانستان کې د ناامنیو په تېره د داعش ډلې د فعالیت او د مخدره موادو د قاچاق له کبله اندېښنه وښوده.

کرکټ بورډ: زېمبابوې سره لوبو کې به د راشد خان ګډون یا نه‌ګډون روښانه شي

د افغانستان د کرکټ ملي ټیم لوبغاړی راشد خان

د افغانستان کرکټ بورډ وايي، تر راروانې یکشنبې به معلومه شي چې د هېواد د کرکټ ستوری راشد خان د افغانستان او زېمبابوې د ټېسټ لوبو په لړۍ کې ګډون کوي که نه.

د کرکټ بورډ ویاند فرید هوتک نن په دې اړه ازادي راډیو ته وویل: "د فبرورۍ تر ۲۸مې پورې به ډاکتران خپله وروستۍ پرېکړه اعلان کړي چې ایا راشد خان کولای شي که نه چې په دې لوبو کې د افغانستان استازیتوب وکړي او که نه د ټپونو له کبله نه‌شي کولای په لومړۍ لوبه کې ګډون وکړي."

د راشد خان د ټپي کېدو علت تر اوسه معلوم نه‌دی.

افغانستان به راتلونکې اوونۍ په متحده عربي اماراتو کې له زېمبابوې سره د دوو ټېسټ لوبو کوربه وي چې د سې شنبې په ورځ د مارچ په دوهمه نېټه پیلېږي.

د تښتول شوي عبدالرؤف پلار: ولسمشر غني مې د زوی د ژر خوشې کېدو ډاډ راکړ

د عبدالرؤف د خوشې کېدو لپاره په مزار شریف کې اعتراضونه او د عدالت غوښتنې غونډه

په بلخ ولایت کې د تښتول شوي ماشوم عبدالرؤف پلار وايي، ولسمشر اشرف غني ډاډ ورکړی چې زوی به‌یې ډېر ژر خوشې شي.

د عبدالرؤف پلار محمد نبي ازادي راډیو ته وویل چې ولسمشر غني پرون، له ده سره په کتنه کې دا ژمنه وکړه.

ښاغلی نبي زیاتوي: "ما پرون پنجشنبه له ولسمشر سره ولیدل. ښه لیدنه وه. هغه ژمنې چې له موږ سره‌یې وکړې هیله بخښونکې وې. راته ویې‌ویل چې د دې ماشوم د ژغورنې لپاره عملیات روان دي او په نږدې راتلونکي کې به عبدالرؤف جان خوشې شي."

نهه کلن عبدالرؤف نږدې څلور میاشتې مخکې په مزار شریف کې وتښتول شو او که څه هم د هغه کورنۍ د لویو لارو تر بندولو پورې ډېر اعتراضونه وکړل، خو د دې ماشوم د برخلیک په اړه تر اوسه هېڅ معلومات نه‌شته.

د جرمني دفاع وزیره: د افغانستان د سولې بهیر ته ژمن یو

د جرمني دفاع وزیره اناګیریت کرامپ کارېن باور

د جرمني دفاع وزیره وايي هېواد یې د افغانستان د سولې بهیر ته ژمن دی.

د جرمني د پوځ سرچینو په یوه بیان کې ویلي دي چې اناګیریت کرامپ کارېن باور «Annegret Kramp-Karrenbauer» نن افغانستان ته د ناڅاپي سفر پر مهال په مراز شریف کې جرمني سرتېرو ته په وینا کې وویل افغانستان سمدستي د سیالو ډلو ترمنځ سیاسي حل لارې ته اړتیا لري.

په بیان کې د مېرمن کارېن باور له قوله ویل شوي دي چې برلین له افغانستانه په تدریجي ډول د خپلو ځواکونو د ایستلو پر ژمنه ولاړ دی.

د جرمني کابینې وړمه ورځ په افغانستان کې د بل کال تر جنوري میاشتې پورې د جرمني ځواکونو د پاتې کېدو له وړاندیز سره رضایت څرګند کړ.

غور کې د وژل شوي خبریال بسم‌الله عادل د کورنۍ ۳ نور غړي ووژل شول

غور کې وژل شوی خبریال بسم‌الله عادل

په غور کې د وژل شوي خبریال بسم‌الله عادل کورنۍ د خپلې کورنۍ د هغو درېیو غړو مړي د ولایت دروازې ته راوړي چې تېره شپه په یوه برید کې ووژل شول.

د عادل کورنۍ وايي تر هغه چې د دې وژنې مسؤل کسان د قانون پنجو ته ونه‌سپارل شي خپل مړي به له هغه ځایه لیرې نه‌کړي.

بسم‌الله عادل د غور غږ راډیو مسؤل مدیر او خبریال و چې څو اوونۍ مخکې په مرکز فېروزکوه کې د ناپېژانده وسله‌والو په ډزو ووژل شو او تېره شپه یوې وسله‌والې ډلې د هغه پر کور برید وکړ.

د کورنۍ پلار ګل محمد عادل ولسي پاڅونوال په دې برید ګرم بولي، خو د غور امنیه قوماندان عبدالقادر ولي‌زاده وايي دا برید طالبانو کړی.

ښاغلی ولي‌زاده زیاتوي: "درې کسان وژل شوي او پنځه نور ټپیان دي. د طالبانو له حملې وروسته دوی امنیتي ځواکونو ته زنګ وواهه. کله چې امنیتي ځواکونه هلته رسېږي ويني چې طالبان تښتېدلي دي."

ښاغلي ولي‌زاده وویل چې د پېښې په اړه څېړنې پیل شوې دي.

د ولسي پاڅونوالو مشر امان‌الله بېګ او د طالبانو ویاند قاري یوسف احمدي په دې برید کې د خپلو کسانو لاس لرل رد کړي دي.

نادر نادري: د سولې خبرو کې ځنډ د طالبانو پر ارادې شکونه راولاړوي

د افغان دولت او طالبانو ترمنځ د سولې خبرو پرانیست غونډه کې په قطر کې د طالبانو د سیاسي دفتر او مرکچي پلاوي یو شمېر غړي

د دولت د مذاکراتي هیئت یو غړی وايي، په قطر کې د سولې په خبرو کې ځنډ شکونه ولاړوي چې ایا مقابل لوری یعنې طالبان د جګړې، که سولې اراده لري.

نادر نادري په هغه مرکه کې چې تېره شپه له ملي ټلوېزیون نه خپره شوه، وویل: "اوس چې دومره وخت تېرېږي او پر اصلي مسایلو په مذاکرو کې پرمختګ نه‌شته، نو واقعاً دا شک ولاړوي چې هاخوا د جګړې اراده لري، که د سولې؟"

ښاغلي نادري وویل چې د دولت هیئت به هڅه وکړي چې په راروانو مذاکرو کې تر ډېره په افغانستان کې د اوربند پر ټینګښت بحث وکړي، ځکه اوربند او په افغانستان کې د جګړې بندېدل د اکثرو افغانانو غوښتنه ده.

په قطر کې د طالبانو او افغان دولت مذاکره کوونکو هیئتونو د تماس ډلو تر یوې میاشتې ځنډ وروسته تېره دوشنبه په خپلو کې غونډه وکړه.

نور راوښيه

XS
SM
MD
LG