د روغتیا نړیوال سازمان په یوه ورځ په کرونا ویروس د اخته کېدو یو بل نړیوال ریکارد ثبت کړ.

'ډبلیو. اچ. او' د جولای پر څلورمه راپور ورکړ چې د همدې ورځې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې په ټوله نړۍ کې د کرونا ویروس ۲۱۲،۳۲۶ تازه پېښې ثبت شوې دي.

د راپور له مخې تر ټولو ډېر ارقام په امریکا متحده ایالاتو، برازیل او هند کې ثبت شوي دي.

د روغتیا نړیوال سازمان وایي هره ورځ شااوخوا ۵،۰۰۰ کسان له 'کووېډ-۱۹' ناروغۍ څخه مړه کېږي. د امریکا د جانز هاپکنز پوهنتون د شمېرو له مخې د کرونا وبا د پیل راهیسې په نړۍ کې څه باندې ۱۱ میلیونه کسان په یاد ویروس اخته شوي دي او ۵۲۶ زره کسان له همدې ناروغۍ مړه شوي دي.

روسیې د جولای پر څلورمه خبر ورکړ چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې په دې هېواد کې ۱۰ زره کسان په کرونا ویروس اخته شوي دي.

بل‌خوا بریتانیا د جولای پر څلورمه د رستورانتونو، د وېښتو جوړولو صالونونو او سینماګانو د پرانیستلو خبر ورکړ.

دا د کرونا ویروس له کبله د لګول شویو محدودیتونو د بېرته کمولو تر ټولو لوی ګام دی چې بریتانیا یې اخلي.

د افغانستان د کرکټ ملي لوبډله د شنبې په ورځ د (اګست۱۵مه) له ایرلنډ سره لوبه لري.

لوبه د افغانستان په وخت د ماسپښین په ۳ بجو او ۱۵ دقیقو پیلږي.

دا لوبه د افغانستان او ایرلنډ د کرکټ ملي لوبډلو ترمنځ د یو ورځنیو پنځوس اوریزو لوبو د لړۍ وروستۍ سیالۍ ده.

لوبه د ایرلنډ په سټورمونټ لوبغالي کې ترسره کیږي.

د روانې لوبلړۍ لومړی لوبه د باران له کبله لغوه شوه خو پاتې درې نورې لوبې افغانستان په لوی توپیر وګټلې.

تمه ده د افغانستان د کرکټ ملي لوبډله د سپټمبر په میاشت کې د هند پر وړاندې د دریو شل اوریزو سیالیو کوربتوب وکړي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستنیدوی ماموریت یوناما وايي، پر افغانو ښځو او نجونو د لګیدلو بندیزونو لیرې کیدل د افغانستان د سولې او ثبات لپاره مهم اقدام دی.

یوناما نن پنجشنبه د (اګست۱۳مه) په یوه خبرپاڼه کې ویلي،" پر ښځو او نجونو د طالبانو بندیزونو په نړیواله کچه د افغانستان د پرمختګ او له نورو هېوادونو سره د تعامل مخه نیولې او د هېواد دننه يې د ترهګرۍ د پراخیدو په اړه اندېښنې راپورته کړي دي".

یوناما له طالبانو غوښتي چې پر ښځو لګیدلي بندیزونه لغوه کړي.

د یوناما په بیان راغلي، په وروستیو کلونو کې د امنیت له ښه کیدو سره د بیارغونې او اقتصادي همکاریو زمینه برابره شوې ده.

خو په افغانستان کې د یوناما سرپرسته مرسیتاله جورجیت ګانیون وايي،" سوله یوازې د جګړې د نشتون په مانا نه ده، د افغانستان راتلونکې د داسې ټولنې له رامنځته کیدو سره تړلې ده چې په کې د ټولو افغانانو ظرفیتونه او حقونه خوندي او ادارې ځواب ویونکې او مسولیت منونکې وي".

هغې تاکید وکړ چې پر ښځو او نجونو د بندیزونو دوام به د افغانستان اقتصاد ته سخت زیان ورسوي او په اوږد مهال کې به د افغانانو لپاره نه جبرانیدونکې پایلې ولري.

د طالبانو حکومت تراوسه د یوناما د دې اعلامیې ته غبرګون ښودلی نه دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي،" هرمز تنګی د امریکا په واک کې دی او ساتنه به يې وکړي".

هغه پر خپلې ټروت سوشل پاڼې لیکلي،" امریکا د هرمز تنګي واک په لاس کې لري او فکر کوم چې دا تنګی به په خپل واک کې وساتو".

هغه وړاندې ویلي،" ټول زموږ دې سمندري محاصرې ته " اوسپینز دیوال" وايي او ایران ځکه څه کولی نه شي چې سمندري ځواکونه او سرتیري نه لري".

ولسمشر ټرمپ لیکي،"د ایران حکومت نور مالي توان نه لري چې خپل سرتیري راټول کړي او د مشرانو برخلیک يې نا څرګند دی".

هغه په پای کې لیکي،"د خدای شکر" خو دغه کلمی يې په عربي "الحمدالله" لیکلې ده.

ولسمشر ټرمپ په وروستیو کې په ځلونو د ایران د بد اقتصادي وضعیت یادونه کړې ده.

هغه د تیرې سه شنبې په ورځ په یوه مرکه کې ویلي و،" د امریکا لپاره د ایران په اړه ښه انتخاب دا دی چې تهران په بحراني اقتصادي وضعیت کې پریږدي څو له اقتصادي اړخه ماتې وخوري".

د ماشومانو د ژغورنې سازمان (Save the Children) وايي،"په افغانستان کې له پنځو کلونو کم عمره په هرو لسو ماشومانو کې یو يې په شدیدې خوارځواکۍ اخته دی".

دغه سازمان نن پنجشنبه پر خپلې ویب پاڼې په یو راپور کې ویلي،" په تیرو څلورو کلونو کې له پنځو کلونو کم عمره ماشومانو کې ۱۴سلنه خوارځواکي زیاته شوې ده".

د دې سازمان په ټکو،" ۳.۷میلیونه له پنځو کلونو کم عمره ماشومان په شدیدې خوارځواکۍ اخته دي".

دغه سازمان د مرستو کمیدل، د روغتیايي کلینیکونو تړل کیدل، لوږه او بې وزلي، د کډوالو راستنیدل او وچکالي په ماشومانو کې د خوارځواکي لوی لاملونه یاد کړې دي.

له دې وړاندې د خوړو نړیوال پروګرام خبرداری ورکړی و چې په افغانستان کې د ماشومانو خوارځواکي بحراني کچې ته رسیدلې ده.

دې سازمان ویلي و،" روغتیایي کارکوونکي له هرو اوو ماشومانو او میندو چې مرستو ته اړتیا لري یوازې یوه کس ته مرستې رسولای شي".

د ملګرو ملتونو د ښځو څانګه وايي،"د طالبانو بندیزونو افغاني ښځې او نجونې په رواني ناروغیو اخته کړي".

دغې څانګې پرون چهارشنبې د طالبانو د پنځه کلنۍ په مناسبت په یو راپور کې ویلي،" له هرو لسو ښځو ۷ تنه يې په رواني ناروغیو اخته دي".

په راپور کې وړاندې راغلي،" زده کړو، کار، روغتیايي خدمتونو، په کورنیو کې تاوتریخوالی، له ټولنې لیرې کیدل او نورو اسانتیاو ته نه لاسرسی د ښځو او نجونو د رواني نارغیو لوی لاملونه دي".

د راپور په ټکو،" په افغانستان کې نژدې یولس میلیونه ښځې او نجونې بشري مرستو ته اړمنې دي".

په ۲۰۲۱کال کې واک ته د طالبانو له بیا ستنیدو وروسته نجونې او ښځې له زده کړو او کاره راګرځول شوي دي.

طالبانو په تیرو پنځو کلونو کې د ښځو او نجونو د ژوند پر ډیرو برخو بندیزونه ولګول.

د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي یوې ایټالوۍ ورځپاڼې سره مرکه کې ویلي چې په دې خوشحاله دی چې په افغانستان کې پاتې شوی څو د وضعیت د بهتروالي لپاره کار وکړي.

هغه ویلي چې اوس د پښېمانۍ او پخلاینې وخت دی او هڅه کوي چې مسایلو ته د جمهوریت یا امارت له زاویې ونه‌ګوري.

هغه وړاندې ویلي چې غواړي چې د ګډ ژوند لپاره زمینه برابره شي څو د هېواد د خیر ښېګڼې لپاره کار وشي.

ښاغلی کرزی په دې مرکه کې د ولسواکۍ او په ښځو باندې د محدودیتونو په ارتباط د یوې پوښتنې په ځواب کې وايی: "زده‌کړې یوه سیاسي موضوع نه‌ده. که انتخابات وي او که نه‌وي، ښوونځي باید پرانیستي وي."

حامد کرزی زیاتوي چې په افغانستان کې ټول خلک د ښځو او نجونو د تعلیم مخالف نه‌دي او په تعلیم او ادبیاتو کې د رابعه بلخي، ګوهرشاد بېګم، نازو انا او عایشه دراني په تاریخي ونډو استدلال کوي.

کوریر دوله سیرا ورځپاڼه وايي چې حامد کرزی د طالبانو تر واک لاندې کابل کې عملاً نظربند اوسي او له میلان څخه‌یې دغه انلاین مرکه ورسره له ۶ میاشتې انتظار وروسته ترسره کړې ده.

بغلان کې د طالبانو پولیس وايي، تاله‌وبرفک ولسوالۍ کې د کرنیزو اوبو د کارولو پر سر د دوو کورنیو ترمنځ په وسله‌واله نښته کې څلور کسان وژل شوي او یو بل ټپي شوی دی.

د بغلان امنیه قوماندانۍ د چهارشنبې په ورځ، د زمري په ۲۱مه، پر خپله اېکس‌پاڼه ویلي چې دا پېښه د تاله‌وبرفک په دیوالک سیمه کې شوې ده.

په خبرپاڼه کې د نښتې د رامنځته کېدو د وخت په اړه جزئیات نه‌دي ورکړل شوي.

دا په داسې حال کې ده چې ملګرو ملتونو تر دې مخکې خبرداری ورکړی و چې افغانستان له هغو هېوادونو څخه دی چې د اوږدې وچکالۍ له اغېزو سخت زیانمن شوي دي.

کلمبیا د چهارشنبې په ورځ د هغې زورورې زلزلې د قربانیانو د یاد د درناوي لپاره درې ورځنی ملي ماتم اعلان کړ چې د هېواد په لوېدیځ کې یې ګڼ شمېر ودانۍ ویجاړې کړې او له ۲۰۰ څخه ډېر کسان‌یې وژلي دي.

د زلزلې شدت ۷.۴ درجې ښودل شوی او ویل کېږي چې په تېره یوه پېړۍ کې په کلمبیا کې تر ټولو سخته زلزله وه.

د کلمبیا حکومت ویلي چې د قربانیانو د یاد درناوي لپاره به د دولتي ودانیو او په ټوله نړۍ کې د کلمبیا د سفارتونو بیرغونه نیمه ځوړند وي.

د ژغورنې او لټون عملیات لا هم دوام لري څو احتمالي ژوندي پاتې کسان وموندل شي.

چارواکو وروسته له هغې چې په کالي ښار کې سیمه‌ییزو چارواکو د قربانیانو شمېر اصلاح کړ، د مړو شمېر ۲۱۶ کسانو ته راکم کړ.

هوایي انځورونه ښيي چې د کالي ښار ځینې برخې سختې ویجاړې شوې دي او د ډېرو کورونو او استوګنیزو ودانیو پر ځای د ودانیو کنډوالې پاتې دي.

موټرونه هم د نړېدلو دېوالونو او کانکریټي ټوټو لاندې خښ شوي دي.

افغانستان به د سپټمبر په میاشت کې د هند پر وړاندې د درې شل‌اوریزو (ټي۲۰) سیالیو کوربه وي، خو دغه لوبې به د هند په ډهلي ښار کې د ارون جېټلي لوبغالي کې ترسره شي.

افغانستان په وروستیو کلونو کې خپلې ډېری کورنۍ لوبې په متحده عربي اماراتو کې ترسره کړې دي.

په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته د امنیتي اندېښنو له امله لا هم په افغانستان کې نړیوالې کرکټ لوبې نه‌دي پیل شوي.

د افغانستان د کرکټ بورډ مشر میرویس اشرف هند د دغو سیالیو لپاره مناسب ځای بللی دی.

د هند د کرکټ بورډ مشر هم د افغانستان د کرکټ د ملاتړ پر دوام ټینګار کړی دی.

هند او افغانستان وروستی ځل د جون په میاشت کې مخامخ شوي وو.

هند په ټېسټ لوبه کې او وروسته په یو ورځنیو سیالیو کې بریا خپله کړه، په ټېسټ کې یې د ۳۰۰ منډو په توپیر او په یو ورځنۍ لوبلړۍ کې یې ۳-۰ بریا ترلاسه کړه.

د افغانستان د کرکټ ملي ټیم د چهارشنبې په ورځ د ایرلنډ په وړاندې خپله څلورمه یو ورځنۍ لوبه هم د ۴۲ رنزو په تفاوت وګټله.

پیل کې د افغانستان ټیم بېټنګ وکړ او ایرلنډ ته‌یې د ۹ لوبغاړو په سوځېدو ۳۴۴ منډې هدف وټاکه.

د ایرلنډ ټیم په ۴۸ اورونو کې ۳۰۱ منډې وکړې او ټول لوبغاړي یې وسوځېدل.

صدیق‌الله اتل د نننۍ لوبې غوره لوبغاړی وګڼل شو.

د افغانستان او ایرلنډ ترمنځ دوه مخکېنۍ لوبې افغانستان ګټلي او یوه د باران له کبله بې‌نتیجې پای ته رسېدلې.

د کرېک اېنفو وېب‌پاڼې د راپور له مخې افغانستان د دوو لوبو په ګټلو سره د ۲۰۲۷ کال نړیوال جام کې د ګډون لپاره اتو غوره لوبډلو ته ورګډ شو چې مستقیماً په دې جام کې ګډون کوي.

د افغانستان او ایرلنډ ترمنځ د ۵ لوبو دغه لوبلړۍ د اګسټ تر ۱۴مې دوام کوي.