د لاسرسۍ وړ لېنکونه

تازه خبر
سه شنبه ۱۴ زمری ۱۳۹۹ کابل ۱۰:۰۴

خبرونه

چارواکي: ننګرهار کې طالبانو د سرحدي پوليسو پر پوستو بريدونه کړي

ارشيف، ننګرهار کې د سرحدي پوليسو پوسته

د ننګرهار چارواکي وایي چې وسله‌والو طالبانو په خوګیاڼو ولسوالۍ کې د سرحدي پولیسو پر پوستو بریدونه کړي چې دوه پولیس په‌کې وژل شوي دي.

د ننګرهار د والي ویاند عطاالله خوګیاڼي ازادي راډيو ته وویل چې تېره شپه په خوګیاڼو ولسوالۍ کې د وسله‌والو طالبانو په ډله‌ییز برید کې د سرحدي پولیسو دوه سرتېري وژل شوي او ۹ نور ټپیان شوي دي.

د ښاغلي خوګیاڼي په خبره، افغان سرتېرو برید پر شا تمبولی او د پوستو د بېرته نیولو ترڅنګ‌یې له ۱۰ زیاتو مخالفینو ته مرګ‌ژوبله واړوله.

د خوګیاڼي په وینا په سیمه کې وضعیت ښه او د افغان ځواکونو په کنټرول کې دی.

وسله‌والو طالبانو په دې اړه څه نه‌دي ویلي.

د راپورونو له مخې، په ننګرهار کې د داعش له ماتې وروسته یو ځل بیا د دغه ولایت په لیرې پرتو سیمو کې د وسله‌والو طالبانو فعالیتونه مخ پر زیاتېدو دي.

د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ

راپورونه: ایران د کرونا ویروس اړوند پېښو او مړینو معلومات پټ کړي

د ایران په روغتون کې په کرونا د اخته شوې مېرمن درملنه

تازه راپورونه ښیي چې د ایران حکومت د کرونا ویروس اړوند پېښو او مړینو په اړه معلومات پټ کړي دي.

بي بي سي ته په دې وروستیو کې په دې اړه د یوې بې‌نومه سرچینې له‌خوا د ایران د حکومت شمېرې استول شوې دي.

دا نوې شمېرې ښیي د جولای تر ۲۰مي پورې په ایران کې د کرونا ویروس له کبله نږدې ۴۲ زره کسان مړه شوي دي.

د ایران د روغتیا وزارت دا شمېرې ۱۴ زره او ۴۰۵ ښودلې وې.

ایران یو له هغو هېوادونو دی چې د کرونا وبا د خپرېدو په لومړیو میاشتو کې یادې ناروغۍ ډېر ځپلی دی. له وړاندې هم د ایران پر حکومت انتقادونه کېدل چې رښتونې شمېرې پټوي.

د کندهار په مرکزي زندان کې چاودنې ۳ پولیس ټپیان کړي

کندهار

نامعلومو کسانو د کندهار د مرکزي زندان پر قراول لاسي بم غورځولی دی چې د ځینو سرچینو په خبره درې پولیس په‌کي ټپیان شوي دي.

دغې امنیتي سرچینې د موضوع د حساسیت له کبله د نوم له ښودلو ډډه کړې، خو د کندهار د والي ویاند بهیر احمدي ازادي راډیو ته د یوه پولیس د ټپي کېدو خبره وکړه.

هغه زیانه کړه: "ماښام اووه بجې د کندهار محبس د دروازې لومړي قراول ته دوو موټرسایکل سپرو لاسي بم غورځولی دی. د دروازې ساتونکي ټپيان شوي دي، نور چا ته زیان نه‌دی رسېدلی."

د پېښې مسؤلیت تر اوسه چا نه‌دی منلی.

پر کندهار محبس تر دې مخکې هم څو ځله حملې شوي چې مسؤلیت وسله‌والو طالبانو منلی، څو کاله مخکې لومړی په یوه لوی موټر بم حمله کې او تر هغه وروسته د یوه اوږده تونل له لارې په سلګونه زندانیان له دغه زندانه تښتېدلي و.

د افغانستان بهرنیو چارو وزارت د دوو غونډو کوربه دی

د افغانستان بهرنیو چارو وزارت

د افغانستان بهرنیو چارو وزارت نن سې شنبه د سولې او مشورتې لویې جرګې په اړه د سیمه‌ییزو او نړیوالې غونډو کوربه‌توب کوي.

دا غونډې به نن تر غرمې وروسته جوړې شي.

د دغه وزارت ویاند ګران هېواد ازادي راډیو ته وویل چې د دې غونډو هدف د افغانستان د سولې بهیر لپاره د اجماع پیاوړي کېدل دي.

هغه زیانه کړه: "د بهرنیو چارو وزارت به د دوو سیمه‌ییزو مشورتي ناستو او نړیوالې مشورتي ناستې کوربه وي. په دې غونډو کې به د راتلونکې مشورتي لویې جرګې په اړه د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت سرپرست او د نورو هېوادونو د استازو ترمنځ خبرې وشي."

د بهرنیو چارو وزارت ویاند د دې غونډې په اړه نور جزئیات ورنه‌کړل چې د کومو هېوادونو استازي به ګډون وکړي.

دغه وزارت تر دې وړاندې په جولای میاشت کې څو انلاین غونډې د افغانستان د سولې بهیر په اړه د سیمه‌ییزې او نړیوالې اجماع د پیاوړي کېدو لپاره جوړې کړې دي.

د افغانستان حکومت وایي د اګسټ پر اوومه مشورتي لویه جرګه رابولي څو د پاته ۴۰۰ بندیانو د برخلیک په اړه پرېکړه وکړي. ولسمشر اشرف غني وایي د دغو بندیانو د خوشې کولو صلاحیت نه‌لري چې جرمي دوسیې لري.

په بلخ کې د سوداګرو ښځو فعالیت ۵۰ سلنه کم شوی 

ارشیف

په بلخ کې په تېرو څلو میاشتو کې د قرنطین د بندیزونو په پلي کېدو سره سلګونه سوداګرې ښځې له جدي مالي او اقتصادي ستونزو سره مخ شوې او سوداګریز فعالیت یې په ټپه ودرېد.

اوس له څه کم یوې میاشتې راهیسې د بندیزونو د بشپړ لرې کېدو سره سم، ګن شمېر سوداګرو ښځو خپل فعالیت له سره پیل کړی، خو دا مېرمنې له ډېرو مالي ستونزو سره لاس او ګرېوان دي.

د شمال د سوداګرۍ او صنایعو خونې مسئولان وايي چې د قرنطین د بندیزونو له بشپړ ختمېدو سره سره بیا هم په بلخ ولایت کې د ښځو سوداګریز فعالیت فلج شوی دی.

د یادې ادارې اجرائیه مدیر، نصیر احمد قاسمي ازادی راډیو ته ووېل چې په تېرو څلورو میاشتو کې په بلخ کې د کرونا ویروس د خپرېدو له امله د ښځینه سوداګرو فعالیت په بشپړ ډول بند و.

د قاسمي په خبره چې له یوې میاشتې راهیسې د کرونا له امله وضع شوي بندیزونه لرې شوي خو د سوداګرو ښځو پر فعالیت یې منفي اغېزه کړی دی.

هغه وویل چې په بلخ کې پنځوس سلنه ښځو چې پخوا یې د لاسي صنایعو او جامو د تولید په برخه کې کار کوه، اوس د خپل فعالیت د بیا پیلولو وړتیا نه لري.

هغه زیاته کړه: "د قرنطین شرایطو ډېر سوداګریز فعالیتونه بند کړل، دغو بندیزونو سوداګرې ښځې هم زیانمنې کړلې او پنځوس سلنه فعالیت یې کم شوی."

د یادولو ده چې د قرنطین د بندیزونو له امله نه یواځې په بلخ کې بلکې په سمنګان، سرپل او فاریاب ولایتونو کې سوداګرې ښځې له ډېر شمېر مالي ستونزو سره مخ شوي او فعالیتونه یې بند دي.

د بیلاروس ولسمشر د پارلمان فوق العاده غونډه ورغوښتې

د بیلاروس ولسمشر الکساندر لوکاشینکا

د بیلاروس ولسمشر الکساندر لوکاشینکا په منسک کې د پارلمان فوق العاده غونډه ورغوښتې.

لوکاشینکا دا اقدام څو ورځې مخکې له هغه کړی چې ټاکل شوې ده د اګست میاشتې په نهمه نېټه په دې هېواد کې ولسمشريزي ټاکنې وشي.

لوکاشینکا هڅه کوي یو ځل بیا دغه ټاکنې وګټي.

دی له ۱۹۹۴میلادي کال راهیسې په بیلاروس کې قدرت په لاس کې لري.

د لوکاشینکا ویاندې ناتالي ایسمانت د اګست په دوهمه نېټه وویل چې لوکاشینکا به د اګست په څلورمه نېټه پارلمان ته وینا وکړي.

تېره اوونۍ سیاسي مخالفانو د لوکاشینکا پر یوه لسیزه واکمنۍ انتقادونه وکړل.

د جرمني په "میکلن بورګ ورپومیرن" کې ښوونځي پرانیستل شول

جرمني کې د یوه ښوونځي زده کوونکي

په داسې حال کې چې په اروپا کې د کرونا ویروس د خپرېدو اندېښنې زیاتې شوي، نن د اګست په درېيمه نېټه د جرمني په شمالي ایالت کې لسګونو زره زده کوونکي بېرته ښوونځو ته روان شول.

میکلن بورګ ورپومیرن د جرمني له شپاړسو ایالتونو لومړی دی چې د مارچ میاشتې راهیسې د کرونا ویروس له خپرېدو وروسته یې ښوونځي پرانیستي.

د جرمني د روغتیا وزیر ینز سپان اعلان کړی چې د کویډ۱۹ له خطر سره له مخامخ هېوادونو څخه جرمني ته ورتلونکي مسافر باید د کویډ۱۹ معاینات وکړي.

د اګست په لومړۍ نېټه په برلین کې د کرونا ویروس په خاطر د بندیزونو پر وړاندې لاریونونه وشول.

پولیسو ویلي په دغو لاریونو کې ۱۷۰۰۰ کسانو ګدون کړی وو.

په افغانستان کې د شفتالو د حاصلاتو کچه لوړه شوې

شفتالو

په افغانستان کې د شفتالو د حاصلاتو کچه لوړه شوې ده.

د دغه هېواد د کرنې او مالدارۍ وزارت ویاند اکبر رستمي نن ازادي راډیو ته وویل، چې دوی د بڼوالۍ د پراختیا په پار ګڼ پروګرامونه پلي کړي، چې ورسره په هېواد کې د بڼوالۍ چارې پراخې شوي او بڼوالو ته د ګټې وټې زمینه هم برابره شوې ده.

نوموړي وویل تېر کال په ټول هېواد کې د شفتالو اته زره او ۷۶ هکټاره لوی او واړه بڼونه جوړ شوي، چې په ۱۳۹۸یم کال کې له دغو بڼونو ۶۱ زره او ۳۶۱ مټریک ټنه شفتالو راټول او بازار ته وړاندې شوي دي.

د ده په خبره، سږکال یوازې د افغانستان د ختیځو ولایتونو د شفتالو حاصلات لس زره ټنه دي، چې عواید یې ۵۰۰ میلیونه افغانیو ته رسېږي.

دا په داسې حال کې ده، چې تېر ۱۳۹۸ی لمریز کال کې د یادو ولایتونو د شفتالو ټول حاصل نهه زره ټنه وه، چې عواید یې ۴۵۰ میلیونه افغانۍ وه.

د افغانستان د کرنې او مالدارۍ وزارت د معلوماتو له مخې، دې ته په کتو د ختیځو ولایتونو د روان ۱۳۹۹یم کال د شفتالو حاصلات د تېرکال په پرتله لس سلنه زیاته شوې ده.

په منظمه توګه اوبه ورکول او د ښاخونو پرې کول، بزګرو ته عامه پوهاوی ورکول، د ناروغیو میخانیکي مخنیوی، موسمي ورښتونو، ښې هوا او له بڼونو څخه په فني توګه څارنه او ساتنه د ښاغلي رستمي په خبره هغه عوامل دي، چې د شفتالو حاصلات یې له امله زیات او پر وخت بازار ته وړاندې کولو ته چمتو شوي دي.

چارواکي: سپین بولدک کې د وروستۍ نښتې له امله سوداګریز توکي سوځېدلي

سپین بولدک دروازه

د افغانستان د متشبیثینو عالي بورډ وایي، په سپین بولدک کې د افغان او پاکستاني ځواکونو ترمنځ د وروستۍ نښتې او د سپین بولدک او چمن ترمنځ په ګمرک د پاکستاني ځواکونو په توغندیز برید کې ډېری سوداګریز مالونه سوځېدلي دي.

د دغه بورډ مشر رحم الدین حاجي اغا نن ازادي راډیو ته وویل، چې له دې امله سوداګرو ته نږدې څلور میلیونه ډالر زیان اوښتی.

نوموړي وویل، اوسمهال یو دولتي پلاوی سیمې ته رسېدلی او سوداګر هیله مند دي چې د زیانونو په را کمولو او د لارې په بېرته پرانیستل کېدو کې ورسره مرسته وکړي.

په سپین بولدک کې د افغان او پاکستاني پوځیانو تر منځ نښته وروسته له هغې وشوه، چې پاکستاني سرتېرو پر هغو پارېدلو اعتراض کوونکو ډزې وکړې چې د چمن-سپین بولدک د دروازې د پرانیستو غوښتنه‌ یې کوله.

د سږني حج مراسم بشپړ شول

د سږني حج مراسم

په سعودي عربستان کې ډېر محدود شمېر حاجیانو د سږني حج مراسم پرون بشپړ کړل.

سږ کال د کرونا وبا د خپرېدو له وېرې شاوخوا زرو کسانو د حج مراسمو کې ګډون درلود، خو نورو کلونو کې به د ۱۸۰ هېوادونو څه باندې دوه میلیونه مسلمانان حج ته تلل.

پرون د حج په وروستۍ ورځ حاجیانو چې ماسکونه‌یې تړلي وو، مکې معظمې ته نږدې په مېنا کې د جمرات یا شیطان ویشتلو رکن پر ځای کړ.

له دې وروسته حاجیان مکي حرم ته راغلل او د وداع یا خدای پامانۍ طواف‌یې وکړ.

په حج کې سږ کال زیارت کوونکو ټولنیز واټن مراعات کړی و او دې چارې لپاره د حج مسؤلینو ښې اسانتیاوې هم برابرې کړې وې.

د سعودي د روغتیا مسئولینو ویلي، د حج مراسمو کې د کرونا د کومې پېښې راپور نه‌دی ورکړل شوی.

دوه امریکايي ستورمزلي د مکسیکو په خلیج کې کوز شول

فراشوت کې کوز شوي ستورمزلي

امریکایي ستورمزلي ډَګ هَرلي او باب بینکین پرون یکشنبه له نړیوال فضايي سټېشنه د مکسیکو په خلیج کې کوز شول.

دا لومړی وار و چې په ۴۵ کلونو کې ستورمزلو په اوبو کې په بریالي توګه د فراشوټ په وسیله ناسته وکړه.

د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ په خپل ټويټر کې لیکلي چې ستورمزلو د ۴۵ کلونو کې لومړی وار د فراشوت په وسیله ناسته ترسره کړه.

ناسا د مې په ۳۱مه د ایلون ماسک کمپنۍ د سپېس اېکس پروژې په همکارۍ دوه ستورمزلي نړیوال فضايي سټېشن ته ولېږل چې لومړی وار و یوه شخصي کمپنۍ فضا ته ستورمزلي استوي.

د امریکا د موټرسایکلونو کلني فستیوال کې ۲۵۰ زره کسان برخه اخلي

ارشیف، انځور تزئیني بڼه لري.

د کرونا ویروس د ګواښونو سره سره سږکال د امریکا د موټرسایکلونو په کلني فستیوال کې دوه نیم لکه کسان برخه اخلي.

د موټرسایکل چلولو دا ننداره په جَنوبي دکوتا ایالت کې له پنجشنې پیلېږي او د اګسټ تر ۱۶مې دوام کوي.

که څه هم په یوه ټولپوښتنه کې د دکوتا خلکو د کرونا ویروس د خپرېدو د ګواښونو په خاطر د دغه کلني فستیوال د ځنډولو غوښتنه کړې، خو یو شمېر نورو کاروباریانو د عوایدو د ټولولو په خاطر د دې کار ملاتړ کړی دی.

ایراني چارواکي: د ځینو طالب پلویو د غونډې د عکسونو خپروونکي نیول شوي

علي ذوالقدري

ایراني چارواکو ویلي د تهران په ملت پارک کې یې د ځینو طالب پلویو د غونډې د عکسونو خپروونکي نیولي.

د ایران دولتي اژانسونو له هغې ډلې ایسنا او مهرنیوز پرون یکشنبه د تهران د عامه امنیت د پولیسو د مشر علي ذوالقدري په حواله لیکلي چې یوه ډله افغانانو د تهران په ملت پارک کې د ده په خبره د یوې ترورېستي ډلګۍ [طالبانو] بیرغ پورته کړی و او د دې غونډې عکسونه هم په ټولنیزو شبکو کې خپاره شوي و.

ذوالقدري ویلي تر دې پېښې وروسته‌یې د طالب پلویو کسانو د عکسونو خپروونکي نیولي او قضیه تر تعقیب لاندې ده.

د ټولنیزو شبکو یوه افغان فعال عارف احمدي چې په تهران کې اوسي جمعه په خپل فېس‌بوک له ملت پارکه د هغو خلکو عکسونه خپاره کړي و چې د طالبانو بیرغ‌یې پورته کړی و.

یوه ایراني خبري اژانس انصاف نیوز بیا یکشنبه ناوخته د احمدي په حواله لیکلي چې رسنیو د ده عکسونه له فېس‌بوکه بې له اجازې خپاره کړي و او دی په خپل کار پښېمانه دی.

افغان حکومت تر اوسه پورې له دې چې په تهران کې یوه ډله خلکو د دوی د وسله‌والې مخالفې ډلې طالبانو بیرغ پورته کړی څه غبرګون نه‌دی ښودلی.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت سیاسي معین سید عباس عراقچي شاوخوا دوه اوونۍ مخکې افغانستان ته په سفر کې ویلي و چې طالبان په ایران کې کوم مرکز یا فعالیت نه‌لري، خو د ده په خبره ښايي د ګڼو نورو افغانانو ترڅنګ د طالبانو پلویان هم دغه هېواد ته تګ راتګ کوي.

ایران کې په یوه میاشت کې نن د کرونا ویروس تر ټولو لوړه شمېره ثبت شوه

ایران کې په کرونا ویروس اخته مېرمن

ایراني چارواکي وايي چې نن‌یې په دې هېواد کې په نږدې یوه میاشت کې په یوه ورځ د 'کووېډ-۱۹' ناروغانو تر ټولو لوړه شمېره ثبت کړې ده.

فرانسپرس خبري اژانس نن د اګسټ په دوهمه نېټه د روغتیا وزارت د ویاندې له قوله راپور ورکړی چې نوموړې وايي، په ایران کې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې ۲،۶۸۵ کسان په کرونا ویروس اخته شوي چې د جولای له اتمې په راوروسته موده کې تر ټولو لوړه شمېره ده.

سیما سادات لاري له ۳۱ څخه په ۲۵ ولایتونو کې د کرونا وبا وضعیت د اندېښنې وړ وباله. په ایران کې له ۳۰۶ زرو زیات کسان په کرونا اخته دي. دا هېواد د ناروغانو د شمېر له پلوه په نړۍ کې په نهم ځای کې دی.

روسیه: د کرونا ضد واکسین تولید ښايي په نومبر میاشت کې پیل شي

د کرونا ویروس واکسین چې په روسیه کې جوړ شوی دی.

هغه روسي محققان چې د کرونا ویروس ضد دوو کاندید واکسینونو څخه د یوه په جوړولو کې دخیل دي وايي، په نومبر میاشت کې د دې واکسین د تولید پلان د چارواکو د هغو ژمنو په اړه پوښتنې رابرسېره کړي چې غواړي په روسیه کې د دې واکسین تطبیق له تولید مخکې پیل کړي.

د دې واکسین د تأیید رسمي پروسه اوس‌مهال روانه ده. د روسیې د روغتیا وزیر پرون د اګسټ په لومړۍ نېټه اعلان وکړ چې د کرونا پر ضد واکسین د تطبیق پراخ کمپاین به په اکټوبر میاشت کې پیل شي.

د ویکتور د ویرولوژۍ او بایو ټکنالوژۍ د تحقیقاتو د دولتي مرکز رئیس رینات ماکیسوتوف نن یکشنبه وویل، د ده انسټټیوت د کرونا ضد واکسین تولید ښايي په نومبر میاشت کې پیل کړي.

نوموړي له روسیې-یو ټلوېزیون سره په مرکه کې وویل، پر هغو کسانو چې د خطر په ګروپونو کې دي د کرونا ضد واکسین تطبیق د روان کال په وروستیو او د نوي کال په پیل کې ممکن دی او له هغه وروسته بیا پر عامو خلکو هم د تطبیق وړ کېدای شي.

په روسیه کې په 'کووېډ-۱۹' د اخته کسانو شمېر شاوخوا اته نیم لکه ته رسېږي او د دې ناروغۍ له کبله تر اوسه له ۱۴ زرو زیات کسان مړه شوي دي.

د کامرون شمال کې د کډوالو پر یوه کمپ برید کې ۱۳ تنه ووژل شول

ارشیف، کامرون

د کامرون په شمال کې د بې‌ځایه شویو کډوالو پر یو کمپ د لاسي بم په برید کې لږترلږه ۱۳ کسان وژل شوي او یو شمېر نور ټپیان دي.

امنیتي چارواکو د نایجریا پولې ته نږدې د کامرون د شمال په لیرې پرته سیمه موزوګو (Mozogo) کې د دې برید پړه پر بوکو حرام افراطي اسلام‌پالې ډلې اچولې ده.

د سیمې ښاروال ویلي دي چې مشکوکو وسله‌والو نن یکشنبه په کمپ کې دننه د کډوالو یوې غونډې ته لاسي بمونه ورواچول. هغه زیاتوي چې په دې برید کې ۱۳ کسان وژل شوي، خو روېټرز خبري اژانس د امنیتي چارواکو له قوله راپور ورکړی چې د ټپیانو له ډلې دوه نور کسان وروسته مړه شوي دي.

په تېره یوه لسیزه کې په لوېدیځه افریقا کې د بوکو حرام ډېری حملې په نایجریا کې پېښې شوې دي. دې حملو شاوخوا ۳۰ زره کسان وژلي دي او د نایجریا، کامرون، چاد او نایجر ډېری وګړي یې د خپلو مېنو پرېښودو ته اړ کړي.

بوکو حرام ډلې ته د نړیوالو پاملرنه وروسته له هغه واوښته چې په ۲۰۱۴ کال کې یې د یوه ښوونځي ۲۷۶ زده‌کوونکې نجونې وتښتولې. د دې ډلې شااوخوا ۱۰۰ نجونې لاهم لادرکه دي او د راپورونو له مخې ځینې یې مړې شوې دي.

نور راوښيه

XS
SM
MD
LG