په لیبیا کې د ملي وفاق حکومت چې ملګري ملتونه‌یې په رسمیت پېژني، د پوځي مداخلې په اړه د مصر خبرداری غندلی او هغه‌یې د جګړې اعلان بللی دی.

د لیبیا حکومت پرون په یوه خبرپاڼه کې وویل، دا یو خصمانه عمل، ښکاره لاسوهنه او د لیبیا په وړاندې د جګړې اعلان دی.

د مصر او لیبیا ترمنځ دغه لفظي شخړه داسې مهال کېږي چې ټاکل شوې وه د عرب لیګ د بهرنیو چارو وزیران له لیرې واټنه د لیبیا په اړه یوه غونډه وکړي، خو د لیبیا د ملي وفاق حکومت غونډه کې له ګډونه ډډه وکړه.

د مصر ولسمشر عبدالفتاح ال‌سیسي د شنبې په ورځ ګواښ وکړ، که د ملي وفاق حکومت ملاتړي ځواکونه ستراتېژیک ښار سیرت ته نږدې شي، د قاهرې د مستقیمې مداخلې لامل به شي.

دغه ښار د طرابلس ختیځ ته په ۴۵۰ کیلو متره واټن کې پروت دی.

د لیبیا حکومت پرون وویل، د لیبیا په کورنیو چارو کې لاسوهنه د دغه هېواد پر ملي حاکمیت برید دی او د مصر د ولسمشر خبرې دوی ته د منلو نه‌دي.

د تېلو د زېرمو له کبله پیاوړې لیبیا په ۲۰۱۱ کال کې د معمر القذافي د رژیم له ړنګېدو راوروسته په کورنۍ جګړه کې ښکېله ده.

له ۲۰۱۵ کال راهیسې دغه هېواد د ملي وفاق حکومت او خلیفه حفتر ترمنځ چې یو با نفوسه کس ګڼل کېږي، د جګړې ډګر ګرځېدلی.

د ایران قضایه قوې د یکشنبې په ورځ، د زمري په ۲۵مه، اعلان وکړ چې د ۱۴۰۴ کال د پراخو اعتراضونو یو بل معترض نن سهار اعدام شوی دی.

شهرام صادقي د ایران په حکومتي رسنیو کې تورن شوی و چې د تېر کال د اعتراضونو پر مهال یې په خپل موټر څو پولیس تر موټر لاندې کړي دي.

د ایران د رسنیو د راپورونو له مخې، د دې پېښې په پایله کې د ایران اووه پولیس "د سر، پښو، لاسونو او سترګو" له برخو ټپیان شوي دي.

خو د شهرام صادقي د محاکمې د څرنګوالي او د هغه د دوسیې د څېړنې د بهیر په اړه خپلواک شواهد او اسناد نه دي خپاره شوي.

د ملګرو ملتونو د راپور له مخې، د روان لمریز کال له پیل راهیسې تر اوسه په ایران کې لږ تر لږه ۵۶ کسان د ملي امنیت اړوندو جرمونو په تور اعدام شوي، چې ۲۷ یې له اعتراضونو سره تړاو لري.

د لبنان پر جنوبي سیمو د اسرائیل د شنبې د ورځې په هوایي بریدونو کې لږ تر لږه ۹ کسان وژل شوي او ۹ نور ټپیان شوي دي. د لبنان د روغتیا وزارت په وینا، په وژل شویو کسانو کې درې ماشومان او دوه ښځې هم شامل دي.

د اسرائیل پوځ په یوه اعلامیه کې ویلي چې " په نبطيه او انصار سیمو کې د حزب ‌الله ترهګرې ډلې بنسټیز تاسیسات" یې په نښه کړې دي. پوځ زیاته کړې چې دا اقدام "د حزب‌الله ترهګرې ډلې له خوا د اسرائیلي سرتېرو پر وړاندې د عملیاتو" په غبرګون کې شوی، چې د علي الطاهر په لوړو کې ترسره شوی و.

خو د لبنان صدراعظم نواف سلام ویلي چې په وژل شویو کسانو کې اووه تنه "پوځي اهداف" نه وو او له اسرائیل یې غوښتي چې دغه بریدونه پای ته ورسوي.

د اسرائیل او حزب‌الله ترمنځ نښتې په جون میاشت کې د شوې هوکړې له وخت راهیسې کمې شوې دي، خو د لبنان په جنوب کې د اسرائیل بریدونه لا هم په پرله‌ پسې توګه دوام لري.

حزب‌الله د اسرائیل او امریکا له خوا د ترهګرې ډلې په توګه پېژندل کېږي، خو اروپايي اتحادیې یوازې د دې ډلې پوځي څانګه په تور لېست کې شامله کړې نه سیاسي څانګه یې. د حزب‌الله استازي د لبنان په پارلمان کې حضور لري.

ټاکل شوې چې لبنان او اسرائیل د راتلونکې میاشتې په لومړیو کې د امریکا په ملاتړ د خبرو نوی پړاو په روم کې ترسره کړي.

دغه خبرې به د حزب‌الله د بې‌ وسلې کولو، د لبنان له جنوب څخه د اسرائیلي ځواکونو د تدریجي وتلو او په دې سیمه کې د لبنان د پوځ د ځای پر ځای کولو پر موضوعاتو متمرکزې وي.

د اندونیزیا په ختیځ کې د شنبې د ورځې د یوې زوروې زلزلې له امله لږ تر لږه ۴۷ کسان مړه شوي او ۵۰ نور ټپیان شوي دي.

د امریکا د جیولوژۍ سروې ادارې ویلي چې دغه زلزله چې شدت یې د ریښترپه کچه ۷،۷ و، مرکز یې فلورس ټاپو ته څېرمه د انده ښار شاوخوا ۷۰ کیلومتره شمال‌ لوېدیځ ته ۱۰ کیلومتره ترځمکې لاندې و.

د اندونیزیا چارواکي وايي، نږدې ۱۶۰ کورونه او لسګونه ښوونیز او روغتیايي مرکزونه زیانمن شوي او ښايي یو شمېر کسان د ودانیو تر خاورو لاندې بند پاتې وي. د ځمکې ښوېدنې او د سړکونو د بندېدو له امله د ژغورنې عملیات له ستونزو سره مخ دي.

له زلزلې وروسته څو نور پرله ‌پسې ټکانونه هم ثبت شوي، چې د ترټولو قوي یې ۶ درجې و. خلکو د ودانیو د نړېدو د خطر له امله څو ساعته له خپلو کورونو بهر تېر کړل.

د امریکا د جیولوژۍ د سروې ادارې د اټکل له مخې، د دغې زلزلې ټکانونه به شاوخوا یونیم ملیون کسانو احساس کړي وي.

په سره سمندرګي کې د موخا پر بندر د حوثیانو په راکټي بریدونو کې څلور کسان وژل شوي.

یمني چارواکي وايي،" د ایران له ملاتړه برخمنې حوثي ډلې پرون پر موخا بندر راکټي بریدونه وکړل چې څلور ملکیان په کې ووژل شول".

د چارواکو په خبره، ویشتل شوي ځایونه ټول ملکي تاسیسات دي.

حوثي وسله والو ادعا کړې چې د سعودي عربستان د پوځیانو کښتۍ يې په نښه کړې دي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي،" ډير ژر به هرمز تنګی د امریکا خاوره اعلان کړي".

ټرمپ پرون ناوخته په یوې وینا کې وویل،" د ایران له ماتې وروسته، دغه هېواد به په ډیر بد وضعیت کې وي، هرمز تنګی به د امریکا خاوره اعلان کړم".

خو د ایران د بهرنیو چارو وزارت مرستیال کاظم غریب ابادي د ولسمشر ټرمپ دې څرګندونو ته په غبرګون کې ویلي،" هرمز تنګی د ایران خاوره ده او وي به".

هغه پر خپله ایکس پاڼه لیکي،"د هرمز تنګي تړل یا په کې د کښتو ازاده تګ راتګ د اجازې ورکړه د ایران په واک کې ده او تر هغه چې شرایط برابر نشي سمندري محاصره به روانه وي".

په وروستیو کې ولسمشر ټرمپ او نور امریکايي چارواکي هڅه کوي چې پر ایران اقتصادي فشارونه زیات کړي.

ټرمپ مخکې ویلي و،" ښه دا ده چې ایران په اقتصادي توګه ماتې وخوري".

د افغانستان د کرکټ ملي لوبډله د شنبې په ورځ د (اګسټ ۱۵مه) له ایرلنډ سره لوبه لري.

لوبه د افغانستان په وخت د ماسپښین په ۳ بجو او ۱۵ دقیقو پیلېږي.

دا لوبه د افغانستان او ایرلنډ د کرکټ ملي لوبډلو ترمنځ د یو ورځنیو ۵۰ اوریزو لوبو د لړۍ وروستۍ سیالۍ ده.

لوبه د ایرلنډ په سټورمونټ لوبغالي کې ترسره کېږي.

د روانې لوبلړۍ لومړۍ لوبه د باران له کبله لغوه شوه، خو پاتې درې نورې لوبې افغانستان په لوی توپیر وګټلې.

تمه ده د افغانستان د کرکټ ملي لوبډله د سپټمبر په میاشت کې د هند پر وړاندې د درېیو ۲۰ اوریزو سیالیو کوربه‌توب وکړي.

د امریکا د خزانې وزیر سکاټ بسنټ وايي، "امریکا غواړي ایران ته بې‌ساری مالي زیان ورسوي".

هغه د پنجشنبې په ورځ مکس نیوز شبکې سره په یوه مرکه کې وویل: "راتلونکې اوونۍ د نویو خبرونو په تمه اوسئ، ځکه غواړو داسې اقدامات وکړو چې په تاریخي ډول ایران اقتصادي انزوا ته وړي."

د امریکا د خزانې وزارت په وروستیو میاشتو کې د ایران پر مرکزي بانک او د دې هېواد په میلیونو ډیجیټالي پانګې بندیزونه ولګول.

د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ له دې مخکې د ایران د اقتصادي انزوا په اړه خبرداری ورکړی و.

هغه د تېرې سې شنبې په ورځ په یوه مرکه کې ویلي و "د امریکا لپاره د ایران په اړه ښه انتخاب دا دی چې تهران په بحراني اقتصادي وضعیت کې پرېږدي څو له اقتصادي اړخه ماتې وخوري".

بریتانیا کې چارواکي وايي د هوا د ګرمي د زیاتیدو او وچکالۍ په نتیجه کې د اطفاییې کارکونکي د څو پراخو اورلګیدونو د مړه کولو لپاره ترفشار لاندې دي.

په سټور بریج ښار کې د پنجشنبې اورلګیدنې یو شمیر کورونه زیانمن کړل او دځینو سیمو څخه خلک له کورونو وویستل شول.

چارواکو خبرداری ورکړی دی چې اقلیمي بدلون او سختې ګرمي د پراخو او ستونزمنو اورلګیدنو خطر زیات کړی دی.

د متحدوایالاتو مرستیال ولسمشر جي ډي ونس د پنجشنبې په ورځ ، د زمري په ۲۳مه، وویل چې له ایران سره په جګړه کې د امریکا اصلي لومړیتوب نور د دغه هېواد اټومي پروګرام نه،بلکې د امریکايانو لپاره د تېلو د بیو راکمول دي.

د خزانې وزیر سکاټ بسنت هم ټینګار وکړ چې د تهران د کمزوري کولو لپاره نوي اقتصادي بندیزونه په لاره دي.

ښاغلي ونس له فاکس نیوز شبکې سره په خبرو کې وویل چې د اټومي وسلو د ترلاسه کولولپاره د ایران دهلوځلو مخنیوی اوس د هرمز له تنګي څخه د تېلو د ازاد جریان په پرتله دویم لومړیتوب دی.

د امریکا مرستیال ولسمشر زیاته کړ چې د تیلو بیې د جګړې لومړیو ورځو ته په کتو اوس ډېرې ټیټې شوې دي او لومړی هدف دا دی چې د امریکایانو لپاره د تېلو او ګازو بیې ارزانه وساتل شي.

هغه وویل چې البته دویم هدف دا دی چې ډاډ ترلاسه شي چې ایران هېڅکله اټومي وسلې ترلاسه نه کړي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کیږي چې ولسمشر ټرمپ تل ایران سره د جګړې اصلي دلیل ددغه هیواد اټومي پروګرام یاد کړی دی.

د هرمز تنګی چې له جګړې مخکې ورڅخه د نړۍ د نفتو او ګازو ۲۰ سلنه صادرات ترسره کیدل دایران په ځوابي اقدام کې په بشپړه توګه وتړل شو خو امریکايي چارواکي ټینګار کوي چې په دغه ستراتیژیک تنګي کې د بیړیو تګ راتګ جریان لري او دامریکا تربشپړ کنټرول لاندې دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي،" هرمز تنګی د امریکا په واک کې دی او ساتنه به يې وکړي".

هغه پر خپلې ټروت سوشل پاڼې لیکلي،" امریکا د هرمز تنګي واک په لاس کې لري او فکر کوم چې دا تنګی به په خپل واک کې وساتو".

هغه وړاندې ویلي،" ټول زموږ دې سمندري محاصرې ته " اوسپینز دیوال" وايي او ایران ځکه څه کولی نه شي چې سمندري ځواکونه او سرتیري نه لري".

ولسمشر ټرمپ لیکي،"د ایران حکومت نور مالي توان نه لري چې خپل سرتیري راټول کړي او د مشرانو برخلیک يې نا څرګند دی".

هغه په پای کې لیکي،"د خدای شکر" خو دغه کلمی يې په عربي "الحمدالله" لیکلې ده.

ولسمشر ټرمپ په وروستیو کې په ځلونو د ایران د بد اقتصادي وضعیت یادونه کړې ده.

هغه د تیرې سه شنبې په ورځ په یوه مرکه کې ویلي و،" د امریکا لپاره د ایران په اړه ښه انتخاب دا دی چې تهران په بحراني اقتصادي وضعیت کې پریږدي څو له اقتصادي اړخه ماتې وخوري".