افغان ولسمشر محمد اشرف غني وايي د امریکا بهرنيو چارو وزیر مايک پومپيو ورته ويلي چې د طالبانو د اوربند په اوږدولو به فشار راوړي.

ولسمشر غني نن د مې په ۲۵مه، پر ټويټر ليکلي چې پومپيو ده او د ملي پخلاینې شورا مشر ډاکتر عبدالله سره په ټيليفوني خبرو کې وويل چې امريکا به د تشدد کمولو او د بین‌الافغاني خبرو په ترسره کېدو ټينګار وکړي.

د دې دمخه د امریکا د بهرنیو چارو وزیر د افغان حکومت له‌خوا د ۲،۰۰۰ طالب بندیانو د خوشې کولو اعلان ستايلی دی.

د دغه دوه زرو بنديانو د خوشې کېدو لړۍ نن د ۱۰۰ طالبانو په خلاصولو پیل شوه.

په همدې حال کې د امریکا د ملي امنیت شورا ویلي چې د سیاسي روغې جوړې لپاره د افغانانو ترمنځ مخامخ خبرې د سولې پر لور تر ټولو غوره لاره ده.

دغې شورا پر خپله ټویټر پاڼه نن دوشنبه د بین‌الافغاني خبرو د پیلېدو په نیت د ولسمشر غني له‌خوا د طالب بندیانو د خوشې کېدو پرېکړه ستایلې ده.

تر دې مخکې افغان حکومت ۱،۰۰۰ او طالبانو نږدې ۲۵۰ بنديان خوشې کړي دي. افغان حکومت او طالبانو د اختر لومړۍ درې ورځې د مې له ۲۴مې څخه د مې تر ۲۶مې پورې اوربند اعلان کړی دی.

د امريکا او طالبانو ترمنځ د سولې په تړون کې راغلي وو چې افغان حکومت به ۵،۰۰۰ او طالبان به ۱۰۰۰ بنديان خوشې کوي. د طالبانو وياند سهیل شاهين د مې په ۲۴مه پر ټويټر د ۲،۰۰۰ نورو بنديانو خوشې کېدو هرکلی کړی او غوښتنه‌یې کړې چې د شوې موافقې ترمخه دې ټول پنځه زره بنديان خوشې شي.

اروپايي ټولنې د افغانستان د وروستیو سېل‌ځپلو لپاره ۵۰ زره یورو ځانګړې کړې دي. دا مرسته به د افغاني سره میاشت ټولنې له لارې اړو کورنیو ته ورسول شي.

همداراز، د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر (اوچا) ویلي چې ایسلنډ د افغانستان بشري صندوق ته ۵۰ میلیونه ایسلنډي کرونه، چې شاوخوا ۴۰۲ زره امریکايي ډالر کېږي، مرسته کړې ده.

د اوچا په وینا، دغه مالي مرسته به د هغو بشري بنسټونو ملاتړ وکړي چې په افغانستان کې بحران ځپلو کورنیو ته بېړنۍ مرستې رسوي.

سمیرا نوا، چې افغان الاصله ده او کورنۍ یې ډنمارک ته د کډوالو په توګه تللې وه، د دغه هېواد د اقلیم، انرژۍ او عامه خدمتونو وزیرې په توګه وټاکل شوه.

۳۸ کلنه نوا له ۲۰۱۹ کال راهیسې د ډنمارک د پارلمان غړې ده او د اقلیم او انرژۍ په برخو کې د خپل ګوند له مخکښو سیاستوالو ګڼل کېږي.

نوموړې د ډنمارک په البورګ ښار کې زېږېدلې او له کوپنهاګن پوهنتون څخه یې د اقتصاد په برخه کې د ماسټرۍ سند ترلاسه کړی دی.

له پېښو سره د مبارزې ریاست مسوولان وایي، د پکتیا ولایت په روحاني بابا ولسوالي کې د یوه زاړه او ناچاودېدلي ماین د چاودنې له امله دوه ماشومان وژل شوي دي.

د طالبانو تر کنټرول لاندې له پېښو سره د مبارزې رئیس، نثار احمد نجات، ویلي چې دواړه قربانیان ۱۴ کلن وو او د یوې کورنۍ غړي وو.

نجات له خلکو غوښتي چې که ماینونه، ناچاودېدلي مهمات یا نور شکمن توکي وویني، ژر تر ژره دې اړوندو ادارو ته خبر ورکړي، څو د نورو مرګ‌ژوبلو مخه ونیول شي.

د ملګرو ملتونو د شمېرو له مخې، شاوخوا ۳.۳ میلیونه کسان په افغانستان کې داسي سیمو نه نژدې اوسي چې ماینونه او ناچاودلي مهمات پکې شته.

د څو لسیزو له جګړو پاتې ناچاودېدلي مهمات لا هم په افغانستان کې د ملکي وګړو، په ځانګړي ډول د ماشومانو، د مرګ‌ژوبلې مهم عامل ګڼل کېږي.

د امریکا بهرنیو چارو وزیر وايي ولسمشر ټرمپ نه غواړي هغه افغانان چې اوسمهال په قطر کې بند پاته دي افغانستان ته ستانه کړای شي.

رویترز خبري اژانس د مارکو روبیو له قوله رپورټ ورکړ چې واشنګټن ددغو افغانانو د بیا میشتیدنې لپاره لږ ترلږه ۵ هیوادونوسره خبرې کړي او دغو هیوادونو ورته چمتوالی ښودلی.

روبیو په عین حال کې د کانګرس غړو ته دا هم ویلي چې واشنګټن کې د ملي ګارډ په ځواکونو له برید وروسته د ولسمشر د اجرايي فرمان په اساس هیڅ افغان کډوال اوسمهال امریکا ته نه شي ورتللی.

د ښځو او کوچنیانو په شمول څه دپاسه ۱۱۰۰ تنه افغانان امریکا ته د لیږد په تمه د تیر کال راهیسې د قطر په سیلیه کمپ کې اوسي.

د ایټالیا په جَنوبي سیمه کالبریا کې دری افغان او یو پاکستانی کارګر په یوه موټر کې دننه سوځول شوي.

د ایټالیا دولتي ټلویزیون RAI پرون دا خبر ورکړی خو ډیر جزئیات نه دي ترلاسه شوي.

د کالبریا د کاسترو ویلاري څارنوال الیساندرو دې السیو تایید کړې چې د څلورو کسانو مړي له موټره ایستل شوي او دوه مشکوک کسان له پېښې سره په تړاو نیول شوي.

له پېښې سره تړلې ویډیو هم په خواله رسنیو ډېره لیدل شوې.

پولیسو ویلي چې له پېښې سره په تړاو یې دوه پاکستاني اتباع نیولي دي.

یوه افغان کارګر چې د موټر ښیښه یې ماته کړې او وتلی پولیسو ته ویلي چې د موټر د کرایې پر سر لانجه شوې وه.

د راپورونو له مخې دا کارګران هلته د توت زمیني یا سترا بیري په فارمونو کې کار کوي.

په ملګرو ملتونو کې دافغانستان د دایمي استازولۍ سرپرست نصیراحمد فایق د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ د یو اتیایمې غونډې یو مرستیال وټاکل شو.

ښاغلي فایق چې د تیر جمهوري نظام راهیسې په ملګرو ملتونو کې دافغانستان استازی دی، د سه شنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه ولیکل : " افغانستان خوښ دی چې ددغې غونډې د مرستیالانو څخه ټاکل شوی دی او هیله لري چې له منتخب رئیس او نورو هیوادونو سره په دې مهمه دوره کې د عمومي اسامبلۍ د اهدافو په ترسره کولو کې اغیزناکه ونډه ولري. "

د ملګرو ملتونو لخوا د اعلان شویو نتایجو سره سم د بنګله دیش دایمي استازی خلیل الرحمن د یادې غونډې مشر ټاکل شوی دی.

ټاکل شوې ده چې د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلۍ د یواتیایمې دورې غونډې په سپتمبر میاشت کې پیل شي.

افغانستان کې د طالبانو حکومت په تیرو تقریبا ۵ کلونو کې هڅه کړې چې په ملګرو ملتونو کې د افغانستان کرسۍ وروسپارل شي خو ملګرو ملتونو تراوسه دا غوښتنه نه ده منلې.

د طالبانو د حکومت چارواکو له سیلانیانو غوښتي چې د سیاحت په جریان کې د محلي خلکو کلتور ، دود او دستور ته درناوی او د چاپیریال ساتنې ادارو سره همکاري وکړي.

دا غوښتنه داسې مهال کیږي چې د اختر په شپو ورځو کې د سیلانیانو ګڼه ګوڼه ډېره وه او د ترافیکي پيښو ترڅنګ د سیلانیانو ډزو کې په نورستان کې د یوه کس مړینه هم راپور شوه.

د طالبانو د حکومت د اطلاعاتو او کلتور وزارت ویاند خبیب غفران رسنیو ته په یو صوتي پیغام کې ویلي چې د اختر شپو ورځو کې شاوخوا ۴ ملیونو کورنیو او بهرنیو سیلانیانو د هیواد له تفریحي ، طبیعي ، تاریخي او فرهنګي سیمو لېدنه کړې.

دغه شمېر د پخوانیو کلونو پرتله ډېر بلل شوی دی.

چارواکو له محلي خلکو هم غوښتي چې سیلانیانو سره د میلمه پالنې د فرهنګ سره سم چلند وکړي.

د افغانستان د کرکټ د ملي ټیم شپږ لوبغاړي به د سریلانکا په غوره لیګ کې لوبه وکړي.

ابراهیم ځدراڼ، مجیب الرحمان، رحمان الله ګربز، ظاهر خان، ګلبدین نایب او فضل الحق فاروقي د هغو مراسمو په ترڅ کې چې سه شنبه( د جون دوهمه) په سریلانکا کې جوړ شوي و د سریلانکا غوره لیګ ته جذب شول.

د سریلانکا غوره لیګ سیالیو ته د افغانستان په شمول د دولسو بهرنیو هیوادونو لوبغاړي اخیستل شوې دي. په دې سیالیو کې د ګډون لپاره د نړۍ شپږ سوه پنځوس لوبغاړو غوښتنلیکونه سپارلي وو چې په دې ډله کې افغانستان له څو هغو ګوتو په شمیرو هیوادو څخه دی چې ډیر لوبغاړي یې دې لیګ ته اخیستل شوې دي.

ټاکل شوې ده چې د سریلانکا غوره لیګ د جولای په اوولسمه پیل شي او پایلوبه یې د اګست په اتمه ترسره شي

د اروپايي کمېسیون له لوري بروکسل ته د طالبانود یوه پلاوي د وربلل کیدو په وړاندې غبرګون کې، د اروپايي پارلمان غړې هانا نیومن بیا له دې کار سره خپل مخالفت څرګند کړی دی.

هغې د سې‌ شنبې په ورځ، د غبرګولي په ۱۲مه، په خپله ایکسپاڼه کې لیکلي چې طالبان باید بروکسل ته د خبرو لپاره ور ونه بلل شي او زیاتوي هر څوک چې د بهرنۍ پالیسۍ اصول د مهاجرینو د اخراج د تړونونو قرباني کوي، خپل اعتبار او امنیت له لاسه ورکوي.

میرمن نیومن تر دې مخکې هم ورته مخالفت څرګند کړی او ویلي وو چې له طالبانو سره هر ډول معامله او ورته مشروعیت ورکول د منلو وړ نه ده.

د راپورونو له مخې اروپايي ټولنه غواړي د طالبانو یو پلاوی بروکسل ته د افغان کډوالو د اخراج په اړه د خبرو لپاره ور وبولي.

که څه هم د دې خبرو کره نیټه نده اعلان شوې خو له مخکې دغه اقدام د بشري حقونو د سازمانونو له سختو نیوکو سره مخ شوی دی.

د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي د اروپايي ټولنې د بهرني سیاست د مسؤلې کایا کالاس د څرګندونو په غبرګون کې ویلي چې د پاکستان اوسنی وضعیت او امنیتي ستونزې د هغه هېواد د هغو پالیسیو نتیجه ده چې د ده په خبره د افراطیت ملاتړ یې کړی او د افغانستان پر ضد یې ترې کار اخیستی دی.

ښاغلي کرزي د سې ‌شنبې په ورځ، د غبرګولي په ۱۲مه، په خپله ایکسپاڼه کې له میرمن کالاس وغوښتل چې د سیمې د روان بحران اصلي او بنسټیز عوامل د عیني واقعیتونو پر بنسټ په پام کې ونیسي؛ هغه عوامل چې د ده په وینا په افغانستان کې د ډیرو انساني تلفاتو او د عامه تاسیساتو د ویجاړېدو لامل شوي دي.

د اروپايي ټولنې د بهرني سیاست مسؤلې کایا کالاس د دوشنبې په ورځ په اسلام‌آباد کې د پاکستان د صدراعظم له مرستیال او د بهرنیو چارو له وزیر اسحاق ډار سره په ګډه خبري غونډه کې، د پاکستان او د طالبانو د حکومت ترمنځ وروستیو نښتو ته په اشارې ویلي وو چې پاکستان حق لري د نړیوالو قوانینو له مخې له ځان او خپلو خلکو څخه دفاع وکړي، خو په اوسنیو شرایطو کې تر ټولو غوره حل لاره خبرې اترې دي، نه هوايي بریدونه.

د افغانستان او پاکستان ترمینځ تاو تریخوالی د روان کال په فبرورۍ میاشت کې هله زیات شو چې دواړو لورو د ډیورند کرښې په اوږدو کې پراخو نښتو ته مخه کړه. که څه هم اوس لویې شخړې دریدلې خو بیاهم کله ناکله د کرښې په اوږدو کې د نښتو راپورونه ورکول کیږي.