د افغانستان د عالمانو د شورا مشر او مخکښ دیني عالم مولوي قیام الدین کشاف په حق ورسيد.

د افغانستان د ارشاد حج او اوقافو وزارت ویاند فضل محمد حسیني ازادۍ راډيو ته وویل چې کشاف د ناروغۍ له کبله په حق رسېدلی دی.

کشاف له څو کلونو راهیسې د افغانستان د عالمانو د سراسري شورا مشر و.

هغه د افغانستان د جګړې د مذهبي توجیهاتو په برخه کې د طالبانو او افراطي عالمانو پر وړاندې د غوڅ دریځ په نیولو مشهور و.

په پېښور کې د سولې يوې جرګې له طالبانو او پاکستان څخه غوښتي چې تاوتريخوالی کم کړي او بېرته خبرو ته را وګرځي.

دا جرګه نن (سې شنبې) په داسي حال کې جوړه شوه چې د دوو هیوادونو ترمنځ د دیورند کرښې په اوږدو کې ترینګلتیا لا هم دوام لري.

له پېښور څخه د ازادي اروپا/ ازادې راډیو د مشال څانګې د خبریال د راپور له مخې، د جرګې ګډونوالو، چې قومي مشران، ديني عالمان، سياسي څېرې او د مدني ټولنې غړیو پکې برخه لرله، له دواړو لورو وغوښتل چې خبرو ته لومړيتوب ورکړي او له نورو پوځي شخړو ډډه وکړي.

د جرګې جوړوونکو وويل چې د پېښور جرګه د خبرو او باور جوړونې لپاره د يوې فضا د رامنځته کولو په هدف دایره شوې ده. دا جرګه د مدني ټولنې له لوري تنظيم شوې وه، چې د پاليسۍ بدلون او ټولنيز يووالی غواړي، او پکې د خيبر پښتونخوا او سرحدي سيمو استازو ګډون کړی و.

د جرګې جوړوونکو له طالبانو هم وغوښتل چې په خپله خوا کې هم ورته جرګه راوبولي، تر څو د تاوتريخوالي د کمولو هڅې پياوړې شي.

له طبیعي پېښو سره مبارزې ملي اداره وايي چې د بارانونو، سېلونو، د غرونو د ښويېدو او تندر له امله په تېرو څه باندې ۲۴ ساعتونو کې د افغانستان په بېلابېلو ولايتونو کې ۱۴ تنه مړه شوي دي.

دې ادارې نن سې‌شنبه (۱۱ حمل) په ایکسپاڼه کې په يو پوسټ کې ويلي چې ۱۷ نور کسان ټپيان شوي او شاوخوا ۴۸۰ کورونه په بشپړ او يا جزوي ډول ويجاړ شوي دي.

په خبر کې زياته شوې چې د دغو پېښو له امله تر ۶۰۰ زياتې کورنۍ زيانمنې شوې دي.

طالبانو د دوشنبې په ورځ ويلي و چې په تېرو څلورو ورځو کې لږ تر لږه ۲۸ کسان د سختو بارانونو او سېلونو له امله په ۲۵ ولايتونو کې مړه شوي او ۴۹ نور ټپيان شوي دي.

د تورخم دروازه نن غرمه له پاکستان څخه خپل هیواد ته د افغان کډوالو د ستنېدو لپاره پرانیستل شوه.

په ننګرهار کې طالب چارواکو هم تایید کړه چې د تورخم دروازه د کډوالو پر مخ بېرته پرانېستل شوې ده.

د ننګرهار د اطلاعاتو او کلتور رياست د اطلاعاتو آمر قريشي بدلون ويلي چې دا لاره نن سې‌شنبه (۱۱ حمل) يوازې هغو کډوالو ته پرانیستل شوې چې له پاکستان څخه افغانستان ته راستانه کېږي.

د تورخم دروازه د تېرې اوونۍ د پنجشنبې په ورځ هم د کډوالو د ستنېدو لپاره پرانیستل شوې وه، خو په نامعلوم علت څو ساعته وروسته بېرته د پاکستان له لوري وتړل شوه.

د افغانستان او پاکستان ترمنځ د تګ راتګ لارې، چې تورخم هم پکې شامل دی، له څو مياشتو راهيسې د ترانزيټ او د مسافرو د تګ راتګ پر مخ بندې دي.

په کاپيسا ولايت کې د طالبانو د طبيعي پېښو پر وړاندې د مبارزې ادارې رئيس محمد صابر احمد ويلي چې د وروستيو سېلونو له امله په دې ولايت کې شاوخوا ۴۰ کورونه او سلګونه جريبه کرنيزه ځمکه ویجاړه یا زيانمن شوې ده.

د هغه په وينا، دغه کورونه د مرکز کاپيسا په شاوخوا کليو لکه کوز بلوچ‌خېل، بر بلوچ‌خېل، چوني، محمودخېل، قصابان، هروکي او کره‌تاز کې يا په بشپړ ډول ويجاړ شوي او يا هم جزوي زيان ورته اوښتی دی.

نوموړي زياته کړې چې د کورونو تر څنګ، په دې ولايت کې په بېلابېلو ولسواليو کې سلګونه جريبه کرنيزه ځمکه او لسګونه د اوبو ويالې هم له منځه تللې دي.

په وروستۍ کابو یوه اوونۍ کې د افغانستان په ګڼو ولایتونو کې شدید بارانونه اورېدلي او له کبله یې د سرومال تاوانونه اوښتي دي.

د لومړنيو شمېرو له مخې، په تېرو پنځو ورځو کې د سختو بارانونو، سېلابونو، د مځکې ښوییدو او تندر له امله په بېلابېلو ولايتونو کې لږ تر لږه ۲۸ تنه مړه او ۴۹ نور ټپيان شوي دي.

په افغانستان کې د روسیې د سوداګرۍ مرکز ویلي چې د طالبانو حکومت غواړي هر کال له روسیې څخه دوه میلیونه ټنه سون توکي واخلي.

روسي رسنیو د دې مرکز د مشر رستم خبیبولین له قوله راپور ورکړی چې دا تړون به ډیر نږدې وخت کې د کازان ښار کې لاسلیک شي، خو دقیقه نېټه یې ښودلې نه ده.

ویل شوي چې د دې تړون له مخې به افغانستان د روسیې له سترو نفتی شرکتونو څخه مایع ګاز او پټرول اخلي.

تر دې مخکې، د افغانستان په چارو کې د روسیې د ولسمشر ځانګړي استازي ضمیر کابلوف ویلي وو چې د طالبانو حکومت له روسیې څخه د سون توکو اخیستلو ته لېوالتیا لري او د انرژۍ صادرات د دواړو خواوو د خبرو اترو په اجنډا کې شامل دي.

روسیه یوازینی هېواد دی چې په افغانستان کې یې د طالبانو حکومت په رسمیت پېژندلی دی.

ټاکل شوې ده چې د افغانستان د فوټبال ملي ټیم نن سه‌شنبه د وري په ۱۱مه د سوریې له ټیم سره لوبه وکړي.
د افغانستان د فوټبال فدراسیون ویلي چې دا لوبه د آسیا جام د مقدماتي پړاو په چوکاټ کې ترسره کېږي او د افغانستان په وخت د شپې ۸:۴۵ بجې به پیل شي.

د یاد فدراسیون په وینا، د افغانستان ملي ټیم لوبغاړو د دې لوبې لپاره خپله لومړۍ تمریني ناسته د یکشنبې په ورځ د سعودي عربستان د جده ښار کې ترسره کړې ده.

تر دې مخکې، د افغانستان ټیم د آسیا جام د مقدماتي سیالیو په لړ کې تېره پنجشنبه خپله لوبه د میانمار ټیم ۱-۲وبایلله.

شاوخوا ۶۰۰ افغان کډوالو د یکشنبې په ورځ له ایران او پاکستانه بیرته افغانستان ته راستانه شوي دي.

د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان ملي راډيو تلویزیون پر خپلې ایکس پاڼې لیکي،"۴۶۵ کډوال د سپین بولدک له لارې له پاکستانه او ۱۰۰ نور کډوال د هرات ولایت د اسلام قلعه بندر له لارې له ایرانه بیرته هېواد ته راستانه شوي دي".

په ایران کې د جګړې له پیل راهیسې په زرهاوو افغانې کورنۍ بیرته افغانستان ته راستنې شوي.

بل پلو، د پاکستان حکومت د پلازمینه اسلام اباد په ګډون د دې هېواد له ټولو ښارونو د افغان کډوالو د ایستلو لړۍ چټکه کړې ده.

افغان کډوال په داسې حال کې له پاکستانه افغانستان ته اخراج کیږي چې لا هم د افغانستان او پاکستان ترمنځ جګړه روانه ده او د تورخم دروازه د هر ډول تګ راتګ پرمخ تړلې ده.

په ننګرهار ولایت کې د وروښتونو له کبله دوه کسان مړه او ۱۲ نور ټپیان شوي دي.

د دغه ولایت د رسنیو دفتر نن دوشنبې په یو بیان کې ویلي،"د ننګرهار په اچين، بهسودو، شينوارو، نازيانو، مومندرې، ګوشتې، سپين غر، پچير اګام او کوټ ولسواليو کې د تېرې شپې د سختو اورښتونو له کبله دوه کسان مړه، ۱۲ تنه ټپیان او ۲۷کورونه تخریب شوي دي".

بل پلو، د طالبانو د حکومت د ټولګټو چارو وزارت وايي چې د سیلابونو د راوتو له کبله د افغانستان یو شمیر مهمې ترانزیتي لارې تړل شوي.

د دې وزارت ویاند محمد اشرف حق شناس نن دوشنبې رسنیو ته ویلي،" د سرپل ــ بلخ او بادغیس ـــ فاریاب ولایتونو ترمنځ لوې لارې بندي دي".

خو د هغه په ټکو، د دغو لارو د خلاصیدو چارې روانې دي.

د راپورونو له مخې، په بادغیس ولایت کې د سیلابونو له کبله پنځه کسان مړه او په زرهاوو جریبه کرنیزې ځمکې ویجاړې شوي.

طالب چارواکو ویلي، په تیرو څو ورځو کې په ۱۳ولایتونو کې د سیلابونو او غره ښویدنه له کبله ۱۷کسان مړه او ۲۶نور ټپیان دي.

د طالبانو د حکومت د ټولګټو چارو وزارت وايي، د سیلابونو د راوتو له کبله د افغانستان یو شمیر مهمې ترانزیتي لارې تړل شوي.

د دې وزارت ویاند محمد اشرف حق شناس نن دوشنبې رسنیو ته ویلي،" د سرپل ـ بلخ او بادغیس ـ فاریاب ولایتونو ترمنځ لوې لارې بندي دي".

خو د هغه په ټکو، د دغو لارو د خلاصیدو چارې روانې دي.

د راپورونو له مخې، په بادغیس ولایت کې د سیلابونو له کبله پنځه کسان مړه او په زرهاوو جریبه کرنیزې ځمکې ویجاړې شوي.

طالب چارواکو ویلي، په تیرو څو ورځو کې په ۱۳ولایتونو کې د سیلابونو او غره ښویدنه له کبله ۱۷کسان مړه او ۲۶نور ټپیان دي.

ټاکل شوې ده چې د هېواد په ۱۵ ولایتونو کې د ۱۴۰۵ هـ. ل کال د کانکور آزموینې لومړی پړاو سږکال بیا هم د نجونو له ګډون پرته د راروانې غويي یا ثور میاشتې په ۲۱مه واخیستل شي.

د طالبانو د حکومت د ازموینو ملي ادارې پرون (یکشنبې د وري په ۹مه) اعلان وکړ چې د کانکور ازموینو دوهم پړاو به د غويي په ۲۸مه، دریم پړاو د غبرګولي په ۱۲مه او د متفرقه ازموینې په ګډون څلورم او وروستی پړاو د غبرګولي په ۲۲مه واخیستل شي.

د افغانستان د لوړو او نیمه لوړو زده کړو په موسسو کې د محصلانو د جذب ظرفیت د سږني کال لپاره ۱۱۱۸۸۵ تنه دی.

دا په داسې حال کې ده چې د لوړو زده کړو د موسسو دروازې لاهم د نجونو او ښځو پرمخ تړلې دي.

د طالبانو د حکومت د لوړو زده کړو وزارت په ۱۴۰۱ هـ. ل کال کې اعلان وکړ چې نجونې او ښځې تر ثانوي خبرتیا پورې په دولتي او خصوصي پوهنتونونو کې د زده کړو اجازه نه لري.