د لاسرسۍ وړ لېنکونه

تازه خبر
پنجشنبه ۱۴ وری ۱۳۹۹ کابل ۰۴:۴۶

نړۍ

د نړۍ یو پر درېیمې برخې د چهارشنبې په ورځ د انزوا بڼه درلوده

ارشیف، په نړۍ کې د کرونا ویروس وضعیت

د نړۍ یو پر درېیمه برخه د چهارشنبې په ورځ د کرونا ویروس د خپرېدو له کبله د انزوا بڼه درلوده.

اوس اروپایي هېوادونه او امریکا تر ټولو ډېرې د کرونا مثبت پېښي او تلفات لري.

په اسپانیا کې د مړو شمېر ۳۴۳۴ تنه دی چې د چین د تلفاتو څو برابره ډېر شوی. په ایټالیا کې هم څه باندې ۷۵۰۰ تنه د کرونا ویروس له کبله مړه شوي چې له دې اړخه‌یې د نړۍ په سطح تر ټولو ډېره قرباني ورکړې ده.

په امریکا کې تر ۶۴۰۰۰ ډېر کسان په کرونا اخته شوي دي. هند د نړۍ دوهم ګڼ مېشتی هېواد هم د چهارشنبې په ورځ د یاد ویروس د خپرېدو له وېرې د انزوا حالت اعلان کړ.

د نهو اروپایي هېوادونو مشرانو د اروپایي ټولني د پور ګډ صندوق ته په یوه ګډ لیک کې غوښتي چې له کرونا ویروس سره د سختې مبارزې لپاره د روغتیایي سکټورونو لپاره مالي سرچینې ډېرې شي.

د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ

د امریکا ۴ نورو ایالتونو کې هم ګرځ‌بندیز ولګول شو

نیویارک

د امریکا څلور نور ایالتونه هم د هغو ۳۰ ایالتونو په ډله کې شامل شول چې اوسېدونکو ته‌یې کور کې د پاتې کېدو امر شوی دی.

د فلوریدا، جورجیا، مسيسیپي او نوادا والیانو پرون اعلان وکړ چې دغو ایالتونو کې یې د خلکو په تګ راتګ کلک بندیزونه لګولي دي.

د جانز هاپکنز پوهنتون شمېرې ښيي چې تر اوسه امریکا کې ۵۱۱۹ کسان دغه ویروس مړه کړي دي.

امریکا کې تر اوسه څه باندې دوه لکه او ۱۶ زره کسان په کرونا اخته شوي دي.

امریکا هغه هېواد دی چې دا مهال د نړۍ په کچه د کرونا تر ټولو زیاتې پېښې لري، خو د دغه ویروس د مړینې له اړخه بیا ایټالیا او اسپانیا په لومړي او دوهم کتار کې دي.

ایټالیا کې کرونا تر اوسه څه باندې ۱۳ زره او اسپانیا کې یې نږدې نهه نیم زره خلک مړه کړي دي.

روسیې څخه د طبي وسایلو ډکه الوتکه امریکا ته ورسېده

له روسیې امریکا ته رسېدلې الوتکه

امریکا ومنله چې له روسیې څخه د اخیستل شویو طبي وسایلو الوتکه متحده ایالاتو ته رسېدلې ده.

امریکایي چارواکو تېره اوونۍ د متحده ایالاتو د ولسمشر ډونالد ټرمپ او د هغه روسي سیال ولادیمیر پوتین ترمنځ له ټیلیفوني خبرو وروسته وویل چې له مسکوه طبي تجهیزات اخلي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویلي، دې طبي تجهیزاتو کې د مصنوعي تنفس الې او له کرونا ویروس د خوندیتوب وسائل شامل دي.

د دغه وزارت ویاندې مورګان اورتاګوس په یوه خبرپاڼه کې ویلي، امریکا او روسیې له دې وړاندې هم په کړکېچنو حالاتو کې یو له بل سره بشري مرستې کړي او راتلونکي کې هم داسې همکاري کوي.

امریکایي چارواکو نه‌دي ویلي چې د دغو طبي وساېلو لپاره‌یې روسیې ته څومره پیسې ورکړې دي.

هند کابل کې پر درمسال د برید په اړه تحقیقات کوي

کابل کې د سېکهانو درمسال له برید وروسته

هند په پام کې لري په کابل کې د سېکهانو پر درمسال د برید په اړه تحقیقات وکړي.

هغه برید کې چې تېره اوونۍ په کابل کې وشوه ۲۷ تنه ووژل شول.

اسلامي دولت ډلې یا داعش د هغه برید مسؤلیت منلی دی.

هندي رسنیو راپور ورکړی چې برید کوونکی محسن نومېده چې به ابو خالد مشهور وو.

د راپورونو له مخې یاد برید کوونکی د هند د کرالا ایالت وو او دوه کاله وړاندې له اسلامی دولت ډلې سره یوځای شوی وو.

پوتین په روسیه کې د بېړني حالت د اعلان اجازه وکړه

د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین

د روسیې ولسمشر هغه قانون لاسلیک کړ چې حکومت ته اجازه ورکوي په دې هېواد کې د کرونا ویروس له کبله بېړنی حالت اعلان کړي.

دغه قانون چې ولادیمیر پوتین پرون د اپرېل لومړۍ نېټه لاسلیک کړ، تر هغه یوه ورځ دمخه د پارلمان له‌خوا تصویب شوی وو.

دا قانون حکومت ته اجازه ورکوي چې په ټول هېواد کې بېړنی حالت اعلان او د دې وضعیت په ترڅ کې جبري اجرایي مقررات رامنځته کړي.

روسي چارواکي په وروستیو ورځو کې د خلکو پر ګرځېدو لګېدلي محدودیتونه نور هم ډېر وي، په ځانګړي ډول په پلازمېنه مسکو کې چې ۲۱ میلیونه وګړی‌يې د کرونا ویروس د چټک خورېدو له کبله په کورونو کې ایسار شوي دي.

د اپرېل تر لومړۍ نېټې پورې روسي چارواکو د کرونا ویروس ۲۷۷۷ پېښې ثبت کړې دي. له دې ډلې ۲۴ تنه‌یې مړه شوي دي.

ایران کې د کرونا ویروس له کبله د مړو شمېر تر ۳ زرو واوښت

ایران کې د کرونا ویروس له کبله ۳۰۳۶ کسان مړه شوي دي.

ایراني چارواکي وایي په دې هېواد کې د کرونا ویروس له کبله د مړو شمېر تر درېیو زرو واوښت.

د ایران د روغتیا وزارت ویاند کیانوش جهانپور د چهارشنبې په ورځ وویل چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې ۱۳۸ تنه د دې ویروس له کبله مړه شوي دي.

هغه زیاته کړه: "له بده مرغه د پرون او نن ترمنځ ۱۳۸ ایرانیان چې د (کوویډ-۱۹) له کبله په وروستیو اوونیو کې بستر شوي، مړه شوي. تر اوسه زموږ په هېواد کې د (کوویډ-۱۹) یا کرونا ویروس له کبله ۳۰۳۶ کسان مړه شوي دي."

د جهانپور په خبره په همدې موده کې د ۲۹۸۷ نویو پېښو سره یاد ویروس د اخته کسانو شمېر ۴۷۵۹۳ تنو ته لوړ شو.

ایران د نړۍ له هغو هېوادونو دی چې کرونا ویروس ډېر ځپلی دی او داسې اندېښنې شته چې په دې هېواد کې په کرونا د اخته کسانو رښتونې شمېره تر دې ډېره لوړه وي.

د ایران ولسمشر حسن روحاني د چهارشنبې په ورځ کابینې ته په وینا کې وویل چې ایرانیانو لوی کار وکړ او د ده په خبره داسې ښکاري چې دغه ناورین په ټولو ولایتونو کې په شاتګ کې دی.

نوموړي په همدې حال کې امریکا تورنه کړې چې پر تهران د بندیزونو د لیرې کولو یو تاریخي فرصت‌یې له لاسه ورکړ.

واشنګټن ټینګار کوي چې درمل او طبي تجهیزات پر ایران د امریکا په بندیزونو کې شامل نه‌دي.

د روانې اوونۍ په سر کې بریتانیا، فرانسې او جرمني د لومړي ځل لپاره له ځانګړو سوداګریزو مېکانیزمونو په استفادې ایران ته طبي تجهیزات واستول، داسې چې پر دې هېواد د امریکا له بندیزونو سرغړونه ونه‌شي.

ایران ته د ډونالد ټرمپ تازه خبرداری

د امریکا متحده ایالاتو ولسمشر ډونالد ټرمپ

د امریکا متحده ایالاتو ولسمشر ډونالد ټرمپ خبرداری ورکړ چې که ایران یا د هغه پلویان په عراق کې پر امریکایي ځواکونو او یا د هغوی پر شتمنیو برید وکړي، لویه بیه به ورکړي.

ډونالد ټرمپ د اپرېل پر لومړۍ نېټه په یوه ټویټ کې وویل چې د معلوماتو او باورونو پر اساس ایران او یا د هغه متحدین په عراق کې پر امریکایي سرتېرو او شتمنیو د برید پلان لري.

ولسمشر ټرمپ زیاتوي: "که دا کار وشي، ایران به ډېره لویه بیه پرې کړي."

دا روښانه نه‌ده چې د ښاغلي ټرمپ هدف به دا وي چې متحده ایالات د داسې یوه پلان په اړه استخباراتي معلومات لري.

تېر کال امریکا په عراق کې د ائتلاف ځواکونو پر مرکزونو او بهرنیو سفارتونو په ځانګړي ډول د امریکا پر سفارت په بریدونو کې ایران پلوه ملېشې تورنې کړې.

د مارچ پر ۱۱مه په عراق کې پر یوه پوځي مرکز راکټي برید وشو، دوه امریکایي او یو بریتانوی سرتېری په‌کې ووژل شول چې ورسره په سیمه کې شخړې ډېرې شوې.

د هغه برید مسؤلیت چا وانه‌خیست، خو امریکا په غبرګون کې پر ایران پلوه کتائب حزب‌الله پر مرکزونو خونړي بریدونه وکړل.

تهران هم ولسمشر ټرمپ ته د خطرناکو اقداماتو پر وړاندې خبرداری ورکړ.

د بلغاریا پارلمان ټول غړي معاینه کېږي

د بلغاریا پارلمان

د بلغاریا پارلمان ټول غړي د دې لپاره چې معلومه کړي چې د کرونا ویروس لري که نه، معاینه کېږي.

دا پرېکړه تر هغه وروسته وشوه چې د پارلمان یو غړی په کرونا ویروس اخته وپېژندل شو.

د بلغاریا چارواکو ویلي چې د پارلمان ناروغ غړی روغتون ته لېږدول شوی دی.

د دې هېواد د پارلمان د ۲۴۰ نورو غړو معاینه به په راتلونکو ۲۴ ساعتونو کې کېږي.

د امریکا جانز هاپکنز پوهنتون ویلي چې په بلغاریا کې ۱۴۲ کسان په کرونا ویروس اخته دي.

د بین‌الافغاني خبرو پر پیل د ناټو عمومي منشي ټینګار

د ناټو عمومي منشي ینس سټولټنبرګ

د ناټو عموي منشي ینس سټولټنبرګ نن د اپرېل په لومړۍ، په افغانستان کې له ټولو سیاسي اړخونو او وسله‌والو طالبانو غوښتنه وکړه چې بین‌الافغاني خبرې پیل کړي.

سټولټنبرګ نن په بروکسل کې د ناټو د بهرنیو چارو د وزیرانو د غونډې تر پېل مخکې خبریالانو ته وویل: "اوسنی وضعیت ډېر پېچلی دی، اوس د دې وخت دی چې طالبان او ټول سیاسي اړخونه خپل رول ولوبوي. ټول باید کار وکړي یوازې د هغوی د تعهد او ډاډ په مټ بین‌الافغاني خبرې پیل کېدلائ شي."

د ناټو د بهرنیو چارو وزیران به د وېډیو له لارې خبرې کوي.

سټولټنبرګ همداراز وویل چې د دې کال تر دوبي به په افغانستان کې د بهرنیو ځواکونو شمېر ۱۲ زرو ته راکم شي. هغه وویل چې د بهرنیو ځواکونو وتل مشروط کار دی.

صربیا د کوسوو له‌خوا د ۱۰۰ فیصده تعرفې لیرې کول 'جعلي خبر' بولي

د کوسوو او صربیا بیرغونه

د کوسوو حکومت وايي چې د صربیا پر تجارتي مالونو یې ۱۰۰ فیصده تعرفه لیرې کړې، خو د صربیا چارواکو ویلي چې دا فېک‌نیوز یا جعلي خبر دی.

صربیايي چارواکو ادعا کړې چې کوسوو نه‌یوازې دا چې تعرفه‌یې نه‌ده لیرې کړې، بلکې د هغوی د تجارانو لپاره‌یې شرایط لا سخت کړي دي.

د کوسو. صدراعظم البین کورتي پرون د کوسوو په پلازمېنه، پریشتینا کې خبریالانو ته وویل چې د اپرېل له لومړۍ نېټې به ټول هغه مالونه چې له صربیا واردېږي یوازې اسنادو ته اړتیا لري، داسې اسناد چې د کوسوو له اساسي قانون او نورو قوانینو سره برابر وي.

کوسوو له صربیا هم غوښتنه وکړه چې ورته عمل وکړي. هغه وویل چې د تبعیض څخه ستړي دي او غواړي چې صربیا د سیال په توګه مساوي چلند ورسره وکړي.

کوسوو ویلي چې د صربیا پر مالونو سل فیصده تعرفه لیرې کوي، خو په مقابل کې یې له صربیا غواړي چې د هغوی خپلواکي په رسمیت وپېژني.

د امریکا د متحده ایالاتو حکومت تېره اوونۍ پر کوسوو غږ وکړ چې د صربیا پر مالونو لګولې تجارتي تعرفه لیرې کړي.

تاجکستان د ازادي راډیو خبریالانو د کار د اجازې په اړه پرېکړه کوي

د ازادې اروپا/ ازادي راډیو تاجکي څانګې خبریاله

د تاجکستان د بهرنیو چارو وزارت باید نن د اپرېل په لومړۍ نېټه دا زادې اروپا/ ازادي راډیو د تاجکي برخې خبریالانو ته د کار د اجازې ورکولو یا نه‌ورکولو په اړه پرېکړه وکړي.

د تاجکستان د بهرنیو چارو وزارت د اکټوبر له میاشتې راهیسې، د ازادې اروپا/ ازادي راډیو ۱۸ خبریالانو ته په هغه هېواد کې د کار کولو لپاره د اجازې ورکولو پرېکړه ځنډولې ده.

د ازادې اروپا/ ازادي راډیو مشر جیمي فلاي د تاجکستان پر حکومت سخت انتقاد کړی چې د هغو ژرونالېستانو هڅو ته‌یې خنډ پېښ کړی چې هڅه کوي د تاجکستان خلکو ته د کرونا ویروس په اړه معلومات ورکړي.

جیمي فلاي پرون په یوه بیان کې د تاجکستان د حکومت له دې کاره چې په هغه هېواد کې د ازادې اروپا/ ازادي راډیو د خبریالانو په کار کې لاسوهنه کوي او کار ته‌یې نه‌پرېږدي غصه او مأیوسي څرګنده کړه او پرون‌یې د تاجکستان د بهرنیو چارو وزیر، سراج‌الدین مهرالدین ته یو خط ورواستاوه.

جیمي فلاي ویلي چې په تاجکستان کې چارواکي د ازادې اروپا/ ازادي راډیو له خبریالانو سره خبرې نه‌کوي او هغو غونډو ته‌یې نه‌وربولي چې د کرونا ویروس په اړه روغتیايي معلومات په‌کې شریکېږي؟

له پاکستان څخه افغانستان ته د توکو په لېږد کې 'مېکانیزم' جوړ شو

ارشیف، افغانستان او پاکستان ترمنځ له سوداګریزو توکو ډکې لارۍ

د افغانستان د صنعت او سوداګرۍ وزارت له پاکستان څخه افغانستان ته د توکو په لېږد او ټرانزیت کې د اسانتیاوو د رامنځته کولو مېکانیزم جوړ کړ.

دغه مېکانیزم د جمهور رئیس غني په مشرۍ د اقتصاد عالي شورا د تېرې ورځې په اختصاصي غونډه کې د صنعت او سوداګرۍ وزارت سرپرست اجمل احمدي له لوري وړاندې شو.

ښاغلي احمدي وویل، د دغه مېکانیزم په تطبیق سره له پاکستان څخه افغانستان ته د توکو په لېږد کې لازمې اسانتیاوې برابرېږي.

دا په داسې حال کې ده چې دا مهال افغان سوداګر له پاکستان سره په سوداګریزو اړیکو کې له ګڼو ستونزو سره مخ دي.

له بلې‌خوا ولسمشر غني د صنعت او سوداګرۍ وزارت پېشنهادي مېکانیزم تصویب کړ او ويې‌ویل، که په چارو کې د چټکتیا او اسانتیاوو د ایجاد لپاره بودجې ته اړتیا وي، حکومت ورته چمتو دی.

امریکا کې د مړو شمېره له ۴ زرو کسانو واوښته

په ټوله نړۍ کې د مړو شمېر له ۴۲ زرو اوښتی دی.

په متحده ایالاتو کې د کرونا ویروس له امله د مړو شمېره نن چهارشنبه له څلورو زرو کسانو واوښته.

یوه ورځ دمخه امریکایي چارواکو خلکو ته وویل چې د څو "ډېرو دردناکو" اوونیو لپاره تیاری ونیسي.

د جانز هاپکنز پوهنتون شمېرو په اساس په امریکا کې یو لک او ۹۰ زره کسان کرونا ویروس لري.

په نیویارک ښار کې چې تر نورو سیمو ډېره د کرونا ویروس یا (کوویډ-۱۹) ځپلی د ناروغانو د درملنې لپاره په مرکزي پارک او د ټېنس په میدانونو کې موقتي روغتونونه جوړ شوي دي.

د امریکا د عامې روغتیا چارواکو وړاندوینه کړې چې په امریکا کې به په کرونا ویروس د اخته خلکو شمېر دوه لکه او ۴۰ زرو ته ورسېږي.

امریکا په ټوله نړۍ کې په کرونا ویروس د اخته خلکو د شمېر په لحاظ په لومړي سر کې ده.

دې ویروس په ګرده نړۍ کې تر اته لکه او ۶۰ زره کسان نیولي او د مړو شمېر له ۴۲ زرو اوښتی دی.

ډېر مړي په ایټالیا کې دي چې هلته‌یې شمېر ۱۲ نیمو زرو ته رسېدلی، ورپسې په اسپانیا کې اته نیم زره خلک د کرونا ویروس مړه کړي.

چین کې یو ځل بیا کرونا ویروس په زیاتېدو دی

یو روغتیایي کارکوونکی له یوه کس څخه نمونه اخلي چې د کرونا ویروس لپاره ازمویل کېږي.

چین د سې شنبې په ورځ د کرونا د مثبتو پېښو د زیاتېدو خبر ورکړ.

تر دې مخکې څلور ورځې سر په سر د کرونا مثبتې پېښې په دغه هېواد کې په کمېدو وې.

پیکېنګ دا خبر په داسې وخت کې ورکړی دی چې په نوره نړۍ کې د کرونا ویروس د قربانیانو شمېر په زیاتېدو دی.

د امریکا په متحده ایالاتو کې تر بل هر هېواد د کرونا مثبتې پېښې اوس زیاتې دي. په دغه هېواد کې د کرونا مثبتې پېښې تر ۱۷۵۰۰۰ واوښتې او د پرونیو شمېرو له مخې د دې ناروغۍ د قربانیانو شمېر په متحده ایالاتو کې ۳۱۷۰ ته ورسېد.

د چین د روغتیا ملي کمېسیون پرون د کرونا د نویو ۴۸ پېښو خبر ورکړ او ویې‌ویل چې دا هغه کسان دي چې له بهره چین ته راغلي دي.

دغه کمېسیون په خپل راپور کې په ووهان کې په هغه ښار کې چې د لومړي ځل لپاره کرونا ناروغي پیدا شوې ده د یوه کس د مړینې خبر ورکړ، خو وایي چې دا ښار چې پخوا بند و اوس پرانیستل شوی دی.

څېړونکي د چین د دغو راپورونو په برخه کې شک لري، ځکه چې په دغه هېواد کې سیمه‌ییزې رسنۍ سختې سانسورېږي.

د امریکا متحده ایالات له اوږدې مودې راهیسې چین کې د کرونا ویروس د مثبتو پېښو او تلفاتو په اړه شک څرګندوي.

د تاجکستان زرګونه کارګر د مسکو په یوه هوایي ډګر کې بند پاتې دي

د مسکو په هوايي ډګر کې ۲۰۰ تنه د تاجکستان کارګر دي.

د تاجکستان زرګونه کارګر د مسکو په یوه هوایي ډګر کې بند پاتې دي.

دا کډوال د دې لپاره په دومودیدوفو هوایي ډګر کې ایسار شوي چې د کرونا ناروغۍ له امله پر هوایي سفرونو بندیزونه لګېدلي دي.

په مسکو کې خبریالې ګالیا ابراګیمووا چې له څو ورځو راهیسې د کډوالو ستونزې څاري په فېس‌بوک کې پرون ولیکل چې د شپې په مخه نږدې ۳۰۰ کډوال په زوره له هوایي ډګر څخه ایستل شوي دي چې په دوی کې شاوخوا ۲۰۰ تنه د تاجکستان کارګر دي.

دا کډوال له تقریباً دوو اوونیو راهیسې چې ټولې الوتنې روسیې او تاجکستان ته د کرونا له امله لغوه شوې دي، ایسار پاتې دي.

ابراګیمووا د فرخ په نوم د یوه کډوال په وینا وایي چې روسي پولیسو له دوی غوښتي دي چې په هوایي ډګر کې دې یوځای وي، خو که چېرته دوی له دې ځایه وباسي د اوسېدو لپاره ځای هم نه‌لري.

چین د کرونا ویروس د نویو تأیيد شویو پېښو د زیاتېدو خبر ورکړ

له تېرو څلورو ورځو راهیسې په دې ویروس د اخته کسانو شمېر مخ پر کمېدو راپور شوی وو.

چین د کرونا ویروس د نویو تأیيد شویو پېښو د زیاتېدو خبر ورکړی دی.

دا وروسته له هغه چې له تېرو څلورو ورځو راهیسې په دې ویروس د اخته کسانو شمېر مخ پر کمېدو راپور شوی وو.

کرونا ویروس لومړی ځل په چین کې راپور شوی وو، خو د نړۍ په نورو هېوادونو کې هم په چټکۍ سره خپور شو.

په همدې حال کې په یو لک او ۶۴ زره امریکايان په دې ویروس اخته شوي او ۳۱۷۰ کسان مړه شوي دي.

د سې شنبې په ورځ د چین د ملي روغتیا کمېسیون وویل چې په دې ورځ په چین کې ۴۸ د کرونا مثبتې پيښې ثبت شوي چې دا کسان د کمېسیون په وینا له بهره دې هېواد ته ورغلي دي.

متخصصین د چین پر ادعاوو ډېر باور نه‌لري ځکه ځايي رسنۍ سانسور کېږي او بهرنۍ رسنۍ په دې هېواد کې معلوماتو ته ډېر لاسرسی نه‌لري.

د مړو شویو او مثبتو پېښو د شمېر په اړه امریکا له ډېره وخته د چین د معلوماتو په اړه شک څرګند کړی.

نور راوښيه

XS
SM
MD
LG