د لاسرسۍ وړ لېنکونه

تازه خبر
سه شنبه ۱۹ وری ۱۳۹۹ کابل ۰۵:۲۸

افغانستان

کورنیو چارو وزارت: احتکار کوونکو سره قانوني چلند کېږي

د کابل منډوي یوه څنډه- ارشیف

د افغانستان د کورنیو چارو وزارت هغو کسانو سره د قانوني چلند خبرداری ورکړی چې احتکار کوي.

د افغانستان د کورنیو چارو وزارت ټولو هغو کسانو ته چې په بازارونو کې د خوراکي او نورو توکو احتکار کوي، خبرداری ورکړی چې له قانوني چلند سره به مخ شي.

دې وزارت نن په یوه خپره کړې خبرپاڼه کې لیکلي، یو شمېر سوداګرو په بازارونو کې خوراکي او د ژوند د نورو لومړنیو توکو په برخه کې احتکار کړی او غواړي چې دا توکي په لوړه بیه وپلوري.

یاد وزارت وايي، دا کار د قانون خلاف دی او جرم شمېرل کېږي.

د سرچینې له قوله، کورنیو چارو وزارت ټولو پولیسو ته امر کړی چې له هغو کسانو سره قانوني چلند وکړي چې په بازار کې یې احتکار ته زمینه برابره کړې ده.

د کورنیو چارو وزارت وروسته تر دې دا اقدام کوي چې د کرونا وایروس د خپرېدو او د یو شمېر بندرونو د تړل کېدو له خبر وروسته، په بازارونو کې د خوراکي او نورو توکو بیې پورته شوې.

د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ

د امریکا-طالبانو تړون کې د افغان ښځو د حقونو نه‌یادونې په اړه اندېښنه

ارشیف، د امریکا او طالبانو ترمنځ تړون

د امریکا د استازو جرګې د څار او سمون کمېټې مشرې کارولین بي. مالوني ویلي له دې ډېره اندېښمنه ده چې د ولسمشر ډونالد ټرمپ د ادارې او طالبانو ترمنځ د سولې په تړون کې د افغان ښځو او نجونو د حقونو د خوندیتوب لپاره یوه کلمه هم نه‌ده راغلې.

د اغلې مالوني په حواله دا بیان پرون شپه د امریکا د استازو جرګې په وېب‌پاڼه خپور شوی.

جمهوري غوښتونکې استازې کارولین زیاته کړې چې د طالبانو په رژیم کې ښځې او نجونې سخت تر فشار لاندې وې او په ټولنه کې هېڅ رول نه‌و ورکړل شوی.

د امریکا دا ستازو جرګې د څار او سمون کمېټې له غړو سره دوشنبه ناوخته د افغانستان د بیارغونې لپاره د امریکا د مرستو سرمفتش جان سوپکو او همکارانو یې د وېډیو کنفرانس له لارې خبرې کړې دي.

د امریکا استازو جرګې په اعلامیه کې د ښاغلي سوپکو د پرونیو خبرو یوه برخه ذکر شوې چې هغه ویلي دا لا معلومه نه‌ده چې امریکا له افغانستانه د خپلو پوځیانو تر ایستلو وروسته د افغان ښځو او نجونو د حقونو ملاتړ ته څنګه دوام ورکولای شي.

تر دې مخکې هم د امریکا او طالبانو ترمنځ د سولې د تړون په باب د افغانستان د ښځو د حقونو فعالانو اندېښنه ښودلې وه.

دا تړون د فبرورۍ په ۲۹مه دا مریکا او طالبانو ترمنځ د قطر په پلازمېنه دوحه کې لاسلیک شو چې ډېر تمرکز یې له افغانستانه د امریکایي او ټولو بهرنیو ځواکونو په وتلو، له ترهګرو سره د طالبانو د اړیکو په پرې کولو او د افغانستان له حکومت سره په خبرو او سولې دی.

کابل کې د ګرځ‌بندیز د جدي عملي کېدو په اړه د مسعود اندرابي خبرداری

د افغانستان د کورنیو چارو سرپرست وزیر مسعود اندرابي

د افغانستان کورنیو چارو سرپرست وزیر د کابل پولیسو ته هدایت ورکړی چې سر له سبا په کابل ښار کې ګرځ‌بندیز په جدي ډول عملي کړي.

په هغه وېډیو کې چې د دغه وزارت له‌خوا ازادي راډیو ته رسېدلې د کورنیو چارو سرپرست وزیر مسعود اندرابي کابل پولیسو ته په خطاب کې ویلي چې له امنیتي و رسنیز، روغتیايي او مخابراتي کارکوونکو پرته او دغه‌شان هغه کسان چې ناروغان دي یا هم د خوراکي موادو اړتیا وي ورته نور هېڅ‌څوک په ښار کې ګرځېدو راګرځېدو ته پرې نه‌ږدي.

ښاغلي اندرابي په ځانګړي ډول ویلي چې دا ګرځ‌بندیز باید په دولتي مأمورینو چې د کرونا ویروس د خپرېدو د مخنیوي لپاره رخصت او په کرونو کې قرنطین دي په جدي ډول عملي شي او د سرغړونې په صورت کې به خپلو اړوندو وزارتونو ته معرفي شي چې قانوني چلند ورسره وکړي.

ښاغلي اندرابي دغه‌شان ویلي چې قرغې او دغه‌شان جلال‌اباد او د کابل شمال ته غځېدلې لارې چې خلک د مېلو لپاره ورځي د ټرافیکو پر مخ وتړل شي.

د کورنیو چارو وزارت وايي، ۱۶۰۰ پولیس او ۴۰۰ د پولیسو موټرې د ګرخ‌بندیز عملي کېدو ته توظیف شوي دي.

پاکستان له همغږۍ پرته زرګونه افغانان دې خوا را اړولي

پاکستان څخه د سپین بولدک دروازې له لارې راستنېدونکي افغانان

د ننګرهار چارواکي انتقاد کوي چې د پاکستان حکومت له همغږۍ پرته زرګونه هغه افغانان دې خوا را اړولي چې په تورخم کې ایسار و.

د ننګرهار د والي ویاند عطاالله خوګیاڼي ازادي راډيو ته وویل چې دوی په تورخم کې د دری زره کسانو لپاره د قرنطین زمینه برابره کړې وه، خو د خلکو په زیاتېدو سره مجبوره شول چې یوازې مشکوک کسان وساتي او نور رخصت کړي.

په ننګرهار کې د قرنطین د لګولو په لومړۍ ورځ سلګونه کسان د تورخم په قرنطین ساحه کې وساتل شول، خو ګڼو انتقاد کاوه چې ان یوې جنازې ته‌یې هم په لومړي سر کې د مخکې تګ اجازه نه‌ورکوله.

د ننګرهار والي شاه محمود میاخېل ویلي و چې قرنطین‌یې د خلکو د ژغورنې او د ویروس د خپرېدو د مخنیوي لپاره جدي نیولی او هدف‌یې دا نه‌دی چې خلک له ستونزو سره مخ شي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت او په اسلام‌اباد کې د افغانستان سفارت په وینا له دوشنبې تر پنجشنبې په تورخم او چمن کې ایسار زرګونه افغانانو ته اجازه ورکول کېږی چې افغانستان ته واوړي.

ترکمستان په جوزجان، فاریاب او سرپل باندې برښنا پرې کړه

د ترکمستان بیرغ

د افغانستان په درېیو شمالي ولایتونو جوزجان، فاریاب او سرپل باندې له نن سهاره ترکمنستان هېواد خپله برښنا پرې کړې ده.

دا خبره د جوزجان د برښنا شرکت رئیس سید منصور پویار ازادي راډيو ته وکړه.

هغه زیاته کړه: "ترکمنستان د ځينو ستونزو په خاطر چې علت‌یې له بیات پاور سره د برښنا شرکت قرارداد دی برښنا پرې کړې. د ترکمن انرګو او زموږ د برښنا شرکت ترمنځ ستونزې پیدا شوي. هغوی غواړي د پخوا په څېر ۷۰ تر ۸۰ مېګا واټه برښنا موږ ته راولېږي، خو موږ دلته خپله تر ۴۰ مېګا واټه تولید لرو. اوس د ترکمنستان له‌خوا برښنا پرې شوې ده."

ویل کېږي چې له دې مخکې هم په دغو درېیو ولایتونو باندې د ترکمنستان برښنا پرې شوې وه.

د افغانستان ګڼو ولایتونو ته برښنا اکثره له تاجکستان، ازبکستان او ترکمنستان واردېږي.

کندز د کرونا ویروس د مخنیوي په هدف قرنطین شوی

ارشیف، د کندز ښار مرکزي چوک

کندز ښار نن د کرونا ویروس د مخنیوي په هدف قرنطین شوی دی.

د کندز مرستیال والي حشمت‌الله رحیمي عرضبیګي په یوه ناسته کې ویلي چې په کندز ښار کې دوشنبه د دوو کسانو د کرونا ټسټ مثبت راووت او له همدې امله د یاد ښار د قرنطین پرېکړه شوې ده.

د کندز چارواکو له خلکو غوښتي چې د کرونا ویروس د مخنیوي په کمپاین کې له دوی سره همکاري وکړي او له خپلو کورونو ونه‌وځي.

په کندز کې به له درملتونونو، قصابیو، نانوایانو او خوراکه پلورنځیو پرته نور ټول دکانونه او مارکېټونه تر بل اعلانه تړلي وي.

له دې مخکې د افغانستان پلازمېنه کابل، لوېديځ ولایتونه او ځیني نور لوی او واړه ښارونه د کرونا ویروس د مخنیوي په هدف قرنطین شوي دي.

افغانستان کې په کرونا ویروس د اخته کسانو شمېر ۴۲۳ ته رسېدلی

افغانستان کې پر کرونا د اخته کسانو شمېر ۵۶ ته لوړ شوی.

د افغانستان عامې روغتیا وزارت وايي چې په دغه هېواد کې په کرونا ویروس د اخته کسانو شمېر ۴۲۳ ته رسېدلی.

دغه وزارت ویلي چې په کرونا د اخته خلکو شمېر د ۵۶ نویو پېښو په ثبتېدو سره دې کچې ته لوړ شوی دی.

د عامې روغتیا وزارت په وینا، په تېرو ۲۴ ساعتونو کې په کرونا ویروس باندې په هرات کې ۲۷، په کابل کې ۱۲، په کندهار کې ۱۰، په بلخ کې ۵ او په ننګرهار کې دوه کسان تازه اخته شوي دي.

هرات په ټول افغانستان کې د کرونا ویروس د زیاتو پېښو شاهد دی چې په‌کې له ۲۵۷ تنه په دې ویروس اخته دي او ورپسې کابل په ۷۳ مثبتو پېښو سره په دوهم ځای کې دی.

دې ویروس تر اوسه ۱۴ کسان مړه کړي هم دي.

غني: د داخلي محصولاتو او تولیداتو ملاتړ له لومړیتوبونو څخه دی

افغان ولسمشر محمد اشرف غني

ولسمشر غني وایي، د داخلي محصولاتو او تولیداتو ملاتړ د حکومت له لومړیتوبونو څخه دی.

ولسمشر غني چې تېره ورځ ناوخته د وېډیو کنفرانس له لارې له یو شمېر متشبثو مېرمنو سره خبرې کولې، وویل چې د کرنیزو محصولاتو د ساتنې او ملاتړ په موخه د هېواد په ۱۰ ولایتونو کې د ۱۰ سړو خونو د جوړولو کار بشپړ شوی او حکومت هڅه کوي چې متشبثو ښځو ته دوامدار او بنیادي فعالیتونه وکړي.

جمهور رئیس همداراز ټینګار وکړ چې د روغتیا د نړیوالو معیارونو مطابق د اتحادیو په تشکیل سره باید د ښځو تولیداتو ته پاملرنه وشي او متشبثې ښځې دې په دې اړه خپل وړاندیزونه له حکومت سره شریک کړي.

په دغه وېډیو کنفرانس کې یو شمېر متشبثو د کورني اقتصاد پیاوړتیا، د داخلي تولیداتو د ملاتړ، بازار موندنې، د ښځو د سوداګرۍ لپاره د ځمکو برابرولو او د سوداګرو او متشبثینو د امنیت د تأمین په اړه خبرې وکړې.

فاریاب کې د غنمو د زېرمه کولو ګدام جور شو

ارشیف

په فاریاب کې د غنمو د زېرمه کولو يو لوى ګدام ګټې اخیستنې ته وسپارل شو.

د افغانستان د کرنې او مالدارۍ وزارت ویاند اکبر رستمي نن ازادي راډیو ته وویل چې دغه ګدام د ٥ زره مټريک ټنه غنمو د زېرمه کولو ظرفيت لري.

نوموړي وویل چې دغه ګدام د کرنې وزارت د ٣٣ میلیونه افغانیو په لګښت د فاریاب په میمنې ښار کې جوړ شوی.

چارواکي وایي، د دغه ګدام په جوړېدو سره تر ډېره د غنمو د زېرمه کولو ستونزه هواره شوه.

ویل کېږي په دې سره به د افغان بزګرانو د کروندو غنمو ته هم بازار پیدا او دولت به‌يې ورنه په خپل وخت په ښه بیه وپېري چې دواړو لورو ته اقتصادي ښېګڼې لري.

د یاد ګدام کار په ۱۳۹۸ کال کې پیل او نن ګټې اخیستنې ته وسپارل شو.

بدخشان کې ۵ وسله‌وال طالبان وژل شوي

د بدخشان محلي پولیس

په بدخشان کې چارواکي وايي، د دې ولایت په وردوج ولسوالۍ کې پنځه وسله‌وال طالبان وژل شوي دي.

د بدخشان د امنیه قومنڅدانۍ ویاند ثناالله روحاني وايي، دا نښته د یکشنبې په شپه هغه مهال وشوه چې وسله‌والو طالبانو له څو خواوو د وردوج پر ولسوالۍ برید وکړ.

د ښاغلي روحاني په وینا د طالبانو دا برید د افغان امنیتي ځواکونو له‌خوا په شا تمبول شوی دی. نوموړي زیاته کړې چې د پنځو وسله‌والو پر وژل کېدو سربېره د دې ډلې اووه تنه ټپیان شوي هم دي.

طالبانو تر اوسه په دې اړه تبصره نه‌ده کړې.

کابل کې د کرونا ويروس له امله د مړ شوي ډاکتر همکاران معاينه کېږي

ارشیف

د افغانستان عامې روغتیا وزارت وايي، د هغو کسانو د کرونا ازموینې کوي چې پر دې ویروس د یو فوت شوي ډاکتر سره په تماس کې وو.

ډاکتر حنیف‌الله حنیف د یو شخصي روغتون متخصص ډاکتر و چې پر کرونا ویروس د اخته کېدو وروسته‌یې د دوشنبې په ورځ ساه ورکړه.

د عامې روغتیا وزارت ویاند وحید مایار ازادي راډیو ته وویل، څه موده مخکې هغه شخصي روغتون چې ښاغلي حنیف په‌کې کار کاوه اعلان وکړ چې د کرونا ویروس معاینات کوي.

هغه زیاته کړه: "مخکې له دې چې هر څه د عامې روغتیا له وزارت سره همغږي کړي، د کرونا د معایناتو کار يې پیل کړ چې روغتون ته‌یې د کرونا ناروغانو ورتګ زیات شو او دا ډاکتر پرې اخته شو. دا معلومه نه‌ده چې نوموړی د روغتون دننه یا بهر پر دې ویروس اخته شوی دی. خپله هغه ازموینې چې دې روغتون ترسره کړې وې، منفي وې، یوه اوونۍ وروسته چې نمونه د عامې روغتیا وزارت واخیسته، نو مثبته وه."

ډاکتر حنیف‌الله حنیف ۴۰ کلن و. ګڼو افغانانو د نوموړي پر مړینه خواشیني ښودلې ده.

هرات کې نږدې ۴۰ روغتیايي کارکوونکي په 'کوویډ-۱۹' اخته شوي

هرات کې د اخته کسانو ۲۳۰ پېښې ثبت شوې دي

په هرات کې روغتیايي چارواکي وايي، نږدې ۴۰ تنه روغتیايي کارکوونکي دغلته په کرونا ویروس اخته شوي دي.

د هرات د حوزوي روغتون سر طبیب محمد عارف جلالي ازادي راډیو ته وویل، په دې کې ډاکتران، نرسان او د بېلابېلو روغتیايي برخو کارکوونکي شامل دي.

هغه زیاته کړه: "زموږ په روغتیايي پرسونل کې رورنیز متخصصان شامل دي. له بده مرغه زموږ یو شمېر ډاکتران، نرسان، پاکوونکي، د انستیزي متتخصصان او کارمندان په کرونا ویروس اخته شوي دي."

په هرات کې روغتیايي چارواکي وايي، تر اوسه په دې ولایت کې پر کرونا د اخته کسانو ۲۳۰ پېښې ثبت شوې دي. په دې ډله کې ۷۲یې ښځې دي.

تر اوسه دغلته په 'کوویډ-۱۹' اخته کېدل لږترلږه پنځو کسانو د مړینې سبب شوی دی. هرات دا مهال د افغانستان د بل هر ولایت په مقایسه پر کرونا ویروس د اخته کسانو لوړه شمېره لري.

'پاکستان څخه د تورخم له لارې نن شااوخوا ۲۰۰۰ افغانان راستنېږي'

پاکستان څخه د افغانانو راستنېدل

په ننګرهار کې چارواکي وايي، دوی تمه لري چې نن سې شنبه به شااوخوا ۲۰۰۰ کسان له پاکستان څخه د تورخم له لارې افغانستان ته واوړي.

د ننګرهار د والي ویاند عطاالله خوګياڼي تېره شپه ازادي راډیو ته وویل، د دوشنبې په ورځ تر زرو زیات کسان د تورخم له لارې افغانستان ته وراوښتي دي چې ټول معاینه شوي او هغوی چې مشکوک وو، قرنطین شوي دي.

هغه زیاته کړه: "نن د سې شنبې په ورځ به هم دا چاره ترسره کېږي. موږ اټکل کوو چې تر دوو زرو کسان به راستانه شي. دوی به ټول معاینه کېږي. موږ په دې برخه کې هېڅ ډول ستونزه نه‌لرو."

پاکستان د کرونا ویروس د خپرېدو په اړه له څو اوونۍ اندېښنو وروسته د دوشنبې په ورځ اعلان وکړ چې د تورخم لاره په موقته توګه د افغانانو پر مخ پرانیزي.

د افغانستان د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزیر سید حسین عالمي بلخي تېره شپه ازادي راډیو ته وویل دا مهال یوازې هغو کسانو ته د تورخم څخه د اوښتو اجازه ورکول کېږي چې د افغانستان پاسپورټ او د پاکستان ویزې ولري.

په پاکستان کې تر اوسه تر ۳۷۰۰ زیات کسان پر کرونا ویروس اخته بلل شوي او تر ۵۰ زیات د دې ویروس له کبله مړه شوي دي.

د امریکا پوځ له تړون د سرغړونې په اړه د طالبانو ادعا رد کړه

ارشیف،

د امریکا پوځ له طالبانو سره په قطر کې د تړون د سرغړونې په اړه د وسله‌والو طالبانو ادعا رد کړې ده.

دغه تړون د فبرورۍ پر ۲۹مه په دوحه کې لاسلیک شو.

د دغه پوځ ویاند ډګروال ساني لګټ د اپرېل پر ۵مه په ټویټر لیکلي چې په افغانستان کې امریکایي ځواکونو له طالبانو سره تړون مراعات کړی او په دې اړه شوې ادعاوي یې بې‌اساسه بللې دي.

نوموړي دا هم لیکلي چې دا وسله‌واله ډله یعنې طالبان باید تاوتریخوالی کم کړي او خبرداری یې ورکړی چې د قطر د موافقې سره سم دوی به د افغانستان امنیتي ځواکونو دفاع ته دوام ورکړي که چېرې د طالبانو له لوري برید ورباندې وشي.

تر دې وړاندې وسله‌والو طالبانو په یوې اعلامیه کې ادعا کړې وه چې افغان او امریکایي ځواکونه په هغو سیمو کې چې جګړه‌ییزې نه‌دي هوایي بریدونه کوي او په ملکي سیمو کې عملیات ترسره کوي.

طالبانو ویلي وو چې امریکا په دې کار سره د دوحې له تړون څخه سرغړونه کوي.

دوی افغان حکومت هم تورن کړی چې د ۵۰۰۰ طالب بندیانو په خوشې کولو کې یې ځنډ راوستی.

دا هغه اقدام دی چې په بدل کې به‌یې زر افغان امنیتي ځواکونه چې له طالبانو سره بندي دي، خوشې کېږي او وروسته به بین‌الافغاني خبري پیلېږي.

افغان حکومت په تازه راپور کې د دوشنبې په ورځ وویل چې وسله‌وال طالبان د دې ډلې د هغو ۱۵ قوماندانانو خوشې کېدل غواړي چې په لویو بریدونو او بشر ضد جنایتونو کې ښکېل بلل شوي.

افغان چارواکي وایي دا غوښتنه د منلو نه‌ده.

بشر حقونو کمېسیون: میدان وردک کې د ملکي وژنو عاملین دې محاکمه شي

ارشیف، له ٢٠٠٩ کال تر ٢٠١٩ کاله پورې له ٨٦ زرو زیات ملکي وګړي وژل شوي دي.

د افغانستان د بشر حقونو خپلواک کمېسیون په میدان وردک ولایت کې د وروستیو ملکي وژنو د عاملینو د محاکمې غوښتنه کوي.

د دې کمېسیون مرستیال ویاند ذبیح‌الله فرهنګ د دوشنبې په ورځ «۱۳۹۹ کال د وري ۱۸» ازادي راډیو ته وویل: "د میدان وردګ ولایت د خلکو بشري حقونه تر پښو لاندې شوي دي، د ژوند کولو حقوق په پام کې نه‌دي نیول شوي، خو د افغانستان له حکومته غواړو چې د دې پېښې عاملین، حتی که دا پېښه په عمدي ډول نه‌وي هم ترسره شوي، ودې نیسي او د قانون منګولو ته دې وسپارل شي."

د بشر حقونو خپلواک کمېسیون د جګړې له ښکېلو خواوو څخه غوښتي چې د ښاریانو ژوند ته په پاملرنې سره، عام خلک او عمومي او غیر پوځي ځایونه په نښه نه‌کړي.

دا په داسې حال کې ده چې د بشر حقونو د خپلواک کمېسیون د سرچینو په وینا له ٢٠٠٩ کال تر ٢٠١٩ کاله پورې له ٨٦ زرو زیات ملکي وګړي وژل شوي دي.

د دې کمېسیون د شمېرو له مخې یوازې ٢٠١٩ کال کې ٢٨١٧ ملکیان وژل شوي او ٧٩٥٥ نور ټپیان شوي دي.

فراه کې د ١٠ ممیز خونو جوړېدل

ارشیف، لوګر کې یوه ممیز خونه

په فراه کې ١٠ ممیز خونې جوړې شوې.

د کرنې او مالدارۍ وزارت ویاند اکبر رستمي نن ازادي راډیو ته وویل، په کلني ډول هره ممیز خونه د ١٠ ټنه ممیزو د تولید وړتیا لري.

نوموړي زیاته کړه چې یادې ممیز خونې د فراه په پشت رود ولسوالۍ کې جوړې شوې دي.

د ښاغلي رستمي په خبره یادې ممیز خونې د څلور میلیونه او ۸۶۳ زرو او ۹۰۰ افغانیو په مجموعي لګښت جوړې شوې چې لګښت‌یې د کرنې او مالدارۍ وزارت له لوري ورکړل شوی دی.

د کرنې او مالدارۍ وزارت وایي، له دې سره په فراه کې د جوړو شویو ممیز خونو شمېر ٣٦ ته ورسېد.

دغه ممیز خونې د فراه په پشت رود، خاک سفید کې جوړې شوې چې بڼوالو سره له اقتصادي پلوه د پام وړ مرسته کړې ده.

نور راوښيه

XS
SM
MD
LG