د نړۍ د کاتولیکانو مشر پاپ فرانسېس پرون له واتیکانه بېرته ستون شو او دغلته‌یې د کرونا وایروس د قربانیانو روح او له دې امله د ناروغانو د جوړېدو دعا وکړه.

واتیکان په یوه اعلامیه کې ویلي چې ۸۳ کلن پاپ لومړی د "سانتا ماریه ماګیوري" له کلیسا لیدنه وکړه او وروسته پلی د "ان مرچیلو ګورو" کلیسا ته روان شو.

په اعلامیه کې راغلي، پاپ ځکه دغه کلیسا د دعا لپاره انتخاب کړې ده چې دلته پخوا په ۱۵۲۲ کال کې دعا د طاعون سراسري ناروغۍ مخه نیولې وه.

پاپ فرانسېس دلته د کرونا وایروس د پای ته رسېدو دعا وکړه.

دا په داسې حال کې ده چې په ایټالیا کې پرون د کرونا له کبله د ۳۶۸ نورو کسانو د مړینې خبر ورکول شو چې ورسره دغه هېواد کې د کرونا وایروس له امله د مړو شویو کسانو شمېر له ۱۸۰۰ واوښت.

په تهران کې د ایات الله علي خامنه اي د جنازې مراسم پیل شول.

د ایران د پخواني مذهبي مشر ایات الله علي خامنه اي د جنازې مراسم نن شنبه سهار شپږ بجې پیل شوي چې تر پنجشنبې ورځې به دوام وکړي.

خامنه اي او د کورنۍ نور څلور غړي يې د امریکا او اسراییلو په بریدونو کې څلور میاشتې وړاندې ووژل شول.

د خامنه اي او د کورنۍ د غړو مړي يې د تهران په مصلی کې د خلکو وروستي درناوي ته اېښودل شوي چې پنځه ورځې وروسته به په خپله پلرنۍ هدیره مشهد کې خاورو ته وسپارل شي.

فرانس پریس خبري اژانس لیکي،" مراسمو ته شدید امنیتي تدابیر نیول شوي، ټولې لارې تړلي دي او تمه ده هوايي حریم هم وتړل شي".

د خامنه اي د جنازې په مراسمو کې تراوسه په زرهاوو کسانو ګډون کړی دی.

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزیر، د پاکستان صدراعظم شهباز شریف، د روسیې پخوانی ولسمشر دیمیتری میدویدیف او د افغانستان د ړنګ شوي جمهوریت یو شمیر چارواکو په دغه مراسمو کې ګډون کړی دی.

تراوسه معلومه نه ده چې د ایات الله خامنه اي ځایناستی مجتبی خامنه اي به په دې مراسم کې ګډون وکړي او که نه.

د اسراییلو پوځ وايي، د لبنان په جنوب کې يې د حزب الله څو مرکزونه په نښه کړې دي.

دغه پوځ د جمعې په ورځ د جولای په دریمه په یو بیان کې وویل،" د حزب الله شاوخوا لس تاسیسات او د وسلو بار لارې يې ویشتي دي".

امریکا متحده ایالاتونه حرب الله ډله یو ترهګریز سازمان بولي، خو اروپايي ټولنه د دغې ډلې پوځ څانګه د ترهګرو ډلو په لیست کې شامله کړې ده.

اسراییلو او لبنان تیره اونۍ د امریکا په ملاتړ یوه هوکړه لاسلیک کړه، څو د دواړو هېوادونو ترمنځ سولې ته لار هواره کړي او د ایران له ملاتړه برخمنه حزب الله ډله بې وسلې کړي.

تمه ده راتلونکې اوونۍ د ترکیې په پلازمینه انقره کې د ناټو سازمان په سرمشریزه کې د ایران د اټومي پروګرام او هرمز تنګي په اړه خبرې وشي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ هم په دغه غونډه کې ګډون کوي.

په هغه بیان کې چې ناټو سازمان د جمعې په ورځ د جولای په دریمه خپور کړی د ولسمشر ټرمپ په حواله راغلي،" ایران باید اټومي وسلو ته لاسرسی ونه مومي او پر ایران دې فشار راوړل شي څو په هرمز تنګي کې د کښتو ازاد تګ راتګ ته اجازه ورکړي".

په ناټو سازمان کې د امریکا دایمي استازي مېټیو ویټیکر د تیرې چهارشنبې په ورځ ویلي و،" د تهران او واشنګټن ترمنځ له تړون وروسته له ناټو غړو هېوادونو سره د امریکا کړکیچ کم شوی او غړي هېوادونه به د انقري په غونډه کې د پخوا پرتله سره متحد وي".

ایران او امریکا تیره میاشت د ۶۰ ورځو په موخه یوه هوکړه لاسلیک کړه چې له مخې يې په هرمز تنګي کې د کښتو تګ راتګ ته په موقته توګه اجازه ورکړل شوي ده.

د ایران حکومت د پخواني مشر علی خامنه ای د جنازې لپاره خاص مراسم پیل کړي دي.

ایت الله خامنه ای، د کورنۍ یو شمیر غړي او ملګري یې څه دپاسه څلور میاشتې مخکې په ایران باندې دامریکا او اسرائیل د ګډ برید پیل کې ووژل شول.

ایراني رسنیو د جمعې په ورځ رپوټ ورکړ چې دخامنه ای جسد دتهران مصلا ته انتقال شوی دی.

دغه رپوټونه وايي بهرني پلاوي ټاکل شوې د ایران پخواني مشرته د درناوي مراسم پرځای کړي.

افغانستان کې د طالبانو د حکومت د ریاست الوزرا مرستیال ملا عبدالغنی برادر او بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقی هم ددغو مراسمو لپاره تهران ته تللي دي.

د ایران د حکومت چارواکو د خامنه ای د جنازې او خاورو ته سپارلو لپاره دیوې اونۍ پروګرام برابر کړی دی او هیله لري چې په «ملیونونو» کسان په کې برخه واخلي.

خو د خامنه ای د څه دپاسه دیرش کلنې واکمنۍ په دوران کې ګڼ شمیر ایرانیان د ځپنې ، ګواښ ، ویرې، او سیاسی- اجتماعي اختناق سره مخامخ وو.

حتی تردې چې د کب په نهمه یې د مرګ له اعلان وروسته ځینو ایرانیانو خوښې څرګنده کړه چې دا موضوع وروسته د یوشمیر ایرانیانو د نیول کیدو اودهغوی په حق کې د درنو سزاګانو د صادریدو سبب شوه او ځینې حتی د اعدام له خطر سره هم مخامخ شول.

ناټو کې د امریکا دایمي استازی وايي چې له ایران سره د جګړې په تړاو د واشنګټن او ځینو متحدانو ترمنځ اختلافات اوس پای ته رسېدلي دي.

متیو ویتاکر ویلي، هغه کړکېچونه چې د ایران پر ضد د پوځي عملیاتو له امله رامنځته شوي وو، اوس له منځه تللي او د ناټو غړي انقره کې د مشرانو د راتلونکې غونډې په درشل کې ډېر همغږي شوي دي.

ویتاکر خبریالانو ته وویل، ولسمشر ډونالډ ټرمپ له دې امله ناخوښ و چې د ناټو ځینو غړو هېوادونو امریکا ته اجازه ورنه کړه چې د ایران پر ضد په عملیاتو کې د دوی اډو یا هوايي حریم څخه استفاده وشي او وروسته یې پر دې بریدونو نیوکې هم وکړې.

د راپورونو له مخې، د ایران وروستۍ جګړه او د اوکراین د جګړې اړوند مسایل د ناټو د راتلونکې سرمشریزې له مهمو موضوعاتو څخه دي.

ټاکل شوې چې دا غونډه د دفاعي بودجې پر زیاتوالي، د پوځي صنایعو د ظرفیت پر پراختیا او په منځني ختیځ کې د ناټو پر رول متمرکزه وي.

د متحدو ایالاتو ولسمشر د چهارشنبې په ورځ وویل چې ایران سره خبرې «ډیرې ښې» پرمخ ځي.

دونالد ټرمپ واشنګټن کې خبریالانو ته وویل چې امریکا څو ورځې مخکې په ایران سخت بریدونه وکړل خو د دواړو خواوو ترمینځ قطر کې وروستۍ غونډې ښې ترسره شوي دي.

ټرمپ داهم وویل چې «د ایران د اټومي وسلې د لیرې کولو بهیر په ښه توګه د پرمختګ په حال کې دی.»

ټرمپ زیاته کړه چې «ښې غونډې شوي او ګورو چې څه کیږي. «

رسنیو د ټرمپ له دغو څرګندونو څو ساعته مخکې رپوټ ورکړ چې په دوحه کې دامریکا او ایران ترمینځ غیرمستقیمې «تخنیکي خبرې« وشوې.

د پاکستان او قطر په منځګړیتوب دغه خبرې دایران او امریکا ترمینځ د وروستي تفاهم لیک د پلي کولو لپاره ترسره شوي دي.

لوی امریکايي مرکچیان، سټیف ویتکاف او جرد کوشنر قطري منځګړو سره خبرو لپاره دتیرې دوشنبې په ورځ دوحې ته ورسیدل او دسه شنبې په ورځ یې صدراعظم شیخ محمد بن عبدالرحمن ال ثاني سره ولیدل.

خو ټاکل شوې نه ده چې دوی په تخنیکي خبرو کې برخه واخلي.

نیپال د مرغانو د انفلونزا د خپرېدو له زیاتوالي سره مخ دی؛ هغه ناروغي چې تر اوسه یې له نیم میلیون څخه ډېر مرغان له منځه وړي دي.

رویټرز خبري اژانس رپوټ ورکوي چې د نیپال چارواکو د چهارشنبې په ورځ وویل، چې د قرنطین دولتي مرکزونه هم د خوړو د خوندیتوب د معیارونو د رعایت څخه ډاډمنتیا لپاره د تیارسئ په حالت کې دي.

په نیپال کې د مرغانو د انفلونزا لومړنۍ پېښه د روان کال په مارچ میاشت کې ثبت شوه، او له هغه وخت راهیسې دا ناروغي د پلازمینې کتمندو په ګډون د دغه هېواد له ۷۷ ولسوالیو څخه ۱۱ ولسوالیو ته خپره شوې ده.

خو د چارواکو په وینا، تر اوسه په دغه هېواد کې د مرغانو د انفلونزا هېڅ انساني پېښه نه ده ثبت شوې.

د امریکا مرستیال ولسمشرجي ډي ونس یوځل بیا دې ټکي ته اشاره کړې چې که له ایران سره ډیپلوماسي ناکامه شي، سپینه ماڼۍ چمتو ده د دې هیواد پر وړاندې له ځواک کار واخلي. د ازادي راډیو د خبر د مرکزي څانګې د راپورله مخې د جي ډي ونس دغه څرګندونې چې د سې شنبې په ورځ یې له یوې امریکایۍ رسنۍ سره په مرکه کې کړي، د هغه تفاهم لیک د تطبیق په اړه اندیښنې راپورته کوي چې جګړه یې درولې خو اساسي اختلافونه یې نه دي حل کړي.

جي ډي ونس وویل، یا به یو اوږدمهاله تړون رامنځته کیږي چې په ترڅ کې یې به دایمي او د تایید وړ اټومي څارنې ترسره کیږي، او یا به بیا پوځي اقدام ته مخه کېږي څو هغه لاسته راوړنې خوندي شي چې واشنګټن تراوسه ترلاسه کړي دي. د جي ډي ونس په خبره ولسمشر ډونالډ ټرمپ غواړي ډیپلوماسي مخ ته لاړه شي خو یوازې په هغه صورت کې چې تهران پر خپل اټومي پروګرام د تطبیق وړ محدودیتونه ومني.

د امریکا مرستیال ولسمشر همدارنګه وویل چې د ایران عامه پیغامونه متضاد دي، له یوې خوا تهران د سولې له خبرو انکار کوي، خو له بلې خوا مني چې تخنیکي خبرې روانې دي. فرانسپرس آژانس د یوه ډیپلوماټ له قوله چې له خبرو خبردی، ویلي چې ټاکل شوې امریکایي او ایراني چارواکي د چهارشنبې په ورځ په دوحه کې د قطري او پاکستاني منځګړو په مرسته غیرمستقیمو تخنیکي خبرو ته کښیني.

ایران ۲۵۰۰ افغانانو ته وړیا ویزې ورکړي چې د ایران د پخواني مشر ایات الله علي خامنه ‌يي د جنازې په مراسمو کې ګډون وکړي.

ایراني رسنیو د سې ‌شنبې په ورځ، د چنګاښ ۹مه، د خراسان رضوي د والي د مرستیال علي عسکري له قوله راپور ورکړی چې د افغانستان شاوخوا ۴۰۰۰ وګړي به په دغو مراسمو کې د ګډون لپاره له ځمکنیو سرحدي لارو ایران ته داخل شي.

علي عسکري ویلي چې د افغان وګړو معلومات به د سرحدي دروازو پر مهال ثبتېږي او تر هغه وخته چې له ایرانه ووځي تر څارنې او ارزونې لاندې به وي، څو د هغوی د غیرقانوني پاتې کېدو مخه ونیول شي.

په پام کې ده چې د ایات الله علي خامنه یې د جنازې مراسم د جولای په څلورمه پیل شي او په تهران، قم او عراق کې یې له ترسره کیدو وروسته د جولای په نهمه په مشهد کې خاورو ته وسپارل شي.

امریکا کې میشت یو افغان د وسلې د ناقانونه لرلو له امله په ۲۲ میاشتو حبس محکوم شوی دی.

د اریزونا ایالت سارنوالۍ په خپل ویبسایټ لیکلي چې ۳۰ کلن سید حیدرنجیب چې امریکا کې یې ددایمي هستوګنې غوښتنلیک رد شوی دی د ۲۰۱۸ کال د مارچ میاشتې له اتمې نیټې راهیسې امریکا کې په غیرقانوني توګه اوسیده.

دامریکا فدرالي پولیسو(FBI) په یوه ټولنیزه رسنۍ کې د نوموړي عکسونه او ویډیوګانې لیدلي چې په کې وسله له ځان سره ګرځوي.

کله چې په ۲۰۲۳ کال دهغه کور او موټر پلټل شوي نو په موټر کې یې یومیل AR-15 ډوله ټوپک او ۱۷۵ مرمی میندل شوي دي.