په ليبيا کې دوو سيالو ادارو، د ملګرو ملتونو ملاتړلرونکي د ملي تړون حکومت او د خليفه حفتر د ليبيا د ملي پوځ اداره وايي دوى پر اوربند سلا کړې ده.

د حفتر ځواکونو، چې ځان د لیبیا ملي پوځ ګڼي وویل اوربند، چې له نن څخه عملي کېږي، له دې سره تړلی، چې په طرابلس کې د ملي تړون حکومت یې ومني.

د خليفه حفتر د لیبیا د ملي پوځ وياند احمد مسماري په یوه ویډیويي پیغام کې وویل: "د ليبيا د عرب وسلوالو ځواکونو عمومي قومانداني د تېرې شپې له دوولسو بجو په غربي ساحه کې د پوځي عملياتو درول او اوربند اعلانوي هيله لري چې مخالف لورى هم دغه اوربند له همدې شېبې مراعت کړي، د اوربند هر راز سرغړونې ته به سخت ځواب وویل شي."

نن سهار وختي د ملي تړون حکومت په یوه انلاین بیان کې ویلي: "د اوربند لپاره د ترکیې او روسیې د ولسمشرانو د غوښتنې په ځواب کې، د ملي تړون د حکومت د ولسمشرۍ شورا مشر د شپې له دوولسو بجو څخه، چې د جنورۍ دوولسمه کېږي، اوربند اعلانوي."

د طرابلس حکومت تر دې مخکې د اوربند د غوښتنې هرکلی کړی و خو ویلي یې وو چې د خپلو اتباعو ساتنه یې مسوولیت دی.

تر دې مخکې د روسيې او ترکيې د اوربند له غوښتنې سره سره د خليفه حفتر د ليبيا ملي پوځ ويلي وو، له طرابلس څخه د ملګرو ملتونو د ملاتړلرونکي حکومت د ايستلو لپاره به له خپلې مبارزې لاس وانخلي.

په ليبيا کې د ملګرو ملتونو مرستندوى ماموريت ويلي، چې د اوربند هرکلى کوي او له ټولو خواوو يې غوښتنه کړې، چې دغه اوربند په جديت مراعت کړي.

دغه ماموريت له ښکېلو لوريو غوښتنه کړې، چې د ټولو لانجو د حل لپاره د ليبيايانو ترمنځ د ديالوګ له لارې سوله ييزو هڅو ته زمينه برابره کړي.

ګڼ څارونکي وايي، د ليبيا پاشل شوي او بې ثباته پوځي اتحاد ته په پام سره به په دغه هېواد کې د اوربند ساتل ګران کار وي.

وروسته له هغې چې په ٢٠١١میلادي کال کې پخوانى واکمن معمر القذافي له واک څخه تر پرځول کېدو وروسته ووژل شو، په ليبيا کې ناکرارۍ روانې دي.

دغه هېواد دوې سيالې ادارې لري، چې يوه يې په طرابلس کې د ملي تړون هغه حکومت دى چې ملګري ملتونه يې په رسميت پېژني او بله هم د ليبيا په توربوک ښار کې د خليفه حفتر اداره ده.

د ناټو غړى هېواد ترکيه او د هغې متحد قطر د ليبيا د ملي تړون حکومت ملاتړ کوي.

د ترکيې ولسمشر رجب طيب اردوغان ويلي چې د ملي تړون حکومت د ثبات د يقيني کولو لپاره يې ليبيا ته خپل پوځي پرسونل لېږلى دى.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د کانګرس له منځمهاله ټاکنو مخکې پر ایران د بریدونو په اړه پر ځینو انتخابونو غور کوي.

امریکايي رسنیو اکسوس او اتلانتیک پرون چهارشنبې د امریکايي چارواکو په حواله راپور ورکړی چې ولسمشر ټرمپ د پنټاګون او په منځني خیتځ کې د امریکا د مرکزي قومندانۍ (سنټکام) له چارواکو سره پر ایران د بریدونو د بیا پیل لپاره پر ځینو انتخابونو غوره کوي.

خو چارواکو ویلي چې لا تراوسه کومه نهایي تصمیم نه دی نیولی شوی.

د اکسوس په خبره، سنټکام ته څو ورځې وړاندې امر شوی و چې پر ایران د بریدونو لپاره لازمې تیارۍ ونیسي.

امریکايي چارواکو ویلي د دې احتمال شته چې دغه بریدونو د اکټوبر په ۲۷مه او یا هم د نوامبر په دریمه له سره پیل شي.

د اکسوس په ټکو، ښايي په بریدونو کې د ایران د انرژۍ تاسیسات او د اټومي پروګرام د غني کیدو مرکزونه په نښه شي.

ولسمشر ټرمپ له دې مخکې خبرداری ورکړی و چې ډير ژر به د ایران په اړه یو نهایی تصمیم ونیسي.

تمه ده د امریکا د کانګرس منځمهاله ټاکنې په راروانه نوامبر میاشت کې ترسره شي.

پر اوکراین د روسیې د بې پیلوټه الوتکو په بریدونو کې لږترلږه ۲۵کسان وژل شوي او یو شمیر نور ټپیان دي.

اوکرایني چارواکو ویلي چې په دې بریدونو کې د خلکو د استوګنې کورونه او د انرژۍ تاسیسات په نښه شوي دي.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زلنسکې بیا پر روسیې د ځوابي بریدونو خبره کړې ده.

په وروستیو کې روسیې پر اوکراین خپلو بریدونو ته زور ورکړی او له بهرنیو ډېپلماټانو يې غوښتي چې د پلازمینې کییف په ګډون د اوکراین له ښارونو ووځي.

د هند د سینما مشهور لوبغاړی نانا پاټیکر د ۷۵کلونو په عمر ومړ.

هندي رسنیو لیکلي چې هغه نن سهار وختي په خپل کور کې د زړه د حملې له کبله ساه ورکړې ده.

د هند صدراعظم نریندرا مودي پر خپلې ایکس پاڼې د پاټیکر د مړینې په اړه له احساساتو ډک پیغام خپور کړی او ویلي دي چې د نوموړي مړینې داسې تشه رامنځته کړې چې ډکول به يې ستونزمن وي.

نانا پاټیکر د هندي او مراټهي سینما د پیژندل شویو لوبغاړو له ډلې و.

هغه خپل هنري سفر په ۱۹۷۸کال کې پیل کړی و چې نږدې پنځه لسیزې يې دوام ورکړ.

نانا پاټیکر په فلمونو کې د مرکزي رول سربیره د یو شمیر فلمونو ډایریکټري کړې او څو فلمونو ته يې سندرې ویلي دي.

فرانسوي ساینس‌پوه هانري کاګان او جاپاني ساینس‌پوه کنسو سوای په ګډه د ۲۰۲۶ کال د کیمیا د نوبل جایزه وګټله.

د نوبل کمېټې د چهارشنبې په ورځ اعلان وکړ چې دواړو ساینس‌پوهانو ته دا جایزه د نامتقارن عضوي ترکیب په برخه کې د غیر خطي اغېزو او ځان‌کټالیز د کشف له امله ورکړل شوې ده.

د دوی څېړنو د مالیکولونو د هندسې په اړه د پوهې په پراختیا او د درملو په جوړولو کې مهم رول لوبولی دی.

د نوبل دا جایزه به چې ۱۲ میلیونه سویډني کرونه، یا شاوخوا ۱،۲ میلیون ډالره کېږي، د دواړو ترمنځ ووېشل شي.

دوی به د ډسمبر په ۱۰مه په ستاکهولم کې د نوبل مډالونه ترلاسه کړي.

د نوبل د سولې له جایزې پرته چې په اسلو کې ورکول کېږي، نورې ټولې د سویډن په ستاکهولم کې ورکول کېږي.

اسرائیل د چهارشنبې په ورځ، د تلې په ۱۵مه، د حماس د اکتوبر د اوومې د برید دریمه کلیزه د یاد غونډو په جوړولو سره ونمانځله.

د قربانیانو کورنیو په چوپتیا کې د وژل شویو کسانو یاد ته درناوی وکړ، او ځینو نورو د خپلو عزیزانو د خوښې موسیقۍ په غږولو سره د هغوی یاد تازه کړ.

حماس چې د امریکا متحده ایالات او اروپايي ټولنه یې د یوې ترهګرې ډلې په توګه پیژني، د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر په ۷ پراسراییل برید وکړچې په نتیجه کې یې په اسراییل کې تر ۱۲۰۰ ډېر کسان ووژل شول او شاوخوا ۲۵۱ کسان غزې ته یرغمل یووړل شول. له دغه برید وروسته اسرائیل پر غزې پراخ پوځي عملیات پیل کړل. په غزه کې د روغتیايي چارواکو د شمېرو له مخې، د اسرائیل په بریدونو کې تر ۷۰ زرو ډېر کسان وژل شوي دي. ملګرو ملتونو دا شمېرې په خپلواکه توګه نه دي تایید کړې.

د فرانس پرېس خبري اژانس د راپور له مخې، په اسراییل کې د دغه برید د دریمې کلیزې د یاد له مراسمو سره په یوه وخت، اسراییل پرغزې تازه بریدونه کړي دي. په غزه کې چارواکي وايي، د شپې په دغو بریدونو کې لږ تر لږه دوه کسان وژل شوي دي.

د راپورله مخې د اکتوبر د اوومې د برید د قربانیانو درېیمه کلیزه داسې مهال نمانځل کېږي چې اسرائیل پارلماني ټاکنو ته نږدې شوی او په تېرو درېیو کلونو کې د صدراعظم بنیامین نتانیاهو کړنې د انتخاباتي سیالیو له مهمو موضوعاتو څخه دي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي، واشنګټن غواړي په ارکتیک یا شمالي قطبي سیمه کې د امنیت د پیاوړتیا لپاره خپلې هڅې زیاتې کړي. هغه خبرداری ورکړی چې د امریکا سیالان او مخالفان لا له وړاندې په دې ستراتیژیکه سیمه کې خپل فعالیتونه پراخوي.

روبیو د ناټو درېیو متحدو هېوادونو ته د سفر په لومړي پړاو کې، د آیسلنډ د بهرنیو چارو له وزیرې تورګردور کاترین ګونارسدوتیر سره په ګډه خبري غونډه کې وویل، آیسلنډ د خپل مهم جغرافیایي موقعیت له امله د شمالي امریکا او اروپا په دفاع او امنیت کې مهم ځای لري.

روبیو دا سفر داسې مهال پیل کړی چې د شمالي قطب په سیمه کې د روسیې پوځي او پټ فعالیتونو او هلته د چین مخ پر زیاتېدونکې لېوالتیا د لوېدیځو هېوادونو اندېښنې زیاتې کړې دي.

روبیو وویل: "آیسلنډ زموږ د ګډې سیمې د امنیت او دفاع په تړاو د ډېرو مهمو مسئلو په مرکز کې دی."

هغه زیاته کړه: " ګواښونه مخ په زیاتېدو دي، له همدې امله په ټوله کې ارکتیک او په ځانګړي ډول آیسلنډ ته پاملرنه خورا مهمه ده."

د امریکا مرستیال ولسمشر جي ډي ونس وايي، د ایران حکومت باید د جګړې د پای ته رسېدو لپاره د یورانیمو د غني کولو وړتیا د پام وړ راکمه کړي. هغه ټینګاروکړچې امریکا له ایران سره په خبرو کې یوازې په ژمنو بسنه نه کوي، بلکې له تهران څخه د عملي اقداماتو غوښتنه کوي.

ونس له رویټرز خبري اژانس سره په مرکه کې، چې د چهارشنبې په سهار د تلې پر ۱۵مه خپره شوه، وویل چې امریکا د ایران له ولسمشر مسعود پزشکیان او د بهرنیو چارو له وزیر عباس عراقچي سره په تماس او خبرو کې ده. خو د هغه په وینا، واشنګټن ته لا روښانه نه ده چې دغه دوه ایراني چارواکي د ایران د واک په اوسني جوړښت کې تر کومې کچې د پرېکړو واک لري.

د ونس دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې تهران او واشنګټن په وروستیو اوونیو کې د جګړې د پای ته رسولو او د هرمز تنګي د بشپړ پرانیستلو لپاره یو بل ته وړاندیزونه کړي دي. خو دواړه لوري لا هم د خبرو د چوکاټ او د ایران د اټومي پروګرام پر سر ژور اختلافونه لري.

د کاسوو پارلمان جسټینا شیروکا پولا د دغه هېواد د نوې ولسمشرې په توګه وټاکله او په دې سره یې د یوه نوي سیاسي کړکېچ او له وخت مخکې انتخاباتو مخه ونیوله.

شیروکا پولا د چهارشنبې په سهار په پارلمان کې د پټې رایې اچونې په لومړي پړاو کې ۸۱ رایې ترلاسه کړې. د ۱۲۰ کسیز پارلمان له خوا د ولسمشر د ټاکلو لپاره لږ تر لږه ۸۰ رایو ته اړتیا وه.

رایه اچونه د ولسمشر د ټاکلو د قانوني ضرب‌الاجل له پای ته رسېدو یوازې شپږ دقیقې مخکې پیل شوه. که پارلمان پر وخت د نوي ولسمشر په ټاکلو نه وای بریالی شوی، پارلمان به منحل او له وخت مخکې انتخابات به ترسره شوي وای.

دا ټاکنه وروسته له هغې ممکنه شوه چې په وروستۍ شېبه یوه سیاسي هوکړه وشوه. د دې هوکړې یوه مهمه برخه په هاګ کې د کاسوو د جګړې د جرمونو د ځانګړې محکمې د واکونو د محدودولو لپاره د قانوني بدلونونو تصویب و.

د سعودي عربستان په مشرۍ ائتلاف وايي، د یمن د حوثیانو یو بالستیک توغندی یې چې د ریاض پر لور توغول شوی و، شنډ کړی دی.

حوثیانو ویلي چې د ریاض نړیوال هوايي ډګر، د ابها هوايي ډګر او د خمیس مشیط د کینګ خالد هوايي اډه یې په توغندیو او ډرونونو ویشتلي دي.

دا بریدونه داسې مهال شوي چې په یمن کې د حوثیانو او د سعودي عربستان د ملاتړ لرونکو حکومتي ځواکونو ترمنځ سختې جګړې روانې دي. د فرانسپرس خبري اژانس د سرچینو په وینا، یوازې په یوه ورځ کې د دواړو خواوو تر ۲۷۰ ډېر جنګیالي وژل شوي دي.

د جګړې د دواړو لورو ادعاوې په خپلواکه توګه نه دي تایید شوې.

د پاکستان د پخواني او زنداني صدراعظم عمران خان پلویانو د یکشنبې په ورځ د دغه هېواد له شمال لوېدیځ څخه د اسلام‌اباد پر لور خپل لاریون پیل کړ او د هغه د خوشې کېدو غوښتنه‌یې وکړه.

دا لاریون وروسته له هغه پیل شو چې د پاکستان د تحریک انصاف ګوند او حکومتي چارواکو ترمنځ د کړکېچ د کمولو او د عمران خان د خوشې کېدو په هدف څو پړاو خبرې بې‌نتیجې پای ته ورسېدې.

شهباز شریف خبرداری ورکړ چې د اعتراضونو دوام د هېواد اقتصاد ته زیان رسولای شي او زیاته‌یې کړه چې حکومت د خلکو د سر او مال د خوندیتوب مسؤلیت لري.

پاکستاني چارواکي له څو اوونیو راهیسې اسلام‌‌اباد ته د معترضانو د احتمالي ننوتلو لپاره چمتووالی نیسي.

عمران خان چې د ۲۰۲۳ کال د اګسټ له میاشتې راهیسې په زندان کې دی، پرې د فساد په ګډون یو شمېر تورونه لګول شوي چې ده او حقوقي ډلې یې رد کړي او هغه‌یې سیاسي انګېزه بللي دي.