ملګري ملتونه وايي له فساد سره د مبارزې په برخه کې د افغانستان لاس ته راوړنې ستايي خو په دې برخه کې په لا زیاتو پرمختیاوو ټینګار کوي.

په کابل کې د ملګرو ملتونو مرستندویه دفتر یا یوناما دا خبره نن د فساد په وړاندې د مبارزې د نړیوالې ورځې په مناسبت یوه خبرپاڼه کې کړې ده.

په خبرپاڼه کې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي استازي تدامیچي یاماموتو له خولې ویل شوي: "ملګري ملتونه د هغو حقوقي کړنلارو، پالیسیو او بنسټیزو پرمختګونو هرکلی کوي، چې له فساد سره د مبارزې لپاره په افغانستان کې رامنځ ته شوی چوکاټ پیاوړی کوي. "

د یماموتو له خولې وړاندې ویل شوي: ”ډیره مهمه ده چې اوس د قوانینو په عملي کولو تمرکز وشي او له فساد سره د مبارزې د هوډ څرګندولو په خاطر له هغو کسانو سره حساب کتاب وشي، چې سرغړونه کوي."

ملگري ملتونه وايي، د جزا د نوي قانون، اطلاعاتو ته د لاس رسي قانون، د فساد په وړاندې د مبارزې قانون او د ۲۰۱۷ کال د فساد پرضد ستراتیژۍ په ګډون د فساد په وړاندې د افغان حکومت د پورته شویو ګامونو ملاتړ کوي خو پر عملي کیدو یې هم ټینګار کوي.

د یوناما خبرپاڼه زیاتوي، ملګري ملتونه هغه ستونزمن امنیتي وضیعت درک کوي چې افغان قاضیان او څارنوالان په کې فعالیت کوي او د قضايي چارواکو هدفي وژنې غندي.

د ملګرو ملتونو په وینا په داسې حال کې د فساد پر ضد د مبارزې عدلي مرکز د درغلیو قضیې څیړي خو دا مرکز لا هم په لوړ کچ د درغلیو د موثرې څیړنې په برخه کې موثر پرمختګ نه لري.

د یوناما په وینا د اداري فساد د اړوندو څیړنو په اړه د نیونې او احضار یو شمیر امرونه او د ممنوع الخروج حکمونه نه دي عملي شوي او ډیر محکوم شوي باید ونیول شي او سزا پرې عملي شي.

ملګرې ملتونه د 2003 میلادي کال راهېسې هر کال د ډیسمبر 9مه د اداري فساد پر ضد د نړېوالې ورځې په نوم لمانځي.

د افغانستان له پيژندل شوي کرکټر رحمن الله ګربز څخه د بنګله دیش د کرکټ د فساد ضد کمېټې تحقیقات کړي.

ګربز دمګړۍ د بنګله دیش د کرکټ په غوره لیګ بي پي ایل کې له ډاکه کپټالز سره لوبیږي.

د دغه ټیم اجرايي رییس عتیق فهد رسنیو ته ویلي چې د فساد ضد کمېټې غړي د شنبې په شپه له اجازې پرته په هوټل کې د رحمن الله ګربز خونې ته ورننوتي او له هغه یې تحقیقات کړي او مبایل یې ترې ضبط کړی.

فهد ویلي له یوه لوی او پيژندل شوي نړیوال لوبغاړي سره دا چلند ناسم دی او باید په دې اړه د بنګله دیش کرکټ لازم سپیناوی ورکړي.

لا معلومه نه ده چې د بنګله دیش د کرکټ د فساد ضد کمېټې غړو ولې د رحمن الله ګربز په اړه اقدام کړی.

خو د بنګله دیش د غوره لیګ د مشرتابه پلاوي غړي افتخار رحمن میټو بیا ادعا کړې چې د فساد ضد کمېټې غړو له ګربز سره کوم ناسم چلند یا ناقانونه کار نه دی کړی.

په بغلان ولایت کې طالب چارواکي وايي چې په روان لمریز کال کې په دغه ولایت کې په ترافیکي پېښو کې ۱۱۵ تنه مړه شوي دي.

په بغلان کې د طالبانو د ترافیکو مدیر قاري نذیرالله عابدي پرون (شنبې) دولتي خبري اژانس باختر ته ویلي چې د سږ کال له حمل میاشتې له پیله تر اوسه په دغه ولایت کې د ترافیکي پېښو له امله ۱۱۵ کسان مړه شوي او ۶۸۴ نور، چې ښځې او ماشومان هم پکې شامل دي، ټپیان شوي دي.

نوموړي د موټرچلوونکو بې‌احتیاطي، د سړکونو خرابوالی او تنګوالی، او د ترافیکي قوانینو نه مراعتول د دغو پېښو عوامل بللي دي.

د بدخشان ولایت په ارګو ولسوالۍ کې د ترافیکي پېښې له امله د یوې کورنۍ پنځه غړي مړه شوي دي.

د دې ولایت ځایي مسوولانو پرون (شنبې) رسنیو ته وویل چې دا پېښه د جمعې په ورځ (د جدي ۱۹ مه) له سړکه د یوه موټر د اوښتو له کبله د ارګو ولسوالۍ طرق کلي ته څېرمه شوې ده.

په بدخشان کې د طالبانو د پولیسو ویاند احسان‌الله کامګار ویلي چې ټول قربانیان د یوې کورنۍ غړي وو.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د ترکیې د پولیسو هغه راپور رد کړ چې پکې ویل شوي افغانستان لا هم د هیروئینو لویه سرچینه ده.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویاند عبدالـمتین قانع پرون (شنبې) کورنیو رسنیو ته وویل، د اسلامي امارت د مشر د فرمان پر بنسټ د دې وزارت ځواکونو د نشه‌یي توکو پر ضد جدي او پراخ عملیات پیل کړي دي.

نوموړي ټینګار وکړ، هغه کسان چې ادعا کوي افغانستان لا هم د نشه‌یي توکو نړیواله سرچینه ده، د افغانستان له اوسنیو واقعیتونو خبر نه دي.

عبدالمتین قانع همداراز ویلي چې په افغانستان کې د نشه‌یي توکو تولید ۹۵ سلنه کم شوی دی.

د ترکیې رسنیو د خپل هیواد د پولیسو له قوله راپور ورکړی چې افغانستان لا هم د هیروئینو اصلي سرچینه ده.

د جرمني د کورنیو چارو وزارت تایید کړې چې ۳۲ افغانان، چې د جرمني د منلو رسمي ژمنه ورسره شوې وه، له پاکستان څخه جرمني ته لېږدول شوي دي.

د دویچه‌وېلې د پروني (شنبې) د راپور له مخې، د جرمني د کورنیو چارو وزارت یوه ویاند ویلي چې دغه کسان په الوتکه کې برلین ښار ته رسېدلي دي.

د هغه په وینا، په وروستیو اوونیو کې هغه افغانان، چې د منلو ژمنه ورسره شوې وه، په څو جلا الوتنو کې جرمني ته بېول شوي دي.

د راپور پر بنسټ، دغو افغانانو څو میاشتې او په ځینو مواردو کې ان کلونه په پاکستان کې د ویزې د صادرېدو او جرمني ته د انتقال لپاره انتظار ایستلی دی.

ټاکل شوې وه چې د دوی د انتقال بهیر د ۲۰۲۵ میلادي کال تر پایه بشپړ شي.

د جرمني حکومت د ۲۰۲۵ میلادي کال د مې په میاشت کې د زیانګالو افغان وګړو د منلو پروګرام درولی و.

په خیبرپښتونخوا کې د جمعیت علمای اسلام یو مشر مولانا سلطان محمد، چې د جمعې په ورځ په بمي برید کې ټپی شوی و، پرون ساه پرې کړه.

د جنوبي وزیرستان د پولیسو چارواکو وویل چې د مولانافضل الرحمن په مشرۍ د جمعیت علمای اسلام ګوند ځايي مشر مولانا سلطان محمد د واڼې په کاڼه چینه کلي کې له جومات څخه د راوتلو په مهال په بمي چاودنه کې ټپي شو خو د ژورو ټپونو له کبله یې پرون په روغتون کې سا ورکړه.

د نوي میلادي کال په لومړیو ساعتونو کې په افغانستان کې یوې میرمنې درې ګوني ماشومان وزیږول.

ایمرجنسي روغتون د جمعې په ورځ( د جنوري په ۹ مه) اعلان وکړ چې دا درې ګوني د دوی په روغتون کې زیږیدلي، خو په دې اړه یې نور جزییات نه دې ورکړي. نن د ۲۰۲۶ میلادي کال لسمه ده.

په افغانستان کې د طالبانو له بیاواکمنۍ راوروسته چې نړیوالې مرستې کمې شوي او یوشمیر روغتیایي کارکوونکي له هیواده وتلي دي د زیږیدو پرمهال د میندو او ماشومانو د مړینې کچه لوړه شوې ده.

د ملګرو ملتو د راپور له مخې په افغانستان کې په هرو دوو ساعتونو کې یوه میرمن د روغتیایي ستونزو له امله خپل ژوند له لاسه ورکوي.

په لوګر کې اووه ویشت نوې لرغونې سیمې کشف شوې دي.

د طالبانو اطلاعات او فرهنګ وزارت نن په ایکسپاڼه کې لیکلي دي چې دغه سیمې د باختري-یوناني او اسلامي دورو مربوط دي.

د بیان له مخې دا اووه ویشت لرغونې سیمې د لوګر د مرکز پل علم ترڅنګ په څرخ، بره کي برک، خروار او ازره ولسوالیو کې موندل شوي او د لرغونو سیمو په ملي ډیټابیس کې ثبت شوې دي.

په هند کې د افغانستان د سفارت لپاره د طالبانو ګمارلی شارژدافیر نوي ډیلي ته رسیدلی دی.

هندۍ رسنۍ ( د هندو) راپور ورکړ چې د جمعې په ورځ مفتي نور احمد نور نوي ډیلي ته ورسید چې د افغانستان په سفارت کې د شارژد افیر چارې مخته یوسي.

د هندي رسنیو په وینا هند د اکتوبر په میاشت کې هغه وخت د دې دیپلومات له منلو سره موافقه کړې وه چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر هند ته تللی و. د هغه سفر پرمهال ښاغلی نور هم له امیرخان متقي سره مل و.

طالبانو د دوه زره درویشتم کال په اپریل کې هم په نوي ډیلي کې د سفارت لپاره شارژدافیر معرفي کړی و چې هغه وخت یې د سفارت د کارکوونکو له لورې مخه ونیول شوه چې سفارت ته داخل شي.

د بخښني نړیوال سازمان په پاکستان کې په غیرقانوني ډول د افغان کډوالو پر نیولو، د هغوی پر ځورولو او په زوره افغانستان ته د هغوی پر استولو اعتراض کړی دی.

د بخښني نړیوال سازمان د پاکستان صدراعظم شهباز شریف ته د جمعې په ورځ په استولي لیک کې دا هم لیکلي دي چې د افغان کډوالو شړل ودروي.

په لیک کې دا ټینګار هم شوی دی چې پاکستاني چارواکي باید ډاډ ورکړي چې د افغان کډوالو حقونو ته درناوی کیږي او له کمپونو او استوګنځایونو په زوره نه ایستل کیږي.

د ملګرو ملتو د کډوالو د چارو د ادارې د راپور له مخې په دوه زره پنځه ویشتم کال کې له پاکستانه نهه لکه دیرش زره افغانان افغانستان ته اخراج شوې دي.