د بښنې نړیوال سازمان امنیسټي انټرنېشنل ، پرون وویل چې په ایران کې په وروستیو اعتراضونو کې د ۱۶۱ کسانو د وژل کېدو خبر تائید شوی دی.

تر دې مخکې داسې ګڼل شوې وه چې د وژل شویو کسانو شمېر ۱۴۳ دی.

امنیسټي انټرنېشنل پرون، د نومبر په ۲۹مه، په یوه لنډ بیان کې چې ازادي راډیو ته یې استولی، ویلي چې په ایران کې په وروستیو لاریونونو کې د ۱۶۱ کسانو د وژل کېدو خبر باوري سرچینو تائید کړی دی.

خو دې نړیوالې ادارې ویلي چې د وژل شویو شمېر ښايي تر دې ډېر زیات وي.

په ایران کې د تېلو د نرخ د لوړېډو پر ضد لاریونونه دوه اوونۍ مخکې د هغه هېواد تقریباً ۱۰۰ ښارونو ته خپرې شوې.

خو د ایران حکومت د لاریونونو له پیل سره سم تقریباً په ټول هېواد کې انټرنټ بند کړ او له دې امله دقیقاً نه ده څرګنده چې رژیم د لاریون کوونکو د ځپلو لپاره څه کړي او څومره کسان وژل شوي یا نیول شوي دي.

د ایران حکومت تر اوسه په دې اړه رسمي شمېرې نه دي خپرې کړې.

په ایران کې ناکرارۍ تر هغه وروسته زیاتې شوې چې د نومبر د ۱۵ مې په ماښام ډېر خلک لارو اوکوڅو ته را ووتل.

حکومت مظاهره چیان بلواګر بللي او ویلي یې دي چې د تېلو سټیشنونه او د پولیسو دفترونه یې سوځولي دي.

په ځینو ویډیوګانو کې بیا لاریون کوونکو پولیس او دولت پلوي کسان ملامته کړي چې قصداً په خپله دوکانونه او دفترونه سوځوي او پړه یې په دوی اچوي.

دایران حکومت د احسان افرشته په نامه یو بل زنداني اسراییلو ته د «جاسوسي» په تور اعدام کړ.

دازادې اروپا راډیو ایراني څانګه، راډیو فردا رپوټ ورکوي چې میزان نیوز چې دایران قضايي قوې ته نږدې رسنۍ ده ویلي دي چې افرشته «په نیپال کې د موساد لخوا روزل شوی و او د ایران حساس معلومات ی اسراییلو ته پلورل»، او نن چهارشنبې د غویي په ۲۳ مه اعدام شو.

په راپور کې پرته له جزییاتو ویل شوي چې افرشته «د یوه نظامي بنسټ اړوند شرکت کې د سایبري کارپوه په توګه کار کاوه».

«میزان‌نیوز» د دغه زنداني په اړه خپل رپوټ کې دا نه دي ویلي چې هغه څه وخت نیول شوی او محاکمه شوی و، او نه هم د هغه د محاکمې د جزیاتو په اړه معلومات ورکړل شوي دي.

دایران حکومت دوه اونۍ مخکې هم د مهدي فرید په نوم یو بل زنداني اسراییلو ته د جاسوسي په تور اعدام کړی و.

ملګرو ملتونو په دې وروستیو کې ویلي چې د جګړې له پیل راهیسې، د ایران حکومت لږ تر لږه ۲۱ کسان اعدام کړي او تر ۴۰۰۰ زیات نور یې نیولي دي.

د بښنې نړیوال سازمان او د بشري حقوقو د نورو بنسټونو د معلوماتو له مخې، ایران له چین وروسته په نړۍ کې د اعدامونو تر ټولو لوړه کچه لري.

د متحدو ایالاتو ولسمشر دونالد ټرمپ د چهارشنبې په ورځ چین ته د سفر په پیل کې وویل چې د چین له ولسمشر شي جین پینګ څخه به وغواړي چې خپل هیواد د امریکايي کمپنیو پر مخ پرانیزي.

تمه ده چې په دې مهمه سرمشریزه غونډه کې د ایران دجګړې په هکله هم خبرې وشي.

د نیویډا او تسلا کمپنیو مشران ،جنسن هوانګ او ایلان ماسک هم ولسمشر ټرمپ سره چین ته د سفر ملګري دي.

ولسمشر ټرمپ واشنګټن څخه تر روانیدو وروسته پر ټولنیزو رسنیو ولیکل :"زه به له ولسمشر شي، چې یو ډېر ممتاز مشر دی، وغواړم چې چین پرانیزي، څو دا تکړه کسان خپل استعداد وکاروي او د چین ولسي جمهوریت لا لوړې کچې ته ورسوي!"

د نورو سترو شرکتونو یو شمېر اجرائیه رئیسان، لکه د اپل مشر تیم کوک هم د دې سفر لپاره بیجینګ ته ځي. دا نږدې په لسو کلونو کې چین ته د یوه امریکايي ولسمشر لومړنی سفر دی.

ټرمپ سپینې ماڼۍ څخه د روانېدو پر مهال وویل چې تمه لري له خپل چینايي ساري سره د ایران په اړه “اوږدې خبرې” وکړي، ځکه ایران خپل زیاتره هغه تېل چې د امریکا تر بندیزونو لاندې دي، چین ته پلوري.

د امریکا د متحد ایالتونو ولسمشر وایي، سل په سلو کې ډاډه دی چې ایران به د یورانیمو غني کیدل ودروي او زیرمه شوي یورانیم به امریکا ته وسپاري.

ډونالډ ټرمپ د سې شنبې په ورځ وویل چې ایرانیانو ژمنه کړې ده چې نور به یورانیم نه غني کوي او غني شوي یورانیم به موږ ته سپاري. ولسمشر ټرمپ زیاته کړه چې بیړه پکار نه ده، موږ ایران محاصره کړی دی هغوی ته به هیڅ پیسې پاتې نه شي او موږ نه شو کولی چې دوی پریږدو چې اټومي وسلې جوړې کړي او له هغوی څخه استفاده وکړي.

ټرمپ د دوشنبې په شپه هم ویلي و چې د ایران پر اسلامي جمهوریت به تر هغو فشار روان وي چې یوه توافق ته رسیږي.

ټاکل شوې ده چې پنجشنبه( د مې ۱۴ مه) په هند کې د بریکس هیوادو د بهرنیو چارو وزیرانو غونډه پرانیستل شي.

د هند د بهرنیو چارو وزارت رویټرز اژانس ته ویلي دي چې دا دوه ورځنۍ کلنۍ غونډه به په پلازمېنې نوي ډيلي کې وي.

د بریکس سازمان په ۲۰۰۹ کال کې د برازیل، روسیې، هند، چین او جنوبي افریقا له لورې تاسیس شو او بیا ایران، مصر، ایتوپيا، اندونیزیا، او متحده عربي امارات ورسره یوځای شول.

هند سږکال د بریکس سازمان مهالنۍ مشري کوي.

په خیبرپښتونخوا کې په یوه ګڼه ګوڼي مارکیټ کې نن سې په یوه چاودنه کې نهه کسان وژل شوي او لسګونو نور ټپیان شوي دي.

دغه چاودنه د لکي مروت د سیمې په نورنګ بازارکې شوې ده.

د رویترز د راپورله مخې د پېښې له ځایه خپرو شویو انځورونو کې ښکاري چې دوکانونه زیانمن شوي او یو موټر سخت ویجاړ شوی دی.

دا برید وروسته له هغې شوی چې د شنبې په ورځ د بنو ولسوالۍ د پولیسو پریوې پوستې د موټر بم او ورپسې ډزو په نتیجه کې ۱۵ پولیس ووژل شول.

د هغې حملې مسولیت د اتحاد المجاهدین په نوم ډلې اخیستی خو د ننۍ پیښې مسولیت تراوسه چا یا کومې ډلې ندی اخیستی.

پاکستان هغه راپورونه رد کړي چې ګواکې ایران ته یې د اسلام‌اباد نورخان هوايي اډه کې د پوځي الوتکو د ځای پر ځای کولو اجازه ورکړې ده.

امریکایي سي‌ بي‌ا ېس شبکې راپور ورکړی و چې ایران د اوربند له اعلان وروسته خپلې څو پوځي الوتکې په دغه اډه کې ځای پر ځای کړې دي.

خو پاکستان په یوه رسمي اعلامیه کې دا راپورونه "تیرایستونکي" بللي او ویلي یې دي چې ایراني الوتکې د ایران او امریکا د خبرو اترو د لومړي پړاو وروسته د ډیپلوماټیکو، امنیتي او اداري ټیمونو د لېږد لپاره پاکستان ته داخلې شوې وې.

اسلام ‌اباد زیاته کړې چې ځینې الوتکې او ملاتړ کوونکي پرسونل په موقتي ډول په پاکستان کې پاتې شوي، څو د راتلونکو احتمالي خبرو لپاره چمتو وي.

د متحدو ایالاتو ولسمشر دونالد ټرمپ ایران سره اوربند د "نړیدو په حال کې" وباله او زیاته کړه چې په هرمز تنګي کې د "تلپاتې ازادي" ترعنوان لاندې عملیاتو په بیا پیل ځکه غور کوي چې غواړي په جګړه کې بشپړه بریا ترلاسه کړي.

ټرمپ د دوشنبې په ورځ سپینه ماڼۍ کې خبریالانو ته وویل هغه اوربند چې د اپریل په اتمه رامینځ ته شو اوس "دومره کمزوری شوی چې باور یې نه شي کیدای."

ټرمپ وروسته فاکس نیوزته وویل د تلپاتې ازادي عملیاتو په تمدید غور کوي خو تراوسه یې نهايي پریکړه نه ده کړې.

یاد عملیات چې د مې په ۶ مه پيل شول له دوه ورځو کمه موده کې ودرول شول.

ټرمپ وویل : "مونږ به بشپړه بریا ترلاسه کړو. "

اروپايي اتحادیې د روسیې د ولسمشر ویلادیمیر پوتین وروستی وړاندېز چې د جرمني پخوانی صدراعظم ګیرهارد شرویدر یې دروسیې او اوکراین په لانجه کې غوره منځګړی وباله، رد کړ.

د اروپايي اتحادیې د بهرنیو چارو مشرې کایا کالاس د دوشنبې په ورځ بروکسل د بهرنیو چارو د وزیرانو غونډې ته وویل:
"که موږ روسیې ته دا حق ورکړو چې زموږ له خوا مذاکره کوونکی وټاکي، نو دا به هېڅ عاقلانه کار نه وي."

هغې زیاته کړه:
"ګېرهارډ شروېدر د روسیې د دولتي شرکتونو لوړپوړی لابي کوونکی پاتې شوی دی. نو څرګنده ده چې ولې پوتین غواړي هغه د مذاکره کوونکي په توګه وټاکل شي، ځکه په حقیقت کې به هغه د مېز په دواړو خواوو کې ناست وي."

پوتین د شنبې په ورځ، کله چې ترې وپوښتل شول چې له اروپا سره د خبرو د بیا پیل لپاره څوک مناسب بولي، وویل چې دی "په شخصي ډول" شروېدر غوره ګڼي.

دفرانسې د خبري اژانس درپوټ په اساس، ۸۲ کلن ګیرهارد شرویدر له کرملین سره نږدې اړیکې ساتلي دي، او د اوکراین پر ضد د روسیې د یرغل راهیسې یې د ډېرو لوېدیځو مشرانو خلاف دریځ غوره کړی، او هېڅکله یې دغه یرغل په څرګندو ټکو نه دی غندلی.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت وایي، د امریکا وړاندیز ته په ځواب کې یې په سیمه کې د جګړې د پای ته رسولو او په بهرکې د دې هیواد د کنګل شوې شتمنۍ د ازاديدوغوښتنه کړې ده.

د دې وزارت ویاند اسماعیل بقایي د دوشنبې په ورځ په تهران کې په خبري کنفرانس کې وویل: "موږ هېڅ ډول امتیازات نه دي غوښتي. یوازینی شی چې موږ یې غوښتنه کړې د ایران قانوني حقوق وو."

هغه زیاته کړه، "د ایران په غوښتنو کې په سیمه کې د جګړې پای ته رسول، د امریکا د سمندري محاصرې ختمول او د ایرانیانود شتمنیو ازادیدل چې کلونه کلونه په ناحقه په بهرنیو بانکونو کې بند پاتې دي، شامل وو."

د امریکا ولسمشرډونالډ ټرمپ د یکشنبې په ورځ وویل چې د جګړې د پای ته رسولولپاره د امریکا وړاندیز ته د ایران ځواب یې ردکړ او هغه ورته هیڅ د منلو ندی.

وروسته له هغې چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ایران په وړاندې د جګړې د پای ته رسولو لپاره د تهران شرطونه "په بشپړه توګه د نه منلو وړ" وبلل، د دوشنبې په ورځ د اسیا په بازارونو کې د تېلو بیې په چټکۍ سره لوړې شوې.

د برېنټ اومه تیلوبیه سهاروختي د اسیا په بازارونو کې ۴،۶۵ سلنه لوړه شوه او د یوه بیرل بیه یې څه کم سل ډالرو ته ورسېده.

د امریکا د ویسټ ټکزاس انټرمیډیټ (WTI) د تیلو بیه هم څه باندې ۴ سلنه لوړه شوه او د هر بیرل بیه یې څه کم ۱۰۶ ډالرو ته ورسېده. د نړۍ په بازارونو کې د تیلو بیې ځکه لوړې شوي چې پانګه ‌وال اندیښنه لري چې ښایي د هرمز تنګي له لارې د تېلو د عرضې په وړاندې خنډونه ډیرژر لیرې نشي، هغه تنګی چې تهران پرې جزوي محاصره لګولې ده.