د جاپان پخوانی صدراعظم یاسو هایرو ناکاسون د ۱۰۱ کلونو په عمر پرون ومړ.

ناکاسون له 1982 څخه تر 1987 م کال پورې د جاپان صدراعظم و او هغه مهال یې د امریکا له ولسمشر رونالډ ریګن او د بریتانیا له صدراعظمې مارګریټ ټاچر سره نژدې ملګرتیا جوړه کړه.

ناکاسون د خپلې صدراعظمۍ پر مهال د پخواني شوروي اتحاد سره د مقابلې لپاره له امریکا سره پر کلک پوځي یووالي ټینګار کاوه.

نوموړی د خپل هغه اصلي هدف په ترلاسه کولو بریالی نه شو چې تر دویمې نړیوالې جګړې وروسته جوړ شوي د جاپان سوله غوښتونکي اساسي قانون کې تعدیدلات راولي، څو دا هېواد وکړی شي چې په نړیوالو چارو کې نور پراخ رول ولوبوي.

ناکاسون د خپلې لوړې د مراسمو په وینا کې ویلي وو، د جاپان اساسي بهرنۍ پالیسي به دا وي چې د اروپا او متحده ایالاتو په مشرۍ د ازادې نړۍ غړیتوب خپل کړي.

نکاسون یو مهال ویلي وو، د جګړې په صورت کې به جاپان د امریکايي ځواکونو لپاره په یوه نه ډوبیدونکې الوتکې لیږدونکې بیړۍ بدل کړي څو د شوروي له سمندري ځواک سره جګړه وکړي.

د متحدو ایالاتو ولسمشر دونالد ټرمپ وايي ایران سره د اوربند د تمدید پلان نلري بلکه یوه هوکړه به غوره وي.

هغه دا خبره ABC نیوز خبري شبکې سره په مرکه کې وکړه.

ټرمپ ددغې رسنۍ خبریال جاناتان کارل ته وویل " امکان لري هره پیښه وشي خو زه په دې باور یم چې یوې هوکړې ته لاسرسی غوره ځکه دی چې په دې صورت کې به هغوی خپل هیواد ورغوي. "

دامریکا او ایران ترمینځ د اوربند لومړۍ اونۍ پای ته ورسیده او سر له نن چهارشنبه داپریل ۱۵ یې دوهمه اونۍ پیل شوه.

بلخوا فایننشیل ټایمز ورځپاڼه رپوټ ورکوي چې ایران د امریکا په اډو باندې خپلو وروستیو بریدونو کې د چین دیوې استخباراتی سپوږمکۍ له امکاناتو کار اخیستی دی.

دغې ورځپاڼې د چهارشنبې په ورځ په یوه رپوټ کې ادعا وکړه چې ایران د جګړې په جریان کې په پټه د چین دیوې استخباراتي سپوږمکۍ څخه په کاراخیستلو په منځني ختیځ کې امریکايي اډو باندې د بریدونو لپاره نوي امکانات ترلاسه کړل.

ورځپاڼه ادعا کوي چې دغه معلومات یې د "افشا شویو اسنادو" څخه ترلاسه کړي دي.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد د لوړپوړ طالب چارواکو په اړه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د بندیزونو په لیسټ کې نوې زیاتوونې غیر عادلانه او د افغانانو د حقونو تر پښو لاندې کول بللي.

هغه د سې شنبې په ورځ د طالبانو تر کنټرول لاندې ملي راډیو او تلویزیون ته ویلي چې بندیزونه له پیل څخه بې اغیزې وو.

مجاهد ټینګار وکړ چې طالبان له نړیوالې ټولنې سره تفاهم غواړي او تمه لري چې ملګري ملتونه د سیاسي فشار پرځای د افغانستان او نړۍ د نږدې کولو لپاره کار وکړي.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا د دوشنبې په ورځ د څلورو لوړ پوړو طالب چارواکو په اړه د بندیزونو لیست تازه کړ. په دې اقدام کې محمد حسن اخوند، عبدالغني برادر، امیر خان متقي او هدایت الله بدري شامل دي.

ملګرو ملتونو ویلي چې دا بدلونونه نوي بندیزونه نه دي، بلکې د دې اشخاصو د هویتي معلوماتو د بشپړولو او کره والي لپاره د ۱۹۸۸ پریکړه لیک په چوکاټ کې شوي دي.

ملګرو ملتونو په ۲۰۱۱ کال کې په ۱۹۸۸ پرېکړه لیک سره د طالبانو په لوړپوړو چارواکو د شتمنیو د کنګلولو، سفري بندیزونو او د وسلو د ګرځولو ممانعت لګولی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سه شنبې په ورځ ویلي چې د جګړې د پای ته رسولو لپاره له ایران سره خبرې ممکن په راتلونکو دوو ورځو کې په پاکستان کې بیا پیل شي.

ټرمپ وویل: "تاسو باید هلته پاتې شئ، ځکه چې په راتلونکو دوو ورځو کې یو څه پیښ کیدی شي او موږ ډیر لیواله یو چې هلته لاړ شو."

هغه زیاته کړه چې د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر په خبرو اترو کې "ښه کار" کوي.

ولسمشر وویل: "هغه ډېر ښه دی او له همدې دا احتمال چې موږ بیا هلته لاړ شو ډېر دی.»

مخکې له دې، ځینو راپورونو کې راغلي دا خبرې چې لومړی پړاو یې شنبه په اسلام اباد کې بې نتیجې پای ته ورسېد ممکن دویم دور یې پنجشنبه پیل شي.

هند افغانستان ته د نري رنځ یا توبرکلوز ۱۳ ټنه واکسین او نور اړوند مواد مرسته کړي.

د هند د بهرنیو چارو وزارت ویاند رندهیر جیسوال د سې شنبې په ورځ لیکلي چې دا مرسته د ماشومانو د نري رنځ واکسین پروګرام د پیاوړتیا په هدف شوې.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت ویلي چې په دې مرسته شویو موادو کې نږدې لس میلیونه د نري رنځ واکسینونه او څه باندې یو میلیون تیتانوس واکسینونه شامل دي.

هند مخکې هم په تېره د کونړ د زلزله ځپلو لپاره له افغانستان سره طبي مرسته کړې ده.

ټاکل شوې ده چې د لبنان او اسراییل استازي نن په واشنګتن کې سره وګوري.

دوی به د امریکا په منځګړیتوب په لبنان کې د جګړې د پای ته رسیدو پر لارو چارو وغږیږي.

د حزب اله مشر نعیم قاسم د دې خبرو تر پیلیدو مخکې د هغو د لغوه کیدو غوښتنه کړې ده او دا خبرې یې بې ګټې بللې دي. نعیم قاسم زیاته کړه چې داسې پریکړې په لبنان کې کورنۍ اجماع ته ضرورت لري.

حزب اله په لبنان کې د ایران نیابتي ډله له اسراییل سره جګړه کوي او دا ډله د امریکا له لورې د ترهګریز سازمان په توګه پیژندل کیږي.

د لبنان صدراعظم نواف سلام روانه اونۍ وویل چې د حزب اله د فشار له امله یې د امریکا سفر ځنډولی دی.

د لبنان لومړي وزیر نواف سلام د مارچ په ۱۲مه اعلان وکړ چې هغه د حزب الله د فشار له امله امریکا ته خپل سفر لغوه کړی دی.

په ننۍ غونډه کې به په واشنګتن کې د لبنان او اسراییل سفیران سره خبرې وکړي او د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو به د دې خبرو منځګړیتوب وکړي.

د چین د بهرنیو چارو د وزارت ویاند د امریکا د سمندري ځواکونو له لورې د ایران د بندرونو بندول خطرناک او غیر مسوولانه وبلل.

ګویو جیاقون نن( د اپریل ۱۴ مه) وویل، دا کړنلاره به د تاوتریخوالي د زیاتیدو سبب شي، د اوربند نازک تړون به کمزوری کړي او د هرمز تنګي له لارې به د بیړیو تګ راتګ نور هم له خطر سره مخامخ کړي.

ایران ځینو کشتیو ته اجازه ورکوي چې د هرمز له تنګي تیرې شي. د دې په غبرګون کې د امریکا پوځ د دوشنبې له ماسپښین راهیسې د ایران د سمندري بندرونو او بیړیو محاصره پيل کړه.

په دې ترڅ کې د وال ستریت جورنال ورځپاڼې راپور ورکړ چې سعودي عربستان هڅې پيل کړې دي چې د هرمز تنګي محاصره ختمه شي او بیرته د واشنګتن او ایران ترمنځ د سولې خبرې پيل شي.

د هرات په ښار کې نن د یوه لاریون په ترڅ کې د هغو ملکیانو جسدونه خاورو ته وسپارل چې د جمعې په ورځ په انجیل ولسوالي کې د ناپيژاندو وسله والو د ډزو پرمهال وژل شوي وو.

طلوع نیوز د لاریون کوونکو شمیر په زرګونه یاد کړی دی. دې لاریون کوونکو د ترهګرو او برید کوونکو پرضد شعارونه ورکړل او د طالبانو له حکومته یې وغوښتل چې د دې پېښې عاملان معلوم کړي او سزا ورکړي.

د جمعې په ورځ د هرات په انجیل ولسوالي کې وسله والو یولس تنه شیعه ووژل. تر اوسه کوم کس یا کومې ډلې د دې حملې مسوولیت نه دی منلی.

په بغلان کې د طالبان امنیه قوانداني وایي، د یوه برید په ترڅ کې څلور تنه په جنجان ولسوالي کې وژل شوي او درې تنه ټپیان شوې دي.

امنیه قوماندانۍ په یوه بیان کې ویلي دي چې دا پېښه د دوشنبې په ماښام د لمانځه پرمهال رامنځته شوې ده. بیان زیاتوي چې دا پېښه د شخصي دښمنۍ له مخې شوې ده او دوه تنه تورن نیول شوې دي.

د افغانستان د تکواندو ملي لوبډلې لوبغاړي مهدي یعقوبي د اوزبېکستان په نړیوالو سیالیو کې خپل ارمنستاني سیال ته ماته ورکړه.

دا مسابقه چې نن په اوزبېکستان کې ترسره شوه، د افغانستان د نوو ځوانانو د تکواندو ملي لوبغاړی مهدي یعقوبي وتوانېد په منفي ۴۵ کیلوګرام وزن کې خپل ارمنستاني سیال ته شکست ورکړي او په دغو سیالیو کې بل پړاو ته لار ومومي.

د نوو ځوانانو د تکواندو نړیوالې سیالۍ د اوزبېکستان په کوربه‌توب پرون پیل شوې چې پکې څلور افغان لوبغاړو ګډون کړی دی.

په دې سیالیو کې د افغانستان ترڅنګ د نړۍ د یوسل او پنځلس هیوادونو نهه سوه یو نوي لوبغاړو برخه اخیستې ده.

د ملګرو ملتو سرمنشي له واشنګتن او تهرانه وغوښتل چې د سولې خبرې بیرته پيل کړي.

انتونیو ګوتېرش په ایکسپاڼه کې د دوشنبې په ورځ په یوه بیان کې له دواړو لوریو دا هم غوښتې دي چې اوربند رعایت کړي او د هرمز په تنګي کې دې د بیړیو د تګ راتګ په برخه کې د نړیوالو حقونو درناوی وکړي.

د ملګرو ملتو د سرمنشي دا څرګندونې وروسته تر دې خپرې شوې دي چې د اونۍ په پيل کې د پاکستان په پلازمینه اسلام اباد کې د امریکا او ایران تر منځ د سولې خبرې بې نتیجې پای ته ورسیدې.

تر دې خبرو یوه ورځ وروسته امریکا په فارس خلیج کې د ایران د ټولو بندرونو لارې بندې کړې.

واشنګتن ویلي دي چې تهران ته یې ټولې سرې کرښې روښانه کړې دي، اوس توپ د اسلامي جمهوریت په ډګر کې دی چې یوې موافقې ته ورسیږي.