د امریکا د متحده ایالاتو ولسمشر، ډونالد ټرمپ پرون چهارشنبه د ترکیې له ولسمشر رجب طیب اردوغان سره وکتل.

امریکا او ترکیه دواړه د ناټو غړي هېوادونه دي.

په وروستیو کلونو کې د دواړو اړیکې ترینګلې شوې دي.

خو ولسمشر ډونالد ټرمپ پرون د رجب طیب اردوغان تود هرکلی وکړ.

د امریکا د متحده ایالاتو ولسمشر ډونالد ټرمپ وویل چې په دې کتنه کې به پر دوو مهمو مسئلو چې د واشنګټن او انقرې اړیکې یې کړکېچنې کړې دي، بحث وشي چې یوه‌یې د سوریې په شمال کې د کردانو پر سیمو د ترک ځواکونو حمله او بله‌یې له روسیې د دفاعي سیستمونو اخیستل دي.

ترکیې د روان کال په دوبي کې د روسیې «اس-۴۰۰» توغندويي دفاعي سیستم تر لاسه کړ.

واشنګټن له دې سره مخالفت کړی او ویلي یې دي چې د روسیې د توغندويي ضد دفاعي سیستم له هغو سیستمونو سره اړخ نه‌لګوي چې د ناټو غړي هېوادونه‌یې لري.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي ښايي اړینه شي چې پر ایران یو "دروند ګوزار" وشي.

ښاغلي ټرمپ په آیوا کې یوې غونډې ته وویل د دې لپاره یې لا هم د ایران کار نه دی تمام کړی چې غواړي د خلکو ژوند وژغوري خو که اړتیا یې پېښه شي یو دروند ګوزار به ورکړي.

ټرمپ مخکې د امریکا او ایران د جګړې د ختمولو خبرې رغنده بللې وې خو ویلي یې و چې تهران د باور وړ نه دی.
اخوا د اسراییلو صدراعظم له ټرمپ غوښتي چې له ایران سره جګړه سه شنبه د امریکا له منځمهاله ټاکنو وروسته سمدستي پيل کړي.

د نومبر دویمه د خبریالانو پر وړاندې د جرمونو د معافیت د پای ته رسولو نړیواله ورځ ده.

ملګرو ملتونو اندېښنه ښوولې چې خبریالان په تېره جنګي سیمو کې له جدي خطر سره مخ دي او لږ تر لږه ۳۴ خبریالان تېر کال وژل شوي.
دغه سازمان ویلي چې د خبریالانو د وژنې له هرو اوه قضیو شپږ بې سزا پاتې دي.

افغانستان یو له هغو هېوادونو دی چې پکې رسنۍ محدودې او خبریالان له بیلابیلو ننګونو او ګواښونو سره مخ دي.

د افغانستان د خبریالانو مرکز، ویلي چې ۱۴۰۴ کال کې یې د خبریالانو او رسنیو د حقونو د سرغړونو ۲۰۷ پېښې ثبت کړي او پکې د دوو خبریالانو وژل، د ۲۱ نیول، او د لږ تر لږه ۲۱ ټلوېزیونونو تړل شامل دي.

د طالبانو حکومت هغه راپورونه اندېښمنوونکي وبلل چې امریکا غواړي یو شمېر هغه افغانان پاکستان ته ډیپورټ کړي چې د امریکا د اقامت په ترلاسه کولو کې پاتې راغلي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت نن په یوه اعلامیه کې له متحده ایالتونو غوښتي چې د افغان کډوالو د بیرته ستنولو په وخت کې مسوولانه چلند وکړي، او کابل چمتو دی چې په دې مسله کې له واشنګټن سره رغنده خبرې وکړي.

د «افغان ایواک» په نوم په امریکا کې د افغان کډوالو یوه ملاتړي بنسټ راپور ورکړی چې امریکا پلان لري څه باندې ۱۵۰ افغان کډوال د دوشنبې په ورځ له لویزیانا ایالت څخه په یوه الوتکه کې پاکستان او بیا افغانستان ته ولېږي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په خپله اعلامیه کې په دریمو هیوادونو هم غږ کړی چې د سیاسي ګټو یا نورو ملاحظاتو لپاره د نورو هیوادونو د اتباعو په برخلیک «معامله ونه کړي.»

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وړمه ورځ پاکستان ته د افغانانو د ډیپورټ د مسلې په تړاو پوښتنه د امریکا د کورني امنیت وزارت ته راجع کړه.

د امریکا د کورني امنیت وزارت بیا ویلي چې د خلکو د ایستلو د عملیاتو په تړاو معلومات د امنیتي ملحوظاتو په سبب نه شریکوي.

هالنډ ته نږدې سمندر کې ۳۶ افغان پناه غوښتونکي له یوې بېړۍ ژغورل شوي.

د فرانسې خبري اژانس راپور ورکړی چې د شنبې په ورځ له پناه غوښتونکو ډکه بیړۍ د هالند جنوبي سواحلو ته نږدې اوبو کې لار ورکه کړې وه چې سورلیو ته جدي خطر پېښ کړی و.

هالندي ځواکونو د دغو خلکو د ژغورنې لپاره عملیات وکړل او ۳۶ افغانان او دوه سوډانیان یې وژغورل.

دوه سوډاني اتباع د انسانانو د قاچاق په تور د پولیسو له خوا نیول شوي دي.

هالنډي چارواکو ویلي دا لومړی وار چې دوی له داسې پېښې سره مخ شوي او معلومه نه وه چې بېړۍ له کومه ځایه چېرته روانه وه.

هېڅ یوه پناه غوښتونکي اسناد نه درلودل او تر لومړنیو صحي مرستو وروسته یوه هستوګنځای ته وړل شوي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي د ایران اټومي پروګرام او پوځي وړتیا لویه برخه له منځه تللې خو واشنګتن ښايي یو دو نور مراکز هم هدف هدف وګرځوي.

ټرمپ خبریالانو ته ویلي چې د امریکا، اسراییلو او ایران د جګړې د ختمولو لپاره خبرې ښې روانې دي خو تهران ډېر د باور وړ نه دی.

هغه وویل چې امریکا د پوځي عملیاتو لپاره بېړه نه لري او کولای شي پاتې اهداف په لنډ وخت کې تر برید لاندې ونیسي.

ټرمپ د نطنز شاوخوا یوه ځمکتلي اټومي مرکز ته اشاره وکړه.

اخوا د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي چې ټرمپ لا په ایران د تازه بریدونو په اړه پریکړه نه ده کړې او واشنګتن لا هم له ډپلوماټیکو حل لارو ملاتړ کوي.

اخوا د ایران د رهبر مجتبي خامنه يي ته په منسوبو خبرو کې د شنبې په ورځ په امریکا او اسراییلو باندې د تازه بریدونو په اړه خبرداری ورکړل شوی دی.

د طالبانو رئیس‌ الوزرا ملا محمد حسن اخند نن یکشنبه په کابل کې د افغانستان لپاره د بلاروس د نوي غیرمقیم سفیر او ځانګړي استازي الکساندر اوګورودنیکوف باورلیک ومانه.

د طالبانو د حکومت د اعلامیې له مخې، په دې کتنه کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د سیاسي، اقتصادي او ترانزیټي اړیکو پر پراختیا خبرې وشوې. د بلاروس سفیر ویلي، هېواد به یې له افغانستان سره د کرنې، خوراکي توکو او درملو په برخو کې سوداګریزې راکړې ورکړې زیاتې کړي.

د بلاروس ولسمشر الکساندر لوکاشینکو د روان کال په جون میاشت کې اوګورودنیکوف، چې له ۲۰۲۵ کال راهیسې په ازبکستان کې د دغه هېواد سفیر دی، د افغانستان لپاره هم د غیرمقیم سفیر په توګه ټاکلی و.

بلاروس په کابل کې فعال سفارت نه لري او د افغانستان اړوند ډیپلوماتیکې چارې یې په تاشکند کې د خپل سفارت له لارې پرمخ وړل کېږي. دغه هېواد تر اوسه د طالبانو حکومت په رسمیت نه دی پېژندلی، خو ورسره یې سیاسي او اقتصادي اړیکې ساتلې دي.

د افغانستان د کرکټ لوبډلې نن یکشنبې د هانګ کانګ د شپږ اوریزو سیالیو په پایلوبه کې استرالیا ته د څلورو ویکټو په توپیر ماتې ورکړه او د دغو سیالیو اتلولي یې خپله کړه.

افغان لوبډلې د استرالیا د ۱۱۵ منډو هدف په وروستي اور کې د دوو لوبغاړو په سوځېدو پوره کړ. په دې لوبه کې عمران میر په ۱۴ توپونو ۵۳ ناسوځېدلې منډې وکړې او د افغانستان په بریا کې یې مهم رول ولوباوه.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وايي، لاهم څرګنده نه ده چې د اوکراین جګړې ته به د خبرو اترو له لارې د پای ټکی کېښودل شي.

روبیو د شنبې په ورځ په اتلانتا کې د جي شل هېوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو د غونډې په پای کې وویل، واشنګټن هڅه کوي معلومه کړي چې ایا د سولې هوکړې ته رسېدل ممکن دي که نه، خو اوس مهال د داسې هوکړې نښې نه لیدل کېږي.

بلخوا اروپايي چارواکو ازادي راډیو ته ویلي، روبیو په خصوصي خبرو کې په راتلونکو میاشتو کې د سولې د هوکړې او د ډسمبر میاشتې د میامي په سرمشریزه کې د روسیې د ولسمشر ولادیمیر پوتین د ګډون په اړه شک څرګند کړی دی.

روبیو همدارنګه ویلي چې د ټرمپ ځانګړي استازي سټیو وېټکوف او جېرډ کوشنر د اوکراین او ایران د شخړو د حل لپاره هڅې کوي.

د جرمني په څو ښارونو کې د زرګونو ځوانانو اعتراضونه، چې د رسنیو په وینا د فرانسې له اعتراضونو څخه په الهام اخیستو ترسره شوي وو، د شنبې په ورځ، د لړم په نهمه، له تاوتریخوالي او پولیسو سره په نښتو پای ته ورسېدل.

د جرمني د برلین او فرانکفورت په ګډون په څو ښارونو کې لسګونه زره ځوانان د شنبې په ورځ د«Gen Z regelt!» په نوم د ځوانانو د یوه خوځښت په بلنه واټونو ته راووتل او د ژوند د لګښتونو د لوړېدو او د ښوونځیو د وضعیت په ګډون یې د بېلابېلو ستونزو پر ضد اعتراضونه وکړل.

دغه اعتراضونه، چې په پیل کې په سوله ‌ییزه او ارامه فضا کې روان وو، په پای کې په تاوتریخوالي واوښتل او پولیس اړ شول چې د اعتراض کوونکو د خورولو لپاره له مرچ لرونکو سپرېګانو او اوبو شیندونکو موټرو کار واخلي.

په ټولنیزو شبکو کې د خپرو شویو ویډیوګانو له مخې، یو شمېر اعتراض کوونکو پر پولیسو ډبرې او د اوبو بوتلونه ورګوزار کړي دي.

د جرمني په هامبورګ او کولن ښارونو کې هم پولیسو د ځوانو اعتراض کوونکو د خورولو لپاره له اوبو شیندونکو موټرو کار واخیست.

سبا دوشنبې د لړم په یولسمه په افغانستان کې د پولیو یا ګوزڼ ضد ناروغۍ د واکسین کمپاین پیلیږي.

له "پولیو پاک افغانستان بنسټ" پرخپله ایکسپاڼه کې لیکلي چې د پولیو ضد واکسینو دغه کمپاین به په جنوبې ولایتونو کې د سې شنبې په ورځ پیل شي. دې بنسټ له ټولو کورنیو غوښتي چې له پوليو ناروغۍ څخه د افغانستان په خلاصولو کې خپل مسوولیت ادا کړي او خپل ماشومان د پولیو واکسین په دې کمپاین کې واکسین کړي.
په افغانستان کې له پنځو کلونو کم عمره ماشومانو ته د پولیو ضد واکسینو دغه کمپاین داسې مهال پیلږي چې په دې هیواد کې د روان میلادي کال له پیل راهیسې د پولیو د مثبتو پیښو شمیر ۴۲ ته رسیدلی. ډیری پیښې په جنوبي او جنوب ختیځو ولایتونو کې ثبت شوې دي. پولیو یوه ساري ناروغي ده چې یوازې واکسین یې مخه نیولی شي.