د ننګرهار چارواکي وایي، د ۲۴ ساعتونو پر مخ د تورخم د پولې له پرانېستل کېدو سره د تورخم په ښارګوټي کې ګمرکي خدمتونه هم د ۲۴ پرمخ هم فعاله شوي چې ورسره عواید هم د پخوا په پرتله ډېر زیات شوي دي.

د ننګرهار د والي ویاند عطاالله خوګیاڼي تیره ورځ ناوخته ازادي راډیو ته وویل: "تقریباً د ورځې په متوسط ډول لس میلیونه افغانۍ زمونږ په عوایدو کې زیاتوالی راغلی دی، د ګمرک ټولې اسانتیاوې د تورخم په ښارګوټۍ کې د ښاروالۍ ادارې له لوري خلکو او مسافرینو ته برابرې شوي، اوس ۲۴ ساعته باروړونکي موټر او عام خلک تګ راتګ کولای شي."

د افغانستان او پاکستان ترمنځ د تورخم پوله څه کم دوه میاشتې مخکې د یو لړ مراسمو په ترڅ کې چې د پاکستان صدراعظم عمران خان هم په کې ګډون کړی و، پرانېستل شوه.

خو له هغه مهال راهیسې یې د ۲۴ ساعتونو پر مخ د پرانېستل کېدو پر وړاندې د ځینو ستونزو راپورونه هم ورکړل شوي دي.

ملګري ملتونه وايي،"د افغانستان په خیتځ کې د سیلونو له کبله ۴۰کسان مړه شوي".

د ملګرو ملتونو د سرمنشي ویاند سټفین دوجاریک پرون سه شنبې د (جولای۲۱مه) په یو خبري کنفراس کې وویل،" له افغانستانه لومړني راپورونه ښيي چې په خیتځ کې سیلونو ۴۰کسان مړه، په لسګونو ټپیان او ډير شمیر نور يې ترې تم کړي دي".

د هغه په ټکو،" سیلونو کورونو، عامه ودانیو او سوداګرۍ ته پراخ زیان رسولی دی".

دوجاریک وړاندې وویل،"زموږ ټیمونه سیمې ته رسیدلي او له زیانمنو سره د خوړو، سرپناه، روغتیايي خدمتونو او نورو اړینو توکو په برخو کې مرستې کوي".

وړمه ورځ په نورستان کې له شدیدو بارانونو وروسته سیلونه راووتل چې خلکو ته پراخ مالي او ځاني زیانونه واړول.

د طالبانو حکومت د ۲۳کسانو مړینه تایید کړې او وايي چې تر سلو ډير کسان لا هم ترې تم دي.

د ملګرو ملتونو یو شمېر ادارو په نورستان کې د وروستي سېلاب د زیانمنو د لاسنیوي لپاره هڅې پیل کړې دي.

د مهاجرت نړیوال سازمان (ای او اېم) ویلي په داسې حال کې چې په سیمه کې د لټون او ژغورنې عملیات روان دي، د دې سازمان ډلې هم په سیمه کې حضور لري او په بېلابېلو برخو کې چټکې ارزونې ترسره کوي ترڅو د خلکو بېړنۍ اړتیاوې تثبیت کړي.

د افغانستان لپاره د دې سازمان څانګې د سې شنبې په ورځ پر خپله اېکس‌پاڼه لیکلي چې په نورستان کې سېل خلکو ته مرګ‌ژوبله او زیانونه اړولي دي.

د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ ادارې (اوچا) ویلي چې د افغانستان ختیځ په یو شمېر سیمو کې سختو بارانونو او سېلونو خلکو ته ځاني او مالي زیانونه اړولي دي.

د دې ادارې په خبره نورستان، ننګرهار او لغمان کې کورونه، کرنیزې ځمکې او بنسټیز تأسیاست ویجاړ شوي او د بشري چارو شریکان د اړتیاوو ارزونه کوي چې ورته ځواب ووایي.

د دغه سېلاب له امله د سې شنبې د ورځې تر وروستیو پورې د ۲۳ کسانو د مړینې او شاوخوا ۱۰۰ نورو د تري تم کېدو راپورونه ورکړل شوي و.

د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر دوبرینټ په لوېدیځ ښار ټریر کې تېره اوونۍ پر یوه محصل له مرګوني برید وروسته یو ځل بیا ټینګار کړی چې په جرمونو محکوم شوي افغانان باید افغانستان ته واستول شي.

د جرمني خبري اژانس د راپور له مخې دوبرینټ د سې ‌شنبې په ورځ په برلین کې خبریالانو ته وویل: "زه بیا هم دا یو څرګند اړین اقدام ګڼم او د افغانستان په څېر هېوادونو ته د مجرمو کسانو د استولو لپاره به خپلو هڅو ته دوام ورکړم."

هغه زیاته کړه چې ټولنه په څرګنده حق لري تمه ولري هغه بهرني وګړي چې په جرمونو محکوم شوي، له هېواده وایستل شي.

د جرمني د کورنیو چارو وزیر وویل، دی به دغه تګلاره په دوامداره او جدي توګه عملي کړي او هغه څه‌یې رد کړل چې د ده په خبره تل تکرارېږي چې ګواکې له رواني پلوه زیانمن کسان باید د ډیپورټ پر ځای مرستې ترلاسه کړي.

هغه زیاته کړه: "که لږ په څرګنده‌یې ووایم، موږ د نړۍ هغه برخه نه‌یو چې د ټولو رواني ناروغانو او په رواني اختلالاتو د اخته کسانو مسؤلیت پر غاړه واخلو."

دا څرګندونې وروسته له هغې وشوې چې تېره چهارشنبه د ټریر پوهنتون ته نږدې یو ۲۲ کلن محصل په چاقو ووژل شو.

یو ۲۲ کلن افغان د مشکوک برید کوونکي په توګه پېژندل شوی دی.

د پلټونکو په وینا، نوموړي د نامعلومو لاملونو له مخې پر عامه سړک د پخلنځي په چاقو لږ تر لږه دوه ځله د محصل د بدن په پورتنۍ برخه برید کړی.

د جرمني د صدراعظم فریدریش میرتڅ په مشرۍ محافظه‌‌کار حکومت تېر کال واک ته له رسېدو راهیسې هڅه کوي چې په جرمونو کې ښکېل او نور هغه چې د پناه غوښتنې یې رد شوي دي، بېرته افغانستان ته ولېږي.

هغه هم په داسې حال کې چې برلین لا هم په کابل کې د طالبانو حکومت په رسمیت نه‌پېژني، خو د هغوی یو شمېر ډیپلوماتانو ته‌یې اجازه ورکړې چې په هغه هېواد کې د افغانستان قونسلي چارې مخ ته یوسي.

د افغانستان د والیبال ملي ټیم د مرکزي اسیا په زوني سیالیو کې له ګډونه پاتې شو.

د والیبال فدراسیون نن سه شنبې د افغانستان کورنیو رسنیو ته تایید کړې چې د پاکستان حکومت افغان لوبغاړو ته په دغو سیالیو کې د ګډون په موخه ویزې نه دي ورکړي.

د دې فدراسیون په خبره،" د پاکستان سفارت ته د ملي لوبغاړو د ویزو غوښتنلیکونه استولي شوي، خو مثبت ځواب يې نه دی ترلاسه کړی".

اسلام اباد د مرکزي اسیا د شپږ هېوادونو د والیبال سیالیو کوربه دی.

دغه سیالۍ سبا چهارشنبه پیلږي.

په نورستان کې د سیلابونو له کبله د مړو شویو کسانو شمیر ۲۳ ته پورته شو.

د طالبانو د حکومت پېښو سره د مبارزې ادارې مرستیال ویاند تاج محمد همت نن سه شنبې په یو ویډيو پیغام کې وویل،" د نورستان په مرکز پارون او شاوخوا سیمو کې د سیلابونو له کبله ۲۳کسان مړه، ۸۰ تنه ټپیان او له سلو ډیر لا هم تري تم دي".

د همت په ټکو، دغو سیلابونو په پراخه کچه خلکو ته مالي زیان اړولی دی.

پرون دوشنبې په نورستان کې له شدیدو بارانونو وروسته سیلونه راووتل.

پر ټولنیزو رسنیو په خپرو شویو ویډيوګانو کې ښکاري چې سیلابونه په مرکز پارون او نورو سیمو کې ودانۍ لاندې کوي او سخت زیانونه اړوي.

بل پلو، د هوا پیژنې ریاست نن سه شنبې په بدخشان، نورستان، کونړ، لغمان، ننګرهار، لوګر، پکتیا، پکتیکا، خوست او غزني ولایتونو کې د شدید باران او له کبله يې د سیلابونو د جاري کیدو اټکل کړی دی.

پاکستاني رسنیو د مرستندویو چارواکو له قوله راپور ورکړی چې د دوشنبې په ورځ یو موټر چې افغان کډوال په‌کې سپاره وو، سېلاب په مخه کړ او د ورځې تر پایه یوازې د درېیو کسانو مړي وموندل شول.

پېښه لنډي کوتل کې شوې او چارواکي وايي د موټر د نورو سورلیو د موندلو لپاره هلې ځلې روانې دي.

تر اوسه دا معلومه نه‌ده چې موټر کې څو کسه سپاره و، خو راپورونه وايي دغه کډوال افغانستان ته د ستنېدو په لار و.

د پاکستان حکومت د جولای له ۱۰مې راهیسې د هغو افغان کډوالو د نیولو لپاره نوی کمپاین پیل کړی چې د دوی په وینا پاکستان کې د اوسېدو لپاره د اعتبار وړ اسناد نه‌لري.

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ (یو اېن اېچ سی ار) وايي چې د نیمروز ولایت په دښتو کې لا هم ۱۴ افغانان ورک دي.

یادې ادارې د دوشنبې په ورځ «د سرطان په ۲۹مه» په خپلې اېکس پاڼه لیکلي چې د هغو پنځو ځوانانو له کورنیو سره خواخوږي څرګندوي چې مړي یې په دغو دښتو کې موندل شوي دي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ ویلي چې د خپلو سیمه‌ییزو همکارانو په مرسته د زیانمنو شویو کورنیو د ملاتړ لپاره په سیمه کې حضور لري.

تر دې مخکې نیمروز کې د طالبانو حکومت چارواکو ویلي و چې د هغو پنځو ځوانانو جسدونه‌یې موندلي چې ایران ته د ناقانونه تګ پر مهال د دغه ولایت په دښتو کې مړه شوي وو او د نورو ورکو شویو کسانو د موندلو هڅې لا هم روانې دي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ دا پېښه یوه غمجنه فاجعه بللې او ټینګار یې کړی چې د خلکو د خوندیتوب او د خوندي فرصتونو د برابرولو اړتیا شته، څو خلک اړ نه‌شي چې د ښه ژوند په لټه کې خپل ژوند له خطر سره مخ کړي.

د افغانستان لپاره د ملګروملتونو د کډوالو لوی کمیشنیري د سویس د ۲،۴ میلیون ډالرو د مرستو هرکلی کوي او وایي چې د دې هیواد په دې سخاوتمندانه مرستو به وکولای شي چې په افغانستان کې د بشري اړتیاوو د پوره کولو چارې مخ ته یوسي. دې ادارې نن دوشنبې په خپله ایکسپاڼه کې لیکلي چې په دې مرستو سره به دغه راز وکولای شي چې په ټولنو کې د راستنېدونکو کسانو د ادغام او زیانګالو ټولنو دوامداره ملاتړوکړي.

د ملګروملتونو د کډوالو لوی کمیشنیري ویلي چې په افغانستان کې د زیانګالو د لاسنیوي لپاره کافي بودیجه نه لري او تراوسه د هغې بودیجې چې دې کمیشنیرۍ په روان کال کې د دې هیواد لپاره غوښتنه کړې، یوازې ۲۵ سلنه یې تامین شوې ده.

د امریکا د جیولوژۍ سروې اداره د دوشنبې سهاروختي د افغانستان په شمال کې د یوې زلزلې خبر ورکوي.

دې ادارې ویلي چې د دغې زلزلې چې قدرت یې د ریښترپه کچه ۴،۵ درجې ثبت شوی، د بدخشان ولایت د جرم ولسوالی په ۹۷ کیلومترۍ کې ۱۰۵ کیلومتره ترځمکې لاندې وو. د دې ادارې په وینا د دغې زلزلې ټکانونه ښایي په جرم او شاوخوا سیمو کې احساس شوي وي.

شاوخوا درې میاشتې مخکې هم په سیمه کې دوه پرله پسې زلزلې شوې وې چې د یوې شدت یې د ریښترپه کچه ۵،۳ او د بلې ۴،۵ وو. د دغو زلزلومرکز د بخشان د جرم ولسوالي د جنوب په اووه ویشت کیلومترۍ کې و.

په افغانستان کې په ځانګړي ډول د هندوکش په غرونو کې ډیرې زلزلې کیږي.

د ایران قضایه قوې د اصفهان د «میدان علیخاني» له قضیې سره په تړاو د یوه افغان او یوه ایراني د اعدام خبر ورکړ.

د ازادې اروپا فردا راډیو د راپور په اساس میزان اژانس چې د ایران قضایه قوې پورې تړلې ده خبر ورکړی چې د عرفان اسفندیاري او افغان تبعه ګل محمد محمدي اعدام د یکشنبې په سهار د اصفهان په دستګرد زندان کې اجرا شو.

تېره اوونۍ په ایران کې د نیول شویو کسانو د وضعیت د تعقیب کمېټې خبرداری ورکړی و چې د اصفهان د «میدان علیخاني» له قضیې سره د تړلیو ۱۲ کسانو لپاره د اعدام حکمونه د ایران د سترې محکمې له خوا تایید شوي.

د راپورونو له مخې په دې ۱۲ کسانو کې د افغانستان څو اتباع هم شامل دی.

د اصفهان علیخاني میدان قضیه د ۱۴۰۴ کال د جدي/سلواغې ۱۸مې پېښه ده چې د ایران د بسیج ځواکونو څلور غړي په یوه برید کې ووژل شول.

له پېښې سره په تړاو لږ تر لږه ۵۹ کسان نیول شوي.

ایران په دې وروستیو کې د نورو ایرانیانو تر څنګ ګڼ افغانان هم اعدام کړي.

د ایران د بشري حقونو سازمان هه‌نګو په اصفهان کې د افغان تبعه ګل محمد محمدي د اعدام خبر تایید کړی.
د دغه سازمان د یوه راپور په اساس ایران تېره جون میاشت لږ تر لږه ۱۰۹ کسان اعدام کړي. په دې ډله کې پنځه افغان اتباع هم شامل دي.