د لاسرسۍ وړ لېنکونه

تازه خبر
دوشنبه ۳۰ مرغومی ۱۳۹۸ کابل ۰۲:۵۴

افغانستان

پاکستان سفارت په کابل کې خپله قونسلګري تړي

په کابل کې د پاکستان سفارت

په کابل کې د پاکستان سفارت اعلان کړی چې سر له نن دوشنبې خپله قونسلګري تړي.

دا اعلان یاد سفارت بېګاه په یوه اعلامیه کې کړی او ویلي یې دي چې دا پرېکړه‌یې د امنیتي دلایلو په خاطر کړې ده.

معلومه نه‌ده چې بیا به کله پاکستان خپله قونسلګري پرانیزي، خو د پاکستان سفارت ویلي چې تر راتلونکې پرېکړې پورې به تړلې وي.

په تېره یوه میاشت کې څو ځله د پاکستان د ویزو په برخه کې افغانانو شکایتونه کړي وو او معلومه نه‌ده چې د پاکستان د قونسلګرۍ په تړل کېدو سره دا مخ په زیاتېدونکې ستونزه څومره پراخېږي.

تر دې مخکې د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت په یوه بیان کې ویلي چې تېره یکشنبه‌یې په پاکستان کې افغان شارژدافیر ورغوښتی او په افغانستان کې یې د پاکستاني ډیپلوماتانو د خوندیتوب او امنیت په برخه کې خپلې اندېښنې ور رسولې دي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت اعلامیې زیاته کړې چې پاکستاني ډیپلوماتان په کابل کې ځورول شوي وو او حتی سفارت ته په لاره د هغوی موټر وهل شوی و.

افغان چارواکو تر دې دمه د پاکستان د دې وروستي اقدام په اړه څه نه‌دي ویلي.

د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ

ملي امنیت: کابل کې د بېلابېلو جرمونو په تور ۷۶ کسان نیول شوي

ارشیف

د افغانستان د ملي امنیت ریاست وايي، په تېره یوه میاشت کې یې په کابل کې د تروریستي فعالیتونو، وسله والو شوکو، د مخدر موادو د قاچاق او اختطاف په تورونو ۷۶ کسان نیولي دي.

د ملي امنیت ادارې په یوه خبرپاڼه کې چې نن خپره شوه ویلي چې په دې ډله کې د سمیع الله په مشرۍ د طالبانو د ماین جوړوونکو یوه پنځه کسیزه ډله هم له ده سبز ولسوالۍ څخه نیول شوې.

په خبرپاڼه کې راغلي چې دې ډلې د ده سبز ولسوالۍ په ځینو سیمو کې یو شمېر پوځي او ملکي موټر په ماینونو الوزولي دي.

خبرپاڼه زیاتوي چې دا عملیات د ملي امنیت د ځانګړو ځواکونو له خوا د کابل ښار په بېلابېلو سیمو کې شوي دي.

چارواکي: د ننګرهار په مومندره کې ۵ وسله وال طالبان وژل شوي

ارشیف

د ننګرهار ولایت چارواکي وايي په مومندرې ولسوالۍ کې نهو وسله والو طالبانو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.

د ننګرهار ولایت مطبوعاتي دفتر په یوه خبرپاڼه کې چې نن سهار خپره شوه وايي چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د افغان ځواکونو د پوځي عملیاتو په ترڅ کې پنځه تنه وسله وال طالبان وژل شوي او څلور نور سخت ټپیان شوي.

خبرپاڼه زیاتوي چې په مومندرې ولسوالۍ کې د عملیاتو له پای ته رسېدو وروسته به په سیمه کې د امنیت د ټینګښت په مقصد امنیتي پوستې هم جوړې شي.

ننګرهار کې د خبریالانو پر وړاندې ۵۰ سلنه تاوتریخوالی کم شوی

ارشیف

په ننګرهار کې د خبریالانو د خوندیتوب کمېټه وایي چې سږ کال یې په دغه ولایت کې د خبریالانو پر وړاندې د تاوتریخوالي ۶ پېښې ثبت کړي چې د تېر کال په پرتله ۵۰ سلنه کموالی ښيي.

په ننګرهار کې د خبریالانو د خوندیتوب کمېټه وایي چې په دغه ولایت کې د تېر کال په پرتله سږکال د خبریالانو پروړاندې د تاوتریخوالي په پېښو کې ۵۰ سلنه کموالی راغلی دی.

د دغې کمېټې مسؤلینو نن له رسنیو سره د خپل کلني راپور د شریکولو پرمهال وویل چې په ۲۰۱۹ میلادي کال کې د ختیځ زون په کچه د خبریالانو او د رسنیو د کارکوونکو پروړاندې د تاوتریخوالي ۶ پېښې ثبت کړي چې د د ټپې کېدو او د مړینې کومه پېښه نه لري.

د ننګرهار د خبریالانو خوندیتوب کمېټې مشر شېرشاه همدرد وایي چې په ثبت شویو ۶ پېښو کې یې د خبریالانو پروړاندې د ګواښونو، دسیسو او د خنډونو د جوړولو پېښې پکې شاملې دي.

هغه وویل: "په ۲۰۱۹ کال کې مونږ ټول ټال ۶ پېښې ثبت کړې وې، چې له ښه مرغه د مړینې یا ټپې کېدو پېښه نه لرو، یواځې د ټیلیفوني ګواښونو، د دسیسو جوړولو او د خبریالانو پروړاندې د خنډونو جوړولو پې پکې دي، چې دا د تېرکال په پرتله ۵۰ سلنه کموالی ښيي."

دا په داسې حال کې ده چې نی یا د ازادو رسنیو ملاتړ اداره په افغانستان کې ۲۰۱۹ میلادي کال د رسنیو لپاره خونړی بولي او وایي چې په دې کال کې د هېواد په کچه د رسنیو ۱۰ کارکوونکی او خبریالان وژل شوي دي.

د رسنیو د ملاتړ ادارې یا ني تازه موندنې ښيي چې په ۲۰۱۹ میلادي کال کې د خبریالانو په وړاندې د تاوتریخوالي ۱۱۵ قضیې ثبت شوي دي.

په دې کې لس وژنې، ۲۱ د ټپي کېدو قضیې، دغه شان لس د وهلو ډبولو ، ۵۱ نورې د ګواښونو، د دې ترڅنګ لس قضیې د موقتي نیولو، اته د اختطاف او په دریو رسنیو حملې شوي دي.

چارواکي: روان کال غزني کې ۱۶۰۰ وسله وال مخالفین وژل شوي

د غزني ښار یوه څنډه

د غزني چارواکي خبر ورکوي چې په روان کال کې په دغه ولایت کې د دولت وسله وال مخالفین سخت ځپل شوي دي.

دوی وايي سږ کال په روانو پوځي عملیاتو، د شبې له خوا چاپو او هوايي بریدونو کې سلګونه وسله وال طالبان او د هغوی قومندانان وژل شوي او یو شمیر یې ژوندي نیول شوي دي.

د دوی په خپره، په دغه وسله والو کې عرب، پاکستاني، چیچنیايي او نور بهرنیان هم شامل دي.

د غزني والي وحیدالله کلیمزي له ازادي راډیو سره په خبرو کې وویل: "تر اوسه پورې تر شپاړس سوه پورې وسله وال وژل شوي او دېر شمېر ټپیان شوي هم دي.

وسله وال طالبان هم هغوی ته وراوښتې مرګ ژوبله مني، خو دغه شمېر نه تاییدوي.

خو خلک هیله لري چې طالبانو سره د سولې روانې خبرې نتیجه ورکړي او یوې دایمې سولې ته ورسېږي.

د کمبودیا فوټبال په غوره لیګ سیالیو کې د یوه افغان لوبېدل

ارشیف

د عقابان هندوکش د فوټبال لوبډلې لوبغاړی عمران ولي زاده د کمبودیا په غوره لیګ سیالیو کې لوبیږي.

د افغانستان د فوټبال فدراسیون د خپرونو مرستیال شمس امیني نن ازادي راډيو ته وویل، چې له ښاغلي عمران ولي زاده سره یو کلن تړون شوی.

نوموړي وویل، له مصطفی ځاځي وروسته دا دویم افغان لوبغاړی دی چې د کمبودیا د فوټبال په غوره لیګ سیالیو کې لوبیږي.

عمران ولي زاده به د ۲۰۲۰ میلادي کال ترپایه په دې سیالیو کې ولوبیږي.

د هرات د غېږنیونې لوبډله د آسیايي سیالیو اتله شوه

ارشیف

د هرات د غېږنیونې او بلکورش لوبډله د آسیايي سیالیو اتله شوه.

د افغانستان د بدني روزنې عمومي ریاست مطبوعاتي غړي مجیب قاریزاده نن ازادي راډيو ته وویل، چې د بلکورش یا غيږې نيونې دغه سيالۍ په ایران کې ترسره شوي دي.

نوموړي وویل، افغان لوبډلې له ایراني، ترکمنستاني، آذربایجاني لوبغاړو سره تر لوبو وروسته دوه د سرو زرو او درې د برونزو مډالونه هم ګټلي دي.

ځینې اوسېدونکي: د سېلابونو له امله "امو سیند" خلکو ته درانه زیانونه اړوي

د اموسیند غاړې

د کندز ولایت د سرحدې ولسوالیو اوسېدونکي شکایت کوي، چې هرکال د سیلابونو له امله امو سیند د استوګنې کورونو، کرنیزو ځمکو او باغونو ته درانه زیانونه اړوي.

د امام صاحب ولسوالۍ د شېرخان بندر اوسېدونکي غلام جیلانې په دې اړه وویل: "هرکال چې د سيند اوبه زیاتېږي، زموږ د اوبو بندونه او ځمکې له ځان سره وړې، ځکه د امو سيند د غاړې په اوږدو کې تحکیمات نه دې ترسره شوي او له کبله یې هرکال د سېند اوبه خلکو ته درانه مالی زیانونه اړوي."

دوی پر دولت غږکوي، چې د امو سېند د غاړې په اوږدو کې د تحکیماتو اساسې پروژې پلې کړي څو د خلکو کرنیزې ځمکې، باغونه او د استوګن کورونه داوبو له ګواښه په امن کې شي.

دغه راز د کندز د قلعه‌زال ولسوالۍ اوسېدونکي سیدشاه په دې اړه وویل: "د قلعه‌زال ولسوالۍ د کُلخ‌تِپه، باغِچه،خشت‌تِپه او بغرِکول سیمو کې د امو سېند دخلکو کرنیزې ځمکه له منځه وړي دي او دغه راز د اوبو بندونه یې خراب کړي دي او د سیند ګواښونو خلک یې له سختو ستونزو سره مخ کړي دي."

له دې سره سم په کندز کې د امو د پنځمې حوزې د سیندونو د ادارې رئیس انجنیر محمدسالم اکبر بیا وايي، د اموسيند د غاړې په اوږدو کې د تحکیماتو په برخه کې یو اندازه کارونه ترسره شوي دي.

هغه زیاته کړه: "په روان کال کې د امام صاحب ولسوالۍ د شال بافې او برزنګې سیمو کې د تحکیماتو پروژې پلې شوي دي او له کبله یې سلګونه جریبه ځمکه او ګڼ شمېر کلي د اوبو له ګواښه ژغورل شوي او د پلان له مخې په راتلونکی کال کې هم د کندز په امام صاحب او قلعه‌زال ولسوالیو کې د تحکیماتو پروژې پلې کېږي."

د امو سېند سرچېنه د بدخشان د پامیر غرونو څخه پیلیږي خو کله چې له بدخشان، تخار او کندز ولایتونو څخه تېریږې هر کال په یادو ولایتونو کې د خلکو له کرنیزو ځمکو، باغونو او استوګن کورونو ته درانه زیانونه اړوي.

بغلان کې د غلو او ځوروونکو پر ضد کمپاین پیل شوی

پولیس وايي چې په پلخمري کې به د غلو او د خلکو د ځوروونکو پر ضد عملیات دوام وکړي.

د بغلان ولایت په مرکز پلخمري کې پولیسو د غلو او ځوروونکو پر ضد کمپاین پیل کړ.

د بغلان د پولیسو مطبوعاتي دفتر نن وویل، پولیسو په دې لړ کې تراوسه ۸ تنه نیولي دي.

د پولیسو په وینا له نیول شویو کسانو سره ۳ کلاشینکوفونه، ۹ تومانچې او یو شمېر چړې موندل شوي دي.

پولیس وايي چې په پلخمري کې به د غلو او د خلکو د ځوروونکو پر ضد عملیات دوام وکړي.

تر دې دوې اوونۍ وړاندې په پلازمېنه کابل کې د غلو او انسان تښتونکو خلاف کمپاین پیل شو چې په لړ کې یې سلګونه مشکوک کسان ونیول شول.

په بغلان کې دا کمپاین وروسته له دې بیل شو چې څو ورځې وړاندې وسله وال غله د ریاضۍ د یوه استاد کور ته ولوېدل، قیمتي وسایل یې ورڅخه یووړل او هغه یې سخت وواهه.

افغانستان کې د بیمې سیستم د پراختیا هڅې

د افغانستان او ترکیې تر منځ د بیمې په چارو کې دوه اړخیز هوکړه لیک د لاسلیک د مراسمو انځور.

د افغانستان د مالیې وزارت په دغه هېواد کې د بیمې سیستم د پراختیا د ودې لپاره هلې ځلې پیل کړي دي.

د مالیې وزارت ویاند شمروزخان مسجدي نن ازادي راډیو ته وویل، د مالیې وزارت د دغو هڅو په لړ کې د افغانستان او ترکیې تر منځ د بیمې په چارو کې دوه اړخیز هوکړه لیکونه لاسلیک شول.

د نوموړي په خبره، د یاد هوکړه لیک د لاسلیکولو موخه د دواړو هېوادونو ترمنځ د بیمې په چارو کې د معلوماتو او تجربو شریکول، د روزنیزو پروګرامونو له لارې د کارکوونکو مسلکي او تخنیکي وړتیا لوړول او په دواړو هیوادونو کې د بیمې سیستم د ودې لپاره پانګونې ته زمینه برابرول دي.

هلمند کې د مرخېړیو کرکېله زیاته شوې

له مرخېړیو د ویني فشار په کنټرولو، د هډوکو د ناروغیو او مکروبي ناروغیو په درملنه او یو شمېر نورو طبي برخو کې ګټه اخېستل کېږي.

په هلمند کې د مرخېړیو کرکېله زیاته شوې ده.

د دغه ولایت د کرنې او مالدارۍ ریاست د پلان او همغږۍ مسوول رفیع الله قلم نن ازادي راډيو ته وویل، چې په هلمند کې د مرخېړیو کرکېلې ښه نتېجه ورکړې او دا د کوکنارو د کښت لپاره یو ښه بدیل دی.

نوموړي وویل، چې د افغانستان مرخیړي په کور دننه او بهر ښه مارکیټ لري.

هغه زیاته کړه: "دا نبات کورني مارکېټ ترڅنګ نړېوال مارکیټ هم لري چې مونږ به سېمه کې له یو شمېر سوداګرو سره خبرې وکړو څو بهر ته د صادرولو زمینه برابره کړي."

که څه هم په هېواد کې دننه د مرخیړیو د خرڅلاو ټاکلې اندازه معلومه نه ده خو په بهر کې یو کیلو ګرام مرخیړي په ۱۴۰ ډالره پلورل کېږي.

له مرخېړیو تر ډېره د ویني فشار په کنټرولو، د هډوکو د ناروغیو او مکروبي ناروغیو په درملنه او یو شمېر نورو طبي برخو کې ګټه اخېستل کېږي.

د هلمند د کرنې ریاست کروندګرو ته د دوی د اقتصادي پیاوړتیا په هدف د مرخېړیو د کر سپارښتنه کوي.

فاریاب کې د یوې کورنۍ ۶ غړي وژل شوي

ارشیف

د فاریاب ولایت په اندخوی ولسوالۍ کې تېره شپه د یوې کورنۍ ۶ غړي د وسله والو په برید کې ووژل شول.

د ۲۰۹ شاهین قول اردو ویاند وايي داندخوی ولسوالۍ په خانقاه سیمه کې دا برید طالبانو کړی دی.

حنیف رضايي له آزادۍ راډیو سره په خبرو کې د دې پېښې پر عواملو رڼا واچوله.

هغه وویل: "د دې سړي زوم مخکې د طالبانو په لیکو کې و خو له طالبانو بیل شو او عادي ژوند یې پیل کړ خو له بده مرغه طالب وسله والو تېره شپه د ده او د ده د خسر پر کور برید وکړ او دا فاجعه یې رامینځ ته کړه."

د شاهین قول اردو ویاند وايي چې د پېښې په قربانیانو کې ښځې او ماشومان هم شامل دي.

د ښاغلی رضايي په وینا، یوه ښځه او یوماشوم هم په دې برید کې ټپیان شوي دي.

ملګري ملتونه: افغانستان کې د خلکو د بېځایه کېدو لړۍ روانه ده

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د هماهنګۍ اداره (اوچا) وايي چې د جګړې له امله د خلکو د بېځایه کېدو لړۍ روانه ده.

ددې ادارې په یوه اعلامیه کې چې پرون د جنورۍ په ۱۸مه، خپره شوې، لیکل شوي چې په تېر میلادي کال کې ۴۳۷ زره افغانان د جګړې له امله د خپلو کورونو پرېښودلو ته اړ شوي دي.

په اعلامیه کې همدا راز لیکل شوي چې په ۲۰۱۹ او ۲۰۱۸ میلادي کلونو کې ۲۴۵ زره کورنۍ په ختيځو ولایتونو کې د وچکالۍ له امله بېځایه شوي او د فقر له امله بېرته خپلو کلیو او کورونو ته نه شي ستنېدلای. جګړه او فقر هغه اساسي مسئلې دي چې بې کوره شوي افغانان خپلو کورونو ته له ستنېدو منع کوي.

په افغانستان کې د ملګروملتونو د بشري مرستو د هماهنګۍ ادارې اټکل کړی چې د روان میلادي کال تر پایه به د هغو افغانانو شمېر چې له یوې سیمې بلې ته په تېښته دي او ابتدايي بشري مرستو ته اړتیا لري یو میلیون ته ورسېږي.

"طالبان باید د افغانستان له حکومت سره د رسمي مذاکرو د پيل لپاره اوربند ومني"

د سولې په چارو کې د دولت وزارت ویانده ناجیه انوري

د سولې په چاروکې د دولت وزارت وايي، د اوربند اعلان داسې شرط دی چې طالبان یې باید د افغانستان له حکومت سره د رسمي مذاکرو د پیل لپاره ومني.

د دې ادارې ویاندې ناجیه انوري پرون د جنورۍ په ۱۸مه، ازادي راډیو ته په مرکه کې وویل چې د افغانستان حکومت دا شرط ددې لپاره ایښې چې د بې ګناه خلکو د قتل او د هغوی پر ضد د تشدد لړۍ بنده شي.

اغلې انوري وویل: "موږ بیا تاکید کوو چې زموږ شرط له طالبانو سره د مذاکرو لپاره اوربند دی. پردې چې ګویا طالبان د تشدد کمول مني، زموږ موقف دا دی چې د افغانستان دولت او خلک یې نه مني."

یوشمېر خبري رسنیو تېره اوونۍ په قطر کې د طالبانو د سیاسي دفتر په حواله وویل چې طالبانو په معین وخت کې، د تشدد د کمولو سره موافقه کړې ده.

د رپوټونو پر اساس، د امریکا د حکومت ځانګړی استازی او په قطر کې د وسله والو طالبانو د سیاسي دفتر غړي د یوې موافقې لاسلیک ته نږدې شوي دي.

فراه کې د ایراني ریالو پرځای د افغانۍ دودولو هڅې پیل شوې

فراه په څلورو ولسوالیو کې د ایراني ریال پر ځای د افغانۍ د دودولو لپاره مبارزه پیل شوه.

د فراه والي محمد شعیب پرون، د جنورۍ په ۱۸مه، ازادي راډیو ته وویل چې د انار درې، شیب کوه، قلعه کاه او لاش جوین ولسوالیو خلکو چې له ایران سره پر ګډه پوله پرتې دي، په بازارونو کې د ایراني ریال د کاروبار د بندولو نیت کړی دی.

محمد شعیب وویل چې په دې ولسوالیو کې په سلو کې نوي کاروبار د افغانیو پر ځاي په ایراني ریال کېږي.

محمد شعیب د فراه د څلورو ولسوالیو له یوشمېر خلکو سره په ګډه غونډه کې وویل: "تاسو ته معلومه ده چې ایرانی تومان (ریال) ورځ په ورځ په کښته روان دی، دا تاسو ته هم تاوان دی او افغانۍ خپل حیثیت ساتلی دی. تاسو ولیدل چې په جنوبي او ختیځو ولایتونو کې خلکو په خپله یودم کلداره بنده کړه او افغانۍ یې ترویج کړې او اوس د کلدارې ارزښت د افغانۍ په مقابل کې تر دوه برابره ټيټ دی."

د افغانستان په یوشمېر ختيځو او جنوبي ولایتونو کې د پاکستانۍ کلدارې د بندولو لپاره پراخ کمپاینونه وشول ​

هرات کې حکومتي چارواکي د ۲۰ طالبانو د وژلو ادعا کوي

د هرات سیمه ییز چارواکي په دې ولایت کې د ۲۰ وسلوالو طالبانو د وژل کېدو ادعا کړې.

د هرات د والي ویاند جیلاني فرهاد نن ازادي راډیو ته وویل، طالبانو ته زیاته مرګه ژوبله په کوه زور ولسوالۍ کې اوښتې ده.

"د چشت او کوه زور ولسوالیو کې د هوايي توپخانې په دوه بریدونو کې شل تنه وسلوال طالبان وژل شوي، چې ۱۵ په کوه زور او ۵ تنه په چشت کې وژل شوي دي".

ښاغلي فرهاد زیاته کړه چې دا بریدونه پرون جمعه له غرمې وروسته شوي دي.

وسلوالو طالبانو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

په افغانستان کې د روانې جګړې په ترڅ کې حکومتي او طالب لوری پرلپسې یو بل ته د مرګ ژوبلې اړولو ادعاوې کوي چې ډېر کله یې په خپلواکه توګه سپیناوی ستونزمن وي.

نور راوښيه

XS
SM
MD
LG