د پاکستان د کابینې یو وزیر وايي، صدراعظم عمران خان د هند په وړاندې د پاکستان د هوايي حریم او د افغانستان سره د هند د سوداګرۍ د ځمکنۍ لارې په تړلو غور کوي.

روېټرز خبري اژانس د پاکستان د ساینس او ټکنالوژۍ د وزیر فواد چوهدري له خولې راپور ورکړی چې د سې شنبې په ورځ‌یې «۲۰۱۹ کال د اګسټ ۱۷» ویلي، دا مهال د هندوستان لپاره د پاکستان د هوايي حریم او د افغانستان سره د هند د ځمکنۍ سوداګرۍ د لارې د تړلو د پرېکړو پر قانوني اړخونو غور کېږي.

بل‌خوا د افغانستان د سوداګرۍ او صنایعو خونې سرپرست خان جان الکوزي تېره شپه ازادي راډیو ته وویل هیله‌مند دی چې پاکستان به دا لاره بنده نه‌کړي.

ښاغلی الکوزی زیاتوي: "زه هیله‌مند یم چې دا لاره بنده نه‌شي، که بنده شي زموږ په اقتصاد ډېر منفي اغېز کوي، بیا افغانستان هم اړ دی چې باالمثل عمل وکړي."

د خان جان الکوزي په وینا دا مهال د افغانستان له لارې د پاکستان ډېر مالونه مرکزي اسیا ته ځي چې افغان حکومت هم په ورته توګه د پاکستاني مالونو پر مخ لاره تړلی شي.

ښاغلی الکوزی وايي، که داسې وشي، دا به د دواړو هېوادونو د سوداګرو په زیان وي.

پاکستان د روان کال د فبرورۍ په میاشت کې هم د هند لپاره خپل هوايي حریم وروسته له هغې بند کړ چې په هندي کشمیر کې د یوې پاکستان مېشتې وسله‌والې ډلې له‌خوا حمله د دې دوو ګاونډیو ترمنځ د نښتو سبب شوه، خو د جولای د میاشتې په نیمايي کې یې بېرته پرانیست.

په روانه میاشت کې د هند او پاکستان ترمنځ یو ځل بیا وروسته له هغې ترینګلتیا زیاته شوه چې نوې ډېلي د هندي کشمیر څخه د کورواکۍ ځانګړی امتیاز واخیست چې د پاکستاني چارواکو غبرګون‌یې راوپاروه.

د افغانستان د کرېکټ وتلی ستوری راشد خان کابل ته ستون شو.

راشد خان د جمعې په ورځ کابل ته ورسید او تمه ده په شپږیزه لیګ کې د سپين‌غر زمریان لوبډلې لپاره ولوبېږي.

سپين‌غر زمریان له بست ساتونکي لوبډلې سره لوبه لري.

راشد خان شاوخوا دوه کاله وروسته کابل ته ستنېږي.

د راشد خان په ګډون د ملي لوبډلې ګڼ نور لوبغاړي له نړیوالو سیالیو وروسته اوس په کورني کرېکټ لوبو کې د ګډون لپاره په افغانستان کې دي.

د شپږیزې سږني لیګ پنځمه لوبه د مېس عینک اتلان او د بند امیر ښاماران لوبډلو ترمنځ وشوه چې د بند امیر ښارمارانو د اتو ویکټو په توپیر له مېس عینک اتلانو ماتې وخوړه.

افغان او ایراني سوداګرو په کابل کې د سوداګرۍ درې ټرونونه لاسلیک کړي.

دغه خبره په کابل د ایران سفارت د جمعې په ورځ پر خپلې ایکس پاڼې لیکې وه.

وړاندې راغلي،" په کابل کې د ایران سفارت په بلنه له ۲۰۰ ډیرو افغان او ایراني سوداګرو، اقتصادي فعالانو، صنعتکارانو او پانګوالو په یوه غونډه کې برخه اخیستې وه".

د سفارت په ټکو، په غونډه د دواړو لوړو ترمنځ د اقتصادي او سوداګریزو اړیکو د پراختیا په موخه درې هوکړه لیکونه لاسلیک شول.

د افغان او ایراني سوداګرو ترمنځ د دې هوکړه لیکونو لاسلیک په داسې حال کې دی چې له میاشتو راهیسې د تورخم دروازه د هر ډول تګ راتګ پر مخ تړلې ده.

د کابل- جلال اباد په لویه لاره ترافیکي پیښه کې لږترلږه ۴ کسه مړه او ۸ تنه نورټپیان شوي او لس کسه نور لادرکه دي.

له پاکستان څخه د ستنو شویو کډوالو موټر سیند ته لویدلی دی.

د لغمان امنیه قومانداني وايي موټر کې ۲۲ کسه ستانه شوي کډوال سپاره وو او تیره شپه د سرخکانو ولسوالۍ مربوطاتو کې سیند ته لویدلی دی.

چارواکي زیاتوي چې د لادرکه شویو کسانو د میندلواو ژغورنې لپاره عملیات روان دي.

د پیښې علت سملاسي نه دی معلوم شوی. خو افغانستان کې اکثر ترافیکي پیښې د لارو د خرابوالي ، د موتر چلوونکو بې احتیاطي او د ترافیکي قوانینو نه رعایت کولو څخه رامینځ ته کیږي.

د اروپايي اتحادیې د بشري مرستو څانګه (ECHO)افغانستان کې دمیندو وضعیت بحراني او د اندیښنې وړ بولي.

دغه اداره خبرداری ورکوي چې د نجونو او ښځو په طبي زدکړو بندیز او روغتیايي خدماتو ته د ښځو دلاسرسي محدودیت وضعیت نورهم خراب کړی او د زیږون په مهال د میندو او ماشومانو ژوند له خطر سره مخ کوي.

تردې مخکې د ملګرو ملتونو دبشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) هم ویلي چې افغانستان د هغو هیوادونو څخه دی چې د میندو د مړینې کچه په کې لوړه ده او په هرو ۱۰۰ زرو ولادتونو کې ۶۰۰ میندې خپل ژوند له لاسه ورکوي.

واک ته د طالبانو له ستنیدو وروسته افغانستان کې له شپږم ټولګي پورته د نجونو او ښځو په زده کړو او تحصیلاتو بندیز لګول شوی دی.

د کورنیو او بهرنیو فشارونو سره سره د طالبانو د حکومت په دغې پالیسۍ کې د بدلون نښې نه ترسترګو کیږي.

دشپږیزې ليګ په نننۍ لوبه کې مس عینک بند امیر ته ماته ورکړه.

مس عینک په دې شل اوریزه سیالۍ کې پیاوړې لوبه وکړه او مقابل ټیم ته یې په اتو ویکټو ماته ور کړ.

په دې لوبه کې د مس عینک لپاره خالد تڼیوال ۵۳ او رحمان الله ګربز ۵۲ منډې وکړې.

پرونیو لوبو کې آمو نهنګانو د بُست ساتونکو، او سپین‌غر پړانګانو بند امیر ته ماتې ورکړه.

د شپږیزې لیګ په سیالیو کې چې د چهارشنبې په ورځ خوست کې پیل شوي او ۱۴ ورځې دوام کوي پنځه ټیمونه برخه لري.

د پنجشنبې په ورځ د شپږیزې کرکټ لیګ په دویمه ورځ، چې په خوست کې روان دی، آمو نهنګانو د بُست ساتونکو او سپین‌غر پړانګانو ،بند امیر ته ماتې ورکړه.

دا د آمو نهنګانو دویمه او د سپین‌غر پړانګانو لومړنۍ بریا وه.

د شپږیزې سیالۍ چې د چهارشنبې په ورځ پیل شوې، ۱۴ ورځې دوام کوي، او په ترڅ کې به یې ۲۱ شل اوریزې لوبې ترسره شي.

په دغه لیګ کې د افغانستان د کرکټ بورډ په وینا، د سپین‌غر، بند امیر، مس عینک، آمو او بُست لوبډلې د اتلولۍ لپاره سیالي کوي.

د شپږیزې لیګ په یوولسم پړاو کې د افغانستان د ملي لوبډلې ګڼ مشهور لوبغاړي د ځوانو او کورنیو استعدادونو ترڅنګ برخه لري.

د روان کال په سیالیو کې:

• راشد خان د سپین‌غر لوبډلې لوبډلمشر دی.
• عظمت‌الله عمرزی د آمو لوبډلې لوبډلمشر دی.
• رحمان‌الله ګربز د مس عینک لوبډلې لوبډلمشر دی.
• ابراهیم ځدراڼ د بُست لوبډلې لوبډلمشر دی.
• حشمت‌الله شهیدي د بند امیر لوبډلې لوبډلمشر ټاکل شوی دی.

د افغانستان د بدن جوړونې او فټنس ملي لوبډله د جنوبي اسیا سیالیو کې وځلیده او دوه د سرو زرو ، درې د سپینو زرو او یو د برونزو مډال یې ترلاسه کړ.

د افغانستان د بدن جوړونې او فټنس فدراسیون وایي میوند بابکرخېل او نصیب الله عظیمي د سرو زرو مډالونه، او ریاض رحمان، احمد حبیبي او خواجه رفیع صدیقي د سپینو زرو مډالونه وګټل او بلال جلیلي د برونزو مډال خپل کړ.

دا سیالۍ د تېرې سې‌شنبې په ورځ د بوتان پلازمینه تیمفو ښار کې پیل شوې او له افغانستان څخه پکې ۱۵ ورزشکاران ګډون لري.

د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر (اوچا) وایي، د روان ۲۰۲۶ کال په تیرو شپږو میاشتو کې یې د افغانستان دبشري مرستو لپاره د اړتیا وړ بودیجې یوازې ۱۷ سلنه ترلاسه کړې ده.

اوچا وایي، افغانستان ته د بشري مرستو لپاره ټولټال ۱.۷۱ میلیارده ډالرو ته اړتیا ده، خو تر اوسه یوازې ۲۹۲ میلیونه ډالر برابر شوي دي.

د دې ادارې په وینا، په افغانستان کې ډېری اړمن خلک هره ورځ له داسې سخت وضعیت سره مخ وي چې فکر کوي چې خواړه واخلي که درمل، او یا د نن ورځې خواړه برابر کړي که د سبا .

په دې وروستیو کې د خوړو نړیوال پروګرام (WFP) هم خبرداری ورکړ چې دا مهال ۱۳.۸ میلیونه افغانان له شدیدې یا بېړنۍ خوراکي ناامنۍ سره مخ دي.

د اوکراین چارواکي وايي چې د پنجشنبې په سهار په پلازمېنه کیف باندې د روسیې د توغندیو او ډرون په لویه حمله کې لږ تر لږه ۱۳ کسان وژل شوي او لسګونه نور ټپیان شوي دي.

برید څو ساعته وروسته له هغه وشو چې د اوکراین ولسمشر ولودومیر زیلینسکي د ډبلین سفر لنډ کړ او د استخباراتي راپورونو په حواله یې د روسیې د احتمالي لوی برید په خبر ورکړ.

د روسیې د دفاع وزارت تایید کړه چې دوی په کیف باندې "لوی برید" کړی، او ادعا یې کړې چې دا برید د روسیې په خاوره کې د اوکراین د وروستیو بریدونو په ځواب کې دی.

په اسټرالیا کې د افغانستان د سفیر وحیدالله ویسي د کار موده د جولای په لومړۍ پای ته رسېدلې او ښايي هلته افغان سفارت وتړل شي.

وحیدالله ویسي له ۲۰۱۷ کال راهیسې هلته سفیر پاتې شوی.

ویسي خپله وروستۍ رسمي لیدنه د اسټرالیا له ګورنرې سم موسټین سره کړې او تر هغه وروسته یې د کار د پای ته رسېدو خبر ورکړی.

هغه لیکلي: سفارت ښایي وتړل شي خو زه هیله من یم چې اسټرالیا له افغانانو سره خپلې همکارۍ ته دوام ورکړي.

د اسټرالیا د کډوالۍ او تابعیت د وزارت مرستیال او د پارلمان غړي جولیان هیل هم د ویسي د کار د پای ته رسېدو په اړه لیکلي او ویلي یې دي چې ښاغلي ویسي له ۲۰۱۷ کاله په یوه ډېر ستونزمن وخت کې د سفیر په توګه خدمت وکړ.

په اسټرالیا کې د افغانستان سفارت د نیوزیلنډ او فیجي هېوادونه هم تر پوښښ لاندې لرل او هلته یې مېشتو افغانانو ته خدمات وړاندې کول.

په اسټرالیا کې شاوخوا ۹۰زره افغانان اوسیږي او په نیوزیلنډ کې بیا د افغانانو شمېر شاوخوا ۹ زرو ته رسیږي. په فیجي کې یواځې ۳۰ افغانان په موقتو ویزو اوسیږي.