د ایران د سپاه پاسداران انقلاب ځواک درې سرتیري په لویدیځ ښار پیران‌شهر کې په ډزو وژل شوي دي.

د سپاه پاسداران ځواک د سې شنبې په ورځ په یو بیان کې وویل، درې سرتیري یې هغه مهال ووژل شول او یو بل ټپي شو چې «ترهګرو یې پر موټر ډزې وکړې»

د مهر نیمه دولتي خبري اژانس ویلي، کُردي ملېشو د ایران او عراق ترمنځ سرحدي ښار پیران‌شهر ته نژدې په یو کلي کې د سپاه پاسداران دا درې سرتیري وژلي.

دا سیمه پخوا هم د ایراني ځواکونو او کُردي ملېشو ترمنځ د نښتو شاهده وه.

د خيبر پښتونخوا په خیبر ولسوالي کې د سرحدي ځواک چارواکي ادعا کوي چې د باړې په اکاخېلو کې پوځ د بې پېلوټه الوتکو په بریدونو کې لږ تر لږه ۱۰ وسلوال وژلي دي.

د سرحدي ځواک (ایف سي) یوه چارواکي، چې له رسنیو سره یې د خبرو اجازه نه لرله، نن (د مارچ پر ۳۱مه) د نوم نه ښوولو په شرط مشال راډیو ته وویل چې دا بریدونه پرون ماښام شوي دي.

چارواکي ادعا کوي چې وسلوال له تېرو څو اوونیو راهیسې د خيبر په باړه سيمه کې ګرځېدل، پر یوه دولتي روغتون یې قبضه کړې وه او د پولیسو سرتېري او ولسي خلک یې په نخښه کول.

تر اوسه کومې وسلوالې ډلې په دې اړه څه نه دي ویلي او نه هم خپلواکو سرچينو د دې دادعا پخلی کړی دی.

بل پلو، د باړې د سیاسي اتحاد مشران وايي چې د مارچ پر ۳۰مه د پوځ له لوري د بې پېلوټه الوتکو په بریدونو کې لږ تر لږه یو ولسي وګړی وژل شوی او درې ماشومان ژوبل شوي دي.

په داسې حال کې چې د اصفهان ولايت د امنيتي چارو مرستيال والي اعلان وکړ چې «امريکايي او اسرائيلي جنګي الوتکو» د اصفهان، نجف‌آباد، مبارکه، کاشان او شهرضا ښارونه د دوشنبې په ماښام بمباري کړي، په ټولنيزو رسنيو کې خپرو شوو ګڼو ويډيوګانو ښودلې چې بمبارۍ د سې‌شنبې په سهار وختي هم په اصفهان کې په شدت دوام درلود.

د متحدو ايالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ، د بمباري شوي ځای ويډيو د سې‌شنبې په سهار له کوم وضاحت پرته په خپل ټولنيز پلاتفورم ټروت سوشل کې خپره کړه.

په همدې وخت کې، وال سټريټ ژورنال د سې‌شنبې په سهار راپور ورکړ چې «يوه رسمي چارواکي ويلي، امريکا د ۲۰۰۰ پونډه سنګر ماتوونکو بمونو په وسیله د ايران د اصفهان ښار د مهماتو یو لوی زېرمتون په نښه کړی دی.»

سي‌این‌این تلویزیوني چاینل د ايران او متحدو ايالتونو ترمنځ د خبرو په اړه د څو امريکايي چارواکو او د خليج د هېوادونو له قوله راپور ورکړ چې امريکا «پوره ډاډه نه ده» چې هغه حکومتي څېرې چې د پاکستان او ترکيې له لارې پيغامونه ترلاسه کوي، د سولې د هر ډول تړون د تاييد يا نتیجې لپاره «وروستی صلاحيت» لري که نه.

په داسې حال کې چې د امريکا ولسمشر وايي خبرې په ښه ډول روانې دي او نوي مذاکره کوونکي نسبتاً «معقول‌» بولي، د يوې خبرې سرچينې په وينا، چې له وضعيت سره بلده ده، د ايران د حکومت ځينې کسان پر امريکا «باور نه لري»، په ځانګړي ډول وروسته له هغه چې د ديپلوماتيکو هڅو پخواني پړاوونه د امريکايي بريدونو له امله ناکام شول.

دا راپور زياتوي چې اوس مهال، د ايران د حکومت د «ډېرو برخو د غيرفعال کېدو» له امله دا روښانه نه ده چې د جګړې د پای ته رسولو لپاره د هر ډول تړون وروستۍ پرېکړه به څوک کوي.

ترکیې ویلي چې څلورم ایراني توغندی یې شنډ کړی دی.

د ترکیې د دفاع وزارت د دوشنبې په ورځ د حمل په ۱۰مه په یوه اعلامیه کې ویلي چې یو بالستیک توغندی چې له ایران څخه توغول شوی و، له منځه وړل شوی دی.

د اعلامیې له مخې، ددغه توغندي مخه د ناټو د هوايي او توغندیز دفاعي سیستم له لارې، چې د مدیترانې ختیځ کې ځای پر ځای دی، نیول شوې ده.

ترکیه د ناټو غړی هېواد دی.

دا څلورم ایراني بالستیک توغندی دی چې د ترکیې په فضا یا د هغې په لوري د تګ پر مهال شنډېږي.

تر دې مخکې، ترکي چارواکو د ایران له لوري د توغندیزو بریدونو د دوام په اړه اندېښنه ښودلې وه او د هغو د بندېدو غوښتنه یې کړې وه.

تر اوسه د شنډ شوي توغندي د مسیر او د نسکوریدو د دقیق ځای په اړه جزئیات نه دي خپاره شوي.

د امریکا متحده ایالاتو ولسمشر ډونالډ ټرمپ خبرداری ورکړی چې که له ایران سره مذاکرات نتیجه ورنکړي ، نو واشنګټن به د هغه په وینا د ایران ټول برېښناکوټونه، د تېلو څاه‌ګانې او د خارک ټاپو له منځه یوسي.

ټرمپ د دوشنبې په ورځ د وري په ۱۰مه په خپلې ټولنیزې شبکې «تروت سوشیل» کې لیکلي چې هغه د یو «نوې او معقول رژیم» سره ایران کې د پوځي عملیاتو د پای ته رسولو لپاره لګیا دی«جدي خبرې اترې» کوي.

خو ایراني چارواکو له امریکا سره د هر ډول خبرو اترو راپورونه رد کړي دي.

ټرمپ تر دې مخکې د یکشنبې په ماښام له «فایننشل ټایمز» سره په مرکه کې ویلي وو چې د خارک ټاپو د نیولو او د ایران د تېلو د کنټرول ترلاسه کولو احتمال ارزوي.

په همدې حال کې، د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د دوشنبې په ورځ له «ABC» ټلویزیون سره په مرکه کې ویلي چې پرته له جزییاتو وویل چې د امریکا حکومت د هرمز په تنګي د ایران د دایمي کنټرول د مخنیوي لپاره څو لارې او وسایل لري.

وروستیو اونیو کې ځینو ایراني چارواکو ویلي وو چې غواړي د هرمز تنګي څخه تېرېدونکو نړیوالو بیړیو نه فیس واخلي، چې دا خبره د واشنګټڼ له سخت غبرګون سره مخ شوه.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي،" له ایران سره د مذاکراتو سربیره، د خارک ټاپو د نیولو پلان تر څیړنې لاندې دی".

هغه چې نن دوشنبې فایننشنال ټایمز ورځپانې سره خبرې کولې وویل،"کیدای شي خارک ټاپو ونیسو یا يې ونه نیسو، ډیر انتخابونه لرو، دا کار په دې مانا دی چې باید بیا هلته (خارک) د یو څه وخت لپاره پاتې شو".

ټرمپ د خارک ټاپو څخه د ایران د دفاع د پوښتنې په ځواب کې وویل،" فکر نه کوم چې هغوي (ایرانیان) د دفاع لپاره څه ولري، ډیر اسانه کولی شو چې خارک ونیسو".

د ټرمپ په ټکو،"غوره ګڼم چې د ایران د تیلو واک ترلاسه کړم". هغه دا احتمالي اقدام په ونزویلا کې د نیکلاس مادورو له نیول سره پرتله کړ او زیاته يې کړه چې اوس د ونزویلا تیل د امریکا د تیلو چانځایونو ته راځي.

ولسمشر ټرمپ په داسې حال کې د ایران د تیلو د واک د ترلاسه کیدو خبره کوي چې د نړۍ په بازارونو کې د تیلو بیې له پنځوس سلنه لوړې شوي دي.

اوسمهال د تیلو د یو بیرل بیه ۱۱۶ ډالرو ته پورته شوې ده.

د ایران سپاه پاسداران د دې هېواد د سمندري ځواکونو قومندان علیرضا تنګسیري وژل کیدل تایید کړل.

سپاه پاسدارانو نن دوشنبې په یو بیان کې ویلي،" هغه د عملیاتو پرمهال هدف وګرځیده او له سخت ټپي کیدو وروسته يې ساه ورکړه".

امریکا او اسراییلو د تیرې پنجشنبې په ورځ د تنګسیري د وژلو ادعا کړې وه.

سپاه په خپل بیان کې د سمندري ځواکونو د قومندان د وژل کیدو او ځایناستي په اړه ډير جزیات ورکړې نه دي.

په منځني ختیځ کې د امریکا د مرکزي قومندانۍ (سنټکام) مشر دریادار برد کوپر ویلي،" د تنګسیري وژل کیدل سره سیمه کې امن راوستلی شي".

د امریکا د خزانې وزارت په ۲۰۱۹کال کې تنګسیري د " ځانګړي نړیوال ترهګر" په توګه معرفي کړي و.

د قطر العربیه ټلویزیون خبر ورکړی چې د ایران په پلازمېنه تهران کې د نوموړې ټلویزیوني شبکې د دفتر ودانۍ د اسراییلو په یوه توغندي لګېدلې ده.

العربیه پرون (یکشنبې د وري ۹مه) وویل، له یوې بې پیلوټه الوتکې څخه ویشتل شوی توغندی د یوه ژوندي پروګرام په حال کې هلته لګېدلی دی.

د آزادۍ راډیو د ایران څانګې راډیوفردا خبر ورکړی چې په تهران کې د دې شبکې کارکوونکي نه دي زیانمن شوي خو د العربیه یوه خبریال ویلي دي چې په څېرمه ودانیو کې لس کسان ټپیان شوي دي.

تراوسه معلومه نه ده چې دې توغندي په تهران کې کوم هدف په نښه کړی و.

اسراییلو تراوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

د پاکستان، سعودي عربستان، مصراو ترکیې د بهرنیو چارو وزیران نن یکشنبې په اسلام آباد کې په منځني ختیځ کې د روانې جګړې په اړه خبرې کوي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت وویل چې د اسلامي هیوادونو د بهرنیو چارو وزیران به په دې غونډه کې په منځني ختیځ کې د کړکیچ د کمولو د هڅو په ګډون پریولړ موضوعاتو خبرې وکړي. د فرانسپرس آژانس د راپورله مخې د مصراو ترکیې د بهرنیو چارو وزیران د شنبې په شپه اسلام آباد ته رسیدلي او د سعودي د بهرنیو چارو وزیر نن له غرمي وروسته دې ښار ته ورسید. د راپورله مخې د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار د مصراو ترکیې له بهرنیو چارو وزیرانو سره جلا کتنې ترسره کړې او وروسته ټولو وزیرانو د پاکستان د پوځ له مشر فیلډ مارشال عاصم منیرسره وکتل. د پاکستان حکومت چې په دې وروستیو کې د ایران او متحده ایالاتو ترمنځ د روانې جګړې په ترڅ کې د یو مهم منځګړي په توګه راڅرګند شوی، د دواړو خواوو ترمنځ د پیغامونو د تبادلې لپاره د منځګړیتوب رول لوبوي

اسلام‌ اباد پردې سربیره چې له تهران سره اوږمهاله اړیکې لري، د خلیج له هیوادونو سره یې هم نږدې اړیکې پاللي. دا په داسې حال کې ده چې صدراعظم شهباز شریف او د پوځ لوی درستیز عاصم منیر د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره شخصي نږدې اړیکې جوړې کړي دي.

واشنګټن پوسټ ورځپاڼې د هغو امریکایي چارواکو په حواله چې نه یې غوښتل نوم یې یاد شي، راپور ورکړی چې پنتاګون د څو اونیو لپاره په ایران کې دننه د محدودو ځمکنيو عملیاتو د پلانولو لپاره چمتووالی نیسي خو ولسمشر ډونالډ ټرمپ تراوسه د دې پلان د عملي کولو لپاره اجازه نه ده ورکړې.

د راپور په اساس، په دغو عملیاتو کې به چې د ځانګړو ځواکونو اوپلي پوځي جزوتامونو له خوا ترسره کیږي، د خارک ټاپو او هرمز تنګې ته نږدې ساحلي سیموپه څیر ځایونو باندې بریدونه شامل وي، خو د سرچینو په وینا دا به د پراخ یا بشپړیرغل په معنی نه وي.

په عین حال کې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د تیرې جمعې په ورځ ټینګار وکړ چې واشنګټن کولای شي "د ځمکنيو ځواکونو له کارونې پرته" خپلو اهدافو ته ورسیږي. خو د واشنګټن پوسټ په وینا د روبیو له دغو څرګندونو سره سره د ایران په وړاندې د محدودو ځمکنیو عملیاتو پلان جوړونه "په وروستۍ مرحله کې" ده.

دا په داسې حال کې ده چې د ایران د پارلمان ریس محمد باقر قالیباف د یکشنبې په ورځ وویل چې ځواکونه یې د ایران خاورې ته د امریکایي سرتیرو د ننوتلو انتظار باسي.