چارواکي وايي، په لوګر او فاریاب ولایتونو کې یې ۱۲ وسله وال طالبان وژلي دي.

د لوګر د امنیې قوماندانۍ ویاند شاه پور احمدزي نن ازادي راډیو وویل، د خوشي په ولسوالۍ کې د امنیتي ځواکونو او طالبانو ترمنځ په نښته کې اووه طالب وسله وال وژل شوي او دوه نور ټپیان شوي دي.

د احمدزي په وینا، دا نښته تېره شپه وروسته له هغې وشوه چې وسله والو طالبانو د دې ولسوالۍ د سیمه ییزو پولیسو پر پوستو بریدونه وکړل.

نوموړي زیاته کړه چې په دې نښته کې درې سیمه ییز پولیس هم ټپیان شوي دي.

بل خوا، په فاریاب کې چارواکي وايي، تېره شپه یې پر دولت اباد ولسوالۍ د طالب وسله والو یوه حمله پر شا تبولې او پنځه تنه وسله وال طالبان یې وژلي.

د فاریاب د امنیې قوماندانۍ ویاند عبدالکریم یورش نن سهار ازادي راډیو ته وویل، تېره شپه وسله والو طالبانو د دولت اباد ولسوالۍ پر مرکز تهاجمي برید وکړ چې په پایله کې یې د هغوی پنځه تنه ووژل شول او درې نور یې ټپیان شول.

د یورش په وینا، په دې نښته کې ولسي خلکو او امنیتي سرتېرو ته مرګ ژوبله نه ده اوښتې.

دولت اباد د فاریاب یوه له هغو ولسوالیو څخه ده چې طالبان په کې پراخ حضور لري.

تر دې مخکې په شمال کې د ۲۰۹ شاهین قل اردو ویاند محمد حنیف رضايي ازادي راډیو ته ویلي وو چې د جمعې له ورځې راهېسې یې د فاریاب په غورماچ، خواجه سبز پوش او کوهستان ولسوالیو کې د عملیاتو پر مهال د وسله والو طالبانو د شپاړسو قوماندانانو په ګډون تر ۹۰ زیات وسله وال وژل شوي دي.

طالب ویاند ذبیح الله مجاهد د لوګر د خوشي ولسوالۍ د پېښې په اړه دغلته د اتو افغان سرتېرو د وژل کېدو ادعا کړې، خو نوموړي خپل لوري ته په لوګر او فاریاب کې د اوښتې مرګ ژوبلې په اړه څه نه دي ویلي.

دافغانستان د برېښنا شرکت له ایران سره د برېښنا د پیرودلو تړون، د ۱۴۰۵لمریزکال لپاره تمدید کړ.

دغه تړون نن چهارشنبې د (فبروري۱۸مه) د دغه شرکت د مشر عبدالحق عمري او ایراني چارواکو ترمنځ په تهران کې لاسلیک شو.

طالبانو د دغه تړون د تمدید په اړه نور جزیات ورکړي نه دي.

د عمري په مشرۍ د طالبانو یو پلاوی ایران ته تللی دی.

دغه شرکت پر خپلې ایکس پاڼې لیکي، "ایراني چارواکو سره د وارداتي برېښنا او د انرژۍ لیږد بنسټونو د پراختیا په اړه هم خبرې وشوې".

افغانستان د ایران په ګډون له ګاونډیو هېوادونو تاجکستان، ازبکستان او ترکمنستان څخه برېښنا واردوي.

یوازې پلازمینه کابل زر مېګاواټه برېښنا ته اړتیا لري چې برېښنا شرکت يې یوازې د ۴۰۰ تر ۵۰۰ کیلوواټه وړاندیز کولی شي، چې ډېره برخه یې له ازبیکستان او تاجکستانه وارداتي برېښنا ده.

د برېښنا شرکت د معلوماتو له مخې، افغانستان ته په کال کې د ۵۰۰۰ مېګاواټه برېښنا اړتیا ده، خو اوس مهال افغانستان یوازې شاوخوا ۹۶۰ مېګاواټه برېښنا لري چې له دې څخه ۳۵۰ تر ۴۰۰ مېګاواټه له کورنیو سرچینو برابرېږي.

ایران او پاکستان له پرون راهیسې ۸۱۲ افغانې کورنۍ بیرته افغانستان ته ستنې کړې دي.

د طالبانو په واک باختر خبري اژانس نن چهارشنبې پر خپلې ایکس پاڼې لیکي،"دغه کورنۍ د نیمروز، ننګرهار، هلمند، هرات او کندهار ولایتونو له لارې راستنې شوي دي".

بل پلو، په تعبید کې د رسنیو د ملاتړ سازمان د پاکستان او ایران پر حکومتونو غږ کړی چې د برازیل بشرپاله ویزو ته په تمه په دې هېوادونو کې میشت افغان خبریالان چې له جدي امنیتي ګواښونو سره مخ دي بیرته افغانستان ته اخراج نه کړي.

دغه سازمان نن په یو بیان کې غوښتنه کړې چې ایران او پاکستان دې خبریالانو سره د نړیوالو بشري اصولو سره سم برخورد وکړي.

ایران او پاکستان په وروستیو کې د خبریالانونو په ګډون په دې هېوادونو کې د میشتو افغان کډوالو د اخراج لړۍ پیل کړې ده.

ټاکل شوې ده چې د افغانستان د کرکټ ملي لوبډله د شل اووریز نړیوال جام د سیالیو په دوام سبا پنجشنبې له کاناډا سره لوبه وکړي. دا لوبه د ماښام په ۶ بجو د چینای ښار په لوبغالي کې په پام کې ده.

د دې نړیوال جام د سیالیو په دوام نن هم درې لوبې پلان شوې دي؛ د کابل په وخت د ورځې په ۱۰ بجو د جنوبي افریقا او متحده عربي اماراتو، د ماسپښین په یوه بجه د نامیبیا او پاکستان او د ماښام په ۶ بجو د هند او هالنډ لوبډلې سره مخامخ کېږي.

په پرونیو سیالیو کې نیوزیلنډ کاناډا ته او نیپال سکاټلنډ ته ماتې ورکړه خو د آیرلنډ او زیمبابوې ترمنځ لوبه د باران له کبله هېڅ پیل نه شوه.

د روغتیا نړیوال سازمان WHO وايي چې د افغانستان د ختیځ او جنوب ختیځو سیمو خلک هرکال د جون او نوامبر میاشتو ترمنځ د ملاریا د ناروغۍ له ګواښ سره مخامخ کېږي.

د ملګروملتونو دې اړوندې ادارې پرون اعلان وکړ چې په افغانستان کې د ملاریا پرضد د مبارزې د ملي پروګرام ارزونه یې بشپړه کړې ده او د دې ناروغۍ د له منځه وړلو لپاره هڅې پیاوړې کوي.

په یوه بیان کې چې پرون د روغتیا د نړیوال سازمان WHO پر ویبپاڼه خپور شو، راغلي دي چې د ۲۰۱۸ او ۲۰۲۱ کلونو ترمنځ په افغانستان کې د ملاریا د مواردو له کمېدو وروسته په ۲۰۲۲ کال کې په ملاریا د اخته ناروغانو شمېر زیات شوی او په ۲۰۲۴ او ۲۰۲۵ کلونو کې یې هم موارد زیات پاتې وو.

په راپور کې ننګرهار، لغمان، کونړ او نورستان ترټولو زیانګالي ولایتونه بلل شوي او د WHO په وینا تودې هوا او د اقلیمي بدلونونو له کبله سختو بارانونو د ملاریا د میاشي د تکثر پراخېدو ته لاره اواره کړې ده.

په افغانستان کې د WHO استازي خبرداری ورکړی چې ملاریا پر زیانګالو ټولنو، په تېره پر ښځو او ماشومانو دروند فشار راوستی او ټینګار یې کړی دی چې د دوامداره همغږۍ او ملاتړ له لارې د دې ناروغۍ د پراختیا مخنیوی امکان لري.

نن په افغانستان او یوشمېر اسلامي هېوادو کې د روژې د مبارکې میاشتې لومړۍ ورځ ده.

د طالبانو حکومت او سعودي عربستان، قطر، کوېټ، بحرین، یمن، عراق، لبنان او متحده عربي اماراتو پرون ماښام اعلان وکړ چې د نوې میاشتې هلال لیدل شوی دی.

خو ځینو نورو هېوادونو لکه ترکیې، سوریې، اردن، مالیزیا، اندونیزیا، هند او پاکستان پنجشنبې د روژې لومړۍ ورځ اعلان کړې ده.

د روژې په مبارکه میاشت کې مسلمانان له پېشلمي څخه تر روژه ماتي پورې له خوراک او څښاک څخه ډډه کوي او ماښام د روژه ماتي لپاره سره یوځای کېږي.

د طالبانو د سوداګرۍ او صنایعو وزارت د افغانستان او ازبکستان ترمنځ په مختلفو سکټورونو کې د سوداګرۍ د ۲۵ موافقو د لاسلیک خبر ورکوي.

دې وزارت نن سې شنبې پرخپلې ایکسپاڼه لیکلي چې دغه موافقې چې په کابل کې د افغانستان او ازبکستان د سوداګرۍ په ګډ کنفرانس کې لاسلیک شوې، ارزښت یې څه باندې درې سوه ملیون ډالره ښودل شوی. د دې وزارت په خبره د دغو موافقو له مخې دواړه لوري به په ساختماني، خوراکي توکو، کرنې، موبل او فرنیچر، درملو اود جامو په سکټورنو کې سره همکاري کوي.

د منځنۍ آسیا د نورو هیوادونو په پرتله له ازبکستان سره د طالبانو د حکومت اړیکې له کله چې طالبان بیا په افغانستان کې واک ته رسیدلي په سیاسي او اقتصادي برخو کې ډیرې پیاوړې شوې دي. د شمیرو له مخې په ۲۰۲۵ کال کې د افغانستان او ازبکستان ترمنځ د سوداګرۍ راکړه ورکړه شاوخوا ۱،۶ ملیارډ ډالرو ته رسیده چې دا د ۲۰۲۴ کال په پرتله شاوخوا ۴۵ سلنه زیاتوالی ښیي.

د ملګروملتونو د خوړو او کرنې اداره خبرداری ورکوي چې د افغانستان په لوېدیځو او جنوبي ولایتونو کې له تودوخې سره یوځای سخت بارانونه ممکن د ځمکې په سطحه د چټک جریان او سیمه ایزو سیلابونو خطر زیات کړي.

دې ادارې نن سې شنبې په خپله ایکسپاڼه کې په یوه بیان کې ویلي چې په شمالي باراني سیمو کې له اوسط څخه ټیټ باران او د بخار د خپریدو زیاتوالی ممکن د فصل رطوبت اغیزمن کړي.

دې ادارې ویلي چې په ټول هیواد کې د بې موسمه تودوخه د سانتي ګراد په کچه د ۱-۸ درجو ترمنځ اټکل شوې او په جنوبي ولایتونو کې به تودوخه له ۲۰ درجو سانتي ګراد څخه هم لوړه وي. د دې ادارې په خبره دا ممکن د یخ وهلو خطر کم کړي او د فصلونو، څړځایونو ملاتړ وکړي. همدارنګه ویل شوي چې د واورې چټک ویلې کیدل کولی شي د واورې ذخیرې او د فصل په وروستیو کې د خاورې د رطوبت زیاتول کم کړي.

د ملګروملتونو د خوړو او کرنې اداره دغه خبرداری داسې مهال ورکوي چې په روان ژمي کې د افغانستان ډیرې سیمې د سختو ورښتونو شاهدې وې.

د طالبانو د حکومت ترواک لاندې د افغانستان دالمپیک، بدني روزنې او سپورت عمومي ریاست د دوشنبې په ورځ زرګونو ورزشکارانو ته د ۱۴۰۴ کال د عصریې توزیع پیل کړه.

ټاکل شوې چې د بیلابیلو ورزشي رشتو څه دپاسه ۳۲۵۰ ورزشکارانوڅخه هر یوه ته ۱۳۲۰۰ افغانۍ ورکړل شي.

د عصریې د توزیع په لومړنۍ ورځ د کڼو ، د بیړۍ ځغلولو ، او د تکواندو ملي ټیمونو غړو ته دغه اندازه پیسې وویشل شوې.

د طالبانو حکومت په داسې حال کې چې د نجونو او ښځو په ورزش یې محدودیتونه لګولي په تیرو کلونو کې یې هم دعصریې په نامه دغه ډول نقدي مرسته نارینه ورزشکارانو ته توزیع کړې.

د کرکټ د شل اوریز نړیوال جام د لوبو په دوام کې، سه شنبه، د فبروري په ۱۷ مه نیټه درې لوبې ترسره کیږي.

د نیوزیلینډ او کاناډا، ایرلینډ او زیمبابوې، او سکاټلینډ او نیپال ټیمونه به یو بل سره مخ شي.

د پرون په لوبو کې، د افغانستان د کرکټ ملي ټیم وتوانید چې متحده عربي اماراتو ته د پنځو ویکټو په توپیر ماتې ورکړي.

دغه راز پرون د انګلستان ټیم د ایټالیا په وړاندې او د سیریلانکا ټیم د استرالیا په وړاندې بریا ترلاسه کړه.

د افغانستان د کرکټ ملي ټیم راتلونکې لوبه د پنجشنبې په ورځ، د فبروري په ۱۹ مه نیټه د کاناډا په وړاندې ده.

تر دې مخکې، افغان ټیم په روان T20 کرکټ نړیوال جام کې نیوزیلینډ او سویلي افریقا ته خپلې لوبې بایللي.

دا نړیوال جام د هند او سریلانکا په ګډ کوربه توب دایر شوی دی.

د قزاقستان د بهرنیو چارو وزارت وايي د دوشنبې په ورځ په استانه کې د افغانستان په اړه د منځنۍ اسیا د ځانګړو استازو د سیمه ایز تماس ډلې په فوق العاده غونډه کې دافغانستان اوسنۍ وضعیت او د سوداګرۍ او اقتصادي اړیکو د پراختیا په اړه خبرې وشوې.

دغه راز په غونډه کې د افغانستان له لارې دترانزیت او ترانسپورت د پراختیا په شمول د عملي همکارۍ او د سیمې د امنیت اړوند مسایل هم وڅیړل شول.

دافغانستان لپاره د قزاقستان ځانګړي استازي یرکین توکوموف ویلي چې په غونډه کې د رغوونکو نظریاتو په تبادلې او کابل سره د تعامل د مهمو مسئلو لپاره دعملي حل لارو په موندنې ټینګار وسو.

په دې غونډه کې د افغانستان لپاره د قزاقستان ، قرغیزستان ، تاجیکستان او ازبیکستان استازو برخه واخیسته.

د تماس دغه ډله د ازبکستان په نوښت ۲۰۲۵ کال کې رامنځته او د همدغه کال د اګست په ۲۶مه یې لومړنۍ ناسته په تاشکند کې ترسره شوه.

دغه هېوادونه که څه هم د طالبانو حکومت په رسمیت نه پيژني، خو له طالبانو سره نږدې سیاسي او اقتصادي تعاملات لري.