د لاسرسي لېنکونه

تازه خبر
سه شنبه ۲۱ لړم ۱۳۹۸ کابل ۰۳:۵۲

نړۍ

اردوغان: ترکیې ته به د هوایي دفاع روسی سیستم له وخته مخکې راشي

د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردغان

د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردغان ویلي چې د روسیې حکومت ښايي د هوايي دفاع د میزائیلو سیستم تر هغه وخته چې مخکې ورته ټاکل شوی و، وړاندې ورته وسپاري.

ترکیه د ناټو تړون غړې ده.

له روسیې د ميزائیلو د دفاعي سیستم اخیستلو د ترکیې او واشنګټن په اړیکو کې عجیب حالت رامنځته کړی دی.

رجب طیب اردوغان له روسیې خپل وطن ته ستون شو او نن د اپرېل په ۱۰مه‌یې خبریالانو ته وویل:

"د اېس-۴۰۰ سیستم د را لېږدولو لپاره د جولای میاشت ټاکل شوې وه، خو ښايي دا نېټه رامخکې شي."

د امریکا متحده ایالاتو له ترکیې غوښتي وو چې له روسیې سره دا معامله لغوه کړي.

د روسیې رسنیو په وینا، انقره غواړي چې د اېس-۴۰۰ څلور دستګاوې په دوه نیم ميلیاردو ډالرو واخلي.

د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ

څارونکي: عراق کې تازه څلور مظاهره کوونکي وژل شوي

د عراق د مظاهره کوونکو یو انځور

په عراق کې د بشري حقونو د څار یوې ډلې ویلي چې د امنیتي ځواکونو او مظاهره کوونکو ترمنځ د نویو کړکېچونو د راپورته کېدو له کبله څلور مظاهره کوونکي وژل شوي او شااوخوا ۱۳۰ نور ټپیان دي.

دا مرګ ژوبله هغه مهال وشوه چې د دغه هېواد د پوهنې ادارې مخته د دواړو لورو ترمنځ شخړې وشوې او امنیتي ځواکونو اوښکې بهوونکی ګاز استعمال کړ.

په عراق کې د بشري حقونو نیمه رسمي کمېسیون چې د دې مرګ ژوبلې راپور یې ورکړی دا شخړې د خواشینۍ وړ بولي او وایي، د ځینو ټپیانو وضعیت نازک دی.

په همدې حال کې د عراق د پوځ یوه ویاند جنرال عبدالکریم خلف د نومبر په ۱۱مه په بغداد کې یوې خبري غونډي ته وویل: "د مظاهره کوونکو یوه لویه برخه، ۹۹ سلنه‌یې دا تاوتریخوالی نه‌دی کړی، دوی په بشپړه ازاده توګه خپلې نظریې وړاندې کوي، یوه وړه برخه‌یې غله، جنایت کوونکي او خشن خلک دي چې زموږ پر ځواکونو بریدونه کوي."

له تېرې میاشتې راهیسې چې دغه اعتراضونه په دې هېواد کې د فساد او هم د ژوند د ناسم وضعیت له کبله پیل شوي، لږ تر لږه ۳۲۰ تنه اعتراض کوونکي وژل شوي دي.

کیف او روسي پلوه جلا غوښتونکو د اوکراین له ختیځه سرتېري ایستلي

د اوکراین ختیځ کې له ۲۰۱۴ میلادي کال راهیسې چې جګړې پیل شوي تر ۱۳۰۰۰ ډېر کسان وژل شوي دي.

کیف او روسي پلوه جلا غوښتونکي وایي، دوی د اوکراین په ختیځ کې د جګړو له لومړیو کرښو خپل سرتېري او وسلې په بشپړ ډول ایستلي دي.

دا د اعتماد جوړولو د لړۍ یو له اقداماتو ده چې کولای شي په لوهانسک او دونیڅک سیمو کې د جګړې د ختمولو په هدف یوې څلور اړخیزې سرمشریزې ته لار هواره کړي.

په دې سیمو کې له ۲۰۱۴ میلادي کال راهیسې چې جګړې پیل شوي تر ۱۳۰۰۰ ډېر کسان وژل شوي دي.

د اوکراین پوځ ویلي ځواکونه‌یې د نومبر د ۱۱مې نېټې غرمه مهال په بشپړ ډول د دونیڅک له پیتریفسکې سیمې په شا شول.

دوی وایي، د نومبر پر ۱۲مه به له ماینونو د سیمې پاکېدل پیل شي.

دا کار به وروسته له هغه وشي چې د اروپا د امنیت او همکارۍ سازمان څارونکي له سیمې د ځواکونو بشپړ وتل تأیید کړي دي.

په لوهانسک کې د بېلتون غوښتونکو یوه استازي تر دې وړاندې ویلي چې د دوی ځواکونه په بشپړ ډول له یادې سیمې وتلي دي.

هانګ کانګ کې د دوو ټپي شویو مظاهره‌چیانو حالت نازک دی

هانګ کانګ کې د مظاهره‌چیانو یو انځور

د هانګ کانګ چارواکي وایي، د ډموکراسي پلوه مظاهره‌چیانو او پولیسو ترمنځ د تېرې ورځې په اخ‌وډب کې د ۲ ټپي شویو کسانو حالت نازک دی.

یو ماسک لرونکی مظاهره کوونکی د نومبر پر ۱۱مه د یوه پولیس افسر له لوري وویشتل شو.

یو بل پیکېنګ پلوه کس بیا له یوه اعتراض کوونکي سره تر بحثونو وروسته وویشتل شو.

دا ۲۴مه اوونۍ ده چې په هانګ کانګ کې دا مظاهرې پیل شوې دي.

دوی د ډموکراسۍ د لاپیاوړي کېدو او د پولیسو د مسؤلیتونو غوښتنه لري.

د چین د اراضۍ اجرائیوي مشر کري لَم دغه اعتراض کوونکي د خلکو دښمنان وبلل.

د امریکا یوه لوړپوړي چارواکي ویلي چې متحده ایالات دا ډول مرګوني فشارونه غندي او له پولیسو او مظاهره کوونکو دواړو غواړي چې وضعیت بېرته سم کړي.

روسیه: د عدالت نړیواله محکمه دې د کریملین پوره استدلال واوري

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت په بیان کې راغي دي چې مسکو د عدالت له نړیوالې محکمې غواړي د کریملین استدلال واوري او بالاخره د اوکراین ادعا باطله اعلان کړي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت وايي، تمه لري چې د عدالت نړیواله محکمه به په هغه دعوه کې چې اوکراین د روسیې پرضد پیل کړې ده د کریملین استدلال پوره په پام کې ونیسي.

دې وزارت په دې اړه څرګندونې پرون په یوه بیان کې کړې دي. له دې یوه ورځ مخکې د ملګروملتونو دې اړوندې محکمې حکم وکړ چې دا صلاحیت ورکړل شوی دي چې د کییف هغه شکایت چې وايي روسیه د اوکراین په ختیځ کې له تروریستانو سره مالي مرسته کوي واوري.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت په بیان کې راغي دي چې مسکو د عدالت له نړیوالې محکمې غواړي د کریملین استدلال واوري او بالاخره د اوکراین ادعا باطله اعلان کړي.

جنوبي کوریا: امریکا هڅه کوي څو شمالي کوریا د خبرو مېز ته راولي

د شمالي کوریا مشر کېم جونګ اون

جنوبي کوریا وايي، متحدایالات په ډېر فعال ډول هڅه کوي چې د کوریا په ټاپووزمه کې د امنیت او اټمي مسایلو په اړه د بحث لپاره شمالي کوریا یو ځل بیا د خبرو مېز ته راولي.

د شمالي کوریا د کال د پای هغه مهلت د رارسېدو په حال کې دی چې پیونګ یانګ وايي باید په دې ډول خبرو کې د واشنګټن له لوري د انعطاف د زیاتېدو باعث شي.

د جنوبي کوریا د ملي امنیت سلاکار نن خبریالانو ته وویل، سېول د شمالي کوریا د مشر کېم جونګ اون مهلت ته په جدي نظر ګوري.

چونګ یوی یونګ زیاته کړه، شمالي کوریا د کال د پای مهلت ښودلی چې د دې هېواد د دریځ ښيي.

نوموړي زیاته کړه چې جنوبي کوریا له امریکا سره هم کار کوي څو دواړه لوري یوه ګډ ټکي ته ورسېږي.

ښاغلي یونګ زیاته کړه د شمالي کوریا او امریکا دریمه سرمشریزه یوازې په هغه صورت کې ممکنه ده چې د دواړو هېوادونو جګپوړي چارواکي خبرې وکړي او په خبرو کې پرمختګ وشي.

کېم په فبروري میاشت کې په ویتنام کې له ولسمشر ډونالډټرمپ سره په دوهمه سرمشریزه کې غوښتنه کړې وه چې واشنګټن د شمالي کوریا د اټمي تاسیساتو د ویجاړولو په بدل کې باید ځینې بندیزونه لرې کړي چې د ولسمشر ټرمپ له سخت غبرګون سره مخ شوه خو وروسته بیا دواړو خواوو د خبرو د بیا پیلولو ژمنه وکړه.

ایران د اومه تېلو د یوې نوې لویې زېرمې د موندلو اعلان وکړ

ښاغلي روحاني وویل چې نوې موندل شوې زیرمه به د ایران د تېلو ذخایر یو په درې زیات کړي.

ولسمشر حسن روحاني د ایران په جنوب لویدیځ کې د اومه تېلو د یوې نوې لویې زېرمې د موندلو اعلان وکړ.

ښاغلي روحاني وویل چې نوې موندل شوې زیرمه به د ایران د تېلو ذخایر یو په درې زیات کړي.

روحاني پرون وویل: "مونږ امریکا ته اعلان کوو چې موږ یو شتمن هېواد لرو او ستاسو له دښمنۍ او ظالمانه بندیزونو سره سره د ایران د تېلو د صنعت کارکوونکي او اینجنیران د ۵۳ میلیارد بيرلو په کچه د تېلو د دې لویې زیرمې په کشف بریالي شول."

دا اعلان په داسې حال کې کېږي چې متحدایالتونو پر ایران د انتهايي فشار د زیاتولو په مقصد نوي بندیزونه لګوي څو په نړیوالو بازارونو کې د ایران د تېلو د خرڅلاو مخه ونیسي.

امریکا: له روسیې د توغندیو پېر به ترکیه له نویو بندیزونو سره مخ کړي

سپینه ماڼۍ

د سپینې ماڼۍ د ملي امنیت سلاکار وایي، متحده ایالات د ترکیې له خوا د روسیې د دفاعي توغندیو د سیسټم پر پېرلو ډېر په غصه دی او که انقره له دغې معاملې لاس وانخلي، ښایي له نویو بندیزونو سره مخ شي.

رابرټ اوبراین له سي بي اس ټلویزون سره په مرکه کې وویل چې ترکیه به د دغو بندیزونو اغیز احساس کړي.

د اوبراین اشاره هغو بندیزونو ته وه چې د ده په وینا د امریکا د کانګرس د دواړو ګوندونو په ملاتړ به تصویب شي.

د سپینې ماڼۍ د ملي امنیت سلاکار دغه څرګندونې داسې مهال کوي چې ټاکل شوې د ترکیې ولسمشر رجب طیپ اردوغان د راتلونکې چهارشنبې په ورځ په سپینه ماڼۍ کې له ولسمشرډونالډ ټرمپ سره وګوري.

د ناټو دغه دواړه متحدین د روسیې د هوایي مدافعې ضد توغندیو د سیستم اس ۴۰۰ چې انقره یې له روسیې پیري، سربیره، د سوریې په شمال کې د ترکیې د پوځي عملیاتو په ګډون پر یو لړ مسایلو په خپلو کې سره اختلاف لري.

ایران د اف بي آی د یوه تري تم شوي اجینټ په اړه دوسیه پرانيستې

د امریکا متحدو ایالتونو د لیوینسن د برخلیک معلومولو لپاره د معلوماتو په بدل کې ۲۵ میلیونه ډالره جایزه ټاکلې ده.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت وایي، د امریکا د فدرالي پولیسو یا اف بي آی د یوه پخواني اجینټ په اړه یې چې له ۲۰۰۷ م کال راهیسې په ایران کې تری تم شوی، دوسیه پرانستلې ده.

ایران وایي، دا په دې معني نه ده چې ګواکې دغه اقدام د دې ښکارندويي کوي چې دغه سړی په ایران کې محاکمه شوی دی.

د ایران د بهرنیو چارو د وزارت ویاند عباس موسوي پرون وویل، د اف بي آی پخوانی کارکونکی رابرټ لیوینسن په ایران کې کومه عدلي یا جرمي قضیه نه لري.

هغه زیاته کړه، د یوه لادرکه شوي کس په اړه که هغه د ایران په هرځای کې وي، د دوسیې پرانستل یوه عادي مسئله ده.

د امریکا متحدو ایالتونو د لیوینسن د برخلیک معلومولو لپاره د معلوماتو په بدل کې ۲۵ میلیونه ډالره جایزه ټاکلې ده.

نوموړی د ۲۰۰۷ کال د مارچ په نهمه د ایران له کیش تفریحي ټاپو څخه د لیدنې په مهال تری تم شو.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت وایي، نوموړی په ایران کې یرغمل شوی خو ایراني چارواکي وایي په دې اړه خبر نه لري.

تهران یواځې دا منلې چې د دې هېواد انقلابي محکمې ملګرو ملتونو ته د لیوینسن په اړه یوه خلاصه دوسیه اچولې ده.

د ایران انقلابي محکمه معمولاً هغو دوسیو ته رسیدګي کوي چې تورونه یې د جاسوسۍ، قاچاق ارتداد او د ایران د اسلامي رژیم د پرځولو پر مسئلو څرخي.

عربي امارات: ایران دې له لویو قدرتونو سره د خبرو لړۍ پراخه کړي

د متحده عرب اماراتو دبۍ ښار

متحده عربي اماراتو له ایرانه غوښتي چې له لویو قدرتونو او په خلیج کې له خپلو ګاونډیانو سره د خبرو لړۍ پراخه کړي.

امارات چې په سیمه کې د امریکا مهم متحد دی، په دې خبرو کې نه یوازې د ایران د اټمي پروګرام بلکې د دې هېواد د بالستیک توغندیو او همداراز په نورو هېوادونو کې د تهران د اجیرو ډلو په اړه د بحث غوښتنه هم کړې ده.

د رویټرز خبري آژانس د راپور له مخې د متحده عربي اماراتو د بهرنیو چارو وزیر انور قرقاش په ابوظبي کې یوې غونډې ته ویلي چې په دې پړاو کې د کړکېچ پراخېدل د هېڅ لوري په ګټه نه دي.

اماراتو چې له ایران سره ځمکنۍ لانجه هم لري، دا غوښتنه د تهران د تېرې اونۍ له هغه اعلان وروسته کوي چې ویې ویل له لویو قدرتونو سره له اټمي موافقې یوبل ګام هم لرې شوی دی.

قرقاش وویل، یوه نوې موافقه به روان کړکېچ حل او له ایران سره به مرسته وکړي چې خپل اقتصاد له روان حالته وژغوري.

روسیه: د عدالت نړیواله محکمه دې د کریملین استدلال په پام کې ونیسي

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ودانۍ

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت وايي، تمه لري چې د عدالت نړیواله محکمه په هغه دعوه کې چې اوکراین د روسیې پرضد پیل کړې ده، د کریملین استدلال پوره په پام کې ونیسي.

دې وزارت په دې اړه څرګندونې پرون په یوه بیان کې کړې دي.

له دې یوه ورځ مخکې د ملګرو ملتونو دې اړوندې محکمې حکم وکړ چې دا صلاحیت ورکړل شوی، چې د کییف هغه شکایت چې وايي، روسیه د اوکراین په ختیځ کې له تروریستانو سره مالي مرسته کوي واوري.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت په خپل بیان کې ویلي مسکو د عدالت له نړیوالې محکمې غواړي چې د کریملین استدلال واوري او بالاخره د اوکراین ادعا باطله اعلان کړي.

سلګونه هندي سکهان د مذهبي مراسمو لپاره پاکستان ته ولاړل

ارشیف

په یو بې ساري اقدام کې، په سلګونو هندي سکهان د نوامبر په نهمه د مذهبي مراسمو لپاره پاکستان ته ولاړل.

د هند پخوانی صدراعظم من موهن سنګهـ، د بالیوډ سینما لوبغاړی او د پارلمان غړی سني دیول او د هند سیاستوال نوجیت سنګهـ سیدو هم په زیارت کوونکو کې شامل و.

د اسلام اباد او نوي ډیلي ترمینځ د یوې هوکړې له مخې، سکهـ زیارت کوونکي کولی شي د کرتار پور له لارې له ویزې پرته د پاکستان خاورې ته ننوځي.

سکهان د سکهیزم د بنسټګر ګورو نانک د ۵۵۰ کلیزې د لمانځلو لپاره د پاکستان پنجاب ایالت ته ورځي.

د هند صدراعظم نریندرا مودي له دې چې پاکستان هندي سکهانو ته اسانتیا ورکړې ستاینه وکړه.

هغه وویل: "زه غواړم د پاکستان له صدراعظم مننه وکړم چې د کرتارپور دهلیز په اړه یې د هند احساسات درک کړل او په وخت اقدام یې وکړ."

د پولې دواړو غاړو ته د کرتارپور دهلیز د پرانېستلو پر وخت د پاکستان صدراعظم عمران خان له خپل هندي سیال نریندرا مودي څخه وغوښتل چې د کشمیریانو حقونه ادا کړي.

د روان کال په اګست کې، هند د خپلې ادارې په چوکاټ کې د کشمير ځانګړی حیثیت ختم کړ چې د هند او پاکستان تر منځ اړیکې له هغه راهیسې لا پسې ترینګلې شوې دي.

د بغداد په ښار کې لاریونونه په تاوتریخوالي واوښتل

د عراق لاریونونه

په بغداد کې پولیس او روغتیايي چارواکي وايي، په ښار کې د امنیتي ځواکونو او لاریون کوونکو ترمنځ د پرونۍ نښتې په نتیجه کې لږ تر لږه څلور تنه وژل شوي.

د پرون لاریونونه هغه وخت په تاوتریخوالي واوښتل چې لاریون کوونکو په امنیتي ځواکونو صوتي بمونه، اوښکي بهوونکي ګاز او اور شیندونکي یا پټرولي بمونه وغورځول.

د سلو نورو لاریون کونکو د ټپي کېدو راپور هم ورکړل شوی دی.

له نښتې وروسته، امنیتي ځواکونو وکولای شول د هغو پلونو کنټرول ترلاسه کړي چې یو سر یې د بغداد خوندي شوې سیمې ته رسیږي.

په دې سیمه کې دولتي تاسیسات او بهرني سفارتونه موقعیت لري.

په عراق کې پراخه لاریونونه د اکټوبر له لومړۍ د بغداد له تحریر چوکه د اداري فساد، بیکارۍ او د عامه خدماتو نشتوالي په غبرګون پیل شول.

د راپورونو په اساس په دغو مظاهرو کې تر دې دمه څه باندې درې سوه مظاهره چیان د عسکرو په ډزو کې وژل شوي دي.

د اوکراین پوځ او جلا غوښتونکو له ختیځ اوکراینه شاتګ پیل کړی

د ختیځ اوکراین په دونټسک کې بیلتون غوښتونکي

د اوکراین پوځ وايي چې د دوی پوځیانو او روس پلوه جلا غوښتونکو پرون د اوکراین په ختیځ کې له یوه کلي شاتګ پیل کړ.

د اوکراین د وسله والو ځواکونو لوړپوړي قومندان بوګدان بوندار پرون خبریالانو ته وویل چې د دونټسک سیمه کې د پیټرفیسکي له کلي څخه د سرتېرو او تجهیزاتو ایستلو پروسه پیل شوې ده.

د ختیځ اوکراین په دونټسک کې هم بیلتون غوښتونکو دغه خبر تائید کړی دی.

د اروپا د امنیت او همکارۍ سازمان څارونکي وايي چې ښايي له دې کلیو د عسکرو د وتلو لړۍ څو ورځې وخت ونیسي.

د اوکراین په ختیځ کې دا کار کولای شي د روسیې، فرانسې او جرمني د سرمشریزې لپاره د باورجوړونې زمینه برابره کړي.

اوکراین ویلي چې له پیټرفیسکي کلي نه د اوکرایني پوځيانو وتل ښيي چې دغه هېواد د یادې سرمشریزې شرایط پوره کړي.

د اوکراین ختیځ له ۲۰۱۴ کال راهیسې د اوکرایني پوځ او روس پلوه بیلتون پالو د جګړو شاهد دی چې تر دې دمه په کې دیارلس زره کسان وژل شوي دي.

د پخواني صدراعظم په ګډون سلګونه هندي سیکان مذهبي مراسمو لپاره پاکستان ته لاړل

د هندوستان سلګونه تنه سیکان نن په یو لړ مذهبي مراسمو کې د ګډون په موخه له سرحد څخه د پاکستان خوا ته پورې وتل.

د هندوستان سلګونه تنه سیکان نن په یو لړ مذهبي مراسمو کې د ګډون په موخه له سرحد څخه د پاکستان خوا ته پورې وتل.

د هند پخوانی صدر اعظم من موهن سنګ او تر خوا یې د بالیووډ مشهور ستوری سني دیول هم د زیارت کوونکو په ډله کې دي.

سنګ پاکستاني رسنیو ته ویلي، دا یوه ځانګړې شېبه ده.

دوی د سکییزم د بنسټ اېښودونکي ګورو نانک د زېږېدو د ۵۵۰ کالیزې په مناسبت جوړو شویو مراسمو کې د ګډون په هدف د پنجاب ایالت کارترپور ښار ته ځي.

دا هغه سیمه ده چې ګورو نانک په کې مړ شوی دی.

پاکستان له هند سره هوکړه کړې چې د هندوستان سیکانو ته به اجازه ورکوي چې پنجاب کې دې مذهبي مراسمو ګډون وکړي.

که څه هم د کشمیر پر مسئله د د دواړو هېوادونو اړیکې ترېنګلې شوې دي، خو دا بیا یو بېساری ګام دی چې پورته کېږي.

د هند سترې محکمې د بابري جومات ځای د هندوانو په واک کې ور کړ

د هند سترې محکمې عکس

د هند سترې محکمې پرېکړه وکړه چې د بابري جومات پر ځای دې د هندوانو معبد جوړ شي. دا پرېکړه نن د رایو په اکثریت وشوه او د حکم له مخې به مسلمانانو ته بل ځای کې بدیل ځمکه ورکول کېږي چې جومات پرې ورغوي.

مسلمانان او هندوان له لسیزو راهیسې د ایودیا بابري جومات پر سر چې په شپاړسمه پېړۍ کې جوړ شوی، له یو بل سره اختلاف لري.

هندي چارواکو په سیمه کې د ارامۍ غوښتنه کړې او پولیس او ملېشې اوترپرادېش ښار ته د امنیت نیولو لپاره استول شوي دي.

دا په داسې حال کې ده چې له دې پرېکړې وړاندې پرون د جمعې په ورځ (نومبر ۸مه) د تاوتریخوالي په لړ کې سلګونه کسان نیول شوي دي.

هندوان داسې انګېري چې ګني دا د دوی د یوه خدای "رام" د زوکړې ځای دی او هوډ لري دا خپل معبد وګرځوي.

خو مسلمانان بیا وايي، له پېړیو راهیسې یې په دې جومات کې عبادت کړی دی.

داعش تاجکستان کې د برید مسئولیت منلی؛ برید کې "۷ سرتېري وژل شوي"

تاجکستاني چارواکو د نومبر په شپږمه وویل، د شپې ناوخته د داعش اورپکو پر یوې امنیتي پوستې برید وکړ چې په وینا یې ۱۵ جګړه مار ووژل شول او پنخه ژوندي ونیول شول.

په تاجکستان کې سرچینو د ازادي راډيو ځايي څانګې ته ویلي چې د نومبر په شپږمه له ازبکستان سره پر پوله د تاجکستاني سرتېرو او داعش اورپکو ترمنځ جګړه کې اووه امنیتي افسران وژل شوي دي.

په پلازمېنه دوشنبه کې چارواکو په رسمي توګه اعلان کړی چې یوازي دوه افسران يې وژل شوي.

د تاجکستان د ملي امنیت دولتي کمیټې مخکې ویلي وو چې د پولیسو یو افسر بهرام قاسمزاده او یو سرحدي ساتونکی عزت الله لطیفوف د نومبر په شپږمه هغه مهال ووژل شول چې د داعش سخت دريځې ډلې شلو کسانو ازبکستان ته نيږدې پر پوله پر یوه پوسته حمله وکړه.

دا سیمه د تاجکستان په رودکي کې د پلازمېنې دوشنبې په شپېته کیلومترۍ کې پرته ده.

چارواکو لومړی وویل چې حمله کوونکي له افغانستانه ورغلي وو. دوی وویل چې پنځلس سخت دريځي وژل شوي او پنځه نور يې ژوندي نيولي دي.

خو په پلازمېنه کې ځايي حکومتي سرچینو ازادي راډیو ته پرون (نومبر ۸مه) وویل، لږ تر لږه پنځه نور پوله ساتونکي په دې حمله کې وژل شوي دي.

په همدې حال کې د داعش سخت دريځې ډلې د جمعې په ورځ په یوه انټرنټي اعلامیه کې د دې حملې مسئولیت ومانه او وبې ویل چې داعش غړیو د تاجکستان لس پوله ساتونکي وژلي دي.

د تاجکستان د کورنيو چارو وزارت د جمعې په سهار وویل چې حمله د داعش غړیو کړې وه چې ډېری یې تاجکستانیان وو او له افغانستانه دې هېواد ته اووښتي وو. د افغانستان دفاع وزارت ویلي، د دې حملې او افغانستان ترمنځ هېڅ تړاو نشته.

عراق کې پولیسو سره نښته کې درې لاریون کوونکي ووژل شول

د عراق پلازمېنه بغداد

د عراق د امنیتي ځواکونو او حکومت ضد مظاهره کوونکو ترمنځ په نښتو کې پرون د جمعې په ورځ (نومبر ۸مه) درې کسان ووژل شول.

امنیتي ځواکونو پر اعتراض کوونکو اوښکې بهوونکی ګاز وکاراوه. د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، د دولتي ځواکونو او لاریون کوونکو تر منځ د نښتو په نتیجه کې یو شمېر اعتراض کوونکي ټپیان هم شول.

د اکټوبر په لومړۍ نېټه په پلازمېنه بغداد کې د بې کارۍ او اداري فساد پر ضد لاریونونه پیل شول او له هغه راهيسي تر ۲۸۰ کسانو زیات وژل شوي دي. لاریونونه په چټکۍ سره جنوبي ولایتونو ته خپاره شول.

لاریون کوونکي چې ډېری یې محصلین دي، غواړي چې د عراق سیاسي نظام تغییر شي او اداري فساد ته د پای ټکی کېښودل شي.

خلک د بهرنيانو او په ځانګړې توګه د ایران د لاسوهنې پر ضد هم راوتلي چې د عراق د حکومت ملاتړ کوي.

مسکو هیله لري له ایران سره اټمي تړون وساتل شي

امريکا تېر کال په مې مياشت کې له ایران سره د ۲۰۱۵ میلادي کال له اټمي موافقې ووته.

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف وايي چې دی هیله لري د نړۍ د قدرتونو او ایران تر منځ اټمي موافقه به سره له دې چې واشنګټن ترې وتلی، وژغورل شي.

امريکا تېر کال په مې مياشت کې له ایران سره د ۲۰۱۵ میلادي کال له اټمي موافقې ووته او له هغه راهيسي يې پر ایران نوي بندیزونه لګولي دي. هڅه یې دا ده چې ایران بېرته د مذاکراتو ميز ته کېنوي.

واشنګټن استدلال وکړ چې د دې موافقې شرایط کافي نه دي چې د اټمي وسلو له جوړولو د ایران مخه ونيسي، دا هېواد د بالستیک توغندیو له پروګرامه او په منځني ختيځ کې له تخریبي فعالیتونو لاس واخلي.

ایران د امريکا تورونه ردوي چې ګواکي غواړي داسي بالستیک توغندي جوړ کړي چې اټمي وسلې انتقال کړای شي او وايي اټمي پروګرام يې سوله ییز دی او هدف يې د انرژۍ تولید دی.

ټرمپ د روسیې د بریا په مناسبت رسم ګذشت کې پر ګډون فکر کوي

ښاغلي ټرمپ وايي چې د پوتین بلنه ستايي خو دا رسم ګذشت د سياسي فصل په منځ کې دی او ډاډه نه دی چې ګډون به په کې وکړي.

د امريکا ولسمشر ډونالد ټرمپ وايي، دی د روسیې د ولسمشر ولادیمیر پوتین د هغې بلنې په اړه فکر کوي چې ده ته یې راتلونکی کال د مې په نهمه د بریا د ورځې په رسم ګذشت کې د ګډون لپاره ورکړې ده.

ښاغلي ټرمپ وايي چې د پوتین بلنه ستايي خو دا رسم ګذشت د سياسي فصل په منځ کې دی او ډاډه نه دی چې ګډون به په کې وکړي.

ده زیاته کړه: "که مې کولای شوای ډېره لېوالتیا مې درلوده چې ورشم."

د کرملین ویاند دیمتري پسکوف ویلي، مسکو ددغې بلنې په تړاو تراوسه د واشنګټن رسمي ځواب نه دی تر لاسه کړی.

دا مراسم د ۱۹۴۵ میلادي کال د مې مياشتې د هغې پيښې په یاد جوړيږي چې متحدو ځواکونو پر نازي جرمني بریا تر لاسه کړه.

روسیه هر کال دا ورځ د خپل نظامي قدرت نندارې ته وړاندي کولو سره لمانځي.

ټرمپ وايي، دا مراسم چې راتلونکی کال د متحدو ځواکونو ۷۵مه بریال لمانځي، یوه مهمه او لویه خبره ده.

لاوروف: د امريکا متحد ايالتونه دې شواهد وړاندې کړي

سرګي لاوروف

د روسيې د بهرنيو چارو وزير پر واشنګټن د وروستي تور لګولو له کبله انتقاد وکړ.

سرګي لاوروف واشنګټن تورن کړ چې نه دى توانېدلى داسې شواهد وړاندې کړي، څو ثابته شي چې مسکو د منځ واټنه اټومي وسلو د کنټرول له تړون يا (INF) څخه په سرغړونې په خپله خاوره کې ميزاييل ځاى پر ځاى کړى دى.

واشنګټن له دغه تړون څخه وروسته له هغې ووت، چې پر مسکو يې تور ولګاوه، د دغه تړون له محدوديتونو په سرغړونې يې له ځمکې څخه هوا ته يو توغول کېدونکى ميزاييل ځاى پرځاى کړى دى.

دغه اقدام او په بدل کې د مسکو عمل د نړۍ د دغو دوو پياوړو اټومي قدرونو ترمنځ د وسلوالو شخړې په اړه اندېښنې پارولي دي.

د روسيې د بهرنيو چارو وزير سرګي لاوروف نن پر اټومي موضوع يوه کنفرانس ته وويل: ”موږ له کلونو راهيسې له امريکايانو غواړو چې کره شواهد وړاندې کړي چې ثابتوي روسيې دې سرغړونه کړې وي، خو له دغه کاره ډډه کړې ده.“

خو سرګي لاوروف ويلي روسيه به په هغه صورت کې په اروپا کې منځ واټنه ميزاييل ځاى پر ځاى کړي، که لومړى دا کار د امريکا د متحدو ايالتونو له خوا وشي.

غربي چارواکو ويلي چې روسيې له وړاندې د روسيې په هغه قلمرو کې چې له اروپا سره څېرمه پرته ده، 9M729 ډوله ميزاييل ځاى پر ځاى کړى دى.

په چين کې يو حيرانوونکى موټر نندارې ته وړاندې شو

په چين کې نن داسې موټر نندارې ته وړاندې شو، چې ډېر حساس دى او کولاى شي د چلوونکي احساس درک کړي.

دغه موټر د کوريايي شرکت کيا له خوا چې هيوندا يې رهبري کوي، جوړ شوى دى.

دغه موټر کمرې او ډېر پرمختللي سېنسرونه لري، چې د چلوونکي د وضعيت له درک کولو سره عمل کوي.

د هيونداى شرکت د مارکيټينګ د برخې مسوول وو يان بينګ په دې اړه وويل:

”دغه موټر کولاى شي د شخص څېره د کمرو په مرسته وپېژني. د کمرو په مرسته د چلوونکي حالت ځان ته معلوم کړي او د چلوونکي څوکۍ په اسانۍ عياره کړي. په دې ډول هوا، څراغونه، غږ او هلته د سيټونو لړزه هم عيارېږي.“

د دې نوي موټر طراحان په دې باور دي، چې د ”احساس لرونکي“ موټر په جوړولو سره به وکړاى شي د ټرافيکي پېښو مخه ونيسي، ځکه د چلوونکي د وضعيت په درک کولو سره د تېروتنو مخه نيسي.

د دې موټر بله ځانګړنه دا ده چې کولاى شي والوزي.

پامپيو: د روسيې او چين په څېر هېوادونو د نورو ازاديو ته خطر پېښ کړى

مايک پامپيو

د امريکا د متحدو ايالتونو د بهرنيو چارو وزير خبردارى ورکړ، چې د روسيې او چين په څېر هېوادونو د نورو ملتونو ډيموکراتيکو ازاديو ته خطر پېښ کړى دى.

مايک پامپيو له غربي متحدانو غوښتنه وکړه، چې د خپلې ازادۍ دفاع دې وکړي.

د جرمني په پلازمېنه کې د برلين دېوال د نړول کېدو د دېرشمې کليزې په مناسبت جوړو شويو مراسمو ته په وينا کې پامپيو وويل: خپلواک ملتونه له هغو هېوادونو سره د ارزښتونو په رقابت بوخت وو، چې د خپلو اتباعو پر حقونو يې سترګې پټې کړې وې.

د امريکا د بهرنيو چارو وزير وويل: د غرب ازاد ملتونه مسووليت لري هغه خطرونه چې د چين، روسيې او ايران غوندې حکومتونو له خوا زموږ خلکو ته راجع دي، شنډ کړي.

مايک پامپيو د برلين د هغه نړول شوي دېوال په څومترۍ کې دا خبرې کولې، چې جرمني يې سره وېشلې وه:

”موږ يعنې جرمني، امريکا او ټولو متحدانو او شريکانو په ګډه سړه جګړه وګټله. ځکه نو ډېر هيجاني او خوشحاله يم چې دلته يم، ځکه نو وياړم چې د هغه دېوال په څو مترۍ کې خبرې کوم، چې يو وخت ولاړ و او درې لسيزې مخکې د دغه دېوال نړېدل لمانځو.“

مايک پامپيو له خپل دوه ورځني سفر څخه په استفاده هڅه کوي، چې له اروپايي متحدانو سره د امريکا ترينګلې اړيکې ورغوي.

دغه اړيکې له امريکا سره د ځينو ډيپلوماتيکو او تجارتي لانجو له کبله ترينګلي شوي دي.

د ايران هوايي ځواک يوه نامعلومه بې پېلوټه الوتکه ويشتلې ده

د ايران يوه چارواکي ويلي د ايران هوايي ځواک، په جنوب لوېديځ کې يوه نامعلومه بې پېلوټه الوتکه ويشتلې ده.

ايسنا دولتي اژانس ويلي چې دغه بې پېلوټه الوتکه نن سهار د خوزستان ولايت د ماهشهر بندري ښار پر فضا ويشتلې ده.

په راپور کې نه دي ويل شوي چې دغه الوتکه پوځي وه که تجارتي.

نيمه دولتي اژانس مهر وروسته راپور ورکړ، چې د الوتکې د بدن ټوټې ترلاسه شوي او چارواکي ورباندې تحقيقات کوي.

د دې موضوع په اړه سم د لاسه امريکايي چارواکو څرګندونې نه دي کړي، خو فاکس نيوز د امريکا يوه پوځي چارواکي چې نوم يې نه دى اخيستل شوى په حواله راپور ورکړى چې ويلي يې دي، د امريکا دفاع وزارت داسې راپورونه نه لري، چې د امريکا کومه بې پېلوټه الوتکه دې ويشتل شوې وي.

ايران په جون مياشت کې په هرموز تنګي کې د امريکا يوه اکتشافي بې پېلوټه الوتکه ويشتلې وه.

تهران ويلي چې دغې الوتکې يې له فضايي قلمرو څخه سرغړونه کړې وه، خو امريکا ويلي وو چې ايران په نړيوال فضايي قلمرو کې بې دليله دا حمله کړې ده.

په ايران کې د زلزلې له کبله د مړو شمېر ٥ ته ورسېد

په تبرېز کې يوه زلزله ځپلې سيمه

د ایران دولتي رسنيو راپور ورکړى، په ازربایجان شرقي ولايت کې یوې زلزلې لږ تر لږه پنځه کسان مړه کړي دي. د زلزلې شدت د ریښتر په کچه پنځه اعشاریه نهه درجې بلل شوی دی.

د لومړنیو راپورونو له مخې په دې زلزله کې چې نن (جمعه) سهار پر ځايي وخت د سهار پر دوو بجو او ١٧ دقیقو وشوه لږ تر لږه ١٢٠ کسان ټپیان شوي دي.

چارواکي وايي، شدید باران سیمې ته د ژغورنې عمليات ټکني کړي دي.

په سیمه کې تر زلزلې وروسته تر څلوېښتو زیات ټکانونه احساس شوي دي.

د امریکا د جیولوژیکي سروې مرکز د دې زلزلې شدت پنځه اعشاریه اته او ژورتیا یې لس کیلومتره بللې ده.

د دې ادارې په وینا د زلزلې مرکز اسبفروشان ښارګوټي ته نژدې و.

د اروپا د مدیترانه يي زلزله پیژندنې مرکز بیا د زلزلې مرکز د ایران د تبریز ښار په جنوب ختیځ کې ١١٢ کیلومتره لرې بللی او زیاته کړې یې ده چې شا او خوا شل میلونه وګړو د زلزلې ټکانونه احساس کړي دي.

ایران په نړۍ کې د زلزلو پر کرښه له پرتو هېوادونو څخه دی چې ډېرې زلزلې په کې کېږي.

تېره چهارشنبه هم د دې هېواد په هورموزګان ایالت کې د پنځه اعشاریه څلور په شدت د زلزلې ټکانونه احساس شوي وو.

د عراق په بغداد او بصره کې ۱۰ اعتراض کوونکي په ډزو وژل شوي

د عراق لاریونوال

عراقي امنیتي ځواکونو په بغداد کې لږترلږه شپږ او بصره کې څلور اعتراض کوونکي په ډزو وژلي.

دا په داسې حال کې ده چې په دې هېواد کې د حکومت ضد اعتراضونو د کمېدو کومه نښه نښانه نه ښکاري.

پولیسو او روغتیايي سرچینو د پنجشبې په ورځ وویل چې په امنیتي ځواکونو او اعتراض کوونکو ترمنځ نښتو کې لسګونه نور ټپیان شوي هم دي.

راپورونه وايي چې امنیتي ځواکونو په مرکزي بغداد کې د شهیدانو پل ته نږدې په معترضانو ډزې کړي چې شااوخوا ۳۵ کسان یې ټپیان کړي دي.

اعتراض کوونکو هڅه کوله چې پر دجلې سیند دوو پلونو ته یې نږدې موانع لرې کړي، څو د بغداد ښار لوېدیځې غاړې ته واوړي او هلته هغې زرغونې سیمې ته ځان ورسوي چې دولتي ودانۍ او بهرني سفارتونه په کې دي، خو پولیسو یې مخه ونیوله.

په بصره کې چېرې چې د عراق د تېلو د تولید مرکز دی هم پر هغو معترضانو ډزې شوې دي چې د ورځو راهېسې یو پرلت کې راټول شوي.

لږترلږه څلور کسان په دې ډزو کې وژل شوي دي.

د جنوبي عراق په نورو برخو کې هم د پولیسو او مظاهره چیانو ترمنځ د نښتو راپورونه ورکړل شوي دي.

له اوونیو راهېسې د روانو دې حکومت ضد اعتراضونو ګډونوال هغه عراقیان دي چې په حکومتي ادارو کې فساد، بېکارۍ، د لومړنیو خدمتونو نشتوالي او په دې هېواد کې د ګاونډي ایران لاسوهنو غوصه کړي دي.

نور راوښيه

XS
SM
MD
LG