د افغانستان د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت وايي، د تاریخي اثارو او لرغونو سیمو د خوندیتوب لپاره ځانګړي تدابیر نیول شوي دي.

د دغه وزارت مرستیال رسول باوري د دوشنبې په ورځ د هېواد د فرهنګي میراثونو د ملاتړ او ساتنې د ورځې په تړاو جوړې شوې ناستې ته وویل چې په تېرو څلورو کلونو کې تر ۷۰ سلنې پورې تاریخي اثار ترمیم شوي دي.

ښاغلي باوري زیاته کړه:

"په تېرو څلورو کلونو کې تر ۴۷ زیات تاریخي اثار ترمیم شوي چې دا په نسبي ډول سره ۷۰ سلنه ډېروالی ښیي، تر اوسه له ۵ زره زیات تاریخي ابدې پېژندل شوې دي."

په‌دغه غونډه کې د افغان ولسمشر پیغام هم ولوستل شو چې د افغانستان د تاریخي اثارو ساتنې او ارزښت په تړاو ټينګار شوی و.

دا په‌داسې حال کې ده چې د کابل موزیم د مسؤلینو د معلوماتو له مخې، اوس هم د هېواد زرګونه تاریخي اثار چې د کورنیو او بهرنیو قاچاق کوونکو له‌خوا د نړۍ بېلابېلو هېوادونو ته لېږدول شوي، د حکومت او یونېسکو له هڅو سره سره، هېواد ته نه‌دي راوړل شوي.

د ملګروملتونو امنیت شورا نن دوشنبې د افغانستان په اړه غونډه کوي.

په دې غونډه کې به چې د کابل په وخت د ماښام شپږنیمې بجې پیلیږي، د افغانستان لپاره د ملګروملتونو د سرمنشي د ځانګړې استازې مرستیاله او د یوناما سرپرست مشره جورجیت ګانیون د افغانستان د وضعیت په اړه درې میاشتنۍ راپور وړاندې کړي. په پام کې ده چې امنیت شورا راتلونکې اونۍ په یوه بله غونډه کې د افغانستان لپاره د ملګروملتونو د مرستندویه ماموریت، یوناما د غځیدو په اړه بحث وکړي. دغه ماموریت د امنیت شورا په وروستۍ غونډه کې د څلورو میاشتو لپاره غځول شوی چې د اعتبارموده یې د روانې جون میاشتې په اولسمه نیټه پای ته رسیږي.

د افغانستان په اړه د ملګروملتونو د امنیت شورا د ننۍ غونډې په درشل کې د ملګروملتونو مرستندویه ادارو په دې هیواد کې د سخت بشري وضعیت ترڅنګ د اړو کسانو د لاسنیوي لپاره د کافي بودیجې د نشتوالي خبرداری ورکړی. د دغو ادارو په خبره په افغانستان کې لوږه او خوارځواکي بیساري حد ته رسیدلې ده.

د افغانستان د فوټبال ملي ټيم د څلوراړخیزو سیالیو پای لوبې ته ووت.

د مالدیف په کوربه توب په دې څلوراړخیزو سیالیو کې د افغانستان، پاکستان، بنګله دیش او مالدیف ټیمونو ګډون کړی دی.

افغانستان تردې مخکې مالدیف ته ماتې ورکړې او له بنګله‌ دېش سره یې لوبه مساوي کړې وه خو د یکشنبې په ورځ یې پاکستان ته لوبه صفر دوه وبایلله. خو له دې سره سره افغانستان د څلورو امتیازونو په ترلاسه کولو سره په جدول کې دوهم ځای غوره کړی او پایلوبې ته یې لار وموندله.

افغانستان به په پای لوبه یا فاینل کې د راتلونکې چهارشنبې په ورځ له پاکستان سره مخامخ شي.

طالب چارواکو د ملګرو ملتونو د کارکوونکې فرشتې عمادي د مړینې په اړه تر لومړنیو پلټنو وروسته ویلي چې هغې ځان وژنه کړې ده.

په کابل کې د طالبانو امنیه قومندانۍ ویاند خالد ځدراڼ یکشنبه ناوخته په یوه بیان کې ویلي چې : د لومړنیو څېړنو په اساس د پنځلسمې حوزې اړوند یوې سیمه کې فرشتې ځان زندۍ کړی.

هغه ویلي د پېښې نور جزییات د عدلي طب د تحقیقاتو تر بشپړېدو وروسته خپرېږي.

ځدراڼ ادعا کړې چې په ځینو رسنیو کې په دې اړه [آوازې] ناسمې دي.

فرشته عمادي د ملګرو ملتونو کارکوونکې وه چې د مرګ خبر یې یونسیف د جمعې په ورځ تایید کړ.

په رسنیو کې د ښځو د حقونو د ځینو فعالانو په حواله راغلي و چې فرشته عمادي د ناپېژاندو وسله والو په برید کې وژل شوې.

د افغانستان او هند په یواځینۍ ټیسټ لوبه کې افغان لوبډله په لومړۍ پاڼۍ کې ۴۵۱ منډې شاته ده.

هند په خپل اول دور کې چې شاوخوا یوه نیمه ورځ یې دوام وکړ د ۸ لوبغاړو په تاوان ۵۶۴ منډې وکړې.
افغانستان یکشنبه غرمه مهال لوبه پیل کړه چې د ورځې تر پایه یې ۱۱۳ منډې وکړې خو ۵ لوبغاړي یې له لاسه ورکړل.

د افغانستان لپاره په توپ وهنه کې یواځې رحمت شاه ښه وځلېد چې ناسوځېدلی پاتې او ۴۳ منډې یې کړي. هغه یواځینی افغان لوبغاړی شو چې په ټیسټ کې یې ۱۰۰۰ منډې هم پوره شوې.

په بالنګ کې بیا چټک بالر محمد سلیم د هند شپږ لوبغاړي سوځولي.

سلیم په یواځې سر ۲۷ اورونه کړي او ۱۴۰ منډې یې هم ورکړي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو مرستنیدونه ماموریت یوناما په هرات ولایت کې د طالبانو له خوا د یو شمېر ښځو په نیولو او توقیف اندېښنه ښودلې ده.

یوناما نن یکشنبې پر خپلې ایکس پاڼې لیکي،" په هرات کې د حجاب د نه مراعاتولو په تور د یو شمیر ښځو نیول د بشري حقونو ضد جدي اندېښنې راپارولي دي".

په وروستیو کې د طالبانو د امربالمعروف او نهی عن المنکر کارکوونکو په هرات ولایت کې د هغو ښځو د نیولو او توفیف لړۍ پیل کړې چې د دوی په ټکو "سم حجاب" نه مراعات کوي.

خو په دې ولایت کې یو شمیر ښځو ازادي راډیو ته وویل چې د مناسب حجاب او ماسک درلودو سربیره نیول او ځورول شوي دي.

د ښځو یوې فعالې فوزیه کوفي ادعا کړې چې تېرو دوو ورځو کې لږ تر لږه ۶۰ ښځې په هرات کې نیول شوې دي.

د اروپا د پارلمان غړې هانا نیومن وايي، اروپا ته د طالب پلاوی بلنه هغو افغانانو ته غلط پیغام ورکوي چې د خپلو بشري حقونو لپاره مبارزه کوي.

نیومن پرون شنبې پر خپلې ایکس پاڼې لیکي، په افغانستان کې میلیونه نجونې او ښځې له زده کړو او کار راګرځول شوي دي.

تمه ده د اروپا کمیسیون په بروکسل کې د طالبانو د یوه پلاوی کوربتوب وکړي.

تراوسه د دغه پلاوي د تګ نیټه روښانه نه ده.

د اروپا کمیسیون وايي، د طالب پلاوی سره د افغان کډوالو د اخراج په اړه خبرې کوي.

له دې مخې طالب چارواکو تایید کړې وه چې د دوی یو پلاوی اروپا ته بلل شوی دی.

د افغانستان د ازموینو ملي ادارې اعلان وکړ چې د ۱۴۰۵ کال د کانکور ازموینې څلورم او وروستی پړاو به دا اونۍ ترسره شي.

د افغانستان د ازموینو ملي ادارې د شنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې وویل چې د تیرو دریو پړاوونو غیرحاضر زده کوونکي، د اقوام او قبایلو ښوونځیو فارغین، د کابل ولایت دیني مدرسو فارغین، د څوارلسم ټولګي زده کونکي او د شپې پوهنځي زده کوونکي په دې څلورم پړاو کې برخه اخیستلی شي.

د اعلامیې له مخې د کانکور د دې مرحلې د برخه والو د بایومیټریک معلوماتو د ثبت پروسه پيل شوې ده او د کانکور ازموینه به د جمعې په ورځ( د جون ۱۲ مه) په کابل پوهنتون کې ترسره شي.

د افغانستان د ازموینو ملي اداره زیاتوي چې د ننګرهار، لغمان، کندهار، هلمند، فراه او نیمروز ولایتونو د څوارلسم ټولګي زده کونکو لپاره ځانګړې ازموینه به د ۱۴۰۵ کال د کانکور ازموینې د څلورو پړاوونو له بشپړیدو وروسته په جلا توګه ترسره شي.

دا ځل هم د تیرو نژدې پنځو کلونو په څیر نجونو ته اجازه نه ده ورکړل شوې چې د کانکور امتحان ورکړي.

افغان ابدالیان کرکټ لوبډله روانه اونۍ په سریلانکا کې د کوربه هیواد او هند له الف لوبډلو سره درې اړخیزې لوبې پیلوي.

د افغانستان کرکټ بورډ خبر ورکړ چې افغان ابدالیان لوبډله د شنبې په ورځ د کابل له هوایي ډګره سریلانکا ته ولاړه.

د افغانستان، سریلانکا او هند تر منځ یو ورځنۍ سیالۍ سه شنبه پیلیږي او د جون تر یو ویشتمې دوام کوي.

د افغان ابدالیان لمړۍ لوبه د پنجشنبې په ورځ د هند له الف لوبدلې سره ده.

په ملګروملتو کې د کاناډا استازولۍ اعلان کړی چې د افغانستان د ملګرو ډلې غونډه یې د جمعې په ورځ د ملګروملتو د افغانستان د مرستندوی ماموریت او د سره صلیب د نړیوالې کمېټې د استازو په ګډون جوړه کړې ده.

په دې غونډه کې د افغانستان سیاسي، اقتصادي او بشري وضعیت او همداراز د بشري حقونو حالت وارزول شو.

د کاناډا استازولۍ ویلي چې نړیوالو استازو د افغانستان د روان اقتصادي بحران، د ښځو او نجونو پر حقونو د محدودیتونو او د بشري مرستو د اړتیاوو په اړه بحثونه وکړل.

د افغانستان د ملګرو ډله یو مهم ډیپلوماتیک چوکاټ بلل کېږي چې هدف یې د افغانستان د ثبات او پرمختګ لپاره د بېلابېلو هېوادونو د دریځونو او اقداماتو همغږي کول دي.

کاناډا، چې د دې ډلې له فعالو غړو څخه ده، د افغانستان د بشري وضعیت په اړه د نړیوالې ټولنې د پاملرنې په رااړولو کې مهم رول لوبوي.

د خوړو نړیوال پروګرام (WFP) خبرداری ورکړی چې په ۲۰۲۶ کال کې به شاوخوا ۱۷.۴ میلیونه افغانان د خوړو له شدید کمښت سره مخامخ شي او نژدې ۴.۹ میلیونه میندې او ماشومان به په خوارځواکۍ اخته وي.

د دې ادارې د راپور له مخې، افغانان لا هم د نړۍ له تر ټولو سخت بشري او غذایي بحران سره لاس و ګرېوان دي. څلوېښت کلنې جګړې، اقتصادي ستونزو، پراخې بېوزلۍ، وچکالیو او طبیعي پېښو د افغانستان د خلکو د ژوند شرایط لا پسې خراب کړي دي.

د خوړو نړیوال پروګرام ویلي چې ښځې او نجونې د دې بحران تر ټولو زیاتې زیانمنې دلې دي او د بودجې کمښت د مرستو رسولو وړتیا محدوده کړې ده.

دا اداره ټینګار کوي چې که نړیوالې مرستې زیاتې نه شي، د خوړو او بشري مرستو پروګرامونه به لا ډېر کم شي.