د لاسرسۍ وړ لېنکونه

تازه خبر
یکشنبه ۲۲ وری ۱۴۰۰ کابل ۰۹:۰۵

افغانستان

روغتیا وزارت: له ۵ میلیونه زیات ماشومان به د ګوزڼ ضد واکسین شي

یوه ماشوم ته د پولیو واکسین ورکول

د افغانستان د عامې روغتیا وزارت چارواکي هیله‌مند دي چې د ماشومانو لپاره د پوليو یا ګوزڼ د ناروغۍ ضد په دغه فرعي کمپاین کې چې پرون دوشنبه پیل شوی، له پنځو میلیونو زیات ماشومان واکسین شي.

د عامې روغتیا وزارت د پولیو ضد پروګرام د عامه پوهاوي د برخې مسؤل میر جان راسخ تېره شپه ازادي راډیو ته وویل چې دغه کمپاین په هغو لیرې پرتو سیمو کې عملي کېږي چې د پولیو خطر په‌کې زیات دی.

دی زیاتوي:

"دغه کمپاین د افغانستان د ۱۷ ولایتونو اړوند په ۱۷۹ ولسوالیو کې پلی کېږي. په جنوبي او ختیځه حوزه کې یو څه په ځنډ تطبیق کېږي. د دې کمپاین هدف دا دی چې ۵،۴ میلیونه له پنځو کلونو کم عمره ماشومانو ته واکسین ورکړل شي."

د ښاغلي راسخ په وینا د قومي مشرانو او د ملګرو ملتونو د مرستندویه ادارو په مرسته د دولت له وسله‌والو مخالفینو سره یوه توافق ته رسېدلي چې د دوی تر کنټرول لاندې سیمو کې به دغه کمپاین چې پنځه ورځې دوام کوي، کور په کور نه، بلکې په جوماتونو، روغتیایي کلینیکونو یا نورو عام‌المنفعه ځایونو کې عملي کېږي.

د عامې روغتیا وزارت د شمېرو له مخې تېر ۲۰۱۸ میلادي کال په افغانستان کې د پولیو ۲۱ مثبتې پېښې ثبت شوې دي.

۹ په کندهار، ۲ په ارزګان، ۴ په هلمند، ۲ په ننګرهار، ۳ په کونړ او ۱ په نورستان کې ثبت شوي دي.

د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ

ارزګان چارواکي: ترینکوټ کې چاودنې یو ملکي کس وژلی

د ترینکوټ د ولایتي روغتون رئیس امین الله توخي وايي، روغتون ته د پېښې له ځایه ۵ کسان ور وړل شوي

د ارزګان سیمه ییز چارواکي وايي، د دې ولایت مرکز ترینکوټ کې ماین چاودنې یو ملکي کس وژلی دی.

د ارزګان ولایت سرپرست والي نعمت الله بختیار ازادي راډيو ته وویل چې دغه ماین چاودنه نن یکشنبه (د وري ۲۲مه) ماښام د ترینکوټ ښار اړوند سرچیخلو سیمه کې د قومي مخور شا محمد د زوی پر موټر شوې.

دی وايي، دې پېښه کې یو تن ټپي شوی هم دی او په اړه یې څېړنې روانې دي.

خو دغه ولایت کې یوې باوري دولتي سرچینې ازادي راډيو ته تائید کړه چې دغه ماین چسپکي و او پر مهال یې ۲تنه وژل شوي او یو بل ټپي دی.

د ترینکوټ د ولایتي روغتون رئیس امین الله توخي بیا ازادي راډيو ته وویل چې روغتون ته د پېښې له ځایه ۵ کسان ور وړل شوي چې له ډلې یې درې پولیس او دوه ملکیان دي.

نوموړی وايي، یادو کسانو کې یو ملکي کس وژل شوی او د پاتې څلورو کسانو روغتیايي وضعیت ښه دی.

د پېښې پړه تر اوسه کومې وسله والې ډلې نه ده منلې.

په کابل کې د پاکستان سفیر له خلیلزاد سره پر افغان سولې غږیدلی

په کابل کې د پاکستان سفیر منصور احمد خان

په کابل کې د پاکستان سفیر وایي چې د افغانستان د سولې لپاره د امریکا له ځانګړي استازي سره یې په وروستۍ کتنه کې هغه ته ډاډ ورکړی چې هېواد یې د افغانستان د سولې د پروسې بشپړ ملاتړ کوي.

منصوراحمد خان د دې کتنې په اړه نن یکشنبه (د وري ۲۲مه) په یوه ټویټ کې لیکلي چې له زلمي خلیلزاد سره یې د ترکیې د راتلونکې غونډې په ګډون په افغانستان کې د سولې د پرمختګونو پرلارو چارو خبرې وکړې.

پاکستان چې د افغانستان په مسئله کې یو مهم لوبغاړی بلل کیږي، چارواکو یې له دې مخکې هم ورته څرګندونې کړې او ویلې یې دي چې د افغانستان د دولت او طالبانو ترمنځ مخامخ خبرو ته د زمینې په برابرولو کې یې مهم رول لوبولای دی.

سولې ته د رسېدو لپاره د سولې د ولسي حرکت ۴ مهمې سپارښتنې!

ارشیف، عکس تزئیني بڼه لري

د استانبول د غونډې په درشل کې د سولې د ولسي حرکت د اته ويشت ولایتونو مسؤلينو په کابل کې د دوه ورځنۍ غونډې په پای کې سولې ته د رسېدو لپاره څلور مهمې سپارښتنې وړاندې کړې.

د غونډې برخه والو په یوه خوله ټینګار وکړ چې د سولې د خبرو د بریالتوب لپاره ضروري ده چې لومړی اوربند وشي.

د دې حرکت د پکتیا د څانګې مسؤل احمد شاه بهار وویل: "د سولې په پروسه کې تر ټولو لومړني او اساسي پړاو د سولې د منازعې په مدیریت کې دغه دی چې لومړی اوربند وشي او وروسته خبرې اترې پیل شي. ځکه د جګړو په وخت کې چې کله جګړې شدت ومومي خبرې اترې نه دا چې نتیجه نه ورکوي بلکې امکان هم نه لري."

د سولې په ټوله پروسه کې ولس ته ونډه ورکول، د افغانستان د دولت او طالبانو ترمنځ د باصلاحیته پلاوو ترمنځ د خبرو مخ ته وړل او د سولې په اړه یو هر اړخیز جوړ جاړي ته تر رسېدو مخکې د جګړې هېڅ یوه لوري ته امتیاز نه ورکول د دې حرکت د غړیو د غونډې نور مهم ټکي وو.

د کابل الف ښځینه باسکټبال لوبدلې اتلولي خپله کړه

د کابل الف ښځینه باسکټبال لوبدله

د باسکټبال ملي لوبډلې د غوراوي په لس پړاوه سیالیو کې د کابل الف ښځینه باسکټبال لوبدلې اتلولي خپله کړه.

د افغانستان د ملي المپیک کمېټې د مطبوعاتي غړي مجیب قاريزاده ازادي راډیو ته وویل، دغه سیالۍ چې پنځه ورځې وړاندې په کابل کې پیل شوې وې، نن یکشنبه (د وري ۲۲مه) د هرات او کابل الف لوبډلو ترمنځ په سیالۍ سره پای ته ورسېدې.

د نوموړي په وینا په پای لوبه کې کابل الف ۵۷ او هرات ۵۳ درجو په ترلاسه کولو سره کابل د باسکټبال ښځینه الف لوبډلې اتلولي ترلاسه کړه.

په دغو لوبو کې هرات او کندهار ښځینه لوبډلو دوهم او درېیم مقامونه خپل کړل.

د باسکټبال فدراسیون د معلوماتو له مخې د باسکټبال دغو ښځینه سیالیو کې د کابل الف او کابل ب، هرات، غزني، بامیان، کندهار او بلخ ولایتونو لوبډلو ګډون کړی وو.

بغلان کې معلولینو او د جګړې د قربانیانو کورنیو لاریون کړی

ارشیف

په بغلان کې معلولینو او د جګړې د قربانیانو د کورنیو په لسګونو غړیو د یوه اعتراضیه لاریون په ترڅ کې د خپلو حقوقو او امتیازاتو د اجرا غوښتونکي شول.

دوی چې نن یکشنبه (د وري ۲۲مه) یې د پلخمري په ختیځ کې د کابل لویه لاره د څلورو ساعتونو لپاره د ټرافیکو پرمخ تړلې وه، چارواکي تورن کړل چې له برېښنایي تذکرو پرته پر عادي تذکرو ورته خپل میاشتني حقوق نه ورکوي.

د بغلان د شهیدانو او معلولینو د چارو رئیس عبدالصبور صابریار وایي، د نوي طرزالعمل له مخې ټول معلولین او د شهیدانو ورثه باید نوې الکترونیکي تذکرې واخلي او له دې پرته یې میاشتني حقوق نه ورکول کېږي.

د چارواکو په وینا په بغلان کې له ۱۲ زرو زیات د جګړو معلولین او د جګړو ورثه ثبت دي.

پروان کې د ۲ کورنیو ترمنځ نښته کې دوه تنه وژل شوي

د افغانستان په نقشه کې د پروان ولایت

په پروان کې د دوو کورنیو ترمنځ په وسله واله نښته کې نهو تنو ته مرګ ژوبله اوښتې.

د پروان چارواکي وایي، دغه نښته کې چې د دې ولایت په شینوارو ولسوالۍ کې شوې، دوه تنه وژل شوي او نور ټپیان دي.

د شینوارو ولسوال جاکوګل احمدي نن یکشنبه (د وري ۲۲مه) ازادي راډیو ته وویل چې دا پېښه تېره شپه د اشتر شهر په سیمه کې چې طالبان پرې کنټرول لري، رامنځته شوې.

د هغه په خبره د درې ټپیانو روغتیایي وضعیت خطرناک بلل شوی دی.

چارواکي د دواړو کورنیو ترمنځ شخصي دښمنۍ د دغې پېښې اصلي لامل بولي.

د کرنې او مالدارۍ وزارت: تېر کال ۲،۲ میلیونه لیتره شیدې تولید شوي

ارشیف

د افغانستان د کرنې او مالدارۍ وزارت وايي چې تېر لمریز کال په ټول هېواد کې ۲،۲ میلیونه لیتره شیدې تولید شوي دي.

د دغه وزارت ویاند اکبر رستمي نن یکشنبه (د وري ۲۲مه) ازادي راډیو ته وویل، افغانستان د شیدو له پلوه په ځان بسیاینې ته نږدې شوی: "۱۳۹۹ لمریز کال کې په ټول هېواد کې۲ اعشاریه دوه میلیونه لیتره شیدې تولید شوي، افغانستان په کلني ډول درې میلیونه لیتره شیدو ته اړتیا لري."

د نوموړي په وینا زیاتره شیدې، په فاریاب، بغلان، تخار، میدان وردګو، هرات، بلخ، کندهار، کندز او سمنګان ولایتونو کې تولید شوي دي.

کرنې وزارت وايي، په ټول افغانستان کې یو زر ۸۱۹ د غواوو فارمونه شته چې ډېری شیدې له همدې فارمونو ترلاسه شوي دي.

د دغه وزارت چارواکي وايي، دم ګړۍ په افغانستان کې شااوخوا څلور میلیونه غواګانې او نږدې شل میلیونه وزې او مېږې په فارمي او دودیز ډول ساتل کېږي.

افغانستان کې د يوې کيلۍ موټرو پر ګرځولو بنديز ولګېد

ارشیف،ګردېز بازار

د افغانستان ملي امنیت شورا د پرېکړې له مخې د وري (حمل) له میاشتې وروسته د يوې کيلۍ موټرو پر ګرځولو بنديز ولګېد.

د ملي امنیت شورا له لوري په خپره شوې اعلامیه کې راغلي، دا پرېکړه تېره ورځ د دغې شورا په امنیتي ناسته کې وشوه.

اعلامیه زیاتوي، د ماليې وزارت له لوري د وضع شوي طرزالعمل له مخې به د وري د مياشتې تر تېرېدو وروسته د دغو موټرو ګرځول قانوني اجازه و نه لري.

په ناسته کې ټینګار شوی چې نور به افغانستان کې د يوکیلي موټرو د هر ډول وارداتو په هکله جدي څارنه کېږي.

دا په داسې حال کې ده چې څه موده وړاندې حکومت اعلان وکړ، یو کیلي موټرو ته به اسناد ورکوي، د مالیې وزارت د معلوماتو له مخې له دې فرصته په استفاده زرګونه یو کیلي موټرو ته اسناد ویشل شوي دي.

په دې سره موټر پلورنکي وايي چې یو کیلي موټرو ته د اسنادو د ویش په پیل سره د موټرو په قیمت کې هم د پام وړکموالی راغلی او ډېرو دوی په دې کار کې تاوانونه کړي دي.

د هرات- اسلام کلا او هرات- تورغونډۍ لارې بېرته پرانېستل شوې

آرشیف، د هرات یوه لویه لار

په هرات ولایت کې دوه مهمې لارې د هرات- اسلام کلا او هرات- تورغونډۍ لارې پرون بېرته پرانېستل شوې.

دغه لارې له یوې اوونۍ راهیسې د هغو کسانو د تحصن له کبله تړل شوې وې چې د اسلام کلا ګمرک په وروستۍ اورلګېدنه کې زیانمن شوي دي.

د هرات والي ویاند، جېلاني فرهاد پرون شنبه (د وري ۲۱مه) ازادي راډیو ته وویل: "د هرات- اسلام کلا او هرات- کندهار ترمنځ د لویو لارو فعالیت له سره پیل شو. د پارلمان او مالیې وزارت د پلاوي تر سفر او د هرات ولایت چارواکو تر خبرو وروسته دغه اعتصاب او تحصن پای ته ورسېد."

د والي ویاند وايي، دغه تحصن په دې ولایت کې د غذايي او نورو موادو د بیو لوړېدو سبب شوی و.

د تحصن برخه والو چې د سلواغې/ دلوې پر ۲۵ مه په اورلګېدنه کې زیانمن شوي، د زیانونو د جبران غوښتنه درلوده.

بشري حقونو کمېسیون: د خوست صبریو کې افغان سرتیرو ۲ تنه وژلي

ارشیف

د افغانستان د بشري حقونو خپلواک کمېسیون وايي، د دوی موندنې ښيي چې د خوست په صبرۍ ولسوالۍ کې د افغان امنیتي ځواکونو د هاوان مرمۍ یوه ښځه او یو ماشوم وژلي دي.

د دغه کمېسیون ویاند ذبیح الله فرهنګ پرون شنبه (د وري ۲۱مه) رسنیو ته په استولي پیغام کې ویلي، دغه پېښه کې چې د وري پر اوومه شوې، شپږ نور کسان ټپیان شوي.

دی وايي: "دواړه خواوې باید دافغانانو غوښتنې ومني او اوربند وکړي، له بلې خوا له افغان دولت نه مو غوښتنه دا ده چې په حقیقت موندنه، د عدالت په تامین او خلکو په ساتنه کې مخکښ شي او دې برخه کې مسولانه چلند وکړي."

په خوست کې امنیتي ځواکونو د ملکیانو د مرګ ژوبلې په اړه څه نه دي ویلي، خو د مارچ له ۱۸مې تر ۲۹مې یې د پوځي عملیاتو د ترسره کولو خبر ورکړی و.

بل خوا د ملي امنیت عمومي ریاست تېره اوونۍ ویلي وو چې د خوست په صبریو، باک او ځاځي میدان ولسواليیو په عملیاتو کې د حقاني شبکې ځینې غړي وژل شوي دي.

د تورخم ښارګوټي له لارې په قاچاقي ډول د پنډو وړل راوړل منع کېږي

تورخم ښارګوټی

سر له سبا دوشنبه)د وري ۲۳مه) د تورخم ښارګوټي له لارې په قاچاقي ډول د پنډو یا وړو بارونو وړل راوړل منع کېږي.

د ننګرهار د والي ویاند عطا الله خوږیاڼي پرون شنبه (د وري ۲۱مه) ازادي راډیو ته وویل، دغه پرېکړه مسافرو ته د اسانتیا برابرولو په هدف شوې ده: "ننګرهار والي د تورخم ښار ګوټي له ځینو مسوولانو او سوداګرو سره د غونډې پر مهال پرېکړه وکړه چې له دوشنبې به د تورخم ښارګوټي له لارې هېڅ ډول ګنډې وړونکي تګ راتګ ونه کړي. هغه کسان چې سرغونه کوي، توکي یې ضبطېږي او قانوني چلند ورسره کېږي."

د ننګرهار والي ضیا الحق امرخېل پرون ویلي چې د دې پرېکړې د جدي تطبیق لپاره د تورخم ښاروال، کمېسار، د ګمرک او ملي امنیت مدیرانو ته دنده سپارل شوې ده.

روغتیا وزارت: د پولیو واکسین په اړه طالبانو سره خبرې روانې دي

ارشیف، جلال اباد کې یوه ماشوم ته د پولیو څاڅکي ور اچوي

د افغانستان د عامې روغتیا وزارت وايي، د ملګرو ملتونو په مرسته له طالبانو سره خبرې روانې دي چې کور پر کور د ګوزڼ ضد واکسین لګولو کمپاین ته اجازه ورکړي.

دغه وزارت کې د ګوزڼ د له منځه وړلو پروګرام د عامه اړیکو مشر میرجان راسخ ازادي راډیو ته وویل:"له وسله والو طالبانو سره زموږ د خبرو لړۍ جاري ده. څو هغوی په دې قانع کړو چې تر خپلې ولکې لاندې سیمو کې کور پر کور د واکسین کمپاین ته اجازه ورکړي. البته دغه لړۍ د ملګرو ملتونو ادارو او په سیمو کې زموږ د ټولنې د مخورو، مشرانو او دیني عالمانو له خوا روانه ده."

ښاغلی راسخ وايي، د ګوزڼ ضد واکسین په هر کمپاین کې شااوخوا ۳ میلیونه ماشومان له دغه واکسینه بې برخې پاتې کېږي.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد ازادي راډیو ته ویلي، دوی په هلمند، کندهار او ارزګان کې د کور پر کور واکسین کمپاین مخه ځکه نیولې وه چې د ده په خبره له دغه کمپاینه د استخباراتي فعالیتونو په هدف کار اخېستل کېده.

مجاهد وايي، دوی اوس هڅه کوي چې له دغه کمپاین سره همکاري وکړي.

د ګوزڼ ضد واکسین تازه کمپاین چې په ۳۲ ولایتونو کې عملي شو، تېره جمعه پای ته ورسېد. په دایکنډي او بامیان کې دغه کمپاین د هوا د خرابوالي له کبله عملي نه شو.

هرات چارواکي: د ګاز په تأسیساتو کې لګېدلی اور مړ شوی

ارشیف، عکس تزئیني بڼه لري

په هرات ولایت کې د هرات- تورغونډۍ د لویې لارې په اوږدو د ګاز په تأسیساتو کې لګېدلی اور مړ شوی دی.

د هرات د والي ویاند جېلاني فرهاد ازادي راډیو ته وویل چې دې اور پېښه کې یو تن برسېرن ټپي شوی دی.

د هرات د برېښنا شرکت د رسنیو مسوولې زینب محسني وویل چې د اور پېښې له کبله د ښار په ځنیو سیمو کې برېښنا قطع شوې وه.

تر دې مخکې د هرات په اسلام کلا بندر کې د اور د لګېدو په پېښه کې سلګونه موټر وسوځېدل.

دفاع وزارت: بدخشان کې ۲۱ طالبان وژل شوي

افغان سرتیري

د افغانستان دفاع وزارت وايي چې د بدخشان ولایت د وردوج ولسوالۍ لپاره د طالبانو له خوا نومول شوی ولسوال تر شلو له زیاتو وسله والو سره یو ځای د هوايي ځواک په حملو کې وژل شوی دی.

د دفاع وزارت ویاند فواد امان ازادي راډیو سره په خبرو کې په دې اړه نور جزئیات ورکړل: "په هغو هوايي حملو کې چې پرون د بدخشان په وردوج ولسوالۍ کې وشوې، ۲۱ طالبان چې د وردوج لپاره د طالبانو له خوا نومول شوی ولسوال قاري حیدري هم په کې دی، وژل شوي او ۲۳ نور ټپیان شوي دي."

طالبانو تراوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

د افغانستان د جګړې ښکېل اړخونه تل یو بل ته د سختو زیانونو د اړولو ادعاوې کوي.

د کرنې وزارت: تېرکال افغانستان کې ۲۵۰۰ ټنه شات تولید شوي

په افغانستان په تېر لمریز کال کې نږدې دوه زره او ۵۰۰ ټنه شات تولید شوي دي.

د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت ویاند نن شنبه (د وري ۲۱مه) ازادي راډیو ته وویل چې د وزارت د معلوماتو او احصایي ریاست شمېرې ښیي چې په ۱۳۹۹م لمریز کال کې د هېواد په مرکز او ولایتونو کې دوه زره او ۴۹۰ مټریک ټنه شات تولید شوي دي.

نوموړي وویل، پکتیا د ۸۹۹ ټنه شاتو په تولید سره لومړی ځای خپل کړی دی او وروسته د ننګرهار ولایت د ۵۰۰ ټنو په تولید سره او خوست د ۴۱۶ ټنو په تولید سره د هېواد د شاتو تر ټولو لوی تولیدوونکي ولایتونه دي.

همدارنګه هرات، لغمان، بدخشان، کندز او بامیان هم د شاتو د تولید برخه کې د لویو تولیدوونکو ولایتونو په ډله کې دي.

په هېواد کې د شاتو مچیو روزنې شپږ زره او ۷۵۷ فارمونه شته دي چې ډېری یې د بادغیس، هرات، بدخشان، پکتیا، کندز، دایکنډي، بامیان، لوګر، سرپل، فراه، میدان وردګ، کاپیسا، تخار، بغلان او خوست ولایتونو کې دي.

بادغیس د ۷۲۲ فارمونو، هرات د ۵۹۳، پکتیا د ۵۵۰ او بدخشان د شاتو مچیو د ۵۲۶ فارمونو په درلودو سره د شاتو مچیو روزنې د فارمونو برخه کې د جدول په سر کې دي.

د شاتو مچیو روزنه په افغانستان کې د یو ښه عاید لرونکي دندې په توګه د پراختیا په حال کې ده چې محصولات یې ښه کورني او بهرني بازار لري.

په کورنیو بازارونو کې د شاتو نوعیت ته په کتو یو کیلو خالص شات له ۵۰۰ تر دوه زره افغانیو پلورل کېږي.

دا په داسې حال کې ده چې په ۱۳۹۸م کال د شاتو د تولید کچه دوه زره او ۱۰۰ ټنه وه چې دا شمېره په ۱۳۹۹م کال کې ۳۹۰ ټنه زیاتوالی لري.

نور راوښيه

XS
SM
MD
LG