د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشر دا رد کړه چې ګواکې د روسیې له ولسمشر سره یې د خبرو په اړه جزیات پټ ساتلي او وایي، هېڅ داسې څه نه شته چې ده پټ کړي وي.

ډونالد ټرمپ دغه څرګندونې پرون ناوخته له فاکس نیوز ټلویزیون سره په مرکه کې وروسته له هغې وکړې چې واشنګټن پوسټ راپور ورکړ چې ټرمپ ډېر له خپلو حدودو وړاندې تللی او له ولادیمیر پوتین سره یې د خبرو جزیات پټ ساتلي دي.

دې ورځپاڼې د یو شمېر اوسنیو او پخوانيو امریکایي چارواکو له قوله ویلي چې په یوه مورد کې په ۲۰۱۷ کال په هامبورګ کې ټرمپ له خبرو وروسته د ژباړونکي نوټونه ترې واخیستل او هغه ته یې وویل چې په دې غونډه کې د شویو بحثونو په اړه به نورو چارواکو ته څه نه وایي.

ټرمپ د ۲۰۱۸ کال په جولای کې په هلسنګي کې له پوتین سره د دوه په دوه غونډې په اړه هم ویلي وو چې له هغه سره یې ډېر ښه بحث درلود.

ټرمپ د دې پوښتنې په ځواب کې چې د تړلو دروازو تر شا د خبرو جزیات ولې نه په ډاګه کوي، وویل چې ده داسې خبرې کړي لکه هر یو ولسمشر یې چې کوي.

د ده په وینا، موږ د اسرائیل او د دې هېواد د امن کولو او پر ډېرو نورو مسایلو خبرې وکړې او ده هېڅ شی پټ نه دی ساتلی.

د ۲۰۱۶ کال د ولسمشرۍ له انتخاباتو مخکې له روسیې سره د ټرمپ اړیکې هغه موضوع ده چې د ځانګړي مفتش رابرټ مولر د جنایي تحقیقاتو په اصلي محور کې ده.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي،" ډير ژر به هرمز تنګی د امریکا خاوره اعلان کړي".

ټرمپ پرون ناوخته په یوې وینا کې وویل،" د ایران له ماتې وروسته، دغه هېواد به په ډیر بد وضعیت کې وي، هرمز تنګی به د امریکا خاوره اعلان کړم".

خو د ایران د بهرنیو چارو وزارت مرستیال کاظم غریب ابادي د ولسمشر ټرمپ دې څرګندونو ته په غبرګون کې ویلي،" هرمز تنګی د ایران خاوره ده او وي به".

هغه پر خپله ایکس پاڼه لیکي،"د هرمز تنګي تړل یا په کې د کښتو ازاده تګ راتګ د اجازې ورکړه د ایران په واک کې ده او تر هغه چې شرایط برابر نشي سمندري محاصره به روانه وي".

په وروستیو کې ولسمشر ټرمپ او نور امریکايي چارواکي هڅه کوي چې پر ایران اقتصادي فشارونه زیات کړي.

ټرمپ مخکې ویلي و،" ښه دا ده چې ایران په اقتصادي توګه ماتې وخوري".

د افغانستان د کرکټ ملي لوبډله د شنبې په ورځ د (اګسټ ۱۵مه) له ایرلنډ سره لوبه لري.

لوبه د افغانستان په وخت د ماسپښین په ۳ بجو او ۱۵ دقیقو پیلېږي.

دا لوبه د افغانستان او ایرلنډ د کرکټ ملي لوبډلو ترمنځ د یو ورځنیو ۵۰ اوریزو لوبو د لړۍ وروستۍ سیالۍ ده.

لوبه د ایرلنډ په سټورمونټ لوبغالي کې ترسره کېږي.

د روانې لوبلړۍ لومړۍ لوبه د باران له کبله لغوه شوه، خو پاتې درې نورې لوبې افغانستان په لوی توپیر وګټلې.

تمه ده د افغانستان د کرکټ ملي لوبډله د سپټمبر په میاشت کې د هند پر وړاندې د درېیو ۲۰ اوریزو سیالیو کوربه‌توب وکړي.

د امریکا د خزانې وزیر سکاټ بسنټ وايي، "امریکا غواړي ایران ته بې‌ساری مالي زیان ورسوي".

هغه د پنجشنبې په ورځ مکس نیوز شبکې سره په یوه مرکه کې وویل: "راتلونکې اوونۍ د نویو خبرونو په تمه اوسئ، ځکه غواړو داسې اقدامات وکړو چې په تاریخي ډول ایران اقتصادي انزوا ته وړي."

د امریکا د خزانې وزارت په وروستیو میاشتو کې د ایران پر مرکزي بانک او د دې هېواد په میلیونو ډیجیټالي پانګې بندیزونه ولګول.

د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ له دې مخکې د ایران د اقتصادي انزوا په اړه خبرداری ورکړی و.

هغه د تېرې سې شنبې په ورځ په یوه مرکه کې ویلي و "د امریکا لپاره د ایران په اړه ښه انتخاب دا دی چې تهران په بحراني اقتصادي وضعیت کې پرېږدي څو له اقتصادي اړخه ماتې وخوري".

بریتانیا کې چارواکي وايي د هوا د ګرمي د زیاتیدو او وچکالۍ په نتیجه کې د اطفاییې کارکونکي د څو پراخو اورلګیدونو د مړه کولو لپاره ترفشار لاندې دي.

په سټور بریج ښار کې د پنجشنبې اورلګیدنې یو شمیر کورونه زیانمن کړل او دځینو سیمو څخه خلک له کورونو وویستل شول.

چارواکو خبرداری ورکړی دی چې اقلیمي بدلون او سختې ګرمي د پراخو او ستونزمنو اورلګیدنو خطر زیات کړی دی.

د متحدوایالاتو مرستیال ولسمشر جي ډي ونس د پنجشنبې په ورځ ، د زمري په ۲۳مه، وویل چې له ایران سره په جګړه کې د امریکا اصلي لومړیتوب نور د دغه هېواد اټومي پروګرام نه،بلکې د امریکايانو لپاره د تېلو د بیو راکمول دي.

د خزانې وزیر سکاټ بسنت هم ټینګار وکړ چې د تهران د کمزوري کولو لپاره نوي اقتصادي بندیزونه په لاره دي.

ښاغلي ونس له فاکس نیوز شبکې سره په خبرو کې وویل چې د اټومي وسلو د ترلاسه کولولپاره د ایران دهلوځلو مخنیوی اوس د هرمز له تنګي څخه د تېلو د ازاد جریان په پرتله دویم لومړیتوب دی.

د امریکا مرستیال ولسمشر زیاته کړ چې د تیلو بیې د جګړې لومړیو ورځو ته په کتو اوس ډېرې ټیټې شوې دي او لومړی هدف دا دی چې د امریکایانو لپاره د تېلو او ګازو بیې ارزانه وساتل شي.

هغه وویل چې البته دویم هدف دا دی چې ډاډ ترلاسه شي چې ایران هېڅکله اټومي وسلې ترلاسه نه کړي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کیږي چې ولسمشر ټرمپ تل ایران سره د جګړې اصلي دلیل ددغه هیواد اټومي پروګرام یاد کړی دی.

د هرمز تنګی چې له جګړې مخکې ورڅخه د نړۍ د نفتو او ګازو ۲۰ سلنه صادرات ترسره کیدل دایران په ځوابي اقدام کې په بشپړه توګه وتړل شو خو امریکايي چارواکي ټینګار کوي چې په دغه ستراتیژیک تنګي کې د بیړیو تګ راتګ جریان لري او دامریکا تربشپړ کنټرول لاندې دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي،" هرمز تنګی د امریکا په واک کې دی او ساتنه به يې وکړي".

هغه پر خپلې ټروت سوشل پاڼې لیکلي،" امریکا د هرمز تنګي واک په لاس کې لري او فکر کوم چې دا تنګی به په خپل واک کې وساتو".

هغه وړاندې ویلي،" ټول زموږ دې سمندري محاصرې ته " اوسپینز دیوال" وايي او ایران ځکه څه کولی نه شي چې سمندري ځواکونه او سرتیري نه لري".

ولسمشر ټرمپ لیکي،"د ایران حکومت نور مالي توان نه لري چې خپل سرتیري راټول کړي او د مشرانو برخلیک يې نا څرګند دی".

هغه په پای کې لیکي،"د خدای شکر" خو دغه کلمی يې په عربي "الحمدالله" لیکلې ده.

ولسمشر ټرمپ په وروستیو کې په ځلونو د ایران د بد اقتصادي وضعیت یادونه کړې ده.

هغه د تیرې سه شنبې په ورځ په یوه مرکه کې ویلي و،" د امریکا لپاره د ایران په اړه ښه انتخاب دا دی چې تهران په بحراني اقتصادي وضعیت کې پریږدي څو له اقتصادي اړخه ماتې وخوري".

کلمبیا د چهارشنبې په ورځ د هغې زورورې زلزلې د قربانیانو د یاد د درناوي لپاره درې ورځنی ملي ماتم اعلان کړ چې د هېواد په لوېدیځ کې یې ګڼ شمېر ودانۍ ویجاړې کړې او له ۲۰۰ څخه ډېر کسان‌یې وژلي دي.

د زلزلې شدت ۷.۴ درجې ښودل شوی او ویل کېږي چې په تېره یوه پېړۍ کې په کلمبیا کې تر ټولو سخته زلزله وه.

د کلمبیا حکومت ویلي چې د قربانیانو د یاد درناوي لپاره به د دولتي ودانیو او په ټوله نړۍ کې د کلمبیا د سفارتونو بیرغونه نیمه ځوړند وي.

د ژغورنې او لټون عملیات لا هم دوام لري څو احتمالي ژوندي پاتې کسان وموندل شي.

چارواکو وروسته له هغې چې په کالي ښار کې سیمه‌ییزو چارواکو د قربانیانو شمېر اصلاح کړ، د مړو شمېر ۲۱۶ کسانو ته راکم کړ.

هوایي انځورونه ښيي چې د کالي ښار ځینې برخې سختې ویجاړې شوې دي او د ډېرو کورونو او استوګنیزو ودانیو پر ځای د ودانیو کنډوالې پاتې دي.

موټرونه هم د نړېدلو دېوالونو او کانکریټي ټوټو لاندې خښ شوي دي.

افغانستان به د سپټمبر په میاشت کې د هند پر وړاندې د درې شل‌اوریزو (ټي۲۰) سیالیو کوربه وي، خو دغه لوبې به د هند په ډهلي ښار کې د ارون جېټلي لوبغالي کې ترسره شي.

افغانستان په وروستیو کلونو کې خپلې ډېری کورنۍ لوبې په متحده عربي اماراتو کې ترسره کړې دي.

په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته د امنیتي اندېښنو له امله لا هم په افغانستان کې نړیوالې کرکټ لوبې نه‌دي پیل شوي.

د افغانستان د کرکټ بورډ مشر میرویس اشرف هند د دغو سیالیو لپاره مناسب ځای بللی دی.

د هند د کرکټ بورډ مشر هم د افغانستان د کرکټ د ملاتړ پر دوام ټینګار کړی دی.

هند او افغانستان وروستی ځل د جون په میاشت کې مخامخ شوي وو.

هند په ټېسټ لوبه کې او وروسته په یو ورځنیو سیالیو کې بریا خپله کړه، په ټېسټ کې یې د ۳۰۰ منډو په توپیر او په یو ورځنۍ لوبلړۍ کې یې ۳-۰ بریا ترلاسه کړه.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت نن چهارشنبې وویل چې په سره سمندرګي کې پریوې سوداګریزې کښتۍ په یوه برید کې درې پاکستاني اتباع وژل شوي دي. د بهرنیو چارو وزیراسحق ډار په خپله ایکسپاڼه کې لیکلي چې " درې پاکستاني اتباعو په دې پېښه کې خپل ژوند له لاسه ورکړی او یو بل ټپي شوی دی."

دا څرګندونې یوه ورځ وروسته له هغې وشوې چې د یمن ساحلي ساتونکو تایید کړه چې د دغه هېواد له ساحل سره نږدې پر یوې بېړۍ د حوثیانو په بریدونو کې لږ تر لږه شپږ کسان وژل شوي دي.

د یمن د ټرانسپورټ وزارت ویلي چې په دې پیښه کې یوبل اندونیزیایي وګړې هم وژل شوی دی.

د یمن ساحلي ساتونکو په خبره کله چې د ژغورنې ډلې سیمې ته ورسېدې، حوثیانو یو ځل بیا برید وکړ چې په پایله کې یې د حوثیانو ضد د ملي مقاومت ځواکونو (NRF) دوه ژغورونکي هم ووژل شول. د ساحلي ساتونکو په وینا، په دې پېښه کې ۱۰ کسان ټپیان شوي دي.

د امریکا د متحده ایالاتو ولسمشر ډونالډ ټرمپ وایي، متحده ایالات د هرمز تنګي "بشپړ کنټرول" په لاس کې لري.

هغه د سې شنبې په ورځ خبریالانو ته وویل: "موږ د هرمز تنګی په بشپړ ډول کنټرولوو. موږ پرې کنټرول لرو؛ بل هېڅوک نه، یوازې موږ."

ټرمپ وویل، دی پر ایران باور نه لري او زیاته یې کړه، "زه به هغه وروستی کس یم چې پر ایران باور وکړم. هغوی تل ماته دروغ ویلي دي."

په عین حال کې تهران ادعا کوي چې پردې تنګي کنټرول لري او له عمان سره د کښتیو د تیریدو د مسیرد ټاکلو پرسر یوې موافقې ته نژدې شوې دي.

په هرمز تنګي کې چې د تېلو، ګازو او سرې د لېږد لپاره یوه مهمه نړیواله لار بلل کیږي، د کښتیو د تګ راتګ د حقونو پر سر اختلافات د واشنګټن او تهران ترمنځ د وروستیو تاوتریخوالو له اصلي لاملونو څخه ګڼل کېږي.