د افغانستان د سولې لپاره د امریکا د بهرنيو چارو وزارت ځانګړی استازی نن پنجشنبه د ډسمبر۱۳مه، د بلجیم په پلازمېنه بروکسل کې د ناټو له مشرتابه سره خبرې کوي.

خلیل‌زاد به هغوی ته په افغانستان کې د حکومت او طالبانو ترمنځ د سولې لپاره د خپلو هڅو په اړه معلومات ورکړي.

د ناټو د خبرپاڼې په حواله، ټاکل شوې چې په نننیو کتنو کې د افغانستان د سولې په ارتباط د خلیل زاد پر رول هم خبرې وشي.

زلمي خلیل‌زاد به د ناټو د شمالي اتلانتیک شورا ته وینا هم وکړي.

خلیل‌زاد د سېپټمبر د میاشتې په وروستیو کې د افغانستان د سولې لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ځانګړی استازی وټاکل شو.

دا له هغه راهیسې د زلمي خلیلزاد درېیمه رسمي دوره ده.

د افغانستان ولسمشر محمد اشرف غني نن، پنجشنبه د ډېسېمبر ۱۳مه، په هرات کې د لاجوردو لار پرانیستله .

ښاغلي غني د لارې د پرانیستلو په مناسبت ځانګړو مراسموته وویل: د افغانستان ، د افغانستان د خلکو ، د افغانستان د دولت او د افغانستان د اقتصادي قشر هدف وصل دی نه فصل. موږد وصل خلک یو نه د فصل، موږجدايي نه غواړو، موږ انزوا نه غواړو.

د غني دا وینا د افغانستان دولتي ټلوېزیون خپره کړه.

د افغانستان ولسمشر نن د هرات ښار حلقوي سرک هم پرانیست.

ټاکل شوې چې په هغه ولایت کې څو نورې اقتصادي اوپراختیايي پروژې هم پرانیزي.

د لاجوردو لار افغانستان د ترکمنستان، اذربایجان او ګرجستان له لارې له ترکیې سره وصلوي.

په دې ډول، افغانستان کولائ شي چې حتی اروپايي هېوادونو ته تر ډېره حده، د ځمکې له لارې خپل مالونه صادر کړي.

د ترکیې په پلازمېنه انقره کې د یوه چټک رېل د ټکر له امله ۹ تنه مړه او ۴۷ زخمیان شوي دي.

د انقرې والي، واصف سهین نن ، پنجشنبه د ډېسېمبر۱۳مه ، خبریالانوته وویل چې سهار وختي د رېل لوکوموتیف د رېل د پټلۍ د تفتیش پرمهال، د یوه چټک رېل سره ټکر شو.

د دریو زخمیانو روغتايي حالت ډېر نازک بلل شوی دی.

دا پېښه د انقرې په لویدیز کې د مارسندیز په نوم د رېل ګادي په تمځاي کې شوې ده.

په هغو عکسونوکې چې دپېښې له ځايه خپاره شوي، لیدل کېږي چې د بېړنیو حالاتو ځانګړي کارکونکي، د پېښې په ځاي کې د زخمیانو د ژغورنې هڅې کوي.

د روسیې حکومت د سلواکیا یو پوځي دپلومات د نامطلوبوکسانو په لست کې اچولی دی.

د سلواکیا حکومت د نومبر میاشتې په وروستیوکې، په براتیسلاوا کې د روسیې د سفارت د پوځي اتشې د دفتر یو غړي له خپلې خاورې و ایست.

د سلواکیا حکومت هغه مهال وویل چې دا کار یې د خپلو پوځي استخباراتو د ادارې د معلوماتو پر اساس کړی.

د سلواکیا حکومت ویلي و چې هغه د سلواکیا او ناټو د ګټو خلاف کار کاوه.

مسکو نن د سلواکیا د حکومت د هغه اقدام په ځواب کې دا کار کړی دی.

د روسیې د بهرنیوچارو وزارت ویاندې، مریا زخاروا نن، پنجشنبه د ډېسېمبر ۱۳مه، په یوه بیان کې وویل چې د سلواکیا له خاورې د دوي د دپلومات شړل غیردوستانه کار و.

زخارووا وویل چې په مسکو کې د سلواکیا د سفارت دپلومات ته یې دوې ورځې وخت ورکړی چې له هغه هېواده ووزي.

په ایران کې یو سیاسي فعال، وحید صیادي ناصري په زندان کې تر ۵۰ ورځو غذايي اعتصاب وروسته مړ شو.

د هغه کورنۍ د ازادي راډیو د ایران برخې ، راډیو فردا ته نن، پنجشنبه د ډېسېمبر ۱۳مه ، دا خبر ورکړی دی.

د وحید صیادي ناصري خور ویلي چې چارواکو هغوي ته خبر ورکړ چې ورور یې پرون ، د قُم ښار په یوه زندان کې مړ شوی دی. وحید صیادی ناصري په ایران کې له پېژندل شوو سیاسي فعالانو و.

هغه په ۲۰۱۵ میلادي کال کې د ټولنیزو رسنیو پر شبکو د ځیني پیغامونو دخپرولو په تور ونیول شو.

پر هغه تور لګېدلی و چې د ایران ستر مذهبي مشر، ایت الله علي خامنه اي ته یې سپکاوي او د دولت پرضد پروپاګند کړی او په ۸ کاله زندان محکوم شو.

د طالبانو د ویاند مرستیال حمدالله فطرت په ایکسياڼه کې کابل ته د الکسي اوورچوک د رسېدو خبر خپور کړی او ویلي یې دي د هغه د سفر هدف له افغانستان سره د روسیې د تحارتي او اقتصادي اړیکو پراختیا او د طالبانو له چارواکو سره خبرې دي. هغه زیاته کړې، چې د طالبانو د ریاست‌الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر په ارګ کې د روسیې د صدراعظم د مرستیال هرکلی وکړ.

روسیه یوازینی هیواد دی چې د طالبانو حکومت یې په رسمیت پېژندلی دی.

روسیې د ۲۰۲۵ کال په جولای کې طالبانو حکومت په رسمیت وپېژانده او له هغه راهیسې یې ورسره سیاسي او اقتصادي اړیکې پراخې شوې دي.

د ملګرو ملتونو تعلیمي، علمي او کلتوري ادارې (یونسکو) خبرداری ورکړی چې که په افغانستان کې د نجونو او ښځو پر زده‌کړو بندیز دوام وکړي، دغه هېواد به د ښوونکو، روغتیايي کارکوونکو او نورو مسلکي کسانو له یوه بشپړ نسله بې‌برخې شي.

د یونسکو د بېړنیو حالاتو د ښوونې او روزنې د پروګرام همغږې کوونکې هودا جابریان امریکا غږ ته ویلي چې افغانستان د زده‌کړو د یوه بل نسل د له لاسه ورکولو توان نه‌لري او لازمه ده چې نجونې او ښځې بېرته ښوونځیو او پوهنتونونو ته د تګ اجازه ومومي.

د ملګرو ملتونو د نومبر میاشتې د راپور له مخې، اوس‌مهال شاوخوا ۲.۴ میلیونه افغان نجونې له منځنیو زده‌کړو بې‌برخې دي او په ۲۰۲۶ کال کې هېڅ نجلۍ پوهنتونونو ته نه‌ده شامله شوې.

جابریان ټینګار کړی چې د نجونو پر مخ د ښوونځیو پرانیستل باید لومړیتوب وي، ځکه د زده‌کړو بدیلې لارې د رسمي ښوونځیو ځای نه‌شي نیولی.

د بنګله‌دېش او پاکستان او د افغانستان او هند تر ۱۹ کلونو کشرې لوبډلې د اسیايي جام د ۱۹ کلونو جام په نیمه پای‌لوبه کې مخامخ کېږي.

ټاکل شوې ده چې د بنګله‌دېش او پاکستان لوبډلې سبا لومړۍ نیمه پای‌لوبه وکړي.

دوهمه نیمه پای‌لوبه به د افغانستان او هند ترمنځ د شنبې په ورځ (د نومبر په ۱۴مه) وي.

افغانستان د «بي» ګروپ د جدول د لومړي ټیم په توګه او پاکستان د «اې» ګروپ د لومړي ټیم په توګه نیمه پای‌لوبې ته وتلي دي.

افغانستان په دې سیالیو کې د خپل ګروپ درې واړو لوبډلو ته په لوی توپیر ماتې ورکړې ده.

له بلې خوا په پام کې ده چې د افغانستان او زېمبابوې دوهمه ټېسټ لوبه د جمعې په ورځ په شارجه کې پیل شي.

د دوی لومړۍ ټېسټ لوبه د دوشنبې په ورځ بې‌نتیجې پای ته ورسېده.

د طالبانو تر واک لاندې باختر خبري اژانس پرون (چهارشنبه) وویل، په لیبیا کې لږ تر لږه ۲۲ افغان بندیان د قاهرې په ښار کې د طالبانو د سفارت په همکارۍ خوشې او افغانستان ته لېږدول شوي دي.

د راپور له مخې، هڅې روانې دي چې په لیبیا کې نور نیول شوي افغانان هم خوشې شي، خو د طالبانو چارواکو د خوشې شویو کسانو هویت او په دغه هېواد کې د پاتې افغان بندیانو شمېر نه‌دی څرګند کړی.

دا په داسې حال کې ده چې د لیبیا ختیځې ادارې د اکټوبر په ۲۸مه د افغانانو او ایرانیانو پر ورتګ بندیز ولګاوه او د هغو کسانو د ایستلو اعلان‌یې وکړ چې د استوګنې قانوني اسناد نه‌لري.

د ملګرو ملتونو د راپورونو له مخې، په لیبیا کې کډوال له خپل‌سرو نیونو، شکنجې، انساني قاچاق او نورو جدي سرغړونو سره مخ دي.

د افغانستان د کرکټ ملي لوبډلې تجربه‌کار توپوهونکی رحمت شاه د کرکټ نړیوالې شورا (ای‌سي‌سي) د ټېسټ سیالیو د توپوهونکو په تازه درجه‌بندۍ کې په لومړي ځل د نړۍ ۱۰ غوره لوبغاړو ته داخل شوی دی.

رحمت شاه د زېمبابوې پر وړاندې د افغانستان د دوو ټېسټ سیالیو د لړۍ په لومړۍ لوبه کې ۱۷۳ منډې کړې وې.

نوموړي په دې لوبه کې خپله پنځمه ټېسټ سلیزه ووهله.

دغه لوبه د دواړو لوبډلو د لوړو منډو له امله مساوي پای ته رسېدلې وه.

د کرکټ نړیوالې شورا د نومبر د ۱۱مې د تازه درجه‌بندۍ له مخې، رحمت شاه ۷۳۵ نمرې لري.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت پرون په یوه خبرپاڼه کې وویل چې د روسیې صدراعظم اقتصادي مرستیال الکسي اوورچوک د یو جګپوړي اقتصادي پلاوي په مشرۍ کابل ته سفر کوي.

د دې سفر هدف د افغانستان او روسیې ترمنځ د اقتصادي او تجارتي همکاریو پراختیا، د پانګونې د فرصتونو ارزونه او د ګډو اقتصادي پروژو په اړه خبرې اترې بلل شوې دي.

روسیه یوازنی هېواد دی چې د طالبانو حکومت‌یې په رسمیت پېژندلی او ورسره نږدې سیاسي او اقتصادي اړیکې پالي.

مسکو د تېر ۱۴۰۴ کال په چنګاښ میاشت کې طالبان د ممنوع ډلو له لېست څخه لیرې کړل.

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان FAO وايي په افغانستان کې څه دپاسه ۱ میلیون او ۷۲۵ زره بزګرې کورنۍ د خوړو او عاید د تامین لپاره بیړنیو مرستو ته اړتیا لري.

دغې ادارې د چهارشنبې په ورځ ( د لړم په ۲۰مه) په خپله ایکسپاڼه ولیکل چې افغانستان کې بزګران په ځانګړې توګه د کیمیاوي سرې د بیو له لوړ والي زیانمن شوي دي.

دغې ادارې مخکې ویلي وو چې افغانستان کې یې د اقلیمي بدلونونو په وړاندې د کرنې د پیاوړتیا لپاره د ۶ ملیونو ډالرو په ارزښت اروپايي اتحادیې سره یوه ګډه پروژه پیل کړې.

د افغانستان د کرکټ د ۱۹ کلونو نه کم عمره لوبډله د پنجشنبې په ورځ د اسیا جام په نیمه پایلوبه کې د هند له ټیم سره لوبه کوي.

د دې سیالیو چې د عمان پلازمېنه مسقط‌ یې کوربه دی، په بله نیمه پای ‌لوبه کې پاکستان او بنګله‌دیش سره مخ کېږي.

ټاکل شوې چې د سیالیو پای‌لوبه د راتلونکې شنبې په ورځ ه ترسره کېږي.

افغانستان کې رسنیو نن چهارشنبې د بهرنیو چارو وزارت دمرستیال ویاند ضیاء احمد تکل له قوله رپوټ ورکړ چې د روسیې د صدراعظم اقتصادي مرستیال الکسي اوورچوک دیو لوړ رتبه اقتصادي پلاوي په مشری د پنجشنبې په ورځ د کابل لیدنه کوي.

ښاغلی تکل زیاتوي چې د دغه سفر موخه د افغانستان او روسیې ترمنځ د اقتصادي او سوداګریزو همکاریو پراختیا، د پانګونې د فرصتونو ارزونه او د ګډو اقتصادي پروژو په اړه خبرې اترې دي.

روسي رسنیو د دغه خبر تر خپرویدو په دې هکله څه نه و ویلي.

روسیه یوازنی هیواد دی چې افغانستان کې یې د طالبانو حکومت په رسمیت پیژندلی او ورسره نږدې سیاسي او اقتصادي اړیکې پالي.

مسکو د تیر ۱۴۰۴ کال په چنګاښ میاشت کې طالبان د ممنوع سازمانونو له لیست څخه لیرې کړل.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان د افغانستان له لارې د اوسپنې پټلۍ د ترانزیټي دهلېز پر جوړولو او د چین د رېل پټلۍ له شبکې سره د هغه پر نښلولو ټینګار کړی دی.

د ایران د ولسمشرۍ د رسمي وېب‌پاڼې د معلوماتو له مخې، پزشکیان د سې شنبې په ورځ «د لړم په ۱۹مه» په تهران کې د اوسپنې پټلۍ د ترانسپورټ نړیوال کنفرانس ته په استولي پیغام کې د هرات-مزار شریف د اوسپنې پټلۍ د جوړولو پر اهمیت ټینګار کړی دی.

د ایران او افغانستان ترمنځ د خواف–هرات د اوسپنې پټلۍ پروژه شاوخوا ۲۲۵ کیلومتره اوږدوالی لري چې د جوړېدو کار یې تر ډېره بشپړ شوی، خو تر هرات ښاره‌یې د غځولو کار لا پاتې دی.

ټاکل شوې د هرات-مزار شریف ترمنځ د شاوخوا ۶۵۷ کیلومتره اوږدې پټلۍ په جوړېدو سره افغانستان د ایران او چین ترمنځ د سوداګریزو توکو د لېږد رالېږد په یوه مهمه ترانزیټي لار بدل شي.