په ابوظبۍ کې د افغانستان او پاکستان د کرکټ ملي ټيمونو ترمنځ يوورځنۍ نړيواله مسابقه روانه ده.

افغانستان د اسيايي جام د دې مسابقې ټاس يا پچه وګټله او د بېټنګ کولو پرېکړه يې وکړه.

په ټولو پنځوسو اوورونو کې يې د 6 لوبغاړو په سوځېدو سره ٢٥٧ منډې وکړې.

د کرکټ بورډ مطبوعاتي مسوول فريد هوتک نن ازادۍ راډيو ته وويل، د کرکټ ملي ټيم پر خپل چمتووالي ډېره خواري کړې ده:

”لوبډله د دې سيالۍ لپاره پوره چمتووالى لري. د اسيايي جام د سياليو تر پيل مخکې د افغانستان د کرکټ ملي لوبډلې په متحده عربي اماراتو کې د دوو اوونيو لپاره تمريناتي کمپ ترسره کړى دى. لوبډله پوره چمتووالى لري او ان اشا اله د پاکستان په وړاندې به هم نن ښه وځلېږي.“

افغان لوبډلې د اسیايي جام په لوبو کې تېره شپه د بنګله دېش لوبډلې ته په لوی توپیر سره ماتې ورکړه.

افغانستان په خپله لومړۍ مسابقه کې سريلانکا ته هم ماتې ورکړې وه.

د خوړو نړیوال پروګرام (WFP) وايي، اروپايي ټولنې افغانستان ته ۱۵ میلیونه یورو ځانګړي کړي، څو د اقلیمي بدلونونو پر وړاندې د خلکو مقاومت پیاوړی کړي او د خوړو د سیستم ملاتړ وشي.

دې ادارې د جمعې په ورځ، د سنبلې په شپږمه، پر خپله اېکس پاڼه لیکلي چې دغه مالي مرسته به د ښځو او ځوانانو لپاره اقتصادي فرصتونه رامنځته کړي او په افغانستان کې به د ښوونځیو د خوړو له پروګرام سره مرسته وکړي.

د خوړو نړیوال پروګرام زیاته کړې چې دغه پیسې به له افغانانو سره مرسته وکړي، څو د اقلیمي بدلونونو له اغېزو سره د مقابلې لپاره لا ډېر چمتو شي او د دوامدارو اقتصادي او معیشتي فرصتونو د رامنځته کېدو زمینه برابره شي.

افغانستان د هغو هېوادونو له ډلې دی چې د اقلیمي بدلونونو څخه ډېر زیانمن شوي دي او له یوه جدي بشري او غذايي بحران سره مخ دی.

ملګرو ملتونو تر دې مخکې ویلي وو چې د افغانستان شاوخوا ۴۰ سلنه وګړي، چې شمېر یې له ۱۷ میلیونو څخه اوړي، د نړیوالو مرستو د کمېدو په صورت کې ښايي د خوراکي موادو له سخت کموالي سره مخ شي.

د ناروې شاهي ماڼۍ د جمعې په ورځ اعلان وکړ چې پاچا هارالد پنځم د ۸۹ کلونو په عمر د اوسلو پوهنتون په روغتون کې مړ شو.

د هارالد له مړینې وروسته، د هغه ۵۳ کلن زوی، ولیعهد هاکون، د ناروې پاچا شو.

هارالد چې له ۱۹۹۱ کال راهیسې یې پر ناروې پاچاهي کوله، په وروستیو کلونو کې له ګڼو روغتیايي ستونزو سره مخ او د اګست له ۱۷مې راهیسې په روغتون کې بستر و. شاهي ماڼۍ د هغه له مړینې مخکې د نوموړي روغتیايي وضعیت «ډېر نازک» بللی و.

د پاچا د مړینې له اعلان وروسته، په اوسلو کې د شاهي ماڼۍ بیرغ نیمه ځوړند شو او خلک د هغه د درناوي لپاره د ماڼۍ مخې ته راټول شول.

د ناروې صدراعظم یوناس ګارستوره د دې خبر په غبرګون کې وویل: «ټول ملت ویر کوي»، او د ناروې لپاره یې د دپاچا هارالد د ټول عمر خدمتونو څخه مننه وکړه.

د بریتانیا کورنیو چارو وزارت وايي په روان ۲۰۲۶ کال کې تر جون میاشتې پورې په وړو بیړیو کې دغه هیواد ته ورغلیو ناقانونه کډوالو کې ۱۳ سلنه افغانان دي.

دې موده کې ټولټال څه د پاسه ۳۳ زره کډوال په غیرقانوني توګه د وړو بیړیو په وسیله دغه هیواد ته رسیدلي چې د افغانانو ترڅنګ ، ۱۸ سلنه نور د اریتیریا ، ۱۲ سلنه د سومالیا او ۱۱ سلنه د ایران څخه دي.

د وزارت د معلوماتو له مخې بریتانیا ته په وړو بیړیو کې د ناقانونه افغان کډوالو ورتګ نسبت مخکني کال ته ۳۷ سلنه او د ایرانیانو ۱۵ سلنه کم شوی دی.

د بریتانیا کورنیو چارو وزارت وايي نسبت تیرکال ته په مجموع کې ددغو کډوالو په شمیر کې ۲۳ سلنه کموالی راغلی دی.

مخکې د بریتانیا حکومت ویلي وو چې د انساني قاچاق د شبکو پر ضد له اروپايي هېوادونو سره همکاري د کډوالو د شمېر په کمېدو کې اغېزمنه وه، خو د «ریفورم بریتانیا» په نوم ګوند بیا باور لري چې دا کموالی تر ډېره د هوا له شرایطو سره تړاو لري.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د پنجشنبې په ورځ، د وږي په پنځمه، په بېلابېلو څرګندونو او په خپله ټولنیزه شبکه «ټروت سوشل» کې په یوه خپره کړې لیکنه کې څو ځله د ایران موضوع یاده کړه او ویې ویل چې «موږ نه غواړو له ایرانیانو سره ووینو؛ هغوی غواړي.»

ډونالډ ټرمپ په سپینه ماڼۍ کې د «اونټاریو جهیل» نوم د «امریکا جهیل» ته د بدلولو په موخه د یوه اجرائیوي فرمان د لاسلیکولو په مراسمو کې خبریالانو ته وویل: «موږ نه غواړو له هغوی سره خبرې اترې وکړو. موږ د لیدنې یا بل څه په لټه کې نه یو.»

هغه وروسته په ټروت سوشل کې د فاکس نیوز د خبریال جاناتان هانټ پر یوه راپور نیوکه وکړه او هغه یې د ایران د اسلامي جمهوریت په اړه «ځانګړی او په ناعادلانه ډول ډېر ناهیلې کونکی راپور» وباله.

د امریکا ولسمشر په دې پوسټ کې یو ځل بیا د تهران چارواکو ته په اشارې ټینګار وکړ: «زه نه غواړم ورسره ووینم، هغوی غواړي. په حقیقت کې، هغوی د یوه توافق د ترلاسه کولو لپاره زارۍ کوي.»

تردې څو ساعته وړاندې، امریکايي ورځپاڼې وال سټریټ ژورنال سپینې ماڼۍ ته د نږدې سرچینو په حواله راپور ورکړ چې د ټرمپ ادارې « منځګړو ته څو ځله ویلي چې د اسلام‌اباد د تفاهم‌لیک شرایطو ته ستنیدو لپاره هېڅ لېوالتیا نه لري.»

د زمري په ۲۶ مه د دې تفاهم‌لیک د ۶۰ ورځني مهلت له پای ته رسېدو اود یوه دوامدار تړون لپاره د شرایطو په برابرولو کې یې له ناکامۍ وروسته، ډونالډ ټرمپ اعلان وکړ چې نیت نلري تمدید یې کړي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت وايي، اسلام‌اباد له افغان طالبانو سره د خبرو اترو دوام ته چمتو دی، خو د خبرو د پرمختګ لپاره پر عملي اقداماتو ټینګار کوي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند، طاهر اندرابي، د پنجشنبې په ورځ خپله اوونیزه خبري غونډه کې، د طالبانو کورنیو چارو وزیر سراج‌الدین حقاني ته په غبرګون چې د دواړو لورو د امنیتي اندېښنو د حل لپاره‌یې د یو ګډ مېکانیزم وړاندیز کړی، وویل چې هر ډول دوه ‌اړخیز مېکانیزم باید د «یوازې د ډاډ ورکولو پر ځای د ملموسو اقداماتو» لامل شي.

نوموړي وویل افغانستان باید په ځانګړي ډول تحریک طالبان پاکستان (ټي ټي پي) او د بلوچستان د ازادۍ پوځ (بي اېل اې) ته اجازه ورنه‌کړي چې له خاورې یې د پاکستان پر ضد کار واخلي.

پاکستان تر دې مخکې هم طالبان تورن کړي چې ګواکې هغو وسله‌والو ډلو ته‌یې پناه ورکړې چې د افغانستان له خاورې پاکستان کې بریدونه کوي.

طالبانو دا ادعا رد کړې او ویلي یې دي چې په پاکستان کې د وسله‌والو ډلو فعالیت د دغه هېواد کورنۍ مسئله ده او اسلام‌اباد باید د خپلو امنیتي ستونزو پړه پر افغانستان وانه‌چوي.

د ملګرو ملتونو سرمنشي، انتونیو ګوترش، د کانګو ډیموکراتیک جمهوریت کې د ایبولا ناروغۍ د مخنیوي لپاره د ۱.۱ میلیارد ډالرو غوښتنه کړې ده.

هغه ویلي، د ایبولا پر وړاندې د مبارزې پروګرام ټولټال ۲.۱ میلیارد ډالرو ته اړتیا لري، خو تر اوسه‌یې یوازې ۴۸ سلنه لګښت برابر شوی او موجودې سرچینې یوازې د څو اوونیو لپاره بسنه کوي.

د ملګرو ملتونو په وینا، د روان کال د مې له ۱۵مې د ایبولا د خپرېدو له پیل راهیسې، د دغې ناروغۍ څه د پاسه ۵،۶۰۰ پېښې او له ۲،۷۰۰ ډېرې مړینې یې ثبت شوې دي.

ملګري ملتونه وايي، دا په کانګو کې د ایبولا تر ټولو ستره خپرېدنه ده.

د منچسټر د هوايي ډګرونو ادارې (اېم‌اې‌جي) اعلان کړی چې د بریتانیا پر درېیو هوايي ډګرونو له سایبري برید وروسته د ۸،۷ میلیونه مراجعینو شخصي معلومات له خطر سره مخ شوي دي.

د دغه سایبري برید هدف منچسټر، لندن سټنسټډ او ختیځ میډلنډز هوايي ډګرونه و، خو د شرکت په وینا د الوتنو او د هوايي ډګرونو پر فعالیتونو یې اغېز نه‌دی کړی.

د شرکت د اعلامیې له مخې، افشا شويو معلوماتو کې برېښنالیک پتې، د ټیلیفون شمېرې، د موټر نمبر پلېټ او پوستي کوډ شامل دي، خو د مشتریانو بانکي او د تادیاتو معلومات خوندي پاتې شوي دي.

د منچسټر هوايي ډګرونو ډلې زیاته کړې چې برید د تېرې اوونۍ په پای کې شوی او د سې شنبې په ورځ تشخیص شوی دی.

دغه ډله وايي، د مشتریانو د معلوماتو د خوندي کولو لپاره‌یې اړین اقدامات ترسره کړي دي.

بریتانیا کې تېر کال هم د جګوار، لېنډروور، مارکس اېنډ سپنسر او هارودز په شمول په څو شرکتونو سایبري بریدونه شوي وو.

د نیپال او د چین د تبت په پوله کې د ناڅاپي سېلابونو او ځمکښویېدنو له امله څه د پاسه ۳۵۰ کسان مړه شوي او لږ تر لږه ۱،۳۸۱ کسان ورک دي.

د نیپال چارواکو د پنجشنبې په ورځ وویل چې په دغه هېواد کې ۸۲۳ کسان ورک دي چې لږ تر لږه ۵۱۷ یې بهرني اتباع دي.

په ورکو کسانو کې سیلانیان، غر ختونکي او هندوان زیارت کوونکي هم شامل دي.

په همدې حال کې، چین اعلان کړی چې په تبت سیمه کې ۵۵۸ کسان چې ۲۶۰ یې بهرني اتباع دي، ورک شوي دي.

چارواکي وايي، د قربانیانو د لټون او پېژندنې د عملیاتو له دوام سره ښايي په شمېرو کې بدلون راشي.

په ورته وخت کې، د امریکا بهرنیو چارو وزارت د پنجشنبې په ورځ اعلان وکړ چې په نیپال کې د سېلابونو له پېښې وروسته ۹۰ امریکايي اتباع ورک دي، خو تر اوسه د هېڅ امریکايي وګړي د مړینې راپور نه‌دی ورکړل شوی.

د بوسنیا د جګړې پر مهال د صرب ځواکونو یو قوماندان راتکو ملادیچ، په هاګ کې د ملګرو ملتونو په زندان کې د ۸۴ کلونو په عمر ومړ.

هغه په ۲۰۱۷ کال کې د قتل عام او نسل‌وژنې په جرم په عمري بند محکوم شوی او مخالفانو یې د «بوسنیا قصاب» لقب ورکړی و.

ویل کېږي چې نوموړي په ۱۹۹۵ میلادي کال کې، د بوسنیا د لږ تر لږه اته زره مسلمانانو د وژلو امر کړی و.

دا وژنه په هغه سیمه کې ترسره شوه چې ملګرو ملتونو د «خوندي سیمې» په توګه ټاکلې وه.

د سربرېنیتسا د قتل عام قربانیان په څلورو ورځو کې د بلدوزرونو په وسیله په لویو ډله‌ییزو قبرونو کې خښ شول.

څه موده وروسته، د دې وژنې د پټولو لپاره د ځینو قربانیانو جسدونه له ډله‌ییزو قبرونو وایستل شول او لیرې غرنیو سیمو ته ولېږدول شول.

د نړیوالې جنایي محکمې د پرېکړې له مخې، د دې وژنو هدف د بوسنیا د مسلمانانو «قومي تصفیه» وه.

درې کاله وروسته، کله چې محکمې د ملادیچ د عمري بند حکم اعلان کړ، هغه چیغه کړه: "دا ټول دروغ دي."

نوموړي د خپل ژوند وروستۍ میاشتې د هالنډ په هاګ ښار کې د ملګرو ملتونو د زندان په روغتیايي څانګه کې تېرې کړې.

سپینه ماڼۍ وايي،" د کابل پر هوايي ډګر برید کونکی طالبانو له زندانه خوشې کړی و".

د اعلامیې په ټکو،" ترورېست بریدګر له هغو زرګونو بندیانو څخه و چې له بریده دوه میاشتې مخکې د طالبانو له‌خوا له زندانه خوشې کړای شوي وو."

سپینې ماڼې پرون چهارشنبه د کابل هوايي ډګر پر "ابي ګیټ" د برید د پنځمې کلیزې په مناسبت په یوه خبرپاڼه کې د ولسمشر ټرمپ په حواله لیکلي،" ویاړم چې د برید طراح مو نیولی او عدالت ته مو سپارلی دی".

د ۲۰۲۱کال د اګسټ په ۲۶ د کابل هوايي ډګر په "ابي ګیټ" کې ځانمرګی برید وشو چې د ۱۳امریکايي سرتیرو په ګډون ۱۷۰ افغان ملکیان په کې ووژل شول.

د برید مسولیت هغه مهال د داعش وسله والې ډلې خراسان څانګې منلی و.

بل پلو، د طالبانو په تیره پنځه کلنه واکمنۍ کې داعش وسله والې ډلې د افغانستان په بیلابیلو ولایتونو کې بریدونه کړي او طالبان ادعا لري چې د دې ډلې یو شمیر مشران يې وژلي دي او داعش خراسان ډله پاکستان کې روزنیز مراکز لري.