د افغانستان د کرکټ ملي ټيم د اسيايي جام د لوبو په لړ کې خپله لومړۍ مسابقه سبا دوشنبه د سريلانکا په وړاندې کوي.

د کرکټ بورډ مطبوعاتي مسوول فريد هوتک نن ازادۍ راډيو ته وويل، افغان لوبډله دغو مسابقو ته پوره چمتووالى لري:

”د افغانستان د کرکټ ملي لوبډلې د دغو مسابقو لپاره پوره چمتووالى نيولى او له څو اوونيو راهيسې يې په متحده عرب اماراتو کې تمرينات ترسره کړي دي.“

د شپږو غوره اسیايي لوبډلو په ګډون د اسیا کپ سیالۍ پرون د سریلانکا اوبنګله دېش د ټیمونو په مسابقې پیل شوې. بنګله دېش دا مسابقه په ۱۳۷ منډو وګټله.

افغانستان له سریلانکا او بنګله دېش سره په B ګروپ کې دی او هند، پاکستان او هانګانګ په A ګروپ کې مسابقه کوي.

د هر ګروپ دوې مخکښې لوبډلې بل پړاو یا منځلوبو ته وځي.

دا مسابقې د متحده عربي اماراتو په دوبۍ کې کېږي.

د راپورونو له مخې د طالبانو ناراضه قومندان او د زابل پخوانی مرستیال والي جمعه خان فاتح او وسله والو یې له نښتو لاس اخیستی او وسلې یې سپارلي.

د طالبانو اړوندو رسنیو نن دوشنبې د جمعه خان فاتح د تسلیمیدو ویډیوګانې خپرې کړي او ادعا لري چې دی د طالبانو ځانګړو ځواکونو ته تسلیم شوی.

جمعه خان فاتح او وسله وال یې له څو ورځو راهیسې د بدخشان په نسی ولسوالۍ او څنګلورو سیمو کې د طالب ځواکونو په وړاندې پاڅېدلي و.

د راپورونو په اساس د هغه د نیولو لپاره د طالبانو ګڼ ځواکونه له کابل او نورو سیمو بدخشان ته استول شوي وو.

فاتح څو ورځې مخکې په یوه غږیز پیغام کې شکایت درلود چې طالب ځواکونو په نسی کې د ملکیانو کورونو تلاشي کړي او د ده په خبره څو بیګناه کسان یې وژلي.

په بدخشان کې د طالبانو د دې خپلمنځني شخړو سربېره د طالبانو وسله والو مخالفو ډلو له هغې ډلې ازادۍ جبهې ویلي چې له څو ورځو راهیسې یې په زیباک کې پر طالب ځواکونو بریدونه کړي.

د افغانستان او ایران د سوداګرۍ او صنایعو د ګډې خونې رئیس کمال‌الدین توحید د ودانیز صنعت په نړیوال نندارتون کې د ګډون په هدف د ایران پلازمېنې تهران ته تللی دی.

دې خونې د دوشنبې په ورځ، د زمري په ۲۶مه، په خپله ایکسپاڼه کې لیکلي چې له ښاغلی توحید سره په دې سفرکې د سوداګرو او خصوصي سکتور یو ۳۰ کسیز پلاوی ملګرتیا کوي. د خبرپاڼې له مخې د دغه سفر موخه د ودانیز صنعت په برخه کې له اقتصادي او سوداګریزو ظرفیتونو او فرصتونو سره بلدتیا، د افغانستان او ایران د خصوصي سکتورونو ترمنځ د اړیکو او همکاریو پیاوړتیا او د سوداګرۍ، پانګونې او ګډو همکاریو د پراختیا لپاره د لا زیاتو زمینو برابرول دي. افغان پلاوی به همدارنګه د ایران له یو شمېر سوداګرو، پانګوالو او اقتصادي فعالانو سره په لیدنو کتنو کې د ګډې همکارۍ او پانګونې پر فرصتونو هم خبرې وکړي.

د ملګروملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق، یونیسف وایي، د روان ۲۰۲۶ کال په لومړیو شپږو میاشتو کې یې د زده کړې د پروګرامونو له لارې نژدې ۵۶ زره ماشومانو ته د زده کړې زمینه برابره کړې چې ۶۷ سلنه یې نجونې وې. یونیسف په افغانستان کې د بشري وضعیت په اړه د جنوري له لومړۍ نه د جون تر۳۰ پورې په شپږمیاشتني راپورکې ویلي چې دغو ماشومانو ته چې له ښوونځي پاتې شوې ماشومان هم پکې شامل دي، د ټولنیزو زده کړو او د زده کړې د لنډمهالو مرکزونو له لارې د زده کړې زمینه برابره شوې ده. دې ادارې ویلي چې د زده کړې په برخه کې یې د دغو ماشومانو ملاتړ په داسې یوه ستونزمن حالت کې کړی چې د پوهنې پروګرامونه په پراخه پیمانه د بیرته راستنیدونکوکډوالو، پرپوله د نښتو، سیلابونو او زده کړو ته د لاسرسي له دوامداره خنډونو سره مخ وو. د دې ادارې په خبره اټکل کیده چې ۷،۱ ملیونه ماشومان د زده کړې په برخه کې ملاتړ ته اړتیا لري چې په هغوی کې نژدې ۹۰۰ زره بیرته راستانه شوي ماشومان هم شامل وو. یونیسف همدارنګه ویلي چې په دې موده کې یې د روغتیایې خدمتونو په برخه کې د ډیرو ماشومانو او میندو لاسنیوی کړی او زیاتوي، د دې ادارې ترملاتړلاندې روغتیایي مرکزونو له لارې له ۱۸،۹ ملیونه زیاتو خلکو اساسي روغتیايي خدمات ترلاسه کړي دي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د یکشنبې په ورځ پنټاګون ته امر وکړ چې له جنوبي کوریا سره ګډ پوځي تمرینونه "د پام وړ" راکم کړي. هغه د دغو تمرینونو لوړ لګښت او د ایران پر وړاندې اقداماتو کې د جنوبي کوریا نه ګډون د خپلې پرېکړې د لاملونو په توګه یاد کړل.

د رویترز د راپورله مخې ولسمشر ټرمپ څو ساعته مخکې له هغه چې د دواړو هیوادونو ګډ پوځي تمرینونه د دوشنبې په ورځ پیل شي، په خپله ټولنیزه شبکه تروټ سوشل کې په یوه بیان کې وویل چې دی په دغو تمرینونو کې د امریکا پر ګډون خوښ نه وو. هغه همدارنګه د شمالي کوریا له مشر کیم جونګ اون سره خپلې اړیکې "ډېرې ښې" وبللې.

ټرمپ لیکلي: "دا تمرینونه نه یوازې ډېر لګښت لري، بلکې هغه هیواد ته داسې پیغام هم ورکوي چې په بشپړه توګه نامناسب او دښمنانه دی؛ هغه هېواد ته چې له کله ډونالډ جې ټرمپ ولسمشر شوی، نه یې امریکا ته ګواښ پېښ کړی او نه یې بې ‌احترامي کړې ده."

ټاکل شوې چې د "اولچي فریډم شیلډ» په نوم د امریکا او جنوبي کوریا کلني ګډ پوځي تمرینونه د اګسټ تر ۲۷مې پورې دوام وکړي. په دغو تمرینونو کې د جنوبي کوریا شاوخوا ۱۸ زره پوځیان ګډون کوي.

سیول ویلي چې دغه تمرینونه له ټاکلي مهال ویش سره سم د دوشنبې په ورځ پیل شوي خو د ټرمپ د څرګندونو په اړه یې له تبصرې ډډه کړې ده.

د امریکا د پوځ د مرکزي قوماندانۍ (سنتکام) قوماندان برد کوپر وایي د "یواس‌ اس ابراهام لینکلن" الوتکې‌ وړونکې بېړۍ څخه یې وروستۍ لیدنه "حیرانوونکې او الهام ‌بښونکې" وه او د عملې د روغتیا اړوند ستونزې یې ترټولو کمې دي.

نوموړی دا څرګندونې وروسته له هغې کوي چې یوشمیرامریکایي رسنیو د دې بېړۍ د عملې د رواني روغتیا او د ژوند د شرایطو د خرابېدو په اړه راپورونه خپاره کړل.

هغه د یکشنبې په ورځ په یوه بیان کې چې پرایکسپاڼه کې یې خپورکړی ویلي چې په سمندر کې اوږدمهاله خدمت "په ځانګړې توګه سخت او ستړی کوونکی" دی. خو نوموړي ټینګار کړی چې په "ابراهام لینکلن" بېړۍ کې، د امریکا د سمندري ځواکونو د ۱۱ فعالو الوتکې ‌وړونکو بېړیو په منځ کې، د رواني روغتیا اړوند ستونزې تر ټولو کمې دي.

تر دې وړاندې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ هم په دې بیړۍ کې د عملې د خراب وضعیت په اړه راپورونه رد کړي وو، خو ویلي یې وو چې په پام کې ده په منځني ختیځ کې یوه بله بیړۍ د هغې ځای ونیسي.

"ابراهام لینکلن" شاوخوا نهه میاشتې کېږي چې په سیمه کې حضور لري او په سیمه‌ ییزه جګړه او وروسته د ایران پر وړاندې د سمندري محاصرې په لګېدو کې یې مهم رول لوبولی دی.

دوو امریکايي پوځي خپرونو مخکې راپور ورکړی و چې د دې بېړۍ د شاوخوا ۵ زره کسیزې عملې د یوې برخې مورال ټیټ شوی او ان د ځان‌ وژنې د هڅو ځینې پېښې هم پکې ثبت شوې دي.

نن دوشنبه د پلازمینې کابل په شمول د پنځو ولایتونو په شاوخوا ۳۹ ولسوالیو کې د پولیو واکسیناسیون پيلیږي.

له پولیو د پاک افغانستان بنسټ ویلي چې تمه ده په ټول ننګرهار، د هرات او فراه په دوو – دوو ولسوالیو، د کابل په پنځو او د کونړ په اوه ولسوالیو کې له پنځو کلونو کم عمره ماشومانو ته د پولیو یا د ماشومانو د ګوزڼ ضد څاڅکي ورکړل شي.

د پولیو دا تازه کمپاین داسې وخت پيلیږي چې څه موده مخکې د ارزګان په مرکز ترینکوټ ښار کې د ماشومانو د ګوزڼ یوه نوې مثبته پېښه ثبت شوې.

تر دې مخکې ملګرو ملتونو ویلي و چې د ۲۰۲۶ کال له پيله افغانستان کې د پولیو ۱۵ مثبتې پېښې ثبت شوي.

له پاکستانه د افغان کډوالو د ایستلو په دوام د پولیو د پېښو د زیاتېدو اندېښنه هم ځي.

پاکستان او افغانستان د نړۍ په مخ له دوو هغو هېوادونو دي چې پولیو پکې له منځه نه ده تللې.

په بدخشان کې د طالبانو د یوه ناراضه قومندان جمعه خان فاتح او طالب ځواکونو تر منځ د روغې جوړې هڅو نتیجه نه ده ورکړې.

په بدخشان کې سیمه ییزو طالب چارواکو له هغې ډلې د نسی ولسوال د یکشنبې په ورځ ویلي چې جمعه خان فاتح سولې ته غاړه نه ږدي.

د راپورونو په اساس د خبرو لپاره د طالبانو لوی درستیز فصیح الدین فطرت هم بدخشان ته تللی.
جمعه خان فاتح ته منسوب په یوه غږیز پیغام کې هغه شکایت کوي چې طالب ځواکونو د خلکو کورونو تلاشي کړي او بیګناه کسان یې وژلي دي.

اخوا بیا د طالبانو یوې بلې مخالفې وسله والې ډلې د « افغانستان ازادۍ جبهې» ادعا کړې چې د زیباک ولسوالۍ په څو سیمو کې یې په طالبانو د سپکو او درنو وسلو ډزې کړي.

دې جبهې ادعا کړې چې جنګیالیو یې ځینې سیمې نیولي او طالبان یې تېښتې ته اړ کړي.

په بدخشان کې ناکرارۍ داسې وخت مخ په زیاتېدو دي چې د طالبانو مشر ملا هیبت الله اخندزاده د طالبانو د بیا واکمنېدو د پنځم کال په مناسبت په یوه بیانیه کې ادعا کړې چې په ټول افغانستان کې هېڅوک د ده له فرمانه سرغړاوی نه کوي.

په اندونیزیا کې د مرګونې زلزلې د مړو شمېر له ۵۰ اوښتی دی او څه باندې ۱۳۰ نور کسان ټپيان دي.

د ژغورنې ډلې د یکشنبې په ورځ هم د ایسارو کسانو د ایستلو په لټه کې و.

شنبه یوې زورورې زلزلې چې شدت یې د ریښتر په کچه ۷ اعشاریه ۷ ثبت شوی د اندونیزیا ختیځ کې د نوسا تینګارا ولایت ولړزاوه.

فلورس سیمه تر ټولو ډېره اغېزمنه شوې.

چارواکو د یکشنبې په ورځ خبر ورکړی چې لږ تر لږه ۵۰۰۰ کسان یې خوندي سیمو ته انتقال کړي.

چارواکو بیړنی حالت اعلان کړی او د لټون او ژغورنې عملیات روان دي.

تر اصلي زلزلې وروسته لږ تر لږه ۱۱۱ نور پس لړزې یا ټکانونه هم حس شوي چې د اکثرو اندازه یې شاوخوا ۶ درجې وه.

د رزمي لوبو پيژندل شوي لوبغاړي اسلام مخاچف د ایرلندي لوبغاړي این ګري په وړاندې له خپلې اتلولۍ دفاع وکړه.

یکشنبې سهار وختي د ګډو رزمي لوبو د معتبره سازمان یو اف سي د ۳۳۰مې دورې په دې مرکزي لوبه کې چې د ولټروېټ یا ۱۷۰ پونډي وزن د اتلولۍ پر سر وه اسلام په ۵ رونډونو کې د نمرو په توپير خپل سیال مات کړ.

که څه هم اسلام مخاچف د لوبې پر مهال له ستونزو سره مخ و او این ګري په اسانۍ نه تسلیمېده خو د څو ضربو، غېږو او د لوبې د کنټرول په خاطر اسلام برلاسی شو.

په دې بریا سره اسلام مخاچف خپله دېرشمه بریا ثبت کړه.

هغه یواځې یوه ماته لري چې کلونه پخوا وه.

اسلام مخاچف د خپل ملګري او روزونکي حبیب نورمحمدوف تر نظر لاندې دا لوبه وکړه.

په افغانستان کې د پولیو د مخنیوي لپاره سبا (دوشنبه) د واکسین نوی کمپاین پیلېږي.

د واکسین دا کمپاین به په ننګرهار، کونړ، کابل، هرات او فراه ولایتونو کې ترسره شي.

دا کمپاین په داسې حال کې دی چې د ۲۰۲۶ کال له پیل راهیسې په افغانستان کې د پولیو ۱۵ پېښې ثبت شوې دي. تر ټولو وروستۍ یې تېره اوونۍ په اروزګان ولایت کې وه. روغتیايي ادارې له کورنیو غواړي چې خپل ماشومان واکسین کړي.