د سعودي عربستان پاچا پرون چهارشنبه د افغانستان د سولې او ثبات لپاره د اسلامي دیني عالمانو په نړیوال کنفرانس کې له ګډونوالو سره په جده کې وکتل.

د سعودي عربستان پاچا چې د خادم حرمین‌الشریفین لقب لري، دیني عالمان او د اسلامي همکارۍ سازمان د دې کنفرانس په خاطر وستایل.

د افغانستان د سولې او ثبات لپاره د اسلامي نړۍ د دیني عالمانو کنفرانس چې د ۴۳ هېوادونو د څه باندې ۱۱۰ دیني عالمانو په ګډون د سې شنبې په ورځ په جده کې پرانیستل شو، پرون چهارشنبه په مکه کې د یوې اعلامیې په خپرولو پای ته ورسېد.

د سعودي عربستان پاچا د دې کنفرانس برخه‌والو عالمانو ته په خطاب کې وویل:

"تاسو تر ټولو غوره کسان یاست چې د مسلمانانو او د هغوی د یووالي لپاره خدمت کوئ او اسلامي نړۍ له جګړو او ستونزو او همداراز له ترورېزم او افراطیت څخه خلاصوئ."

د سعودي عربستان پاچا هیله څرګنده کړه چې په افغانستان کې جګړه پای ته ورسېږي او د سولې او سوکالۍ یو نوی باب پرانیستل شي.

څورلسم پاپ لیو نن دوشنبه ( د حمل ۲۴مه) افریقا ته د خپل ۱۱ ورځني سفر په موخه الجزایر ته روان شو.

فرانس پریس لیکلي، هغه د کاتولیکانو لومړنی مذهبي مشر دی چې د الجزایر مسلمان هېواد ته سفر کوي.

د الجزایر یو ستر مسیحي مشر ژان پاول ویسکو ویلي چې پاپ لیو هڅه کوي چې " د نړۍ د مسلمانانو او مسیحیانو ترمنځ د پلونو" په جوړونه کې مرسته.

څو ساعته مخکې تر دې چې لیو له روم څخه وخوځیږي، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د لیو پر هغو غوښتنو نیوکه وکړه چې ویلې یې و، ایران کې دې تاوتریخوالی پای ته ورسیږي.

ټرمپ خبریالانو ته وویل: " زه د پاپ لیو لوی پلوی نه یم."

ټرمپ پر پاپ لیو تور پورې کړ چې له هغو هېوادونو سره لوبې کوي چې اټومي وسلې جوړوي.

د هنګري د اپوزیسیون مشر پیټر ماجیار د پخواني صدراعظم ویکتور اوربان په وړاندې ټاکنو کې تاریخي بریا ترلاسه کړه.

اوربان چې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ نژدې متحد و تیره شپه وویل "د ټاکنو پایلې لا وروستۍ نه دي، خو وضعیت ورته د پوهیدو وړ او روښانه دی."

د هنګري د ټاکنو د کمېټې په وینا، نژدې ټولې رایې شمېرل شوي او د ماجیار بریا یقیني ده.

ماجیار په بوداپست کې خپلو پلویانو ته ویلي وینا کړې او ویلې یې دي چې لومړنی بهرنی سفر به یې وارسا ته وي.

استرالیا نن دوشنبه ( د حمل ۲۴مه) اعلان وکړ چې د دغه هېواد په تاریخ کې د لومړي ځل لپاره د پوځ مشري یوې ښځې ته سپارل کیږي.

رويټرز لیکلي چې دغه پریکړه د استرالیا د دفاعي ځواکونو په لیکو کې د بدلونونو یوه برخه ده.

د استرالیا صدر اعظم انتوني البانیزي ویلي چې سوزان کویل به په جولای میاشت کې د لوی درستیزې په توګه خپله دنده پيل کړي.

پنځه پنځوس کلنه کویل په ۱۹۸۷ کال کې پوځ سره یوځای شوې. هغې د افغانستان په ګډون په څو هېوادونو کې دنده ترسره کړې.

دا ګمارنه داسې مهال کیږي چې د استرالیا پوځ هڅه کوي خپلو لیکو کې د ښځینه افسرانو شمېر ډېر کړي.

دا مهال د استرالیا د دفاعي ځواکونو شاوخوا ۲۱ سلنه غړي ښځې دي.

د امریکا پوځ اعلان کړی چې د دوشنبې له ورځې به د هغو ټولو بېړیو سمندري محاصره پیل کړي چې د ایران بندرونو ته روانې دي یا له هغو څخه وځي.

د امریکا د مرکزي قوماندانۍ (سینټکام) عمومي قوماندانۍ په ټولنیزو رسنیو کې په یوه اعلامیه کې لیکلي: «دا محاصره به پرته له کوم توپیر څخه د ټولو هېوادونو پر بېړیو تطبیق شي چې د ایران بندرونو او ساحلي سیمو ته ننوځي یا ترې وځي؛ دا به د فارس خلیج او د عمان سمندر ټول ایراني بندرونه تر پوښښ لاندې راولي. د سینټکام ځواکونه به د هغو بېړیو د تګ راتګ ازادي محدوده نه کړي چې د هرمز له تنګي څخه د غیر ایراني بندرونو پر لور تېرېږي یا بېرته راګرځي.»

سینټکام همدارنګه زیاته کړه چې د محاصرې له پیل مخکې به نور تکمیلي معلومات د یوې رسمي خبرتیا له لارې سوداګریزو سمندري کارکوونکو ته ورکړل شي.

د امریکا د سمندري محاصرې د پیل نېټې ته په نژدې کېدو، ځینو تیل وړونکو بېړیو خپل مسیر بدل کړی یا له هرمز تنګي څخه لرې شوې دي.

دا وروسته له هغې ده چې د امریکا او ایران ترمنځ خبرې اترې د پاکستان په پلازمېنه اسلام‌اباد کې بې پایلې پای ته ورسېدې، او د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ اعلان وکړ چې امریکايي ځواکونه به د هرمز تنګی محاصره کړي.

د ماشومانو د ګوزڼ ضد ناروغۍ (پولیو) د واکسین کمپاین، نن دوشنبه د حمل میاشتې په ۲۴مه پیل شو.

په دې کمپاین کې شاوخوا دولس میلیونه او شپږ سوه زره له پنځو کلونو کم عمره ماشومان په افغانستان او پاکستان کې واکسینېږي.

« له پولیو څخه پاک افغانستان» ادارې او د طالبانو د حکومت د عامې روغتیا وزارت ویلي چې دا کمپاین به د بامیان، دایکندي او غور ولایتونو پرته د افغانستان په نورو ټولو ولایتونو کې ترسره شي.

ویل شوي چې دا کمپاین به یوه اوونۍ وروسته په غور کې پیل شي، او په بامیان او دایکندي کې به د سړې هوا له امله په ځنډ سره پیل شي.

ټاکل شوې ده چې دا کمپاین به د حمل تر ۲۶مې پورې په افغانستان او پاکستان کې دوام وکړي.

دا دواړه هغه یوازیني هېوادونه دي چې لا هم پکې پولیو په بشپړه توګه له منځه نه ده تللې

د طالبانو حکومت تایید کړه چې وروستیو سیلابونو لږ تر لږه ۱۰ نور کسان هم مړه کړي دي.

له پېښو سره د مبارزې ادارې د یکشنبې په ورځ په یوه بیان کې ویلي چې په ځینو ولایتونو کې د بارانونو، سېلابونو، د دیوالونو د نړېدو او غره ښوویېدنې په پېښو کې لس کسان مړه او ۱۵ نور ټپیان شوي.

همدارنګه څه باندې ۱۰۰ هستوګن کورونه هم ړنګ شوي.

په دې سره په افغانستان کې تېر څه باندې دوه اوونۍ سیلابونو او د کورونو د ړنګېدو په پېښو کې ۱۸۹ مړه او ۲۵۲ نور کسان ټپیان شوي.

د دوشنبې لپاره د افغانستان اکثرو سیمو کې هوا نسبتاً ښه بلل شوې خو په سالنګونو کې د سړې هوا او شدید بادونو او په نورستان کې د هوا د سړېدو اټکل شوی.

د افغانستان د کرکټ د ملي ټیم لوبغاړي په کابل او ننګرهار کې تمریني کمپونه او سیالۍ کوي.

د کرکټ د ملي ټيم مشر روزونکي ریچارډ پایبس په کابل کې یوې خبري ناستې ته وویل چې دا تمرینونه نږدې راتلونکي کې له هند سره د یوې ټیسټ او دریو یو ورځنیو لوبو د ښه چمتووالي لپاره کېږي.

ښاغلي پایبس وویل په اوسنیو تمرینو او سیالیو کې به د ټیم ټاکونکې ډله او لوبډلمشران لوبغاړي وڅاري او تر ټولو تکړه لوبغاړي به د هند لپاره انتخاب کړي.

د افغانستان د ټیسټ او یو ورځنیو لوبو کپټان حشمت الله شهیدي وویل لومړۍ اوونۍ په کابل او بیا وروسته ننګرهار کې لوبې او تمرینونه کېږي.

هغه زیاته کړه چې په دغو تمرینونو کې به په نیمګړتیاوو باندې ډېر کار وشي.

تمه ده د افغانستان د کرکټ ملي ټيم د جون په شپږمه له هند سره ټیسټ لوبه پیل کړي. د جون په ۱۴مه، ۱۷مه او ۲۰مه به درې یو ورځنۍ لوبې وکړي.

مشهوره هندۍ سندرغاړې آشا بهوسلي د ۹۲ کلونو په عمر مړه شوه.

د آشا زوی آنند بهوسلي د یکشنبې په ورځ رسنیو ته تایید کړه چې مور یې وفات شوې.

آشا بهوسلي له ۱۹۴۳ کاله کله چې یواځې نهه کلنه وه سندرې پيل کړې وې.

هغې په اتو لسیزو فعالیت سره څه باندې ۱۲زره سندرې ثبت کړې او اکثر خلک په تېره د بالیوود سینما مینه وال یې له غږ سره اشنا دي.

د آشا بهوسلي مشره خوره لتا منګیشکر د هند تر ټولو نامتو سندرغاړې وه.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په اسلام اباد کې له ایراني پلاوي سره تر ناکامو مذاکراتو وروسته خبرداری ورکړی چې د هرمز تنګی محاصره کوو.

هغه نن پر خپلې سوشل پاڼې ټروت کې لیکي،" له همدې شیبې د امریکا سمندري ځواکونه په هرمز تنګي کې د کښتو هر ډول تګ راتګ محاصره کوي".

د ټرمپ په ټکو،"په مذاکراتو کې مهمه موضوع د ایران اټومي پروګرام و، چې هوکړه پرې ونه شوه".

هغه وړاندې وویل، د امریکا سمندري ځواکونو ته امر شوی چې "په نړیوالو اوبو کې هر هغه کښتۍ وپیژني او ودروي چې ایران ته مالیه ورکوي".

ولسمشر ټرمپ ژمنه وکړه چې په هرمز تنګي کې د ایران له خوا کرل شوي ماینونه به له منځه یوسي او په ټکو يې،" هر ایرانۍ چې پر موږ یا بلې ملکي کښتو ډزې وکړي له منځه به یوړل شي".

پاکستان پرون شنبې د ایران او امریکا ترمنځ د مذاکراتو کوربه و چې نن سهار بې پایلې پایته ورسیدې.

په افغانستان کې د ملګروملتونو مرستنیدونه ماموریت یوناما تایید کړه چې تېره جمعه په په هرات کې یوولس تنه ملکیان په ډزو سره وژل شوي.

یوناما یکشنبې په یوه اعلامیه کې ویلي "د جمعې په ورځ د هرات په انجیل ولسوالۍ کې پر ملکي شعیه ګانو د وسله والو په ډزو کې یوولس کسان وژل شوي او ۱۱ نور ټپیان شوي دي".

په اعلامیه کې راغلي،"په وژل شویو او ټپیانو کې ښځې او ماشومان هم شامل دي".

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې جورجیټ ګاګنون ویلي،"موږ د دغې وحشتناکې غمیزې د قربانیانو کورنیو ته تسلیت وایو او ټپیانو ته روغتیا هیله کوو".

ګاګنون د طالبانو له حکومته د دې پېښې په اړه د څیړنو غوښتنه وکړه.

د طالبانو حکومت مخکې ویلي و چې په دې پېښه کې ۱۱ کسان وژل شوي او ۷ نور ټپیان دي.

تراوسه د دغه برید مسولیت چا یا کومې ډلې منلی نه دی.