د سعودي عربستان پاچا پرون چهارشنبه د افغانستان د سولې او ثبات لپاره د اسلامي دیني عالمانو په نړیوال کنفرانس کې له ګډونوالو سره په جده کې وکتل.

د سعودي عربستان پاچا چې د خادم حرمین‌الشریفین لقب لري، دیني عالمان او د اسلامي همکارۍ سازمان د دې کنفرانس په خاطر وستایل.

د افغانستان د سولې او ثبات لپاره د اسلامي نړۍ د دیني عالمانو کنفرانس چې د ۴۳ هېوادونو د څه باندې ۱۱۰ دیني عالمانو په ګډون د سې شنبې په ورځ په جده کې پرانیستل شو، پرون چهارشنبه په مکه کې د یوې اعلامیې په خپرولو پای ته ورسېد.

د سعودي عربستان پاچا د دې کنفرانس برخه‌والو عالمانو ته په خطاب کې وویل:

"تاسو تر ټولو غوره کسان یاست چې د مسلمانانو او د هغوی د یووالي لپاره خدمت کوئ او اسلامي نړۍ له جګړو او ستونزو او همداراز له ترورېزم او افراطیت څخه خلاصوئ."

د سعودي عربستان پاچا هیله څرګنده کړه چې په افغانستان کې جګړه پای ته ورسېږي او د سولې او سوکالۍ یو نوی باب پرانیستل شي.

د واشنګټن او تهران په اړیکو کې د ترینګلتیا او د دواړو خواوو ترمنځ د احتمالي جګړې د پیل په اړه د اټکلونو له زیاتېدو وروسته یوه جګپوړي امریکايي چارواکي په بیروت کې د متحدوایالتونو د سفارت د غیرضروري پرسونل او د سفارت د کارکوونکو د کورنیو د وتلو خبر ورکړی دی.

د رویټرز خبري آژانس د راپور له مخې دې مقام د دوشنبې په ورځ (د کب ۴مه) د خپل نوم د نه ښودلو په شرط په دې اړه څرګندونې کړې دي.

یاد چارواکي ویلي دي چې د سفارت د کارکوونکو د شمېر د کمولو پرېکړه د سیمې د امنیتي وضعیت د وروستیو ارزونو په اساس شوې ده. هغه یادونه کړې چې دا اقدام د لنډ وخت لپاره دی او د لبنان په پلازمېنه کې د امریکا د سفارت چارې به دوام وکړي.

له بلې خوا په بیروت کې د امریکا د سفارت یوې سرچینې رویټرز ته ویلي دي چې د امریکا د سفارت اړوند پنځوس کسان له لبنان څخه ایستل شوي دي.

د بیروت د هوايي ډګر یوه چارواکي ویلي دي چې د دوشنبې په ورځ د سفارت ۳۲ کارکوونکي له خپلو کورنیو سره له لبنان څخه ووتل.

د امریکا د بهرنیوچارو وزارت د دوشنبې په ورځ لبنان ته د امریکايي وګړو د سفر په اړه خپله سپارښتنه یوځل بیا نوې کړه او له امریکايانو څخه یې وغوښتل چې لبنان ته له سفر کولو ډډه وکړي.

اوکراین نن د روسیې د یرغل پر وړاندې د جګړې پنځم کال پیل کړ. د اوکراین جګړه له دوهمې نړیوالې جګړې وروسته د اروپا تر ټولو لویه جګړه ده.

د ۲۰۲۲ کال د فبروري په ۲۴مه روسیې، د اوکراین پرضد پراخ پوځي یرغل پیل کړ چې تراوسه پورې روان دی.

د دې جګړې د مرګ ژوبلې په اړه ورکړل شوي ارقام ضد ونقیض دي خو په یوه وروستي راپور کې د وژل شویو، ټپیانو او لادرکه روسانو شمېر شاوخوا ۱۲ لکه او د همدې ډلې اوکراینیانو شمېر د پنځو او شپږ لکو ترمنځ ښودل شوی دی.

همداراز د اوکراین د جګړې په نتیجه کې میلیونونه اوکراینیان له خپلو کورونو بېځایه شوي دي.

نړیوال بانک د اوکراین د جګړې د پنځم کال د پیل په مناسبت ویلي دي چې د اوکراین د ځپل شوي اقتصاد رغونه ۵۸۸ میلیارد ډالرو ته اړتیا لري خو نړیوال بانک زیاتوي چې د بیارغونې د پیل لپاره جګړه باید پای ته ورسېږي.

د بښنې نړیوال سازمان ایمنسټي انټرنیشنل پر افغانستان د پاکستان په هوايي حملو کې د ملکي وګړو پر مرګ ژوبله ژوره اندېښنه ښودلې او په دې اړه یې د څېړنو غوښتنه کړې ده.

په افغانستان کې د ملګروملتونو مرستندوی ماموریت یا یوناما د دوشنبې په ورځ وویل د ننګرهار په بهسودو او خوګیاڼیو ولسوالیو کې د پاکستان وروستي برید د ښځو اوماشومانو په ګډون ۱۳ تنه وژلي او ۷ نور یې ټپیان کړي دي.

د بښنې نړیوال سازمان نن سه شنبې (د کب ۵مه) پر خپله ایکس پاڼه د یوه بیان په خپرولو سره وویل چې په ننګرهار کې د فبروري په ۲۱ او ۲۲مه د پاکستان په هوايي حملو کې د ملکي افغانانو مرګ ژوبله باید د رښتینو، خپلواکو او بې پرې څېړنو په ترڅ کې وارزول شي.

د پاکستان پوځ د شنبې په شپه د پکتیکا او ننګرهار ولایتونو پر یوشمېر سیمو هوايي حملې وکړې. د پاکستان د اطلاعاتو او خپرونو وزارت ویلي دي چې په دې حملو کې د تحریک طالبان پاکستان او داعش ډلې مرکزونه په نښه شوي خو د طالبانو حکومت ویلي چې برید پر ملکي وګړو شوی دی.

د بښنې نړیوال سازمان د تېرکال د اکتوبر او ډسمبر میاشتو ترمنځ د پاکستان په هوايي حملو کې د ملکي افغانانو د مرګ ژوبلې په اړه د یوناما د تېرو ارقامو یادونه کړې چې له مخې یې اویا تنه ملکي افغانان وژل شوي او څلورسوه اته اویا نور ټپیان شوي دي او ویلي یې دي چې دا لومړی ځل نه دی چې د ملکي افغانانو پر وړاندې له زور څخه کار اخیستل کېږي.

ایمنسټي انټرنیشنل پر ښکېلو خواوو غږ کړی دی چې د ملکي وګړو د مرګ ژوبلې د مخنیوي لپاره لازم اقدامات وکړي.

د افغانستان کریکـټ بورډ راتلونکې میاشت سیریلانکا سره د لوبلړۍ مهالویش اعلان کړ.

د درې شل اوریزو او درې ۵۰ اوریزو دغه لوبلړۍ د مارچ میاشتې په ۱۳ پیل او په ۲۵ پای ته رسیږي.

افغانستان په متحدوعربي اماراتو کې ددغې لوبلړۍ کوربتوب کوي چې شل اوریزې لوبې په شارجه او ورپسې ۵۰ اوریزې لوبې یې په دبۍ کې ترسره کیږي.

د افغانستان د کریکټ ملي ټیم د نړیوال شل اوریز جام څخه چې لوبې یې په هند او سیریلانکا کې روانې دي په ګروپې مرحله کې وروسته لدې خارج شو چې نیوزیلند اوجنوبي افریقا ته یې لوبې وبایللې او له کاناډا او متحدو عربي اماراتو یې لوبې وګټلې.

افغانستان کې د طالبانو حکومت د روسیې د بهرنیو چارو وزارت دا خبره رد کړه چې وايی په افغانستان کې د ترهګرو ډلو زرګونه جنګیالي شتون لري.

د طالبانو دحکومت ویاند ذبیح الله مجاهد طلوع نیوز خصوصي ټلویزیون ته وویل چې افغانستان امن دی او د هیواد ټوله جغرافیه دیو واحد حاکمیت ترواک لاندې ده او بهرنۍ ډلې په کې د فعالیت توان نلري.

ذبیح الله مجاهد زیاته کړه چې د روسیې د بهرنیو چارو وزارت دغه ادعا پخوانۍ ده او له روسیې وغوښتل چې دافغانستان واقعیتونه درک کړي اوپه ټکو یې خپل رپوټونه دعیني واقعیتونو په اساس نوي کړي.

د روسیې بهرنیو چارو وزارت په خپل ویبسایټ کې ویلي چې په افغانستان کې د نړیوالو تروریستي ډلو د جنګیالو شمیر له ۲۰ - ۲۳ زرو کسانو ته رسیږي چې نیمایي برخه یې بهرني اتباع دي.

د یادونې وړ ده چې روسیه په نړۍ کې یواځنۍ هیواد دی چې په افغانستان کې د طالبانو حکومت یې په رسمیت پیژندلی دی.

په داسې حال کې چې رپوټونه وايی ټرمپ په ایران باندې یو برید ته لیوالتیا ښودلې ،هند له خپلو اتباعو غوښتي چې سمدلاسه له ایران څخه ووځي.

د هند حکومت یو ځل بیا په ایران کې خپلو اتباعو ته سپارښتنه وکړه چې ژر تر ژره له دغه هیواده ووځي.

په تهران کې د هند سفارت د دوشنبې په ورځ په یوه نوې اعلامیه کې له خپلو اتباعو څخه غوښتنه وکړه چې خپل هیواد ته د ستنیدو لپاره د سوداګریزو الوتنو په ګډون د ترانسپورت له ټولو شته لارو څخه کار واخلي.

دا سپارښتنه په منځني ختیځ کې د جګړې د احتمال او د تهران او واشنګټن ترمنځ د کړکیچ د زیاتیدو د اندیښنو په ترځ کې راځي.

په اعلامیه کې په ایران کې له ټولو هندي اتباعو څخه داهم غوښتل شوي چې په غونډو یا لاریونونو کې له ګډون څخه ډډه وکړي، په ایران کې د هند سفارت سره په تماس کې پاتې شي، او د ممکنه پرمختګونو لپاره سیمه ایزې رسنۍ تعقیب کړي.

بلخوا ، نیویارک ټایمز د امریکا د حکومت د سرچینو په حواله راپور ورکړی چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په راتلونکو ورځو کې پر ایران یوهدفمند برید ته لیوالتیا څرګنده کړې ترڅو د ایران حکومت ته وښيي چې باید د اټومي وسلو د جوړولو له وړتیا په بشپړه توګه لاس واخلي.

اروپايي اتحادیې په روسیه باندې د نویو بندیزونو په اړه موافقه ونکړه.

پلان شوې وه چې دغه بندیزونه د روسیې لخوا په اوکراین باندې د بشپړ برید د څلورمې کلیزې په مناسبت پلي شي .

د دوشنبې په ورځ په بروکسل کې داروپايي اتحادیې د بهرنیو چارو وزیرانو غونډه، د هنګري او سلواکیا د مخالفت له امله موافقې ته ونه رسیده.

د اروپايي اتحادیې د بهرنۍ پالیسۍ د ادارې مشرې کایا کالاس وویل: " دیته په کتو چې سبا د جګړې د پیل غمجنه کالیزه ده ، زه واقعا خواشینې یم چې موږ نن موافقې ته ونه رسیدو ، ځکه چې موږ باید اوکراین ته د ملاتړ یو پیاوړی پیغام واستوو - او همدارنګه په روسیه باندې قوي فشار راوړو."

میرمن کالاس زیاته کړه چې په روسیه باندې د اروپايي اتحادیې د بندیزونو په دغې بستې باندې کار به دوام ولري.

روسیه باندې د نویو بندیزونو په وړاندې د هنګري او سلواکیا مخالفت خپله بندیزونو سره تړاو نلري بلکه د اوکراین له لارې د مرکزي اروپا دغو دواړو هیوادونو ته د " دروژبا" پایپ لاین څخه د د روسي تیلو د وارداتو د دریدو سره تړاو لري چې دتیرې جنوري میاشتې راهیسې د پایپ لاین د ویجاړې له امله دریدلې دي.

بوداپست وايي ترڅو چې اوکراین د غه پایپ لاین نه وي پرانیستی په روسیې نوي بندیزونه به ونه مني.

د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلې مشرې انالینا بربوک په افغانستان کې له کار او زده کړو د ښځو او نجونو محرومیت د بشري حقونو تر ټولو کلکه سرغړونه وبلله.

هغې نن دوشنبه په جنوا کې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا ۶۱ ناستې ته خپله وینا د افغان ښځو او نجونو د حقونو په موضوع پیل کړه.
بربوک تر دې مخکې د جرمني د بهرنیو چارو وزیره وه. هغې د وزارت پر مهال هم د افغان ښځو او نجونو د حقونو د نقض په تړاو خپل غږ پورته کړی وو.

اغلې بربوک دغو بشري حقونو سرغړونو ته په پام چې د دې په خبره ځینې یې جنسیتي اپارتاید بولي نړیوالې ټولنې ته د طالبانو په وړاندې د نرم چلند خبرداری ورکړ.

اغلې بربوک وویل هغه تصور چې د کندهار د طالبانو په پرتله د کابل ډله معتدله دي ناسم ختلی دی.

د ملګرو ملتونو دې جګپوړې چارواکې همداراز وویل دوی په دې بحثونه کوي چې څنګه افغانستان کې اړمنو ته بشري مرستې ورسوي دې ته په پام چې د ملګرو ملتونو د دفاترو په ګډون افغان ښځې له کار کولو منع شوي دي.

په ملګرو ملتونو کې د افغانستان دایمي استازولۍ وايي چې پر افغان خاوره د پاکستان د وروستیو بریدونو په تړاو یې امنیت شورا ته خپل رسمي شکایت وسپاره.

د دې استازولۍ مشر نصیراحمدفایق دوشنبه سهار په خپله ایکس پاڼه په بیان کې لیکلي چې: «‏موږ د دغو سرغړونو د سمدستي بندېدو او څېړنې، حساب ورکولو، د ځمکنۍ بشپړتیا درناوي، د ملګرو ملتونو منشور ته ژمنتیا، او د نړیوالو قوانینو بشپړ رعایت غوښتنه کوو.»

د فایق په خبره د پاکستان په وروستیو بریدونو کې د ښځو او ماشومانو په ګډون عام وګړي وژل شوي.

د شنبې ماخوستن ناوخته د پاکستان جټ الوتکو په ننګرهار او پکتیکا کې یو شمېر سیمې بمبار کړې.

د ننګرهار په بهسودو کې د ښځو او ماشومانو په شمول د یوې کورنۍ اتلس کسان وژل شوي.

اخوا د پآکستان د پوځ مطبوعاتو ادارې ای اس پي ار نن په یوه بیان کې بیا لیکلي چې افغانستان کې د طالبانو حکومت د هغو وسله والو په ځپلو کې پاتې راغلی چې د دوی په ادعا له افغان خاورې پر پاکستان بریدونه پلان او ترسره کوي.
ای اس پي ار زیاته کړې چې د پاکستان پوځ به د دغو وسله والو پر ضد خپلو بریدونو ته دوام ورکړي.

د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد بیا خبرداری ورکړی چې د پاکستان په څېر دوی ملکیان هدف نه شي ګرځولی بلکې پاکستاني پوځیان به په نښه کړي:

په دې اړه نور:

مجاهد؛ پر ننګرهار د بریدونو اصلي جنایت کاران چې پاکستاني پوځیان دي په نښه کوو

ښاغلي مجاهد دا خبره د یکشنبې په ورځ له اریانا نیوز سره په یوې مرکه کې کړې ده.

د طالبانو د حکومت د پوهنې وزارت وايي، د ننګرهار په بهسود کې والسولۍ کې د پاکستاني پوځ په بریدونو کې اته زده کوونکي وژل شوي دي.

دغه وزارت د یکشنبې په ورځ د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، وژل شویو کې پنځه هلکان او درې نجونې شاملې دي.

د اعلامیې په ټکو، د پکتیکا په برمل والسولۍ کې د پاکستان د پوځ په بریدونو کې د مدرسې یو بل زده کوونکی ټپي شوی دی.

پاکستاني پوځ د یکشنبې په ورځ په ننګرهار او پکتیکا ولایتونو کې هوايي بریدونه وکړل.

د ننګرهار د امنې قومندانۍ ویاند ازادي راډيو سره خبرو کې ویلي، "د پاکستاني پوځ په بریدونو کې په بهسودو ولسوالۍ کې د یوې کورنۍ ۱۸غړي وژل شوي دي".

د پاکستان د اطلاعاتو او نشراتو وزارت د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي،"په دغو هوايي بریدونو کې يې د تحریک طالبان پاکستان او داعش ډلې ۷ غړي وژلي دي".

خو طالبان وايي،" په هوايي بریدونو کې په نښه شوي او وژل شوي کسان ټول ملکیان دي".