د افغانستان اجرائيه رياست وايي، د اعلان شوي اوربند د دوام يا هم ختمېدو په اړه به تر سبا شنبې پورې خپل دريځ روښانه کړي.

نن جمعه د افغان حکومت له خوا د تمديد شوي يواړخيز اوربند وروستۍ ورځ ده.

د اجرائيه رياست مرستيال وياند اميد ميثم ازادۍ راډيو ته وويل:

"حکومت په هڅه کې دی چې د خبرو او سولې له لارې په هېواد کې د ثبات شاهدان اوسو، دا هڅې دوام لري، خو دا چې موږ لا نور څه سیاست پر مخ وړو په دې اړه خپل دریځ د شنبې په ورځ له خلکو او نړیوالو شریکانو سره شریکوو."

د افغانستان دفاع وزارت ويلي، که وسله وال طالبان اوربند ته لبیک نه وايي، په وړاندې به يې پوځي مبارزه دوام پيدا کړي.

وسله والو طالبانو ويلي، د اختر په درېيو ورځو کې خپل اعلان کړى اوربند نه تمديدوي.

خو افغان حکومت خپل هغه اوربند چې د روژې له ٢٧مې د کوچني اختر تر پنځمې پورې و، د لسو نورو ورځو لپاره وغزاوه.

اروپايي اتحادیې د اوکراین د بودیجې او پوځي اړتیاوو لپاره د ۹۰ ملیارډ یورو پور تصویب کړ.

اروپايي کمیسیون اعلان وکړ چې دغه پور په راتلونکو دوو کلونو کې د اوکراین د مالي اړتیاوو د زیاتې برخې د پوره کولو لپاره ورکوي.

دا اقدام په روانه جنوري میاشت کې وروسته لدې کیږي چې د اروپايي اتحادیې مشرانو تیرې دیسمبر میاشتې کې دا غوره کړه چې اوکراین ته د اتحادیې په هیوادونو کې د روسیې د کنګل شویو شتمنیو په ضمانت د "جبراني پور" په ځای د اتحادیې د بودیجې څخه پور ورکړل شي.

تېر کال، نړیوال وجهي صندوق (IMF) اټکل وکړ چې اوکراین به د ۲۰۲۶ او ۲۰۲۷ کلونو لپاره شاوخوا ۱۳۵ ملیارد یورو ته اړتیا ولري.

کیف وار دمخه د راتلونکي پسرلي په پیل کې په خپله بودجه کې د ۷۱.۷ ملیارډ یورو کسر سره مخ دی.

په داسې حال کې چې واشنګټن ویلي چې اوکراین سره خپلې مالي مرستې کموي،اروپايي اتحادیې ژمنه کړې چې د دغه کسر لویه برخه به پوره کړي.

د ژغورنې نړیواله کمیټه ، (IRC) وايي اوسمهال په افغانستان کې ۱۷ ملیونه خلک خوراکي مرستو ته بیړنۍ ارتیا لري.

خبرپاڼه وايي د افغانستان په سختو زیانمنو سیمو کې ددغې کمیټې څیړنې د لوږې دبحران ژوروالی څرګندوي او لدی امله یې په بامیان ، کنړ او هرات ولایتونو کې خوراکي مرستې زیاتي کړي دي.

د IRC موندنې ښيي چې ددوی لخوا په ترسره شوې سروې کې د ۹۵ سلنه ګډونوالو خوراکي مصرف کمزوری دی چې خوړو ته ناکافی لاسرسی ښيي.

۹۵٪ نورو ویلي چې د ژوند ستونزې ګالي ، پیسې له نورو په پور اخلي او خپل طبي معاینات هم ځنډوي .

د ژغورنې د نړیوالې کمیټې موندنې ښيي چې د شپږو میاشتو څخه د کم عمر ۹۳٪ کوچنیانو او ۸۴٪ د دوو کلونو څخه کم عمر ماشومانو ته د مور شیدې ورکول کېږي او دیته په کتو اټکل کیږي چې په ۲۰۲۶ کال کې به ۱.۲ ملیونه امیندواره یا شیدې ورکوونکې میرمنې د شدیدې خوارځواکۍ سره مخ شي.

(IRC) له ۱۹۸۸ کال راهیسې افغانستان کې فعالیت لري او په تیر ۲۰۲۵ کال کې یې ۵ ولایتونو کې ۷۸۰ زره کسانو سره مرسته کړې.

د کرکټ د نولس کلنو کم عمره لوبډلو دجام لوبې نن د زیمبابوې او نامیبیا په کوربتوب پيلیږي.

د دې سیالیو د لړۍ په لومړۍ ورځ به د هند او امریکا، زیمبابوې او اسکاټلنډ او تانزیا او ویسټ انډییز لوبډلې لوبې ترسره کړي.

د افغانستان د کرکټ د نولس کلنو کشره لوبډله به خپله لومړۍ لوبه له جنوبي افریقا سره د جمعې په ورځ ترسره کړي.

افغانستان د دغو لوبو لپاره د تیاریو په ترڅ دوه تمریناتي لوبې، له آسټرالیا او سریلانکا سره ترسره کړې. د جام سیالیو پای لوبه به د فبرورۍ په شپږمه ترسره شي.

په افغانستان کې د طالبانو حکومت وايي د پخواني حکومت څخه په نظام باندې د داخلي بنسټونو ۳.۳ ملیارډ افغانۍ پور یې تصفیه کړی دی.

د طالبانو د حکومت مالیې وزارت د چهارشنبې په ورځ وویل چې دا پیسې حقیقي او حکمي اشخاصو ته د ۱۴۰۲ مالي کال څخه د ۱۴۰۴ مالي کال د لیندۍ میاشتې ترپایه پورې د عمومي بودجې له لارې تادیه سوي دي.

اعلامیه زیاتوي چې دا اقدام داقتصادي ثبات او دوامدارې ودې لپاره شوی او په خصوصي شرکتونو مالي فشار کموي.

دا جزئیات نه دي ورکړل شوي چې له تیر حکومت څخه په نظام باندې څومره نور پورونه پاته دي خو مالیې وزارت وايی ټول هغه اشخاص او بنسټونه چې په نظام باندې دا ډول پورونه لري له اړینو اسنادو سره دې دغه وزارت ته مراجعه وکړي.

ټاکل شوې ده چې سبا پنجشنبې د کرکټ د نولس کلنو کم عمره لوبډلو جام د زیمبابوې او نامیبیا په کوربتوب پيل شي.

د دې سیالیو د لړۍ په لومړۍ ورځ به د هند او امریکا، زیمبابوې او اسکاټلنډ او تانزیا او ویسټ انډییز لوبډلې لوبې ترسره کړي.

د افغانستان د کرکټ د نولس کلنو کشره لوبډله به خپله لومړۍ لوبه له جنوبي افریقا سره د جمعې په ورځ ترسره کړي.

افغانستان د دغو لوبو لپاره د تیاریو په ترڅ دوه تمریناتي لوبې، له آسټرالیا او سریلانکا سره ترسره کړې. د دې سیالیو پای لوبه به د فبرورۍ په شپږمه ترسره شي.

په ټول ایران کې د پراخو اعتراضونو د دوام په لړ کې، د امریکا د بهرنیو چارو وزرات په فارسي ژبه خپله ایکسپاڼه کې د ایران د حکومت هغې هڅې ته غبرګون وښود چې غواړي معترضان د "ترهګرو" په توګه معرفي کړي.

دې وزارت په بیان کې لیکلي: "دا چې د اسلامي جمهوریت رژیم معترضان ‘ اخلالګر’ او ‘ترهګر’ بولي، نړۍ نشي غولولی." د دې وزارت په خبره " دا یوازې هغه ټاپې دي چې د تاوتریخوالي د توجیه لپاره کارول کېږي او له دې پرته بل څه نه دي."

د اعتراضونو له زیاتېدو سره، ایراني چارواکو د معترضانو په وړاندې خپل چلند لا سخت کړی او هغوی یې "ترهګر" بللي دي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت هم په تېرو ورځو کې د بهرنیو هېوادونو سفیران او ډیپلوماتیک استازي وربللي او د بهرنیو چارو د وزیر عباس عراقچي په وینا او د فلم د ښودلو له لارې یې هڅه وکړه چې د معترضانو پر ضد د بې ‌ساري تاوتریخوالي اقدامات توجیه کړي.

د ټایلنډ په شمال ختیځ کې لږ تر لږه ۲۲ کسان هغه مهال ووژل شول چې یوساختماني جرثقیل د مسافر وړونکي اورګاډي پر سر ولوېد. په دې پیښه کې شاوخوا ۷۰ نور کسان ټپیان شول.

د جرمني خبري اژانس د راپور له مخې، دا پېښه د چهارشنبې په سهار، د جدې په ۲۴مه، د ناخون راچاسیما ولایت په سیکیو ولسوالۍ کې، چې د بنکاک څخه شاوخوا ۲۳۰ کیلومتره شمال ختیځ ته پرته ده، رامنځته شوه.

د ځايي رسنیو د وینا له مخې، هغه جرثقیل چې د اورګاډي د پټلۍ د جوړولو لپاره کارول کېده، پر اورګاډي د تېرېدو پر مهال را ولوېده چې له امله یې څو واګونونه له پټلۍ څخه ووتل.

د تایلنډ د دولتي اورګاډي شرکت ویلي چې د پېښې پر مهال ۱۹۵ کسان په اورګاډي کې سپاره وو، او چارواکو د دې پېښې د علت په اړه څېړنې پیل کړې دي.

د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد وايي چې دا مهال د پوهنې وزارت تر چتر لاندې په هیواد کې شاوخوا ۲۱ زره دیني مدرسې فعالې دي. د هغه په وینا، نږدې دوه نیم میلیونه زده ‌کوونکي په دغو مدرسو کې پردیني زده کړو بوخت دي.

ښاغلي مجاهد د کندهار ولایت په یوې جهادي مدرسې کې د وینا پر مهال وویل چې طالبانو دیني او جهادي مدرسو ته ځانګړې پاملرنه کړې ده.

د طالبانو ویاند همدارنګه ادعا وکړه چې عصري علومو ته هم پام شوی او ویې ویل چې ۱۲ میلیونه زده ‌کوونکي په ښوونځیو کې "د عصري علومو په زده‌ کړه بوخت دي." مجاهد زیاته کړه چې ښوونیز نصاب هم "اصلاح" شوی دی.

د طالبانو د حکومت ویاند دغه څرګندونې داسې مهال کوي چې په افغانستان کې له شپږمو ټولګیو پورته نجونې او ښځې له منځنیو، ثانوي او لوړو زده کړو راګرځول شوې دي.

یوشمیر نړیوالو بنسټونو او د بشري حقونو ډلو پرافغانستان د طالبانو له بیاواکمنیدو وروسته د دیني مدرسو د پراخېدو په اړه اندېښنه څرګنده کړې او ویلي یې دي چې په دغو مدرسو کې زده کونکي د افراطیت لورته هڅول کیږي.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ وجهي صندوق یونیسف وايي، په ۲۰۲۶ کال کې اټکل کېږي چې په افغانستان کې به ۲۱،۹ میلیونه کسان چې ۱۱،۶ ملیونه یې ماشومان دي، بشري مرستو ته اړتیا ولري.

یونیسف په خپله ویبپاڼه کې په یوه راپورکې ویلي چې په دې هیواد کې د خوندیتوب بحران لا ژور شوی او د زیږون پرعمربرابرې ښځې، ماشومان، ځوانان او منزوي شوې ډلې له زیاتېدونکو خطرونو سره مخ دي.

یونیسف ویلي چې په بېړني ډول ۹۴۹،۱ میلیونه امریکايي ډالرو ته اړتیا لري تر څو ۱۲ میلیونه کسانو ته، چې په کې ۶،۵ میلیونه ماشومان شامل دي، د ژوند ژغورنې مرستې او بنسټیز خدمتونه چمتوکړي. د دې ادارې په وینا دا پانګونه به د بېړنیو بشري اړتیاوو د پوره کولو ترڅنګ د ټولنو اوږدمهاله تیاری او مقاومت پیاوړی کړي. یونیسف ویلي، له افغانستان سره دا ملاتړ ځکه ډیرمهم دی چې په دې هیواد کې هر ماشوم ته د ژوندي پاتې کېدو او ودې فرصت برابر شي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي، "که ایران معترضین اعدام کړي، له جدي اقداماتو سره به مخ شي".

هغه پرون سه شنبې د سي بی اس خبرې شبکې د یو خبریال د هغه پوښتنې په ځواب کې چې ښايي د ایران حکومت نن چهارشنبې یو شمیر معترضین اعدام کړي؟ وویل،" تراوسه مو د اعدام څه اوریدلي نه دي، خو که ایران دا کار وکړي، له جدي اقداماتو سره به مخ شي".

بل پلو، د ایران حکومت امریکا متحده ایالاتونه او اسراییل په دې هېواد کې د "بې ګناه کسانو" د وژلو مسوول ګڼلي دي.

په ملګرو ملتونو کې د ایران دایمي استازي امیرسعید ایرواني په یو لیک چې د دې سازمان مشر انتوني ګوتریش ته يې استولي د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د اسراییلو حکومت په ایران کې وروستیو مظاهرو کې په لاس لرلو او د "د بې ګناه کسانو" په وژلو تورن کړي دي.

نژدې دوه اونۍ کیږي چې په ایران کې د بهرنیو اسعارو پر وړاندې د ایراني ریال د ښکته کیدو پر ضد مظاهرې پیل شوې دي، چې اوس په کې د زرګونو کسانو د وژلو او ټپي کیدو راپورونه ورکړل شوي.