د بخښنې نړیوال سازمان د امریکا له ولسمشره غوښتي چې خپل ازبکستانی سیال په هغه هېواد کې د بنسټیزو بشري اصلاحاتو راوستلو ته وهڅوي .

تمه ده د ازبکستان ولسمشر شوکت میرضیایف د چهارشنبې په ورځ د مې په ۱۶مه په واشنګټن کې له خپل امریکایي ساري سره وګوري.

د بخښنې نړیوال سازمان د اجرائیه مشرې مارګریت هوانګ له‌خوا په یوه نوي لیک کې له ډونالد ټرمپ څخه غوښتنه شوې چې واشنګټن ته د میرضیایف سفر یو ښه فرصت دی چې هغه په ازبکستان کې د اصلاحاتو راوستلو ته وهڅول شي.

ویل کېږي چې شوکت میرضیایف په ۲۰۱۶ کال کې د ازبکستان د ولسمشر په توګه د دندې له پیله ډېر سیاسي او اقتصادي اصلاحات راوستي، خو مېرمن هوانګ وایي، میرضیایف باید ډېر کار وکړي، څو په هېواد کې یې بشري حقونه خوندي شي او د خبریالانو، سیاسي ګوندونو، بشري فعالانو او زندانیانو حقونه ډاډمن شي.

تمه ده ټرمپ او میرضیایف سبا د سوداګرۍ، پانګونې، د سیمې د امنیت او هم د افغانستان پر موضوع بحث وکړي.

اخوا یوه لوړ رتبه امریکايي چارواکي ویلي دي چې سپینه ماڼۍ به د ازبکستان ولسمشر په خپل هېواد کې د اصلاحاتو دوام او د بشري وضعیت ښه کولو ته وهڅوي.

ټاکل شوې ده چې د ازبکستان ولسمشر شوکت میرضیایف سبا ته په سپینه ماڼۍ کې له جمهور رئیس ډونالد ټرمپ سره وویني.

د امریکا د ملي امنیت په شورا کې د منځني او جنوبي اسیا د چارو مسؤلې لیزا کورتس پرون وویل، سره له دې چې واک ته د میرضيایف له رسېدو وروسته په ازبکستان کې اصلاحات راغلي دي، خو امریکا به له نوموړي وغواړي چې د بیان د ازادۍ، مذهبي ازادیو، بشري حقونو او د نورو مسئلو د وضعیت د ښه کېدو لپاره، لا نور ګامونه واخلي.

د امریکا له ولسمشر سره تر لیدو مخکې، د مې په ۱۲مه د ښه نیت څرګندولو په توګه، د ازبکستان ولسمشر د بشري حقونو مخکښ فعال فخرالدین تلایف چې له څلورو کلونو راهیسې زنداني و، خوشې کړ.

ټاکل شوې ده چې د افغانستان د کرکټ ملي لوبډله د شل اووریز نړیوال جام د سیالیو په دوام سبا پنجشنبې له کاناډا سره لوبه وکړي. دا لوبه د ماښام په ۶ بجو د چینای ښار په لوبغالي کې په پام کې ده.

د دې نړیوال جام د سیالیو په دوام نن هم درې لوبې پلان شوې دي؛ د کابل په وخت د ورځې په ۱۰ بجو د جنوبي افریقا او متحده عربي اماراتو، د ماسپښین په یوه بجه د نامیبیا او پاکستان او د ماښام په ۶ بجو د هند او هالنډ لوبډلې سره مخامخ کېږي.

په پرونیو سیالیو کې نیوزیلنډ کاناډا ته او نیپال سکاټلنډ ته ماتې ورکړه خو د آیرلنډ او زیمبابوې ترمنځ لوبه د باران له کبله هېڅ پیل نه شوه.

د اوکراین ولسمشر ولودیمیر زیلینسکي پرون اعلان وکړ چې له روسیې او د دې هېواد تر اشغال لاندې سیمو څخه تراوسه دوه زره اوکرایني ماشومان اوکراین ته ستانه شوي خو زرګونه نور لاهم اسیران دي.

د ۲۰۲۲ کال په فبروري میاشت کې پر اوکراین د روسیې د یرغل له پیل راهیسې پر مسکو تور لګېدلی دی چې د اوکراین له اشغال شویو سیمو څخه یې شاوخوا شل زره ماشومان خپل قلمرو ته لېږدولي دي.

کییف وايي چې روسیې دا ماشومان اړ کړي دي چې روسي تابعیت واخلي او له خپل اوکرایني هویت څخه تېر شي، خو مسکو وايي چې هدف یې د دې ماشومانو د امنیت خوندیتوب دی او د پېژندګلوۍ په صورت کې به یې خپلو خپلوانو ته وسپارل شي.

یوشمېر منځګړي چې د امریکا لومړۍ مېرمن میلانیا ټرمپ او د خلیج د هېوادونو چارواکي پکې شامل دي، هڅه کوي چې دا ماشومان اوکراین ته ستانه کړي.

دا په داسې حال کې ده چې د جرمونو نړیوالې محکمې په ۲۰۲۳ کال کې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین او د دې هېواد د ماشومانو د حقونو کمیشنر په جنګي جرمونو او په غیرقانوني ډول د ماشومانو په ایستلو تورن کړي دي.

د ایران د بهرنیوچارو وزیر له امریکا سره د خبرو دوهم پړاو رغنده بللی خو وايي چې دواړه لوري د خپلو دریځونو د نژدې کولو لپاره نور کار ته هم اړتیا لري.

عباس عراقچي پرون په ژنیو کې د عمان په سفارت کې د خبرو له پای ته رسېدو وروسته وویل چې توافق ته د رسېدو بهیر پیل شوی دی خو ښايي سمدستي نتیجه ترلاسه نه شي.

هغه زیاته کړه چې د مذاکراتو د بل پړاو وخت تراوسه نه دی ټاکل شوی او اوس به دواړه لوري په خپلو پلازمېنو کې سلامشورې کوي.

په دې خبرو کې د ایراني پلاوي مشري عباس عراقچي او د متحدوایالاتو د پلاوي مشري د امریکا ځانګړي استازي سټیف ویتکوف او جرید کوشنر کوله.

ایران ویلي دي چې دا مذاکرات به یوازې د ایران د اټومي پروګرام په اړه وي خو متحدایالات ټینګار کوي چې د ایران د بالستیک توغندیو او د دې هېواد د سیمه ایز رول موضوع هم باید په خبرو کې شامله وي.

د امریکا ولسمشرډونالډ ټرمپ وایي، په غیرمستقیم ډول د امریکا او ایران ترمنځ خبرو کې ښکیل دی.

ټرمپ ټینګاروکړچې د تهران د اټومي پروګرم پرسر خبرې به ډیرې مهمې وي. نوموړي چې پرون دوشنبې ناوخته یې په خپله آیرفورس ون الوتکه کې سپرو خبریالانو ته څرګندونې کولې وویل چې د ده په باور تهران غواړي یوه موافقه ترلاسه شي او زیاته یې کړه چې "دی فکرنه کوي چې هغوی به یوې موافقې ته د نه رسیدو د پایلو غوښتونکي وي."

ټرمپ له ایران سره د خبرو له لارې د یوې موافقې د احتمال خبره داسې مهال کوي چې متحدو ایالتونو خپله دوهمه الوتکه وړونکې بېړۍ هم منځني ختیځ ته لیږلې او که خبرې ناکامې شي نو واشنګټن د پوځي اقدام احتمال لپاره چمتووالی نیسي.

د سویس په جینیوا کې د عماني چارواکو په منځګړیتوب د امریکا او ایران ترمنځ د غیرمستقیمو خبرود دوهم پړاو مشري به د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي او د سپینې ماڼۍ ځانګړی استازی سټیف ویټکوف کوي. د دې خبرو لومړی پړاو د روانې میاشتې په پیل کې د عمان په پلازمینه مسقط کې ترسره شو.

تهران ویلي چې د امریکا د درنو اقتصادي بندیزونو د لیرې کیدو په بدل کې د خپل اټومي پروګرام محدودولو ته چمتو دی ، خو د یورانیمو د غني کولو له حق څخه به لاس وانخلي.

واشنګټن هڅه کړې چې د خبرو اترو ساحه پراخه کړي ترڅو د ایران د بالستیک توغندیو پروګرام باندې محدودیتونه او په منځني ختیځ کې د وسله والو ډلو لپاره د تهران ملاتړ پای ته رسول هم په کې شامل شي، خو دا هغه مسئلې دي چې تهران یې د منلو وړنه ګڼي.

د پاکستان په شمال لویدیځ کې د دوشنبې د ورځې په دوو بم چاودونو او د پولیسو او وسله والو ترمنځ د نښتو په نتیجه کې لږ تر لږه ۱۴ امنیتي سرتیري او درې ملکي وګړي وژل شوي دي.

دا خبره یوه پاکستاني امنیتي چارواکي چې نه یې غوښتل نوم یې واخیستل شي، فرانسپرس آژانس ته کړې او ویلي یې دي چې په وژل شویو ملکیانو کې یو ماشوم هم شامل دی. په خیبر پښتونخوا ایالت کې په دغو جلا پیښو کې لږترلږه ۲۵ تنه نورټپیان شوي دي.

دې امنیتي چارواکي ویلي چې د دوشنبې په ماښام په یوه برید کې چې هغه ځانمرګی بللی، د خیبر پښتونخوا په قبایلي ولسوالۍ باجوړ کې د یوې دیني مدرسې له دیوال سره د چاودیدونکو توکو ډک موټر د ټکر په پایله کې د مدرسې د پولیسو او سرحدي ځواکونو یولس تنه غړي ووژل شول او لس نور ټپیان شول.

د هغه په خبره چاودنې د څو نږدې کورونو چتونه هم ونړول، چې یو ماشوم پکې یې وواژه.

دې چارواکي همدارنګه وویل چې په بنو ښار کې په یوه بل برید کې، په یوه ریکشا کې ایښودل شوی بم د میران پولیسو په مرکز کې وچاودید، چې دوه ملکي وګړي یې ووژل او ۱۷ نور یې ټپیان کړل. په یوه بله پیښه کې په شانګله ولسوالۍ کې په نښتو کې د درې پولیسو او درې وسله والو د وژل کیدو خبر ورکړل شوی دی.

د دغو پیښو مسولیت تراوسه چا یا کومې وسله والې ډلې ندی اخیستی خو په سیمه کې ترډیره د پاکستاني طالبانو تحریک یا ټي ټي پي ډیره فعاله ده.

د کرکټ د شل اوریز نړیوال جام د لوبو په دوام کې، سه شنبه، د فبروري په ۱۷ مه نیټه درې لوبې ترسره کیږي.

د نیوزیلینډ او کاناډا، ایرلینډ او زیمبابوې، او سکاټلینډ او نیپال ټیمونه به یو بل سره مخ شي.

د پرون په لوبو کې، د افغانستان د کرکټ ملي ټیم وتوانید چې متحده عربي اماراتو ته د پنځو ویکټو په توپیر ماتې ورکړي.

دغه راز پرون د انګلستان ټیم د ایټالیا په وړاندې او د سیریلانکا ټیم د استرالیا په وړاندې بریا ترلاسه کړه.

د افغانستان د کرکټ ملي ټیم راتلونکې لوبه د پنجشنبې په ورځ، د فبروري په ۱۹ مه نیټه د کاناډا په وړاندې ده.

تر دې مخکې، افغان ټیم په روان T20 کرکټ نړیوال جام کې نیوزیلینډ او سویلي افریقا ته خپلې لوبې بایللي.

دا نړیوال جام د هند او سریلانکا په ګډ کوربه توب دایر شوی دی.

تمه ده چې د امریکا او ایران چارواکي د سې شنبې په ورځ په سویس کې د مذاکراتو دوهم پړاو لپاره خبرې وکړي.

هدف دادی چې دواړه خواوې یوې موافقې ته ورسیږي چې د ایران اټومي پروګرام محدود کړي او د جګړې مخه ونیول شي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي به په جینیوا کې د سپینې ماڼۍ له ځانګړي استازي سټیف ویټکوف سره د عماني چارواکو په منځګړيتوب غیر مستقیمي خبرې وکړي.

د امریکا او ایران چارواکو د دې میاشتې په پیل کې په عمان کې هم غیر مستقیمې خبرې اترې وکړې، چې دتیرې جون په میاشت کې د اسراییل او متحده ایالاتو لخوا د ایران په اټومي تاسیساتو له هوايي بریدونو وروسته لومړۍ دا ډول خبرې وې.

تهران ویلي چې د امریکا د درنو اقتصادي بندیزونو د لیرې کیدو په بدل کې د خپل اټومي پروګرام محدودولو ته چمتو دی ، خو د یورانیمو د غني کولو له حق څخه به لاس وانخلي.

واشنګټن هڅه کړې چې د خبرو اترو ساحه پراخه کړي ترڅو د ایران د بالستیک توغندیو پروګرام باندې محدودیتونه او په منځني ختیځ کې د وسله والو ډلو لپاره د تهران ملاتړ پای ته رسول هم په کې شامل شي، خو دا هغه مسئلې دي چې تهران یې د منلو وړ نه ګڼي.

بنیامین نتنیاهو چې پرون په بیت المقدس/اورشلیم کې د امریکايي یهودانو د ټولنې مشرانو ته وینا کوله له ایران سره د امریکا د هوکړې لپاره دری شرطونه وړاندې کړل.

د هغه په خبره لومړی باید د ایران ټول بډایه شوي یورانیم له دغه هېواده وایستل شي.

دویم د هغه په وینا د ایران د یورانیمو د بډاینې وړتیا باید له منځه لاړه شي.

هغه خپل دریم شرط د ایران د بالیستیک میزایلو پروګرام یاد کړی.

تمه ده دا اوونۍ د امریکا او ایران استازي په جنوا کې بیا خبرو ته کښیني.

دا خبرې د عمان په منځګړیتوب دایریږي هغه منځګړی چې لومړی وار خبرې یې په مسقط کې دایرې کړې وې.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو له ایران سره پر ډیپلوماټیک چلند ټینګار کړی دی.

هغه چې د یکشنبې په ورځ د (فبروري ۱۵مه) د سلواکیا په پلازمینه براتیسلاوا کې په یوه خبري کنفراس کې خبرې کولې وویل،"ولسمشر ټرمپ ایران ته ښکاره ویلي چې مذاکراتو ته د جګړې پرتله اولویت ورکوي".

هغه وړاندې وویل،"هیڅ څوک نه دي توانیدلي چې له ایران سره بریالی تړون ولري، خو موږ خپله هڅه کوو".

له دې مخکې ایران له امریکا سره د خپل اټومي پروګرام په اړه د یوې هوکړې د ترلاسه کولو امکان مطرح کړی.

د ایران د بهرنیو چارو مرستیال وزیر مجید تخت روانچي د یکشنبې په ورځ بي بي سي ته ویلي و، "که دوی (امریکایان)د بندیزونو په اړه خبرې کولو ته چمتو وي، موږ چمتو یو چې د خپل اټومي پروګرام اړوند مسلو په اړه خبرې وکړو."

هغه دا مشخصه نه کړه چې ایران د ټولو او که د یوې برخې بندیزونو لرې کول غواړي.

روبیو په مونیخ کنفرانس کې له ګډون وروسته سلواکیا ته تللی دی.

تمه ده هغه له دې وروسته د هنګري له ولسمشر ویکتور اوربان سره وګوري.

د کرکټ د شل اووریز نړیوال جام سیالیو په لړ کې هند وتوانیده پاکستان ته په ماتې ورکولو سره د اتو غوره لوبډلو پړاو ته لار ومومي.

دا لوبه چې د یکشنبې په ورځ د سریلانکا په کولمبو ښارکې وشوه، هند پاکستان ته په شلو اورونو کې د ۱۷۶منډو هدف ټاکلی وو.

د پاکستانۍ لوبډلې په ۱۸اور کې د ټولو لوبغاړو په سوځیدو سره ۱۱۴منډې جوړې کړې.
د هند پر وړاندې د پاکستان له ماتې وروسته دغه لوبډله اوس د جدول په دریم ځای کې ده.

پاکستان مخکې د هند پر وړاندې له دې لوبې بایکاټ اعلان کړې و.

له ۲۰۲۲ کال راهیسې هند له پاکستان سره پنځه واره په نړیوالو شل اووریزو لوبو کې مخ شوی چې ټولې یې ترې ګټلي دي.

بل پل، په نړیوالو سترو لوبو کې د هند پر وړاندې دا د پاکستان څلوارلسمه ماتې وه.

د کرکټ د نړیوالې شورا د معلوماتو له مخې، پاکستان او هند ۱۷شل اوریزې لوبې کړي چې ۱۴ يې هند ګټلي دي.

د کرکټ د شل اووریز نړیوال جام بله لوبه د دوشنبې په ورځ د افغانستان او متحده عربي اماراتو ترمنځ ده.

افغان ټیم خپلې دوې لومړنۍ لوبې په نیوزیلنډ او جنوبي افریقا بایللي دي.