په مونټي نګرو کې د جمهوري رياست په انتخاباتو کې رأيه اچونه پيل شوې ده.

ميلو جوکانووېچ چې شپږ وارې د دغه هېواد صدراعظم او يو وار ولسمشر پاتې شوى، ګومان کېږي چې د دغو انتخاباتو ګټونکى به وي.

ننني انتخابات به دا معلومه کړي چې ايا مونټي نيګرو د اروپايي ټولنې د غړيتوب لپاره د دې ټولنې خوا ته د وړاندې تګ هڅې ته دوام ورکوي، يا بېرته د روسيې خوا ته ځان څکوي چې په وروستيو کې يې اړيکې ورسره ترينګلې شوې هم دي.

د مستبد ميلو جوکانووېچ بريا به له دفتر څخه د ده دوه کلنه غيرحاضري ختمه کړي.

دا د دغه هېواد لپاره چې شپږ لکه٤٠ زره کسان په کې ژوند کوي، له نېږدې تېرو درېيو لسيزو په سياسي ډګر کې يوه نادره خلا ګڼل کېږي.

په يوه نظرپوښتنه کې ويل شوي چې په دغو انتخاباتو کې به جوکانووېچ په سلو کې تر ۵۰ ډېرې رأيې خپلې کړي چې د دغو انتخاباتو د اول پړاو د ګټلو لپاره کافي رأيې دي.

د ملګرو ملتونو عمومي اسامبلۍ"د نوامبر۲۷مه د کم عمره ماشومانو د اجباري ودونو پر وړاندې د مبارزې د نړیوالې ورځې په توګه تصویب کړه".

دا پریکړه لیک پرون جمعه په دې اسامبلۍ کې تصویب شو.

د ملګروملتونو اسامبلې د دې پریکړه د تصویب موخه د کم عمره ماشومانو د اجباري ودونو مخینوی یاد کړی دی.

افغانستان یو له هغو هېوادونو دی چې د جبري او کم عمره ودونو قضیې پکې راپور شوي دي.

پنځه اروپايي هېوادونه غواړي بې اسناده کډوال له اروپايي ټولنې بهر د کډوالو مرکزونو ته وباسي.

جرمني، اتریش، یونان، ډنمارک او هالنډ هڅه کوي د روان ۲۰۲۶کال تر پایه له اروپايي ټولنې د باندې د بې اسنادو او غیرقانوني کډوالو د اخراج لپاره په یو شمیر هېوادونو کې د کډوالو د مرکزونو د جوړولو لپاره هوکړه وکړي.

دغو پنځو هېوادونو پرون جمعه په کوپنهاګ کې په یوه ناسته کې د کډوالو په اخراج هوکړه کړې خو د هغو هېوادونو نومونه يې نه دي یاد کړي چې د کډوالو د ساتنې مرکزونه به په کې وي.

د اروپا ټولنې شورا او د بشري حقونو یو شمیر نورو سازمانونو خبرداری ورکړی چې دغو مرکزونو ته د کډوالو اخراج د کډوالۍ قوانیو خلاف کار دی.

په اسلام اباد کې د افغانستان سفارت وايي، د پنجاب ایالت د چکوال په سیمه کې یې د افغان کډوالو د مالونو د لیلام موضوع له پاکستاني چارواکو سره شریکه کړې ده.

دغه سفارت پرون جمعه پر خپلې ایکسپاڼې لیکلي چې یو پلاوی سیمې ته د ارزونې په موخه تللی دی.

په اسلام اباد کې د افغانستان سفارت چې چارې يې طالبان سمبالوي وايي، له پاکستاني چارواکو سره د دې مسلې لپاره پر قانوني حللارې کار کوي.

سفارت د دې موضوع په تړاو نورو جزییات نه دي خپاره کړي.

خو له دې مخکې له پاکستانه یو شمیر راستنو شویو افغان کډوالو ازادي راډیو سره په خبرو کې ویلي وو چې د کورونو سامانونه او مالونه يې په پاکستان کې پاتي دي او دوی په زور اخراج شوي.

پاکستان له ۲۰۲۳کال راهیسې د افغان کډوالو د اخراج لړۍ پیل کړې چې لا هم دوام لري.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ پرون جعمه د (سپټمبر۴مه) خبرداری ورکړی ښايي ډير ژر په ایران کې د کلنګ ګزلا پر غره برید وکړي.

دغه غر د نطنز سیمې ته څیر واقع دی، چیرته چې د ایران د اټومي پروګرام د بټو تاسیسات جوړ شوي دي.

لویدیزې استخباراتي ادارې وايي، د دې احتمال شته چې ایران په دې غره کې د یورانیم د غني کولو پروسه مخته یوسي.

خو کارپوهان بیا وايي، دا کمپلیکس د امریکا د خورا قوي سنګر ماتونکو بمونو له لاسرسي وتلې سیمه ده.

ولسمشر ډونالډ ټرمپ تیره میاشت ویلي و،" لا مو له ایران سره کار نه دی خلاص شوی".

هغه خبرداری ورکړی و چې د امریکا بله موخه په "کلنګ ګزلا" غره د تاسیساتو په نښه کول دي.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر اوچا وايي، د بشري مرستو د وېش په برخه کې د لاس‌وهنې ۳۰ قضیې يې ثبت کړي.

اوچا د پنجشنبې په ورځ (د سپټمبر ۳مه) پر خپلې وېب‌پاڼې په یو راپور کې ویلي چې "د روان کال له جولای میاشت راهیسې د بشري مرستو په وېش کې د لاس‌وهنې ۳۰ قضیې ثبت شوي چې ۱۶ مورده‌يې د دې ادارې د کارکوونکو پر وړاندې د تاوتریخوالي قضیې دي".

د اوچا په خبره، تر ټولو ډېرې قضیې د افغانستان په جنوبي ولایتونو کې ثبت شوې دي.

په راپور کې وړاندې راغلي چې "د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې د کارکوونکو په ګمارنه کې د لاسوهنې، د ښځینه کارکوونکو لپاره د محرم اړتیا او کاري محدودیتونه او د مرستو ځایونو ته د خلکو د لاسرسي اړوند قضیې هم ثبت شوې دي".

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو دې ادارې په هرات ولایت کې د خپلو دوو کارکوونکو د نیول کېدو یادونه کړې او ویلي چې دغه کسان ډېر وخت په توقیف کې پاتې شوي دي.

د دې ادارې په ټکو "له کارکوونکو سره‌يې د توقیف پر مهال تاوتریخوالی شوی دی".

اوچا په خپل راپور کې دا نه‌ده روښانه کړې چې کومو کسانو یا ډلو د بشري مرستو په وېش کې لاس‌وهنه کړې ده.

په فرانسه کې روغتیايي چارواکي وايي "سږ کال د ګرمې هوا له کبله شاوخوا ۷ زره کسان مړه شوي دي".

د دې هېواد د روغتیا وزیر سټیفن رېسټ د جمعې په ورځ د (سپټمبر ۴مه) وویل: "دا شمېرې وروستۍ نه‌دي او د راتلونکې اوونۍ په پای کې به وروستۍ شمېرې اعلان کړي."

له دې مخکې د روغتیا وزارت ویلي و چې د روان کال په جون او جولای میاشتو کې د نږدې ۶ زره کسانو مړینه ثبت شوې وه.

د فرانسې په ګډون په ډېر شمېر اروپايي هېوادونو کې سږکال د تودوخې کچه له ۴۰ درجې سانټي ګراډ لوړه شوې وه.

د امریکا د خزانې وزارت په ترکیه کې پر درېیو ایراني بنسټونو بندیزونه ولګول.

دغه وزارت د جمعې په ورځ د (سپټمبر ۴مه) په ترکیه د ګولډن ګلوبل بانک درې څانګې د ایران قدس ځواکونو ته د میلیونونو ډالرو د معاملو په برابرولو تورنې کړې دي.

د دې وزارت په خبره، ګولډن ګلوبل د ایران حکومت ته اسانتیاوې برابرې کړي څو یو شمېر نړیوالو بانکونو ته لاسرسی ولري.

د امریکا د خزانې وزیر سکاټ بسنټ ویلي: "لا هم یو شمېر مالي ادارو ته د دې منل ستونزمن دي چې موږ پر ایران د اقتصادي بندیزونو د وضع کولو په برخه کې جدي یو."

بسنټ د تېرې یکشنبې په ورځ روېټرز خبري اژانس کې په یوه مرکه کې ویلي چې تمه ده امریکا هره اوونۍ پر ایران تازه بندیزونه ولګوي چې تر ډېره به پر بانکونو متمرکز وي.

ګولډن ګلوبل په ترکیه کې یو ایراني بانک دی چې څو څانګې لري.

روسي بې‌پیلوټه الوتکو په کیف کې پر یوې امنیتي ادارې برید کړی.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زلنسکي د جمعې په ورځ د (سپټمبر ۴مه) پر خپل ټلګرام د دې برید خبر ورکړی او ویلي دي "بې‌پیلوټه الوتکو د امنیتي خدمتونو پر ادارې برید کړی چې غچ به اخلو".

د کیف ښارول ویلي چې په برید کې اووه کسان ټپیان شوي.

تر اوسه معلومه نه‌ده چې امنیتي چارواکي په ټپیانو کې شامل دي او که نه.

دا ۱۰مه پرله‌پسې ورځ ده چې روسي بې‌پیلوټه الوتکې د پلازمېنې کیف په ګډون د اوکراین بېلابېل ښارونه په نښه کوي.

د روسیې د تېرې اوونۍ په بریدونو کې کیف ته څېرمه د میلا په کلي کې ۳۷ کسان ووژل شول.

د امریکا حکومت دهغو معلوماتو په بدل کې چې د ایران د سپاه پاسداران ځواکونو دسایبري عملیاتو مشر امیریاریاب ورباندې وپیژندل شی یا یې ځای معلوم شي لس ملیونه ډالر جایزه اعلان کړه.

د امریکا بهرنیو چارو وزارت وايی نوموړی د سایبري عملیاتو د قوماندانۍ ترڅنګ د "شهید همت" او "شهید شوشتري"، ډلو په شمول د څو نورو ډلو څارنه هم کوي.

بهرنیو چارو وزارت د "عدالت لپاره د جایزې" د پروګرام په ترځ کې دغه جایزه اعلان کړې او زیاتوي چې دغه ډلې په امریکا ، اروپا او منځني ختیځ کې د زیربنايی مهمو تاسیساتو په وړاندې سایبري عملیاتو کې لاس لري.

«هه‌نګاو» سازمان د جمعې په ورځ په خپل ویبسایټ کې د خبرپاڼې په خپرولو سره وویل چې دغه دوه کسان د مشهد مرکزي زندان کې اعدام شوي دي.

خبرپاڼه زیاتوي چې ۵۲ کلن انصار نامي او ۴۶ کلن نظیف رسول خوانده د چهارشنبې په سهار ( د وږي په یولسمه) په پټه اعدام شوي او کورنیو ته یې اجازه نه ده ورکړل شوې چې وروستی دیدار ورسره وکړي.

د هه نګاو سازمان خبر زیاتوي چې دغه دواړه کسان دوه کاله مخکې په یوه ګډه دوسیه کې د دوه کسانو د قتل په تور په قصاص محکوم شوي وو.

دغه سازمان چې په ټول ایران او خصوصا کوردستان کې دبشري حقوقو دنقض پیښې تعقیبوي مخکې یې ویلي وو چې ایران د روان کال په جون میاشت کې لږ تر لږه ۱۰۹ بندیان اعدام کړي، چې پنځه یې افغانان وو.