د انتخاباتو خپلواک کمېسیون وايي، د ولسي جرګې او ولسوالیو د شوراګانو په انتخاباتو کې د رای ورکوونکو د نوم لیکنې بهیر سر له سبا پیلېږې.

د دې کمېسیون مشر ګلاجان عبدالبدیع صیاد ازادي راډیو ته وویل چې د نوم لیکنې بهیر به دوه میاشتې دوام وکړي:

"د نوم لیکنې بهیر به په دوو مرحلو کې ترسره شي چې لومړی به په ښارونو کې وي او دوهم په ولسوالیو او کلیو، بانډو کې، لومړۍ مرحله یوه میاشت دوام کوي او دوهمه مرحله به په ولسوالیو کې هم ۱۴ ورځې او په کلیو- بانډو کې هم ۱۴ ورځې دوام وکړي."

ولسمشراشرف غني پرون د ویډیو کنفرانس له لارې له والیانو او د قول اردوګانو او د پولیسو د زونونو له قوماندانانو سره د رای ورکولو د بهیر د ښېګڼې په اړه خبرې وکړې او ترې ویې غوښتل چې په دې برخه کې د انتخاباتو له کمېسیون سره مرسته وکړي.

ټاکل شوې چې د ولسي جرګې او ولسوالیو د شوراګانو انتخابات د روان کال د تلې یا میزان په ۲۸ نېټه ترسره شي.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت وایي، په دوه زره پنځه ویشتم کال کې د افغانستان د ټول تجارت ارزښت دیارلس میلیارډه او نهه سوه دوه دیرش میلیونه امریکایي ډالرو ته ورسید.

دغهَ وزارت د دوشنبې په ورځ څرګنده کړه چې له ننګونو او د سوداګریزو لارو له لنډمهاله تړل کیدو سره سره په دوه زره پنځه ویشتم کال کې د افغانستان په تجارت کې د وړم کال په پرتله زیاتوالی راغلی دی.

د دې زیاتوالي سربیره د نورو کلونو په څیر د افغانستان د تجارت لویه برخه واردات جوړوي.

د دوه زره پنځه ویشتم کال صادرات یو اعشاریه څه باندې اته سوه میلیونه ډالرو ته رسیږي او واردات دولس میلیارډه او یوسل او پنځه ویشت میلیونه ډالره کیږي.

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان خبرداری ورکړی چې ښایي سږ کال په افغانستان کې د ژمي په میاشتو کې ورښتونه لږ وشي.

د ملګرو ملتو د دې سازمان په وینا داسې وضعیت کولی شي پر کرنه، د اوبو پر سرچینو او د خوراکي شیانو پر خوندیتوب جدي اغیزې وکړي.

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې د سازمان په درې میاشتني راپور کې د تیرکال له ډسمبره د سږکال د فبروري تر وروستیو د خاورې رطوبت کم اټکل شوی، ځکه چې کافي ورښتونه نه دې شوي او نه کیږي.

د راپور له مخې، په غرونو کې د واورې ټوټې په تیرو ۲۵ کلونو کې خپلې ټیټې کچې ته رسیدلي، چې په راتلونکي پسرلي کې د اوبو لګولو لپاره د اوبو کمښت په اړه اندیښنې راپورته کوي، په ځانګړې توګه د غنمو کروندګرو ته.

راپور خبرداری ورکوي چې دوامداره وچکالي کولی شي د باراني غنمو کښت وځنډوي، د حاصلاتو کچه راټیټه کړي، څړځایونه کمزوري کړي او څاروي زیانمن کړي.

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان د اقلیم وضعیت له نژدې څارنې او د دې بحران د پایلو د کمولو لپاره د بیړني ملاتړ او اقداماتو غوښتنه کوي.

د بلخ د پولیسو د قوماندانۍ چارواکي وايي چې د ولایت له بیلابیلو برخو څخه راټول شوي ۲۰۰ کیلوګرامه انساني ویښتان وسوځول شول.

د بلخ د پولیسو د قوماندانۍ مطبوعاتي دفتر د یوې اعلامیې په خپرولو سره د دوشنبې په ورځ وویل چې د جرمي قضیو د څانګې لخوا د ولایت له بیلابیلو برخو څخه دا ویښتان راټول شول.

په دې اعلامیه کې راغلې دي چې، دا اقدام د دوی د حکومت د مشر د فرمان پر بنسټ شوی، چې د انساني ویښتانو پیر او پلور د انساني کرامت خلاف ګڼي او په رسمي ډول یې منع کړی دی.

د افغانستان د ملي مقاومت جبهې په یوه اعلامیه کې ادعا کړې چې طالبانو د دوی د جبهې د یوه قومندان جسد ته سپکاوی کړی.

دې جبهې ویلي چې د طالبانو دا کار د انسانیت او شریعت ضد دی او دوی یې په کلکه غندي.

دې جبهې په رسمي اعلامیه کې د پېښې جزییات نه دي بیان کړي.

خو ځینو رسنیو د مقاومت جبهې په حواله راپور ورکړی چې د طالبانو ځواکونو د ظفر په نوم د یادې جبهې د یوه قومندان جسد په بغلان کې له قبره را ایستلی او بیا یې ډزې پرې کړي دي.

ظفر او څو ملګري یې څو ورځې وړاندې له طالبانو سره په نښته اوښتي وو او بیا په یوه غرنۍ سیمه کې ایسار پاتې وو.
د راپورونو له مخې د مقاومت جبهې دغه غړی له غره ښوویدلی وو او په کمره تر لګېدو وروسته یې ساه ورکړې.

د مقاومت جبهې شاوخوا لس ورځې مخکې ادعا کړې وه چې د دوی ځواکونو د بغلان په نهرین کې د طالبانو دری ځواکونه وژلي.

هغه وخت یې نه وو ویلي چې د دوی ځواکونو ته هم مرګژوبله اوښتې.

طالبانو د مقاومت جبهې د یوه غړي جسد ته د سپکاوي د ادعا په تړاو څه تبصره نه ده کړې او ازادي راډیو هم په خپلواګه توګه دا پېښه نه شي تاییدولی.

د طالبانو حکومت په کابل او بلخ ولایتونو کې دوه تنه په عام محضر کې په درو وهلي دي.

د طالبانو د سترې محکمې په خبرپاڼه کې چې نن دوشنبې د (جنورۍ په ۵مه) خپره شوې، راغلي:
"یوه ښځه په کابل کې د "نامشروع اړیکو" په تور او یو نارینه په بلخ ولایت کې د "زنا" په تور په ۳۹ درو وهل شوي دي".

د طالبانو حکومت په تیرو پنځو ورځو کې په بیلابیلو ولایتونو کې شاوخوا لس کسان په عام محضر کې په درو وهلي دي.

د طالبانو سترې محکمې له دې وړاندې ویلي چې په تیر ۲۰۲۵کال کې شپږ تنه اعدام او ۱۱۱۸نور کسان د بیلابیلو جرمونو په تور په درو وهل شوي دي.

ملګرو ملتونو او د بشري حقونو نړیوالو سازمانونو په ځلونو له طالبانو غوښتي چې په عام محضر کې سزاوې بندې کړې.

دغو سازمانونو د طالبانو له خوا علني سزا له ټولو بشري او انساني حقونو او اصولو سرغړونه یاده کړې ده.

پاکستان او چین یو ځل بیا د طالبانو پر حکومت غږ کړی چې یو ټولشموله سیاسي چوکاټ رامنځته او منځلارې پالیسي غوره کړي.

په هغه خبرپاڼه کې چې د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت نن دوشنبې د (جنوري ۵مه) خپره کړې راغلي، " د پاکستان د صدراعظم مرستیال او بهرنیو چارو وزیر اسحق ډار د چین د بهرنیو چارو له وزیر وانګ سره په بیجنیګ کې په خبرو اترو کې له طالبانو غوښي چې د وسله والو د له منځه وړلو لپاره دې د تایید وړ کار وکړي".

دغو دوو چارواکو ویلي، "له نړیوالې ټولنې سره به په ګډه د طالبانو حکومت وهڅوي څو یو ټولشموله سیاسي چوکات رامنځته کړي".

تراوسه د طالبانو حکومت د چین او پاکستان وروستیو څرګندونو ته غبرګون ښودلی نه دی، خو له دې وړاندې يې په ځلونو ویلي چې د افغانستان خاوره د هیڅ کوم هېواد په ضد نه کارول کیږي، او په حکومت کې يې ټولو لږکیو ته ځای ورکړی دی.

بل پلو، پاکستان له مودو راهیسې ادعا لري چې په دې هېواد کې د ناامنیي سرچینې په افغانستان کې خوندي ځایونه لري.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونه وایي چې د پاکستان د سوداګرۍ او صنعت له فدراسیون سره یې د دواړو هېوادنو ترمنځ د تګ راتګ لارو پر خلاصون خبرې کړې دي.

دغې خونې پرون یکشنبه ( د جدي ۱۴مه) یوه خبرپاڼه کې ویلي چې دواړو لورو یوه انلاین غونډه کې وروستی وضعیت څیړلی دی.

په خبرپاڼه کې د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې د مشر عاطف اکرام په حواله راغلي چې د بندرونو تړل، د دواړو هېوادونو په زیان دي.

د افغانستان او پاکستان ترمنځ د تګ راتګ او سوداګرۍ لارې نژدې درې میاشتې مخکې د دواړو هېوادونو د پوله ساتو تر جګړې وروسته وتړل شوې.

تر دې وړاندې د افغانستان او پاکستان د سوداګرۍ ګډې خونې ویلي چې دواړو لورو ته سوداګرو د لارو د بندوالي له کبله درانه زیانونه ګاللي دي.

د طالبانو حکومت بیا مخکې ویلي، تر هغو چې پاکستاني لوری د دغې لارې د دایمي خلاصون ژمنې ورنه کړي، لارې به خلاصې نه کړي.

د ترکيې رسنیو راپور ورکړی چې ددغه هیواد پولیسو ۳۲ افغان مهاجرین نیولي دي.

راپور کې ویل شوي چې د دیاربکر ښار پولیسو د جمعې ورځې په عملیاتو کې دغه افغان مهاجرین چې د فاضلاب په یوه ټانکر کې پټ شوي وو، وپیژندل او ونیول.

پولیسو نیول شوي مهاجرین د طبي معایناتو وروسته د بهرنیو اتباعو د لیږد مرکزونو ته استولي دي.

راپور کې ویل شوي چې د غیرقانوني افغان مهاجرینو په ګډون، پنځه نور کسان د انساني قاچاق په تور نیول شوي دي.

د ترکیې د مهاجرت ادارې په دې ورستیو کې وویل چې په تیر میلادي کال کې ۴۲ زره غیرقانوني افغان کډوال په دغه هیواد کې نیول شوي. اکثر افغان کډوال خصوصا ځوانان د خطر په ګاللو سره هڅه کوي د ترکیې له لارې اروپا ته ولاړ شي.

په افغانستان کې د طالبانو حکومت وايي چې د جمعې په ورځ نږدې ۱۷۰۰ افغان کډوال له ایران او پاکستان څخه خپل هیواد ته ستانه کړای شوي دي .

د طالبانو د حکومت مرستیال ویاند حمدالله فطرت د شنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه ولیکل چې له دوی څخه ۱۴۴۷ تنه له پاکستان څخه د تورخم او سپین بولدک له لارې اخراج شوي، او ۲۴۲ نور له ایران څخه د نیمروز او اسلام کلا له لارې ایستل شوي دي.

هغه دا هم اعلان وکړ چې له ایران او پاکستان څخه راستنیدونکو ځینو کډوالو کورنیو سره مرسته کیږي.

د مهاجرت نړیوال سازمان (IOM) په دې وروستیو کې وویل چې یوازې په یوه اونۍ کې په پاکستان کې ۲۰۶۳ افغان کډوال نیول شوي او بندیان شوي دي.

له ایران او پاکستان څخه د افغان کډوالو ایستل په ۲۰۲۵ کال کې په چټکۍ سره دوام درلود، او د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمیشنرۍ د احصایو له مخې، په ۲۰۲۵ کال له پاکستان څخه د ایستل شویو کډوالو شمیر له یو ملیون څخه واوښت.

د تخار په چاه اب ولسوالۍ کې د سیمې د خلکو او د سرو زرو د کان د یوه استخراجي شرکت د مسوولینو تر منځ اخ او ډب شوی.

په خواله رسنیو په خپرو شویو ویډیوګانو کې ښکاري چې د سیمې خلک څو موټر په ډبرو وهي او په وړاندې یې د دغو معترضینو د لرې کولو لپاره هوايي ډزې کېږي.
سیمه ییزو رسنیو راپور ورکړی په ډزو کې د سیمې یو کس ټپي شوی او وروسته د معترضینو له خوا د ډبرو د ویشتلو له امله د کان کیندنې د شرکت څو کارکوونکي ژوبل شوي.

د سیمې خلکو ویلي چې له دوی سره له همغږۍ پرته د کان کیندنې یوه شرکت د کار د پیل په هدف خپل ماشینونه او وسایط راوړي وو.

د طالبانو چارواکو لا د دې پېښې په تړاو څه نه دي ویلي.

مخکې له دې هم د افغانستان په شمال په تېره تخار او بدخشان کې د سرو زرو د کانونو پر سر لانجې پېښې شوي دي.

د طالبانو په حکومت باندې نیوکې کېږي چې په بې رویې شکل د سرو زرو او نورو قیمتي ډبرو د ایستلو لپاره لاس په کار شوي او په قراردادونو کې یې هم ډېر ستنډرډونه له پامه غورځولي دي.