د افغان حکومت د حقيقت موندنې يوه کمېسيون په کندز کې د وروستۍ بمبارۍ د څېړنې په اړه خپل کار پيل کړى دى.

د جمهوريت رياست يوه وياند پرون د دغه کمېسيون د ګمارل کېدو خبر ورکړى.

شاه حسين مرتضوي وويل، دغه هيئت به بېلابېل اړخونه وڅېړي.

دی زیاتوي:

"د سیمې له خلکو سره تماسونه نیول کېږي او په روغتون کې به له ټپیانو هم معلومات اخیستل کېږي. پلاوی به له مختلفو اړخونو څخه تحقیقات کوي. د دفاع وزارت نن چهارشنبه د دې برید په اړه وېډیوګانې، تصویرونه او نقشې وړاندې کړي چې د دې برید د موقعیت په معلومولو کې مرسته کوي. د دفاع وزارت په دې اسنادو کې لیدل کېږي چې هلته زیات وسله‎وال موجود وو."

ملګرو ملتونو او مشرانو جرګې هم ویلي دي چې په دشت ارچي کې د دوشنبې د ورځې د پېښې په اړه تحقیقات کوي.

افغان حکومت وايي د ملي اردو هوايي ځواک په دشت ارچي کې د طالبانو یوه غونډه په نښه کړې، خو طالبان بیا وايي چې برید پر یوې مدرسې شوی او لسګونه ملکیان په‌کې وژل شوي دي.

د حقيقت موندنې او عدالت غوښتنې ډلې نن چهارشنبه ويلي، چې په دې پېښه کې ٥٠ تنه ملکيان هم وژل شوي دي.

د بریټانیا د نړیوالو چارو شاهي انسټيټوټ – چاټم هوس د افغانستان ښځو ته د چاټم هوس ۲۰۲۶ کال جایزه ورکړه.

دغه بنسټ په خپله ایکس پاڼه په دې اړه یو بیان ورکړی او ویلي یې دي چې دا جایزه یې افغان ښځو ته د سیستماتیک جنسیتي ځورونې پر وړاندې د هغوی د شجاعت او درېدو د درناوي په پار، او د ښځو او نجونو د حقونو او راتلونکي د دفاع لپاره ورکړه.
په بیان کې راغلي چې د بریټانیا پخوانۍ صدراعظمې تیریزا مې د افغان ښځو په استازولۍ دا جایزه د افغانستان د ښځینه و د فوټبال ملي ټیم پخوانۍ ګول کیپرې الهې صفدري ته وسپارله.

پرون په دې اړه جوړو شویو مراسمو کې د افغان ښځو ځینو فعالانو له هغې ډلې شهرزاد اکبر، فوزیه کوفي او اورځلا نعمت هم ګډون کړی و.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي د ایران ګاونډیان پر دغه هېواد د تازه برید پرځای غوره ګڼي چې د دغه هېواد سمندري او ځمکنۍ محاصره دوام پیدا کړي.

ولسمشر ټرمپ د دوشنبې په ورځ، د نومبر په ۹مه، په خپل ټولنیزه شبکه تروث سوشیال،کې لیکلي چې : "قطر، سعودي عربستان، متحده عربي امارات، بحرین، کویت او نور به غوره وګڼي چې اوسنی حالت وساتي؛ په بل عبارت، په تاریخ کې ترټولو لویه سمندري محاصره او په ځمکه او سمندر کې د اوسپنیزې دروازې عملیات."

د امریکا ولسمشر دا بیان د قطر له صدراعظم شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم الثاني سره له خبرو وروسته ورکړی او ټینګار یې کړی چې خبرې "ښې" وې او د ایران اسلامي جمهوریت پورې اړوند څو مسلو په اړه بحث وشو.

هغه همدارنګه ویلي ټولو موافقه کړې چې ایران اټومي وسلې نه شي لرلی او دا خبره هېڅ د مذاکرې وړ نه ده.

د افغانستان د فوټسال تر ۱۸ کلونو کم عمره لوبډله به د پنجشنبې په ورځ «د نومبر په ۱۲مه» د برونزو پر مډال د ارجنټاین او مراکش د لوبې له بایلونکې لوبډلې سره سیالي وکړي.

د افغانستان لوبډلې د دوشنبې په ورځ د سینیګال پلازمېنه داکار کې د ځوانانو په المپیک کې نیمه پای‌لوبه ۲-۰ پرتګال ته وبایلله او پای‌لوبې ته له لار موندلو پاتې شوه.

افغانستان تر دې وړاندې د ګروپي پړاو په سیالیو کې پاناما ته پنځه-صفر او سینیګال ته شپږ-صفر په وړاندې ماتې ورکړې وه، خو ارجنټاین ته‌یې دوه د یوه پر وړاندې بایللې وه.

«د کاپ ۳۱» په نوم د اقلیمي بدلونونو په اړه نړیوال کنفرانس د دوشنبې په ورځ (د نومبر په نهمه) ترکیه کې پیل شو.

د روېټرز خبري اژانس د راپور له مخې، د ملګرو ملتونو چارواکو په انتالیا کې د دې غونډې په پیل کې د نړۍ له هېوادونو وغوښتل چې د ځمکې د تودوخې د مخنیوي لپاره خپل اقدامات چټک کړي.

د اقلیمي بدلونونو په چارو کي د ملګرو ملتونو استازي سایمون سټیل وویل چې د اقلیمي بدلونونو پر وړاندې روان اقدامات کافي نه‌دي.

په همدې حال کې، د هوا پېژندنې نړیوال سازمان خبرداری ورکړی چې ۲۰۲۶ کال ښايي د ثبت شویو څلورو تر ټولو ګرمو کلونو په ډله کې وي.

ټاکل شوې چې د «کاپ ۳۱» غونډه د نومبر تر ۲۰مې نېټې دوام وکړي او په ترڅ کې به‌یې د شنو خونو د ګازونو د خپرېدو د کمولو، د پاکې انرژۍ د پراختیا او له اقلیمي بدلونونو سره د زیانمنو هېوادونو د مالي ملاتړ په اړه بحثونه وشي.

افغانستان هم د اقلیمي بدلونونو پر وړاندې له سختو زیانمنو هېوادونو څخه دی.

افغانستان کې د طالبانو حکومت چارواکو د غونډې په درشل کې وویل چې د دوی استازي به د څارونکو په توګه په دې کنفرانس کې ګډون وکړي.

د ترکیې په لوېدیځ کې د اوسپنې او فولادو د تولید په یوه فابریکه کې د چاودنې له امله لږ تر لږه درې کسان وژل شوي، ۱۴ ټپیان شوي او ۱۰ تنه نور لادرکه دي.

د روېټرز خبري اژانس د راپور له مخې، د ترکیې د ازمیر ولایت د والي دفتر ویلي چې دغه چاودنه د دوشنبې په ورځ، د نومبر په نهمه، د غرمې شاوخوا د علي‌اغا ولسوالۍ د «هاباش» په نوم د اوسپنې او فولادو د تولید په فابریکه کې شوې ده.

د ځايي چارواکو په وینا، ټپیان د درملنې لپاره د سیمې روغتونونو ته لېږدول شوي چې د درېیو تنو روغتیايي وضعیت‌یې نازک ښودل شوی دی.

په ورته وخت کې، د هغو ۱۰ کسانو د موندلو لپاره د ژغورنې او لټون عملیات روان دي چې د چاودنې له امله د فابریکې د نړېدلو برخو لاندې بند پاتې دي.

د ځايي رسنیو له‌خوا خپرې شوې وېډیوګانې ښيي چې د فابریکې له سیمې څخه د خړ رنګه دوړو لویې لوړې ورېځې پورته کېږي.

د «۲۰۲۶ کال د افغانستان د انرژۍ اوونۍ» د دوشنبې په ورځ په کابل کې پرانیستل شوه.

د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام پر خپله اېکس‌پاڼه ولیکل چې پانګه‌‎وال، سوداګر، مالي، اداري او د پرمختګ اړوند شریکان په دې دوه ورځني مناسبت کې په افغانستان کې د انرژۍ ستونزې د حل پر لارو چارو خبرې کوي.

دغه غونډه د ملګرو ملتونو او د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې د خونې په همکارۍ دایرېږي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندوی مأموریت مشرې رباب فاطمې په دې مناسبت د انرژۍ په برخه کې د پانګونې پر پراختیا او د ژمنو په عملي کېدو ټینګار وکړ.

ملګري ملتونه وايي، افغانستان په داسې حال کې چې د لمریزې برېښنا پراخ ظرفیت لري بیا هم د خپلې اړتیا وړ ۸۰ سلنه برېښنا له بهره واردوي.

د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام ویلي چې پیاوړی شراکت به په ټول افغانستان کې پاکې او د اعتماد وړ انرژۍ ته د لاسرسي د پراختیا کیلي وي.

د اسرائیلو ولسمشر اسحاق هرتزوګ د «یاشار» د ګوند مشر، ګادي ایزنکوټ د نوي حکومت په جوړولو مکلف کړ.

ایزنکوټ د بنیامین نتانیاهو سیاسي رقیب دی.

هرتزوګ له سیاسي ګوندونو سره تر سلا مشورو وروسته، د یکشنبې په ورځ ایزنکوټ ته د حکومت جوړولو دنده وسپارله.

د جمهوري ریاست دفتر وویل، په داسې حال کې چې د پارلمان ۶۷ غړو ایزنکوټ ته د حکومت جوړولو د دندې د سپارلو ملاتړ کړی، ۴۶ نورو غړو د نتانیاهو ملاتړ کړی دی.

ایزنکوټ ۲۸ ورځې وخت لري چې د بېلابېلو ګوندونو د ملاتړ په ترلاسه کولو سره نوی حکومت جوړ کړي.

دا موده ښايي ۱۴ ورځې نوره هم وغځول شي.

خو د نوي حکومت جوړول له ننګونو سره مخ دي، ځکه چې د ایزنکوټ سیاسي ائتلاف د پارلمان له ټولو ۱۲۰ څوکیو څخه یوازې ۴۸ څوکۍ لري، په داسې حال کې چې د حکومت جوړولو لپاره د لږ تر لږه ۶۱ استازو ملاتړ ته اړتیا ده.

ایزنکوټ ویلي، هڅه به وکړي چې یو پراخ ائتلافي حکومت جوړ کړي.

که نوموړی د حکومت په جوړولو بریالی نه‌شي، ښايي د حکومت جوړولو فرصت یو ځل بیا بنیامین نتانیاهو ته ورکړل شي.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ اداره اوچا وایي د ژمي په درشل کې له هرو دریو افغانانو یو له سختې لوږې سره مخامخ دی.

اوچا په دې اړه د دوشنبې په ورځ یو بیان ورکړی او ویلي یې دي چې میلیونونه افغانان لومړنۍ اسانتیاوې نه شي برابرولی.

ملګرو ملتونو د دې لوږې اغیزې په ماشومانو زیاتې بللي او خبرداری یې ورکړی چې کال ته به له پنځو کلونو کشران نږدې څلور میلیونه افغان ماشومان د خوارځواکۍ له امله درملنې ته اړتیا ولري.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، تر هغه چې د سولې په بهیر کې پرمختګ موجود وي، تر ډېره یې اړتیا نه لیدل کېږي چې پر ایران نوي هوایي بریدونه وشي.

ټرمپ د نومبر په اتمه له سي ای ان سره په یوه ټلیفوني مرکه کې وویل: «دا په دې پورې اړه لري چې آیا [د ایران مذاکره کوونکي] یو ډېر پیاوړی تړون لاسلیک کوي او که نه. ځواب دا دی: ښايي ډېره ضروري نه وي»

ټرمپ دا هم وویل چې که بریدونه بیا پیل شي، امریکایي ځواکونو واردمخه د ایران ځینې مهم بنسټیز تاسیسات ټاکلی چې پکې ۳۸ پلونه هم شامل دي او په یوه ساعت کې به له منځه یوړل شي.

ټرمپ همدارانګه په تروث سوشیال کې د "Task Force Iron Gate" (د اوسپنیزې دروازې ځواک) په نوم د یوې ځانګړې ډلې یادونه کړې چې په خبره یې کسپین سمندرګي او نورو ځمکنیو لارو څخه د ایران د پرمختللو وسلو او بندیز لاندې توکو د لېږد رالېږد مخه به نیسي.

ولسمشر ټرمپ دا څرګندونې داسې وخت کړي چې دواړه لوري لا هم د هرمز تنګي په سیمه او شاوخوا کې، پر سمندري بېړیو او ساحلي تاسیساتو محدود بریدونه کوي.

دوشنبه مازیګر مهال د ځوانانو په المپيک لوبو کې افغانستان او پرتګاله د فوټسال نیمه پایلوبه کوي.

افغانستان په ګروپي دور کې سینیګال ۶ پر صفر مات کړی و.

تر هغه مخکې لوبه یې ۲ پر صفر پر ارجنټاین بایللې وه خو د ګروپي دور لومړنۍ لوبه یې ۵ پر صفر له پانامې ګټلې وه.

د ۲۰۲۶ کال د ځوانانو المپیک لوبې د سینیګال په کوربه توب روانې دي.