د امریکا د ټولو وسله‌والو ځواکونو لوی درستیز وایي، د افغانستان او جنوبي اسیا لپاره د امریکا د نوې ستراتېژۍ د بریالیتوب د ارزولو لپاره دا مهمه ده چې په روان او راتلونکي کلونو کې په دې هېواد کې انتخابات په ډاډمنه توګه ترسره شي.

جنرال جوزف ډانفورد چې له افغانستانه کتنه کوي دغه څرګندونې پرون په ختیځ کې د ګمبیري په پوځي اډه کې له قوماندانانو سره د لیدو پر مهال وکړې.

هغه وویل، د ولسي جرګې، د ولسوالیو د شوراګانو او راتلونکي کال د ولسمشرۍ د انتخاباتو د یقیني کولو لپاره د افغان کمانډو ځواکونو عملیات مهم دي.

ډانفورد زیاته کړه چې افغان ځواکونو د خلکو هغه ګڼ مېشتې سیمې په نښه کړي چې د انتخاباتو د نتیجې او هم د امنیت لپاره ډېرې مهمې دي چې امنیت‌یې باید په وخت سره ډاډمن شي.

د امریکا د وسله‌والو ځواکونو لوی درستیز په دې سفر کې له افغان ولسمشر، اجرائیه رئیس او نورو لوړپوړو افغان چارواکو سره هم لیدنې کتنې ترسره کړې دي.

ټاکل شوې ده چې د پولیو ضد واکسین کمپاین د شنبې په ورځ، (د چنګاښ په ۲۰مه)، د کونړ ولایت په ټولو ولسوالیو او د نورستان ولایت په پنځو ولسوالیو؛ برګ‌مټال، کامدېش، پارون، واما او وایګل کې ترسره شي.

د "له پولیو پاک افغانستان" ادارې د پنجشنبې په ورځ ، په خپلې ایکسپاڼې وویل چې دا ګډ کمپاین د پولیو د پیچکارۍ (تزریقي) او په خوله کې د څاڅکو له لارې ترسره کیږي. د دې کمپاین موخه د پنځو کلونو څخه د کم عمره ماشومانو د معافیت سیستم پیاوړی کول او د پولیو ویروس د خپرېدو مخنیوی دی.

د نړیوال روغتیا سازمان د شمېرو له مخې، د ۲۰۲۶ میلادي کال له پیل راهیسې په افغانستان کې د پولیو شپږ مثبتې پېښې ثبت شوې دي.

پولیو یا د ماشومانو ګوزڼ یوه ساري او دایمي معلولوونکې ناروغي ده چې درملنه نه لري، او د هغې د مخنیوي یوازینۍ اغېزمنه لار د واکسین پر وخت تطبیق دی.

د افغانستان او ازبکستان د کریکټ تیمونو ترمینځ په خوست کې دوستانه لوبه د افغان ټیم په بریا پای ته ورسیدله.

د افغانستان له خوا په دې لوبه کې (AFG XI) ټیم برخه واخیسته.

د رحمت ولی مسرور په سټوډیوم کې د لوبې پیل کې د ازبکستان ټیم پچه وګټله او بالینګ یې غوره کړ.

د افغانستان ټیم چې شلو اورونو کې یې ۷ لوبغاړي وسوځیدل سیال ټیم ته یې د ۳۲۴ منډو هدف وټاکه.

د ازبکستان ټیم په شلو اورونو کې د ۷ لوبغاړو په مټ ۱۲۴ منډې وکړې.

دا لومړۍ ځل دی چې د افغانستان کریکټ بورډ هیواد کې دننه د یو بهرني ټیم سره دلوبې کوربتوب کوي.

د افغانستان کریکټ بورډ دتیرکال دیسمبر میاشت کې د ازبکستان د کریکټ فدراسیون سره دتخنیکي همکاریو تفاهم لیک امضا کړ.

راپورونه وايي قطر، پاکستان او دسیمې یوشمیر نور هیوادونه لکه ترکیه ، مصر او سعودي عربستان هڅه کوي چې دامریکا او ایران ترمینځ کړکیچ را کم کړي او د اټومي خبرو اترو د بشپړې ناکامۍ مخه ونیسي.

د اکسیوس رسنۍ د راپور له مخې، سره له دې چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د چهارشنبې په ورځ، د چنګاښ ۱۷مه، له ایران سره تفاهم‌لیک او اوربند پای ته رسېدلی اعلان کړ او د هوايي بریدونو امر یې ورکړ، خو د هغه اداره لا هم غواړي چې د هرمز تنګی بېرته د بېړیو پر مخ پرانیستل شي او د شخړې او جګړې د پراخیدو مخه ونیول شي.

یوې سیمه ا‌ییزې سرچینې اکسیوس ته ویلي، منځګړي هېوادونه باور لري چې په هرمز تنګي کې پر بېړیو وروستي بریدونه ښايي د ایران د حکومت د هغو ډلو له لوري شوي وي چې له تفاهم‌لیک سره مخالف دي او غواړي د خبرو اترو بهیر کمزوری کړي.

اکسیوس دا هم ویلي چې د منځګړو هېوادونو چارواکو د چهارشنبې په ورځ له امریکايي او ایراني چارواکو سره څو ځله اړیکې نیولې، څو لومړی د کړکېچ د کمېدو لپاره زمینه برابره کړي او وروسته د اټومي خبرو اترو د نوې تخنیکي دورې په ترځ کې هوکړې ته ورسېږي.

یو امریکايي چارواکي هم د ډونالډ ټرمپ او د هغه د ملي امنیت له ډلې سره تر غونډې وروسته ویلي، واشنګټن لا هم د یوې ډیپلوماټیکې حل‌لارې موندلو ته ژمن دی او د اټومي هوکړې د ترلاسه کولو لپاره تخنیکي خبرې روانې دي. خو امریکا په هرمز تنګي کې د ایران له خوا پر سوداګریزو بېړیو بریدونه «ترهګریز اقدامات» او د تهران له لوري د تفاهم‌لیک د ژمنو ښکاره سرغړونه بولي.

د افغانستان او ازبکستان د کریکټ تیمونو ترمینځ په خوست کې دوستانه لوبه روانه ده.

د رحمت ولی مسرور په سټوډیوم کې د لوبې پیل کې د ازبکستان ټیم پچه وګټله او بالینګ یې غوره کړ.

د افغانستان ټیم چې شلو اورونو کې یې ۷ لوبغاړي وسوځیدل سیال ټیم ته یې د ۳۲۴ منډو هدف وټاکه .

دا لومړۍ ځل دی چې د افغانستان کریکټ بورډ هیواد کې دننه د یو بهرني ټیم سره دلوبې کوربتوب کوي.

د افغانستان کریکټ بورډ دتیرکال دیسمبر میاشت کې د ازبکستان د کریکټ فدراسیون سره دتخنیکي همکاریو تفاهم لیک امضا کړ.

افغانستان کې د طالبانو حکومت د پنجشنبې په ورځ د جبل السراج د سمنټو د تولید د دویمې فابریکې د جوړولو کار افتتاح کړ.

د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر دغه لویه پروژه د صنعتي سکتور د پیاوړتیا ، اقتصادي بسیاینې او دکورنیو تولیداتو د پراختیا په لور یومهم ګام وګاڼه.

د چارواکو په وینا ټاکل شوې دغه فابریکه چې د ملي پراختیا د شرکت لخوا دتقریبا ۹۰ملیونو ډالرو په لګښت په درېیو کلونو کې جوړیږي په ۲۴ ساعتونو کې ۵ زره ټنه سمنت تولید کړي.

تمه ده چې دغه فابریکه به وکولای شي چې د هیواد د ودانیزو اړتیاوو یوه لویه برخه پوره کړي.

د جبل السراج د سمنټو د دویمې فابریکې د جوړولو کار په داسې حال کې پیلیږي چې افغانستان د سمنټو د اړتیاوو پوره کولو لپاره په ګاوڼدیو هیوادونو تکیه دی او بیه یې پاکستان سره د سوداګرۍ له بندیدو وروسته ډیره لوړه شوې ده.

د یادونې وړده چې د جبل السراج د سمنټو لومړۍ فابریکه چې په ۱۳۳۷ هجري لمریز کال تاسیس شوې ،په ۲۴ ساعتونو کې ۱۰۰ ټنه سمنټ تولیدوي.

ملګري ملتونه وايي له ۲۰۲۳ کال راهیسې څه دپاسه ۶ ملیونه افغان کډوال او په دوی کې ۲.۹ ملیونه کسان په تیر ۲۰۲۵ کال کې خپل هیواد ته ستانه شوي دي.

ملګري ملتونه زیاتوي چې په روان ۲۰۲۶ میلادي کال کې تراوسه ۷۵۰ زره کډوال افغانستان ته ستانه شوي اواټکل کیږي چې د کال ترپایه به ۲.۵ ملیونه نور کسان افغانستان ته ستانه شي.

د غه شمیرې د ملګرو ملتونو تازه رپوټ کې چې د ریلیف ویب لخوا خپور سوی راغلي دي.

بلخوا د ملګرو ملتونو دوه لوړ پوړو چارواکو چې افغانستان ته په سفر تللي دي له نړیوالې ټولنې وغوښتل چې د ستنیدونکو د ملاتړ لپاره بیړنۍ او دوامداره پانګونه وکړي.

د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګروام مشر الکساندر دیکرو او دپناه غوښتونکو لپاره د ملګرو ملتونو ستر کمشنر برهم صالح وايي د افغانستان خلک چې له نادارۍ ، د اقلیمي بدلون له اغیزو او محدودو اقتصادي فرصتونو سره لاس ګریوان دي د کډوالو د ستنیدو د یوې لویې څپې لخوا هم ترفشار لاندې دي.

په عین حال کې د پاکستان د حکومت دمخکني اعلان له مخې د جمعې په ورځ دهغو افغان کډوالو د نیولو نوې څپه پیلیږي چې په دغه هیواد کې د پاته کیدو لپاره داعتبار وړ اسناد نلري.

د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتیریش یوه پخوانۍ بنګله دیشۍ ډپلوماټه رباب فاطمه د افغانستان لپاره د ځانګړې استازې په توګه نومانده کړې.

د رسمي پروسیجر په اساس که چېرته د ملګرو ملتونو امنیت شورا غړي اغلې فاطمه رد نه کړي نو د سرمنشي د ځانګړې استازې او د ملګرو ملتونو د مرستندویه ماموریت یوناما د مشرې په توګه به وګمارل شي.

رباب فاطمه له ۲۰۲۲ کال راهیسې د لږ پرمختللو، په وچه محاطو او وروسته پاتې وړو هېوادونو او ټاپوګانو په چارو کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي د مرستیالې په توګه کار کوي.

تمه ده اغلې رباب فاطمه د یوناما د پخوانۍ مشرې روزا اوتونبایووا پر ځای راشي. د مېرمن روزا دنده تېر سپټمبر پای ته رسېدلې وه.

د افغان وتلي کرکټر شاپور ځدراڼ مړی په کابل کې خاورو ته وسپارل شو.

د شاپور د جنازې مراسم د کابل په عیدګاه جومات کې د زرګونو کسانو په حضور کې ترسره شو.

شاپور ځدراڼ له اوږدې مودې له یوې ناروغۍ کړېده او بلاخره یې تېره سه شنبه د هند په یوه روغتون کې ساه ورکړه.

شاپور ځدراڼ د افغانستان له مخکښو کرکټرانو و چې څه باندې یوه لسیزه یې د افغانستان

په استازیتوب په نړیوالو لوبو کې برخه واخیسته.

د افغانستان د کرکـټ د نوموتي لوبغاړي شاه پور ځدراڼ د جنازې لمونځ د پنجشنبې په ورځ ( دچنګاښ په اتلسمه) د کابل په عیدګاه مسجد کې ترسره کیږي او جسد یې مرنجان ( نادرخان) تپه کې خاورو ته سپارل کیږي.

شاه پور ځدراڼ چې له مودې راهیسې ناروغ وو د تیرې دوشنبې په ورځ یې د ۳۸ کلونو په عمر د هند په یو روغتون کې ساه ورکړه.

د هغه جنازه پرون مازدیګر کابل ته راوړل شوه چې هوايي ډګر کې ورته د درناوي لپاره د افغانستان د کریکټ د ملي ټیم اوسني او پخواني یوشمیر لوبغاړي ، دکریکټ مینه وال او د کورنۍ غړي او خپلوان یې راټول شوي وو.

د کریکټ نړیوالې شورا ( ICC) هم دیوې اعلامیې په خپرولو سره د ځدراڼ مړینه د کریکټ دټولنې لپاره یوه لویه ضایعه بللې او ټینګار یې کړی چې دافغانستان په کریکټ کې د یو اغیزناک لوبغاړي په توګه به یې یاد تل ژوندی پاتې وي.

د پناه غوښتونکو لپاره د ملګرو ملتونو ستر کمشنر وايی افغانستان او پاکستان باید په خپل مینځ کې لانجه ژرترژره د خبرو له لارې حل کړي.

برهم صالح چې افغانستان ته په سفر تللی دی سکای نیوز ته وویل چې دافغانستان او پاکستان ترمینځ کړکیچ د اندیښنې وړدی چې باید دواړه هیوادونه ورته جدي پاملرنه وکړي اوتندلارو او وسله والو ډلو ته اجازه ورنکړي چې له وضعیت څخه په ګټې اخیستو سیمه او ترې هاخوا ناکرارۍ رامینځ ته کړي.

په تیر اکتوبر میاشت کې د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې له نښتو راهیسې د افغانستان او پاکستان ترمینځ تجارتي لارې تړل شوي او له پاکستان څخه دافغان کډوالو ستنیدل هم ګړندي شوي دي.

اسلام اباد تور لګوي چې افغانستان کې د طالبانو حکومت هغو وسله والو ته پناه ورکړې چې پاکستان کې بریدونه کوي خو کابل دا تور ردوي او وايي پاکستان کې د وسله والو ډلو فعالیت ددغه هیواد کورنۍ مسئله ده.

ملګرو ملتونو هم په خپل وروستي یو راپور کې وویل چې اسلام اباد داسې شواهد نه دي وړاندې کړي چې ثابته کړي چې پاکستان کې بریدونه د افغان طالبانو په لارښوونه کیږي.

د روغې لپاره په قطر، سعودي عربستان، ترکیې او چین کې خبرو کومه څرګنده نتیجه نه ده ورکړې.