د افغانستان د عامې روغتیا وزارت وایي چې د ماشومانو د ګوزڼ یا پولیو د واکسین له روان بهیره په لسګونه زره ماشومان بې‌برخې شوي دي.

د دې وزارت د پولیو د له‌منځه وړلو د پروګرام مشر میوند احمدزي ازادي راډيو ته وویل چې په یو شمېر کلیو کې د ناامنیو له امله واکسین نه‌شي تطبیقولی.

ښاغلی احمدزی زیاتوي:

"په مجموعي توګه په ټول هېواد کې ۶۵ زره دغسې ماشومان دي چې عمرونه‌یې تر پنځو کلونو کم دي او بدبختانه له دې کمپاینه به محروم وي."

ډاکتر احمدزي زیاته کړه چې د غزني په ناوه ولسوالۍ کې د واورو له امله کمپاین ځنډېدلی و چې نن به هلته ترسره شي او د فراه په خاک سفید ولسوالۍ کې وسله‌والو د واکسین کوونکو واکسین او وسایل سوځولي دي.

دا کمپاین د ۲۱ ولایتونو په مرکزونو او ۱۸۳ ولسوالیو کې پلان شوی دی چې د دوشنبې په ورځ پیل شو او د جمعې تر اخره به دوام وکړي.

د پاکستان د پنجاب ایالات چارواکي وایي چې نن پنجشنبې به شل افغانان بیرته خپل هیوادته ستانه کړي.

د دې ایالت د کورنیو چارو وزارت په یوه بیان کې وویل چې د ۲۰۲۳ کال په وروستیو کې چې له پاکستانه د افغان کډوالو د ایستلو بهیرپیل شوی، تراوسه له دوه ملیونه زیات افغانان بیرته خپل هیوادته ستانه کړای شوي دي. د بیان له مخې یوازې له پنجاب ایالت څخه له یونیم لک زیات بې اسناده افغانان ایستل شوي دي. د کورنیو چارو وزارت په وینا ټول هغه افغان اتباع چې په دې ایالت کې د اوسیدو قانوني اسناد نه لري، ایستل کیږي. د راپورله مخې په پنجاب کې د بې اسناده کسانو د ساتلو ۳۷ مرکزونه فعال دي چې اوس مهال ۶۹ افغان اتباع پکې ساتل کیږي چې د دوی ۲۰ به یې نن بیرته خپل هیوادته واستول شي.

د افغانستان تکواندو لوبغاړې او د ښځو د حقونو فعالې مرضیه حمیدی د بشري حقونو او ډموکراسۍ لپاره د جینیوا په اتلسمه غونډه کې د ۲۰۲۶ کال د ښځو د حقونو نړیواله جایزه ترلاسه کړه.

دا جایزه د چهارشنبې په ورځ د سلواغې په ۲۹ د افغانستان د ښځو د حقونو د ملاتړ لپاره د هغې ژمنتیا ته د درناوي په پار ورکړل شوه.

اغلې حمیدي پر افغانستان د طالبانو له بیا واکمنیدو وروسته فرانسې ته کډه شوې ده.

طالبانو په تېرو څلورو کلونو کې ښځې په ډېرو دولتي ادارو کې له کار کولو منع کړې دي.

طالبانو همدارنګه له شپږم ټولګي څخه پورته نجونې ښوونځیو ته له تلو راګرځولي او پوهنتونونه یې هم د نجونو او ښځو پر مخ تړلي دي.

په افغانستان کې ښځې او نجونې ورزشي کلپونو، تفریحي پارکونو او ښځینه حمامونو ته هم له تلو منع شوي او هم نشي کولای چې له محرم پرته لیرې سفرونه وکړي.

سره له دې چې په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر وړاندې محدودیتونه زیات شوي، د طالبانو حکومت ادعا کوي چې د اسلامي شریعت په چوکاټ کې د ښځو ټول حقوق تأمین دي.

د ملګرو ملتونو د بشري مېشتېدو پروګرام (يو اېن هېبېټېټ) وايي چې په ۲۰۲۵ کال کې د افغانستان په ۲۸ ولايتونو کې له ۳۱ زره څخه زيات کسان د ناڅاپي سېلابونو له امله زيانمن شوي دي.
دې ادارې نن پنجشنبه (۳۰ دلو، ۱۹ فبروري) په اېکس شبکه کې په يوه بیان کې وليکل چې په افغانستان کې اقليمي اغیزې په زياتېدو دي.

د افغانستان بېلابېلو ولايتونو په وروستيو کلونو کې د مرګونو او ويجاړوونکو سېلابونو شاهدان پاتې شوي دي. دا هیواد د هغو لسو هېوادونو له ډلې څخه دی چې د اقليمي بدلون پر وړاندې تر ټولو زيات زيانګالي دي.

په برلین کې چارواکو د چهارشنبې په ورځ وویل چې جرمني ته د هغو افغانانو د لیږدولو بهیر نژدې په بشپړیدو دی چې دې هیواد منلي دي.

د جرمني د کورنیو چارو وزارت یوې ویاندې وویل چې د افغانستان لپاره د منلو فدرالي پروګرام شاوخوا ۲۳۰ کسان او د پخوانیو محلي کارکونکو او د هغوی د خپلو خپلوانو په ګډون شاوخوا پنځوس کسان، دا مهال په پاکستان کې جرمني ته د سفر لپاره انتظار باسي. دې ویاندې زیاته کړه چې جرمني ته دهغوی د لیږدولو پروګرام به په چټکۍ عملي شي.

د جرمني ډي پي اې خبري آژانس د راپورله مخې دې چارواکې همدارنګه وویل چې کیدای شي هره ورځ شمیرې بدلې شي ځکه د یوشمیرکسانو پردوسیو د محکمو په ګډون پر ځینو بهیرونو کې کار روان دی.

په تیره ډسمبرمیاشت کې د جرمني حکومت له ۶۵۰ څخه زیاتو افغانانو ته خبر ورکړ چې دا هیواد به یې ونه مني. دا هغه کسان دي چې د بشري حقونود دلایلو له مخې یې جرمني ته د تلو غوښتنلیکونه ورکړي وو.

د دې پرېکړې له لغوه کېدو سره، هغوی ته وړاندیز وشو چې له پاکستان څخه بېرته افغانستان ته په ستنېدو کې مرسته ترلاسه کړي یا بل هېواد ته ولاړ شي. په دې وړاندیز کې مالي مرسته هم شامله وه.

له دغوافغانانو د استوګنې پخوانی ملاتړ، لکه په مېلمستونونو کې یې استوګنځای پای ته رسول کېږي.

د کورنیو چارو وزارت وویل چې دا پرېکړه هم پر هغو کسانو تطبیقېږي چې د پاکستان په پلازمېنه اسلام‌اباد کې مېشت دي او هم پر هغو کډوالو چې له پاکستان څخه بېرته افغانستان ته ایستل شوي دي.

په وروستیو کې، د جرمني حکومت د چارټر او منظمو الوتنو له لارې هغه افغانان جرمني ته ولېږدول چې د طالبانو له واکمنۍ څخه پاکستان ته تښتېدلي وو. تېره اوونۍ، د فدرالي منلو پروګرام په چوکاټ کې ۴۷ کسان برلین ته ورسېدل.

د افغانستان د کرکټ ملي لوبډله به د شل اوریز نړیوال جام سیالیو په لړکې نن پنجشنبې له کاناډا سره لوبه وکړي. دا لوبه به د کابل په وخت د ماښام په ۶ بجو د هند په چینای لوبغالي کې ترسره شي. دا په دې جام کې د افغانستان څلورمه لوبه ده چې ترسره کوي. مخکینی یوه یې له متحده عربي اماراتو څخه ګټلې او دوه نورې یې، جنوبي افریقا او نیوزیلنډ ته بایللي دي.

د شل اوریز نړیوال جام سیالیو په ترڅ کې دغه راز نن ویسټ انډیز ایټالیا ته ماتې ورکړه او د زیمبابوې او سریلانکا لوبډلو ترمنځ لوبه روانه ده.

شل اوریز نړیوال جام د هند او سیریلانکا په ګډ کوربتوب پیل شوی او وروستۍ لوبه یې د مارچ په اتمه ترسره کیږي.

په غزني کې د طالبانو د حکومت چارواکي وايي د چهارشنبې په ورځ( دسلواغې په ۲۹ مه ) د کابل- کندهار په لویه لار یوه ترافیکي پیښه کې ۳ کسه مړه شول.

دا پیښه د یوه مسافر وړونکي او یو بارووړونکي موټرد ټکر څخه رامینځ ته شوه.

د سه شنبې په ورځ هم په غزنې ولایت کې دیوې بلې ترافیکي پیښې په نتیجه کې ۷ کسو ته مرګ ژوبله واوښته او دغه راز د کابل ننګرهار په لویه لاره یوه ترافیکي پیښه کې ۲ کسه مړه او ۲ نور ټپیان شول.

د لارو خرابوالی ، د موټرچلوونکو بې احتیاطي او د ترافیکي قوانینو نه مراعتول په افغانستان کې د ترافیکي پيښو اصلي عوامل ګڼل کیږي.

کابل او چهاراسیاب ولسوالۍ کې ۵ کسه د قمار په جرم او یو کس د لواطت په تور په عام محضر کې په درو ووهل شول.

د طالبانو د حکومت سترې محکمې د چهارشنبې په ورځ ( دسلواغې په ۲۹ مه ) په خپل ویبسایټ ولیکل چې دغو کسانو ته د ابتدايي محکمو د پریکړو سره سم او د سترې محکمې له تائيد وروسته سزا ورکړل شوه.

ستره محکمه زیاتوي چې دغه ۵ کسه په ۶ میاشتو تنفیذی حبس هم محکوم شوي او هر یو ۱۵ درې ووهل شول.

دغه راز متهم کس پر ۲۹ درو تعزیري سزا محکوم شوی وو.

د طالبانو د حکومت لخوا په عام محضر کې د سزاګانو تطبیق له ګڼو داخلي او بهرنیو انتقادونو سره مخ شوی دی خو طالبان وايی دا کار د شریعت له احکامو سره سم کوي.

د طالبانو د حکومت د امربالعمروف او نهی المنکر وزارت په پروان او لغمان ولایتونو کې څه باندې ۵۰۰ د موسیقي الې سوځولي دي.

دغه وزارت پرون ناوخته پر خپلې ایکس پاڼې د دغو موسیقي الاتو د سوځولو د یوې ویډیو په خپرولو سره ویلي،"په تیر یوکال کې له پروان ولایت څخه ۵۰۰ او له لغمان څخه ۱۰۰ د موسیقي الې راټول او د سه شنبې په ورځ وسوځول شوې".

د دغه وزارت په ټکو، په سوځولو شویو الو کې هارمونیه، تبله او نورو وسایل شامل وو.

پر افغانستان د طالبانو له واکمنیدو راهیسې په تیرو څلورو کلونو کې موسیقي په افغانستان کې حرامه بلل شوې او ورسره ډیر شمیر هنرمندانو او موسیقي کاران له دې هېواده ووتل.

دافغانستان د برېښنا شرکت له ایران سره د برېښنا د پیرودلو تړون، د ۱۴۰۵لمریزکال لپاره تمدید کړ.

دغه تړون نن چهارشنبې د (فبروري۱۸مه) د دغه شرکت د مشر عبدالحق عمري او ایراني چارواکو ترمنځ په تهران کې لاسلیک شو.

طالبانو د دغه تړون د تمدید په اړه نور جزیات ورکړي نه دي.

د عمري په مشرۍ د طالبانو یو پلاوی ایران ته تللی دی.

دغه شرکت پر خپلې ایکس پاڼې لیکي، "ایراني چارواکو سره د وارداتي برېښنا او د انرژۍ لیږد بنسټونو د پراختیا په اړه هم خبرې وشوې".

افغانستان د ایران په ګډون له ګاونډیو هېوادونو تاجکستان، ازبکستان او ترکمنستان څخه برېښنا واردوي.

یوازې پلازمینه کابل زر مېګاواټه برېښنا ته اړتیا لري چې برېښنا شرکت يې یوازې د ۴۰۰ تر ۵۰۰ کیلوواټه وړاندیز کولی شي، چې ډېره برخه یې له ازبیکستان او تاجکستانه وارداتي برېښنا ده.

د برېښنا شرکت د معلوماتو له مخې، افغانستان ته په کال کې د ۵۰۰۰ مېګاواټه برېښنا اړتیا ده، خو اوس مهال افغانستان یوازې شاوخوا ۹۶۰ مېګاواټه برېښنا لري چې له دې څخه ۳۵۰ تر ۴۰۰ مېګاواټه له کورنیو سرچینو برابرېږي.

ایران او پاکستان له پرون راهیسې ۸۱۲ افغانې کورنۍ بیرته افغانستان ته ستنې کړې دي.

د طالبانو په واک باختر خبري اژانس نن چهارشنبې پر خپلې ایکس پاڼې لیکي،"دغه کورنۍ د نیمروز، ننګرهار، هلمند، هرات او کندهار ولایتونو له لارې راستنې شوي دي".

بل پلو، په تعبید کې د رسنیو د ملاتړ سازمان د پاکستان او ایران پر حکومتونو غږ کړی چې د برازیل بشرپاله ویزو ته په تمه په دې هېوادونو کې میشت افغان خبریالان چې له جدي امنیتي ګواښونو سره مخ دي بیرته افغانستان ته اخراج نه کړي.

دغه سازمان نن په یو بیان کې غوښتنه کړې چې ایران او پاکستان دې خبریالانو سره د نړیوالو بشري اصولو سره سم برخورد وکړي.

ایران او پاکستان په وروستیو کې د خبریالانونو په ګډون په دې هېوادونو کې د میشتو افغان کډوالو د اخراج لړۍ پیل کړې ده.