د ملګرو ملتونو امنیت شورا لوی اکثریت پر شمالي کوریا د مزایلو د پروګرام له امله، پر هغه هېواد د سختو بندیزونو ملاتړ وکړ.

د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د نوې پریکړې پر اساس به د شمالي کوریا پر صادراتو چې تقریباً یو میلیارد ډالر ارزښت لري، بندیز ولګېد.

شمالي کوریا تېر کال د درېيو ملیارډو ډالرو په ارزښت مالونه بهر ته صادر کړي دي.

د شمالي کوریا حکومت د جولای په میاشت کې دوه انټرکانتینینتل مزایل و ازمویل چې د امریکا په خاوره کې يې اهداف ویشتلائ شوائ.

د امنیت شورا د بندیزونو د پریکړه لیک طرحه د امریکا متحدو ایالاتوجوړه کړې وه.

د پرېکړې پر اساس، هېوادونه نه شي کولائ چې د شمالي کوریا د کارګرانو شمېر زیات کړي، له شمالي کوریا سره ګډ تجارتي پروګرامونه جوړ کړي یا په هغه هېواد کې پانګونه وکړي.

د امنیت شورا په پرېکړه لیک کې همدا راز د شمالي کوریا نهه وګړي او څلور شرکتونه د ملګرو ملتونو په تور لېست کې شامل شوي چې د شمالي کوریا د بهرنیو اسعارو بانک هم په کې دی او په بهر کې یې پانګه کنګل شوې ده.

د پاکستان دفاع وزیر وايي چې ایران او امریکا "یو ډول هوکړې" ته نږدې شوي دي.

خواجه محمد اصف دا څرګندونې له بلومبرګ سره په یوه مرکه کې کړې دي چې د سې ‌شنبې په ورځ د «زمري په ۲۰مه» خپره شوې ده.

د پاکستان دې لوړپوړي چارواکي ویلي: "د روانو تحولاتو بهیر یو ځل بیا د یوې هوکړې یا د سولې د تفاهم پر لور روان شوی دی."

د پاکستان دفاع وزیر په دې اړه نور جزئیات نه‌دي ورکړي، خو ټینګار یې کړی چې "په تېرو دوو، درېیو ورځو کې لیدل شوې نښې ښيي چې دواړه لوري یو ډول هوکړې ته نږدې شوي دي."

په همدې حال کې د ایران د ایسنا خبري اژانس د راپور له مخې، د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي د ایران د کورنیو چارو له وزیر اسکندر مومني سره د دوه اړخیزو اړیکو په اړه د خبرو لپاره د سې ‌شنبې په ماښام تهران ته رسېدلی دی.

اسلام‌اباد د امریکا او ایران ترمنځ یوه جوړجاړي ته په رسېدو کې مهم رول لوبولی او په دې ورستیو کې یې بیا هڅې تېزې کړي چې دواړه لوري یوې هوکړې ته ورسېږي.

د بریتانوي ځواکونو یو پخوانی افغان ژباړن په سکاټلنډ کې د ټکسي پر سپرلۍ د جنسي تېري په تور زنداني شو.

د بریتانیا د پوځ یو پخوانی ژباړن چې له افغانستان څخه سکاټلنډ ته تر رسېدو وروسته‌یې د ټکسي چلوونکي په توګه کار پیل کړی و، له یوې ځوانې نجلۍ سره د جنسي تېري په تور په اووه کاله بند محکوم شوی دی.

۳۶ کلن عبدالنبي‌زاده ته د سې ‌شنبې په ورځ د اېډینبورګ په عالي محکمه کې د اووه کلن بند سزا واورول شوه.

نوموړی تېره میاشت په محاکمه کې مجرم پېژندل شوی و.

ویل شوي چې هغه د ۲۰۲۱ کال په نومبر میاشت کې د شپې له‌خوا په ټکسي کې یوه ۱۹ کلنه نجلۍ یوې ګوښه سیمې ته بیولې، موبایل ټیلیفون‌یې ترې اخیستی او جنسي تېری یې پرې کړی دی.

نبي‌زاده لا هم خپل جرم نه‌دی منلی او مدافع وکیل‌یې ډېوېډ ټېلر محکمې ته وویل چې هغه په خپل هېواد، افغانستان کې د امریکا، ډنمارک او بریتانیا له پوځونو سره تر کار کولو وروسته سکاټلنډ ته راغلی و.

نوموړي تر ډېره د ژباړن په توګه دنده ترسره کړې وه.

د ټېلر په خبره مؤکل‌یې اوس خپل محکومیت ته له دې پلوه اندېښمن دی چې ښایي بېرته افغانستان ته واستول شي.

د امریکا ولسمشر د دوشنبې په ورځ خبریالانو ته وویل چې متحده ایالاتو د هرمز تنګي له ماینونو پاک کړی او دا سمندري لار اوس پرانیستې ده.

ډونالډ ټرمپ د هرمز تنګي د وضعیت په اړه وویل: «لکه څنګه چې ښايي تاسو اورېدلي وي، موږ ټول تنګی له ماینونو پاک کړی دی. کېدای شي تاسو دا نه وي اورېدلي. موږ د تنګي سل سلنه کنټرول په لاس کې لرو.»

د امریکا ولسمشر د دې پوښتنې په ځواب کې چې دغه سمندري ‌لار به کله پرانیستل شي، ټینګار وکړ: «همدا اوس پرانیستې ده. یوازینی ځواک چې د هرمز تنګي کنټرول په لاس کې لري، د امریکا سمندري ځواک دی.»

ټرمپ د ایران پر وړاندې د سمندري محاصرې په اړه وویل چې یوازې امریکا پرېکړه کوي چې کومې بېړۍ دې تنګي ته داخلېدای شي او کومې ترې وتلای شي.

ایران د ۴۰ ورځنۍ جګړې له پیل وروسته د هرمز تنګی وتاړه او په یوه برخه کې یې سمندري ماینونه ځای پر ځای کړل. د اسلام‌اباد د تفاهم‌لیک له مخې چې د غبرګولي په میاشت کې لاسلیک شوی و، تهران منلې وه چې د ۳۰ ورځو په موده کې به دغه لار له ماینونو پاکوي.

خو دغه تفاهم‌لیک د چنګاښ په نیمایي کې وروسته لدې له مینځه ولاړ چې ایراني ځواکونو څو تېل وړونکې بېړۍ په نښه کړې او امریکا یې هم په ځواب کې په ایران بریدونه وکړل چې دوه اونۍ یې دوام وکړ.

د افغانستان د کرکټ ملي ټیم د دوشبنې په ورځ د ایرلنډ په وړاندې د ۵ یو ورځنیو لوبو درېیمه لوبه په درېیو وېکټو وګټله.

بلفاست کې د لوبې پیل کې د ایرلنډ ټیم بېټنګ وکړ او افغانستان ته یې ۲۰۷ منډې هدف وټاکه.

د افغانستان ټیم وکولای شول چې د خپلو ۷ لوبغاړو په سوځېدو سره په داسې حال کې چې ۳۱ توپونه ورته پاته وو دا هدف ترسره کړي.

راشد خان د لوبې غوره لوبغاړی وګڼل شو.

د د واړو ټیمونو ترمنځ لومړۍ سیالي د باران د اورېدو له کبله بې نتیجې لغوه شوه، خو د جمعې په ورځ دوهمه سیالي د افغانستان لوبډلې د ۹۲ منډو په لوړ توپیر وګټله.

دغه لوبلړۍ ټاکل شوې د اګسټ تر ۱۴مې دوام وکړي.

د ناروې د کډوالو شورا (اېن ار سي) وايي، په داسې حال کې چې افغانستان له ژور بشري، اقتصادي او اقلیمي بحران سره مخ دی، د ناټو غړو هېوادونو له افغان ولس سره خپلې ژمنې هېرې کړې دي.

دغه شورا زیاتوي، پنځه کاله کېږي چې لوېدیځو عسکرو، ډیپلوماتانو او پرمختیايي ادارو افغانستان پرېښی دی او ولس ته یې چې ناوړه بشري وضعیت سره لاس او ګرېوان دی د شورا په ټکو خپله شا اړولې ده.

د ناروې شورا خپل راپور کې وايي چې د ۲۰۲۳ کال راهیسې له ګاونډیو هېوادونو څخه د څه باندې شپږ میلیونه افغانانو ستنېدو په داسې هېواد کې بشري اړتیاوې لا زیاتې کړې دي چې له وړاندې له ګڼو او پرله‌ پسې بحرانونو سره مخ دی.

دغه مرستندویه مؤسسه وايي پرله پسې اقلیمي ناورینونو، سیمه‌ ییز تاوتریخوالي او واک ته د طالبانو له ستنېدو وروسته د ښځو او نجونو لپاره د فعالیت او ژوند د محدودېدو فضا، پر ټولنو لا ډېر فشار اچولی دی.

د ناروې شورا وايي په عین حال کې د بشري مرستو او پراختیايي تمویل سخت کمښت د دې لامل شوی چې میلیونونه افغانان د ژوندي پاتې کېدو لپاره له جدي ستونزو سره مخ شي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند وايي، ایران او امریکا له یو بل سره خبرې نه‌کوي، بلکې یوازې د دواړو لورو ترمنځ د پیغامونو تبادله کېږي.

اسماعیل بقايي وايي: "موږ له امریکا سره خبرې نه‌لرو. طبیعي ده چې د منځګړو له لارې به د ورځنیو موضوعاتو په اړه د دواړو لورو ترمنځ پیغامونه تبادله شي."

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند د دوشنبې په ورځ په خبري ناسته کې د خپلو څرګندونو په یوه بله برخه کې، پرته له دې چې جزئیات ورکړي، ویلي چې د ایران او امریکا ترمنځ راتلونکی ګام په شرایطو پورې تړاو لري.

بقايي په عین حال کې دا هم وویل چې ایران او عمان د هرمز تنګي له لارې د بېړیو د تګ راتګ د «نقشې» په اړه یوې هوکړې ته رسېدلي دي.

هغه زیاته کړې چې د دواړو هېوادونو خبرې په ډېرې رغنده توګه دوام لري.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند د خبري ناستې په بله برخه کې وویل، تر هغه چې امریکا سمندري محاصرې ته دوام ورکړي، د هرمز تنګی نه پرانیستل کېږي.

دا په داسې حال کې ده چې د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ ویلي، واشنګټن غواړي پر ایران د نویو پوځي بریدونو پر ځای اقتصادي فشارونه وساتي، څو تهران یوې هوکړې ته اړ کړي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي، واشنګټڼ پرایران د نویو پوځي بریدونو پرځای غواړي پردې هیواد اقتصادي فشار وساتي ترڅو تهران یوې هوکړې کولو ته اړشي.

ټرمپ د یکشنبې په ورځ له اکسیوس رسنۍ سره په مرکه کې وویل: "موږ موضوع په ټیټه کچه ساتو." هغه اصطلاح چې معمولاً د احتیاط او محدود اقدام لپاره کارول کیږي.

هغه وویل: "موږ له هغوی سره یوازې نیمګړې خبرې اترې کوو. موږ یوازې ایران څارو، چې له ستر انفلاسیون سره مخ دی او پیسې هم نه لري."

د اکسیسوس په وینا ټرمپ په دې مرکه کې د ایران پر وړاندې د نورو پوځي ګواښونو یادونه ونه کړه. ټرمپ دغه څرګندونې داسې مهال کوي چې د ایران پربندرونو د امریکا کلابندي روانه ده او تهران هم د هرمز تنګي د بیرته پرانستلو لپاره امریکا ته نوي شرطونه ایښي دي.

ایراني چارواکو د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو لپاره نوي او پراخ شرطونه مطرح کړي دي. د ایران د ملي امنیت شورا منشي محمدباقر ذوالقدر ویلي، تر هغه به هرمزتنګی خلاص نه شي چې امریکا خپل دریځ او چلند بدل نه کړي.

ایران د جګړې او بریدونو د پای ته رسېدو، د امریکا د پوځي ځواکونو د وتلو، د سمندري محاصرې د لرې کېدو، د جګړې د زیانونو د بشپړ جبران، د بندیزونو د لغوه کېدو او د د ایران د کنګل شویو شتمنیو د ازادېدو غوښتنه کړې ده.

له بلې خوا د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي وايي، تهران او مسقط په هرمز تنګي کې د کښتیو د تګ راتګ د مسیر او حقوقي مدیریت په اړه هوکړې ته ډېر نژدې شوي دي. د هغه په وینا، دواړه هېوادونه لومړی د یوه موقتي مسیر پر جوړولو خبرې کوي چې وروسته به د دایمي مسیر لپاره بنسټ وګرځي.

د سعودي عربستان د جیزان په سیمه کې د ارامکو د تېلو په تاسیساتو کې لګېدلی اور د یکشنبې په ورځ ووژل شو او د پېښې له امله د مرګ‌ژوبلې راپور نه دی ورکړل شوی.

یمني حوثیانو د برید مسوولیت منلی او ویلي یې دي چې تاسیسات یې د بې‌پیلوټه الوتکې په وسیله په نښه کړي دي. جیزان د یمن پولې ته نژدې موقعیت لري او حوثیانو ته نژدې دی.

د جیزان د تېلو چاڼځای هره ورځ شاوخوا ۴۰۰ زره بېرله اوومه تېل پروسس کوي او پټرول او ډیزل تولیدوي.

ترکیه وايي، د مکې دفاعي تړون د ایران خلاف نه دی.

د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان د شنبې په ورځ وویل،" د ترکیې، پاکستان او سعودي ترمنځ لاسلیک شوی دفاعي تړون که څه د ناټو تړون ته ورته دی خو د ایران خلاف نه دی".

د هغه په وینا، دا تړون د هیڅ هېواد خلاف نه دی او یوازینۍ موخه يې د دغو درېیو هېوادونو د امنیت خوندي کول دي.

سعودي، ترکیې او پاکستان د تیرې جمعې په ورځ په مکه ښار کې یو دفاعي تړون لاسلیک کړ.

د تړون له مخې،" له دې درېیو هېوادونو پر هر یو يې برید، پر درې واړو برید ګڼل کیږي".

دا درې هېوادونه په داسې حال کې دفاعي تړون لاسلیکوي چې په منځني خیتځ کې پر ایران د امریکا او اسراییلو د بریدونو له کبله وضعیت ترینګلی دی.